Một số biện pháp sư phạp nhằm giúp trẻ 4-5 tuổi học tốt môn hoạt động tạo hình tại lớp chồi 3 trường Mầm non Cư Pang

Phần thứ nhất: MỞ ĐẦU
I.

Đặt vấn đề
Việc thực hiện tốt các hoạt động tạo hình trong trường mầm non sẽ góp

phần không nhỏ vào việc nâng cao chất lượng giáo dục nhằm phát triển toàn
diện cho trẻ. Những sản phẩm trẻ tạo ra rất đơn giản, ngộ nghĩnh sinh động. Trẻ
biết đánh giá khái quát cao, trẻ phản ánh ấn tượng của bản thân không phụ thuộc
vào thực tế.
- Lý do lý luận: Hoạt động tạo hình là một hình thức của phát triển thẩm
mỹ, là yếu tố quan trọng trong quá trình phát triển toàn diện của trẻ. Hoạt động
tạo hình là một trong những hoạt động hấp dẫn đối với trẻ mầm non nó giúp trẻ
khám phá một cách sinh động những gì mà trẻ nhìn thấy trong thế giới xung
quanh trẻ. Thế giới xung quanh trẻ tuy gần gũi nhưng chứa đựng bao điều mới lạ
đối với trẻ, trẻ dễ bị lôi cuốn trước những vật có nhiều màu sắc, hay một bức
tranh sống động. Chính vì vậy việc giáo dục thẩm mỹ cần được bồi dưỡng ngay
từ lứa tuổi mầm non vì trong mỗi sản phẩm không chỉ thể hiện kiến thức tư duy
của trẻ mà còn thể hiện sự ngộ nghĩnh đáng yêu, tình cảm, ước mơ của trẻ đặt
vào mỗi sản phẩm đó. Ở trường mầm non, trẻ 4- 5 tuổi được tham gia vào rất
nhiều các hoạt động phong phú nhằm phát triển toàn diện cho trẻ mầm non,
trong đó hoạt động tạo hình là hoạt động vô cùng quan trọng không thể thiếu,
tạo được sự hào hứng và thu hút trẻ rất cao. Thông qua hoạt động tạo hình giúp
trẻ phát triển các chức năng tâm lý, và khả năng tri giác các sự vật hiện tượng
xung quanh, từ đó phát triển tư duy và quá trình đó làm phát triển óc tưởng
tượng và ham muốn tạo ra cái đẹp sẽ góp phần không nhỏ vào việc nâng cao
chất lượng giáo dục trong nhà trường đối với từng lớp
- Lý do thực tiễn: Thực tế trên tại địa bàn, với đời sống kinh tế khó khăn,
phụ huynh chưa thực sự quan tâm đến việc đưa các cháu đến học ở lớp mầm

Giúp trẻ biết sắp xếp bố cục bức tranh hợp lý, lựa chọn màu sắc phù hợp,
biết sử dụng các nguyên vật liệu mở để tạo ra các sản phẩm đẹp, nâng cao khả
năng thẩm mỹ, nhận thức, phát triển nhân cách trẻ, giúp trẻ hứng thú tham gia
vào giờ học đạt kết quả cao.
Phần thứ hai: GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
I.

Cơ sở lý luận của vấn đề

Sử dụng khái niệm phương pháp dạy học và phương pháp dạy học tích cực
trong giáo dục mầm non tại modul 20. Phương pháp giáo dục dạy học được hiểu
2

Người thực hiện: Nguyễn Thị Phương


Một số biện pháp sư phạp nhằm giúp trẻ 4-5 tuổi học tốt môn hoạt động tạo hình tại lớp chồi 3 trường Mầm non Cư Pang

là cách thức, là con đường hoạt động chung giữa người dạy và người học trong
những điều kiện dạy học xác định, nhằm đạt tới mục đích dạy học. Phương pháp
dạy học tích cực trong giáo dục mầm non là việc sử dụng và phối hợp một cách
khéo léo, hợp lí các phương pháp dạy học khác nhau nhằm phát huy tối đa hoạt
động tích cực nhận thức và sự hợp tác của người học. Trong đó, người dạy là
người tổ chức, định hướng, tạo điều kiện; người học là người thực hiện, “thi
công”.
Sử dụng các nhóm phương pháp nghiên cứu lí luận, phương pháp phân
tích – tổng hợp tài liệu: Tham khảo các tài liệu môdul 5: Đặc điểm phát triển
thẩm mỹ, những mục tiêu và kết quả mong đợi ở trẻ mầm non về thẩm mỹ.
Module 18: Lập kế hoạch giáo dục trẻ 3-6 tuổi.
Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn, phương pháp quan sát hoạt

quan điểm giáo dục lấy trẻ làm trung tâm.
Thực hiện theo Quyết định số 2805/QĐ-BGDĐT ngày 15/8/2016 của Bộ
Giáo dục và Đào tạo ban hành kế hoạch thực hiện Đề án “Tăng cường chuẩn bị
tiếng Việt cho trẻ mầm non và học sinh tiểu học vùng dân tộc thiểu số giai đoạn
2016-2020, định hướng đến 2025”
Theo tác giả Nguyễn Quang Uẩn trong Tâm lí học đại cương: “Tưởng
tượng là một quá trình tâm lý phản ánh những cái chưa từng có trong kinh
nghiệm của cá nhân bằng cách xây dựng những hình ảnh mới trên cơ sở những
biểu tượng đã có” [9;tr.16]. Khái niệm tưởng tượng sáng tạo xuất phát từ khái
niệm tưởng tượng. Các nhà Tâm lý học có quan điểm không giống nhau về
tưởng tượng.
Trong modul 5 nói về đặc điểm phát triển thẩm mĩ, những mục tiêu và kết
quả mong đợi ở trẻ mầm non về thẩm mĩ đã nói lên tầm quan trọng của giáo
dục thẩm mĩ trong sự phát triển nhân cách của trẻ. Modul 18 lập kế hoạch giáo
dục 3 – 6 tuổi hướng tới việc giáo dục trẻ theo phương pháp lấy trẻ làm trung
tâm, tôn trọng đời sống của trẻ và khuyến khích các hoạt động có tính chủ động
của trẻ, giáo viên có nhiệm vụ hướng dẫn, giáo dục trẻ trong khuôn khổ những
mục tiêu và kết quả của chương trình giáo dục mầm non.
Bộ trắc nghiệm “Tư duy sáng tạo - vẽ hình( TSD-Z )” của KlausUrban và
Hans G.jellen do Nguyễn Huy Tú việt hóa năm 2000. Bộ trắc nghiệm này có 2
dạng ( form ) A và B, có thể đo khả năng sáng tạo của mỗi cá nhân từ 4 tuổi trở
lên.
4

Người thực hiện: Nguyễn Thị Phương


Một số biện pháp sư phạp nhằm giúp trẻ 4-5 tuổi học tốt môn hoạt động tạo hình tại lớp chồi 3 trường Mầm non Cư Pang

Sử dụng các tiêu chí và chỉ số trong tài liệu hướng dẫn xây dựng kế hoạch

Người thực hiện: Nguyễn Thị Phương


Một số biện pháp sư phạp nhằm giúp trẻ 4-5 tuổi học tốt môn hoạt động tạo hình tại lớp chồi 3 trường Mầm non Cư Pang

số học sinh là 34 cháu trong đó dân tộc thiểu số là 100%. Do nằm trong địa bàn
khó khăn, điều kiện thiếu thốn nên sự quan tâm của phụ huynh đến trẻ chưa cao,
đa số trẻ mới lần đầu đến trường, chưa học qua lớp 3 tuổi. Vì vậy khi giáo viên
giao tiếp với trẻ đều rất khó khăn, trẻ còn nói chưa rõ tiếng phổ thông, rụt rè
trước cô và các bạn.
Trẻ em trong giai đoạn từ 3 đến 5 tuổi là giai đoạn vàng để phát triển tư
duy, nhận thức nhưng do thời gian bận rộn trên nương rẫy nên phụ huynh còn
chưa thực sự chú trọng việc học của con em, chưa có kiến thức và kĩ năng để
hướng dẫn trẻ phát huy khả năng sáng tạo của mình.
Áp dụng những biện pháp đã nghiên cứu về các kĩ năng của trẻ trong các
hoạt động tạo hình của lớp chồi 3 năm học 2017-2018 tổng số là 34 trẻ. Từ đó
tôi nắm được những ưu điểm cũng như tồn tại khi tổ chức hoạt động tạo hình
cho trẻ, kết quả như sau:
Đạt
Số

Nội dung

lượng
- Khả năng chú ý, sáng tạo trong sản
phẩm tạo hình
- Kĩ năng vẽ, nặn, xé, dán…
- Khả năng phối hợp màu
- Biết sử dụng nguyên vật liệu từ thiên
nhiên.(nguyên vật liệu mở)

20/34

58,8%

5/34

14,7%

29/34

85,3%

8/34

23,5%

26/34

76,5%

Qua những kết quả sau khi áp dụng những biện pháp đã nghiên cứu, các
kĩ năng của trẻ hoạt động trong môn làm quen với môn tạo hình còn chưa cao,
theo tôi có những nguyên nhân sau:
6

Người thực hiện: Nguyễn Thị Phương


Một số biện pháp sư phạp nhằm giúp trẻ 4-5 tuổi học tốt môn hoạt động tạo hình tại lớp chồi 3 trường Mầm non Cư Pang


Người thực hiện: Nguyễn Thị Phương


Một số biện pháp sư phạp nhằm giúp trẻ 4-5 tuổi học tốt môn hoạt động tạo hình tại lớp chồi 3 trường Mầm non Cư Pang

trường với tiêu chí “lấy trẻ làm trung tâm” phối hợp với xây dựng môi
trường tăng cường tiếng Việt. Nhằm giúp trẻ thành thạo trong phát âm,
giao tiếp với bạn, giáo viên dễ dàng, tiếp thu và truyền đạt đúng ý của
mình nhằm đạt kết quả cao hơn trong quá trình học.
- Xây dựng các hình thức tổ chức hoạt động tạo hình theo hướng tích hợp
và ứng dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy. Xây dựng kế hoạch tích
hợp các môn học khác trong giờ hoạt động tạo hình.
- Sưu tầm đồ dùng, nguyên vật liệu mở để gây hứng thú cho trẻ trong hoạt
động tạo hình, giáo viên nên chủ động, hướng dẫn học sinh chuẩn bị
nguyên vật liệu mở trước giờ học. Hợp tác, nhờ sự trợ giúp của phụ huynh
góp những đồ dùng sẵn có tại gia đình.
- Tổ chức nhận xét sản phẩm, dạy trẻ nhận xét tranh. Sử dụng sản phẩm của
trẻ vào các hoạt động, phong trào ở lớp, ở trường. Cho trẻ quan sát và tự
nhận xét về tranh của mình và bạn. Sử dụng sản phẩm của trẻ vào ngày
hội, ngày lễ.
III. Các giải pháp đã tiến hành để giải quyết vấn đề
* Giải pháp 1: Tìm hiểu đặc điểm tâm sinh lý và lập kế hoạch cho trẻ
hoạt động. Để thực hiện giải pháp này tôi có những biện pháp sau:
+ Trò chuyện, quan sát, tìm hiểu đặc điểm tâm sinh lí của trẻ:
Khi bắt tay vào nghiên cứu đề tài việc đầu tiên là phải hiểu được đặc
điểm tâm sinh lý của trẻ, để biết trẻ cần gì và muốn gì. Khi đến lớp có những trẻ
trầm cảm, không muốn giao tiếp cùng các bạn trong giờ chơi hay không chú ý
trong giờ học cô nên tìm hiểu tại sao trẻ lại có những biểu hiện như vậy. Có thể
trẻ đang mệt trong người hay gia đình có chuyện buồn, giáo viên cần trò chuyện,
quan sát trẻ hoặc trao đổi với phụ huynh để tìm ra nguyên nhân. Giáo viên cần

phụ huynh vào cuối tháng, cho phụ huynh quan sát sản phẩm tạo hình của các
cháu để cùng phụ huynh trao đổi về sự chuyển biến tâm lí của trẻ có tốt hay
không. Trẻ thích điều gì, không thích điều gì cũng thể hiện phần lớn ở tác phẩm.
Hoặc trao đổi hàng ngày qua điện thoại với phụ huynh. Đa số phụ huynh của lớp
vẫn còn rất trẻ nên tôi đã lập một nhóm trên facebook và trao đổi trực tiếp trên
nhóm đó. Phụ huynh rất hào hứng tham gia trao đổi.
Trực tiếp trao đổi với phụ huynh mọi lúc mọi nơi khi có cơ hội tiếp xúc
với phụ huynh như vào các buổi sáng, chiều khi phụ huynh đưa đón trẻ. Tại các
bảng tin của lớp sẽ để những thông tin của trẻ để phụ huynh dễ quan sát. Trong
9

Người thực hiện: Nguyễn Thị Phương


Một số biện pháp sư phạp nhằm giúp trẻ 4-5 tuổi học tốt môn hoạt động tạo hình tại lớp chồi 3 trường Mầm non Cư Pang

mỗi sổ bé ngoan đặc điểm riêng của từng trẻ như màu sắc, món thức ăn, bạn
thích chơi... phát về nhà để phụ huynh hiểu thêm về con của mình.
Trong các buổi sinh hoạt đoàn kết thôn buôn, các buổi chuyên đề trường,
cụm có sự góp mặt của phụ huynh. Bản thân giáo viên sẽ tuyên truyền động viên
các bậc phụ huynh quan tâm đến việc học, việc phát triển về tâm sinh lí của trẻ
nhiều hơn nữa.
+ Xây dựng kế hoạch giáo dục phù hợp với lứa tuổi của trẻ.
Dựa vào tiêu chí thực hành áp dụng quan điểm giáo dục lấy trẻ làm trung
tâm, Tôi lên kế hoạch cụ thể cho năm, tháng, tuần, những công việc phải làm để
hoàn thành mục tiêu đề ra. Trong kế hoạch giáo dục năm học tôi bám vào các
tiêu chí như tiêu chí 1 với chỉ số 1: Mục tiêu phù hợp với sự phát triển của trẻ.
Tiêu chí 3 chỉ số 5,6 về dự kiến chủ đề và các mốc thời gian thực hiện các chủ
đề.
Ví dụ: Theo tiêu chí 1, chỉ số 1: trong năm học áp dụng các biện pháp vào trẻ

vuông lớn, đường cong uốn lượn, đường gạch, chữ U nhỏ nằm ngoài khung hình
chữ nhật). Từ những họa tiết đó trẻ sẽ tưởng tượng và hoàn thành bài vẽ của
mình. Dựa vào đó sẽ đánh giá được mức tư duy tưởng tượng của trẻ.
Cứ như vậy cô tùy theo tình hình trẻ để xây dựng kế hoạch cụ thể cho từng
tháng, đẩy dần sự phát triển của trẻ.
Kế hoạch tuần xây dựng theo tiêu chí 9, chỉ số 24: Kế hoạch có dự kiến
những vật liệu, đồ dùng, đồ chơi cần chuẩn bị để trẻ khám phá, thử nghiệm và
sáng tạo ở các khu vực hoạt động khác nhau. Chỉ ra những vật liệu, đồ dùng có
tính kích thích và tạo cơ hội cho trẻ tích cực khám phá, thử nghiệm và sáng tạo ở
các khu vực hoạt động khác nhau.
Kế hoạch ngày xây dựng theo tiêu chí 12, chỉ số 31,32 kế hoạch có các hoạt
động trong lớp và ngoài trời, cũng xây dựng cụ thể cho hoạt động tạo hình mọi
lúc mọi nơi:
Ví dụ: thứ 2, trong hoạt động ngoài trời trẻ sẽ được quan sát khu vui chơi của
bé, cô hướng dẫn trẻ quan sát và giới thiệu bộ phận chức năng của những dồ
chơi. Thứ 3 trẻ sẽ được tô màu chiếc cầu trượt, xích đu. Thứ 4 đi quan sát góc
tạo hình của các bạn lớp khác…
Lớp 100% là học sinh đồng bào dân tộc thiểu số, trẻ đa số dùng tiếng mẹ
đẻ trong giao tiếp hàng ngày với cô và các bạn, trẻ nói không rõ lời, nói ngọng,
11

Người thực hiện: Nguyễn Thị Phương


Một số biện pháp sư phạp nhằm giúp trẻ 4-5 tuổi học tốt môn hoạt động tạo hình tại lớp chồi 3 trường Mầm non Cư Pang

nói lắp, nói mất dấu, diễn đạt câu chưa mạch lạc, rõ ràng. Nên trong quá trình
lên kế hoạch chủ đề tuần tôi lồng ghép tăng cường Tiếng Việt mọi lúc mọi nơi
cho trẻ dựa vào tiêu chí xây dựng môi trường tăng cường Tiếng Việt cho trẻ em
người dân tộc thiểu số. Gồm 7 tiêu chí xây dựng môi trường học tập và hoạt


Xây dựng môi trường trong lớp học: Áp dụng tiêu chí 1, chỉ số 2 trong
xây dựng môi trường lấy trẻ làm trung tâm đối với trẻ dân tộc thiểu số: Môi
trường trong lớp học có đồ dùng đồ chơi, phương tiện, thiết bị phù hợp với trẻ
dân tộc thiểu số. Tôi chú trọng trang trí theo hình thức động nhiều hơn tĩnh trẻ
có thể tự do quan sát, cảm nhận. Từ đó phát triển xúc giác, thị giác của trẻ, một
yếu tố không thể thiếu trong việc phát triển tư duy sáng tạo và trí tưởng tượng
của trẻ trong hoat động tạo hình. Kết hợp với tiêu chí 5 trong tiêu chí xây dựng
môi trường tăng cường tiếng việt, mỗi sản phẩm tôi có kí hiệu riêng hoặc gắn
chữ viết để trẻ làm quen với chữ cái. Hoặc dùng những trò chơi nhẹ để trẻ phát
âm.
Ví dụ: Tại góc địa phương cho trẻ xem đồ dùng dân gian bằng các chất
liệu khác nhau như: gỗ, nứa, thổ cẩm, đất nặn…trong đồ dùng có chứa những
chữ số, chữ cái như “cái mẹt” thì để chữ “e” để trẻ sẽ quan sát và nói lên tổng
thể hình dáng hoặc miêu tả một số đặc điểm nổi bật của đồ vật.
Khi cho trẻ xem tranh ảnh về các đồ dùng trong gia đình, giáo viên đưa ra
các câu hỏi để trẻ chú ý quan sát và ngay lúc đó trong đầu trẻ thể hiện lên những
hình ảnh về màu sắc chất liệu của đồ dùng
Do vậy việc tạo môi trường kích thích hứng thú học tập cho trẻ trong hoạt
động tạo hình là rất quan trọng, ở lớp tôi thường xuyên trưng bày ở các góc nghệ
thuật, những tranh ảnh vẽ, xé dán đồ chơi vật mẫu sản phẩm mang tính nghệ
thuật.
Ví dụ: Với chủ đề “Thế giới thực vật”. Tôi trang trí nhiều các hình ảnh
các loài hoa, cây ăn quả và dưới mỗi hình ảnh có ghi các từ ghép tương ứng để
từ đó trẻ nhớ lâu hơn các loài hoa, quả, cây... Và những chữ cái trong các từ. Từ
đó sẽ giúp trẻ phát triển ngôn ngữ, tập trung chú ý, mở rộng hiểu biết và trẻ còn
được làm quen với môi trường chữ viết.
Tùy vào mỗi chủ đề trang trí góc sao cho phù hợp, hình ảnh sinh động gần
gũi để trẻ dễ liên tưởng và làm vốn hình tượng cho trẻ.
13

vuông, hình tròn... để trẻ dễ dàng nhận biết được.
Xây dựng khu vui chơi riêng cho trẻ bằng những đồ dùng tự tạo như lốp
xe làm cổng để trẻ chui qua, quả bí làm bằng lọ sữa nhựa, gian bán hàng được
làm bằng nứa, tre trưng bày những sản phẩm đặc trưng của địa phương. Xung
14

Người thực hiện: Nguyễn Thị Phương


Một số biện pháp sư phạp nhằm giúp trẻ 4-5 tuổi học tốt môn hoạt động tạo hình tại lớp chồi 3 trường Mầm non Cư Pang

quanh khu vui chơi trồng những cây gần gũi với trẻ như cây chuối, cây bàng,
cây mướp…Dưới mỗi đồ chơi đều kết hợp tăng cường tiếng Việt cho trẻ.
Ví dụ: Có những con vật được làm bằng những chiếc rổ, nơm như con
gấu, con gà. Dưới mỗi con vật sẽ có chữ cái tương ứng bằng những thẻ chữ rời.
Ví dụ “con gà” cô sẽ rút thẻ chữ “a” ra và trẻ phải tìm đúng chữ “a” bỏ vô.
Ngoài ra giáo viên cần cung cấp những biểu tượng thật để tăng thêm sự
sinh động, thích thú cho trẻ. Trẻ được “mắt thấy – tai nghe”, được sờ và cảm
nhận về các sự vật đó trí tưởng tượng, sáng tạo sẽ phát triển theo.
Ví dụ: Trước khi cho trẻ vẽ “cây xanh”, giáo viên gợi ý cho trẻ quan sát thân
cây, hoa hoặc quả trên cây… sau đó cho trẻ xem tranh, ảnh vẽ về cái cây với
những phần như trẻ quan sát được. Hoặc khi cho trẻ dạo chơi ngoài trời tôi cho
trẻ quan sát bông hoa đang nở, những búp chồi non. Tôi có thể gọi hỏi trẻ nêu
đặc điểm, cấu tạo và cảm nhận của mình về vẻ đẹp của bông hoa đó. Hỏi trẻ nếu
được vẽ trẻ sẽ vẽ bông hoa như thế nào….
Mặt khác trong quá trình tham quan sẽ giúp trẻ hiểu biết lĩnh hội và mở
rộng nhiều về kiến thức, trẻ sẽ tự cảm nhận được vẻ đẹp của thiên nhiên. Trong
khu vui chơi của trẻ, với những đồ chơi thường ngày như: Cầu trượt, xích đu,
nhà bóng…trẻ cũng có thể đưa vào trong sản phẩm tạo hình của mình.
Ví dụ: Cô cho trẻ đi tham quan khu vui chơi của trẻ sau đó trẻ sẽ nói về ý

số đã học.
Hay trước giờ tạo hình với đề tài: “Vẽ ngôi nhà” kết hợp với môn giáo
dục âm nhạc cô có thể cho trẻ hát bài “Nhà của tôi”. Sau đó hỏi trẻ sẽ vẽ ngôi
nhà của mình như thế nào, tô màu gì?...
Trong giờ hoạt động tạo hình cần ứng dụng công nghệ thông tin để tạo giờ
dạy không nhàm chán, rập khuôn. Hình ảnh sống động tăng thêm sự chú ý của
trẻ.
Ví dụ: Với đề tài “Vẽ và tô màu máy bay” Chủ đề: Các phương tiện giao
thông. Cô cho trẻ xem đoạn video clip có hình ảnh chiếc máy bay bay trên bầu
trời thêm âm thanh để kích thích trẻ. Được quan sát những hình ảnh động của
những chiếc máy bay trên màn hình, Tôi thấy trẻ rất hứng thú và tôi có thể gợi ý
hỏi trẻ con thích vẽ chiếc máy bay màu gì? Có cấu tạo mấy phần?..
+ Tích hợp môn tạo hình trong các môn học khác:
16

Người thực hiện: Nguyễn Thị Phương


Một số biện pháp sư phạp nhằm giúp trẻ 4-5 tuổi học tốt môn hoạt động tạo hình tại lớp chồi 3 trường Mầm non Cư Pang

Trong các môn học khác, luôn lồng ghép hoạt động tạo hình vừa gây hứng
thú, tránh mệt mỏi cho trẻ vừa củng cố được các kĩ năng tạo hình.
Ví dụ: Trong tiết làm quen với toán, nhận biết hình vuông hình tròn, hình
chữ nhật, sau khi trẻ nhận biết xong cô sẽ cho trẻ chọn màu vàng để tô vào hình
vuông, màu xanh tô hình chữ nhật hay màu tím tô hình tròn. Vừa cho trẻ ôn lại
các hình vừa củng cố kĩ năng tô màu khéo léo.
Lồng ghép tạo hình trong các hoạt động xuyên suốt trong ngày từ lúc đón
trẻ bằng những hình ảnh trang trí ngoài lớp theo chủ đề như con gà, con heo…
+ Giáo viên có thể sử dụng những phần mềm di màu trực tiếp trên máy
tính để tạo ra sự mới lạ, kích thích tư duy và rèn kĩ năng khéo léo của đôi tay.

làm thiệp như thế nào, bằng chất liệu gì? Con cảm thấy như thế nào sau khi sử
dụng chính những vật liệu mà mình tìm thấy?
Hay trước giờ tạo hình “Nặn những con vật sống trong rừng” cô chuẩn bị
những vò sò, vò hến để trẻ làm tai voi, cành cây khô để trẻ làm sừng hưu… Cô
cũng tổ chức tạo hình ngôi nhà của trẻ theo ý thích với những vật liệu như hạt
đậu đen, đạu xanh, cà phê. Cô khuyến khích trẻ thêm những chi tiết cho bức
tranh thêm sinh động.
Ví dụ: Cho trẻ xé dán “ Phương tiện giao thông đường thủy”. Tôi có thể
sử dụng và thu thập những nguyên liệu để cho trẻ sử dụng xé, chỉ làm sóng
nước, bông làm mây, sử dụng nhiều sáng tạo và sống động thu hút trẻ . Hay cô
và trẻ cùng nhau tạo ra những sản phẩm tự tạo như làm những bộ quần áo thời
trang gắn những lon nước ngọt, lá cây, bì bóng trong ngày hội diễn văn nghệ
20/11.
Theo phương pháp dạy học tích cực thì giáo viên chỉ là người giúp trẻ
phân tích, so sánh, tổng hợp để tìm ra những điểm chung và điểm riêng của sự
vật, hiện tượng. Cần giáo dục cho trẻ cách nhìn, cách nghĩ và cách cảm thụ sao
cho trẻ tự lĩnh hội và thấy ham thích vì trẻ phải đưa vào vốn hiểu biết của mình
(tự tiếp thu, tự tìm hiểu, tự phát hiện ra những điều lý thú, mới mẻ) trong thế
giới xung quanh thì trẻ mới thấy ham thích. Muốn vậy, giáo viên phải kích thích,
gợi mở, tạo điều kiện cho trẻ được hoạt động. Trẻ thích thú say mê thì chất
lượng tranh vẽ mới được nâng cao và khả năng tưởng tượng sáng tạo mới được
bộc lộ và phát triển.
+Hợp tác, nhờ sự trợ giúp của phụ huynh góp những đồ dùng sẵn có tại
gia đình.
18

Người thực hiện: Nguyễn Thị Phương


Một số biện pháp sư phạp nhằm giúp trẻ 4-5 tuổi học tốt môn hoạt động tạo hình tại lớp chồi 3 trường Mầm non Cư Pang


Người thực hiện: Nguyễn Thị Phương


Một số biện pháp sư phạp nhằm giúp trẻ 4-5 tuổi học tốt môn hoạt động tạo hình tại lớp chồi 3 trường Mầm non Cư Pang

Bên cạnh đó hoạt động tạo hình không chỉ giúp trẻ khả năng thẩm mỹ biết
nhìn nhận cái đẹp và đánh giá cái đẹp mà còn giúp trẻ rèn luyện đôi tay khéo
léo, vững chắc linh hoạt hơn. Vì vậy khi tiến hành các đề tài tạo hình, tôi thường
xuyên trao đổi, thông báo với các phụ huynh có thể trò chuyện với trẻ ở tại gia
đình về các đề tài, từ đó giúp trẻ hiểu trước hiểu sâu hơn, có cảm xúc về đề tài
trẻ sẽ hứng thú hoạt động khi cô đưa ra đề tài đó.
Như vậy việc phối kết hợp giữa gia đình và tạo điều kiện cho trẻ phát triển
và khám phá thế giới xung quanh và hình thành cho trẻ những thói quen, hành vi
bảo môi trường xung quanh.
*Giải pháp 5: Tổ chức nhận xét sản phẩm, dạy trẻ nhận xét tranh. Sử
dụng sản phẩm của trẻ vào các hoạt động, phong trào ở lớp, ở trường với những
biện pháp sau:
+ Cho trẻ quan sát và tự nhận xét về tranh của mình và bạn. Sau mỗi giờ
hoạt động tạo hình giáo viên sẽ tổ chức cho trẻ quan sát, nhận xét về những bức
tranh, sản phẩm. Trẻ nói lên tình cảm của mình dành cho bức tranh, sản phẩm
đó. Với tâm lí của trẻ mầm non đều rất thích khen, nên giáo viên cần khéo léo,
có nhiều hình thức nhận xét khác nhau để tạo cho trẻ niềm phấn khởi, cảm giác
thoải mái, hứng thú để tham gia vào các hoạt động tạo hình tiếp theo.
Cô cho trẻ tự lên treo tranh của mình khi trẻ thực hiện xong, không phân
biệt tranh đẹp, tranh xấu. Mời trẻ nói về bức tranh trẻ thích nhất. Trong bức
tranh có những gì và cô hướng dẫn trẻ quan sát những chi tiết sáng tạo nổi bật
trong bức tranh. Trẻ nào còn chưa hoàn thiện cô nên khuyến khích trẻ, không
được phê bình bất cứ sản phẩm nào của trẻ vì sẽ làm trẻ mất tự tin, xấu hổ với
bạn bè.

đã đến nhà, lên rẫy nương tâm sự với phụ huynh tìm hiểu rõ hơn về tâm sinh lí
của trẻ.
Sau giờ dạy tới nhà trẻ để tham gia sinh hoạt, quan sát và tìm hiểu kĩ hơn
hay trong những buổi họp tại thôn buôn tôi tham gia phát biểu về tầm quan trọng
của sự phát triển về tâm sinh lí của trẻ, nếu không nắm rõ được sẽ không thể
nuôi dạy tốt trẻ. Dựa theo tiêu chí 4, chỉ số 10 trong tiêu chí thực hành áp dụng
lấy trẻ làm trung tâm tổ chức cuộc họp với cha mẹ trẻ đạt hiệu quả. Lắng nghe
những trao đổi của huynh về sự thay đổi của con em mình. Cho phụ huynh quan
sát những sản phẩm mà trẻ tạo ra nên dành những lời khen cho trẻ, tránh phê
21

Người thực hiện: Nguyễn Thị Phương


Một số biện pháp sư phạp nhằm giúp trẻ 4-5 tuổi học tốt môn hoạt động tạo hình tại lớp chồi 3 trường Mầm non Cư Pang

bình ép buộc trẻ phải làm giống bạn. Một biện pháp hoàn toàn mới đó là lập
nhóm trên facebook hội phụ huynh của lớp và trao đổi với phụ huynh, tiện lợi
hơn rất nhiều.
Trong những buổi dự giờ hay chuyên đề tôi mời phụ huynh đến tham gia,
cùng con em mình tạo những sản phẩm tạo hình như trong ngày lễ “Tết và mùa
xuân” mời phụ huynh tham gia làm bánh trưng, làm cây hoa mai hoa đào ngày
tết.
Xây dựng biện pháp chú trọng xây dựng kế hoạch giáo dục trẻ phù hợp
theo hình thức bậc thang. Các hoạt động trải nghiệm của trẻ được thiết kế mang
tính phát triển từ dễ đến khó. Mỗi tháng dựa trên một tiêu chí khác nhau tùy theo
nhu cầu, hiểu biết, hứng thú của trẻ. Dựa vào tiêu chí thực hành áp dụng quan
điểm giáo dục lấy trẻ làm trung tâm, lên kế hoạch để hoàn thành mục tiêu đề ra.
Trong giải pháp 2: Tạo môi trường gây hứng thú cho trẻ tham gia hoạt
động tạo hình và tích lũy kiến thức cho trẻ ở mọi lúc mọi nơi, tôi đã xây dựng

len. Sử dụng những bông hoa thật, lá khô để trang trí thiệp….Ngoài ra còn nhờ
sự giúp đỡ từ phụ huynh mang những vật liệu có sẵn hay phế thải từ nhà lên như
lốp xe, quả cau, vải áo cũ….vừa tạo được tính mới lạ khiến trẻ hứng thú vừa có
thể hướng dẫn phụ huynh dạy con khi ở nhà. Công tác phối hợp với phụ huynh
nhằm mục đích nâng cao mối quan hệ giữa phụ huynh và nhà trường, giáo viên.
Tạo sự thân thiện hữu ích giúp phụ huynh hiểu được những hoạt động con mình
sắp được học tại trường và sử dụng những vật liệu sẵn có đó tại nhà để dạy con
học. Biện pháp này mang lại hiệu quả rất cao vừa tạo được sự liên kết trẻ lại có
đồ dùng tự tạo để hoạt động không gây nhàm chán.
Tương tự như vậy trong giải pháp 5: Tổ chức nhận xét sản phẩm, dạy trẻ
nhận xét tranh. Sử dụng sản phẩm của trẻ vào các hoạt động, phong trào ở lớp,
ở trường. Biện pháp hoàn toàn mới là khi trưng bày tranh của trẻ trong những
ngày lễ hội, chuyên đề tại trường mang tính tích cực cao, tạo sự hứng thú, đam
mê tạo ra những sản phẩm mới và đẹp.
V. Hiệu quả Sáng Kiến Kinh Nghiệm:
Qua một thời gian tôi sử dụng các biện pháp trên áp dụng cho các cháu ở
lớp chồi 3 năm học 2018-2019, tôi thấy có sự chuyển biến một cách rõ rệt và kết
quả có sự chênh lệch giữa tỉ lệ trước khi thực hiện đề tài và sau khi thực hiện đề
tài như sau:

23

Người thực hiện: Nguyễn Thị Phương


Một số biện pháp sư phạp nhằm giúp trẻ 4-5 tuổi học tốt môn hoạt động tạo hình tại lớp chồi 3 trường Mầm non Cư Pang

Kết quả năm học

Ước lượng kết

27/ 34

7/ 34

Tăng

29,4%

70,6%

79,4%

20,6%

50%

- Kĩ năng vẽ, nặn, xé,

12/34

22/34

24/34

10/ 34

Tăng

dán…-


32,3%

5/34

29/34

22/34

12/ 34

Tăng

14,7%

85,3%

64,7%

35,3%

50%

29/34

6/34

Tăng

85,4%



Một số biện pháp sư phạp nhằm giúp trẻ 4-5 tuổi học tốt môn hoạt động tạo hình tại lớp chồi 3 trường Mầm non Cư Pang

thân, kiến thức, kỹ năng được nâng cao rõ rệt. Kết quả nhận thức trên trẻ đạt
chất lượng hơn, đặc biệt là các giờ học đòi hỏi khả năng tưởng tượng sáng tạo ở
trẻ. Không chỉ riêng ở môn tạo hình mà sự sáng tạo của các cháu cũng được áp
dụng ở những hoạt động khác.
Sử dụng những nguyên vật liệu mở là một biện pháp mang lại hiệu quả rất
cao, trẻ vừa có những nguyên vật liệu phong phú, dễ tìm dễ sử dụng. Trẻ luôn
cảm thấy bất ngờ, ngạc nhiên vui sướng khi những vật dụng đơn giản thường
gặp lại tạo ra những sản phẩm đẹp như vậy. Phụ hunh có thể hướng dẫn trẻ làm
tại nhà, vừa bảo vệ được môi trường, tiết kiệm được chi phí mua vật dụng.
Giáo viên đã nắm vững trình tự và phương pháp bộ môn dạy tạo hình,
hướng dẫn kỹ năng cho trẻ rõ ràng, biết chọn lựa đề tài phù hợp với lứa tuổi của
trẻ, đặc biệt là biết khéo léo trong việc chọn lựa các hình thức tổ chức gây hấp
dẫn trẻ tham gia tích cực vào giờ học tạo cho bộ môn tạo hình không còn là một
bộ môn nhàm chán mà càng thích thú với môn học này.
Kết quả của đề tài đã cho thấy việc gây hứng thú trẻ tham gia vào các hoạt
động ở trường đã góp phần thực hiện tốt mục tiêu đề ra, đảm bảo phát triển toàn
diện cho trẻ mầm non. Góp phần không nhỏ vào việc phát triển tưởng tượng
sáng tạo cho trẻ dân tộc thiểu số đồng thời giúp trẻ phát triển toàn diện.
Phần thứ ba: Kết luận, kiến nghị
I.

Kết luận:
Qua quá trình nghiên cứu và áp dụng sáng kiến kinh nghiệm vào quá trình

giảng dạy, tôi thấy sự hữu ích và đóng góp hiệu quả nâng cao chất lượng
giảng dạy lên rất nhiều. Mỗi biện pháp giúp giáo viên, học sinh cọ sát thực tế
hơn vào trong những hoạt động của mình. Mỗi một giáo viên có cách nhìn