RÈN GIẢI TOÁN QUA BÀI TOÁN CỖ
MẤY SUY NGHĨ VỀ MỘT BÀI TOÁN CỖ
Vừa gà vừa chó
có ba sáu con
Bó lại cho tròn
đếm đủ trăm chân
( hỏi có bao nhiêu con gà?
Bao nhiêu con chó?)
Bài tóan đã đi vào dân ca Việt Nam, như một sự thách thức tính toán đối với người yêu
thich môn toán trong thuở bộ môn nầy đang còn hoang sơ, chưa đưa vào trường học một
cách có hệ thống, những công cụ toán học vẫn còn thô sơ.Khi dân ta còn đang dùng chữ
Hán, chữ Nôm. Chưa hẳn như một sự thách thức, những người tâm huyết toán học thời xưa
muốn chuyển tải kiến thức toán đến với mọi tầng lớp nhân dân, không gì tác dụng mạnh
bằng hò vè, dân ca.
Xin trích một số dạng đề:
Một quan tiền tốt mang đi
Nàng mua những gì mà tính chẳng ra
Thoạt tiên mua hai tiền gà
Tiền rưỡi gạo nếp với ba đồng trầu
Trở lại mua sáu đồng cau
………………….
Ra đi cây quế chưa trồng
Khi về quế đã đâm bông trăm nhành
Một nhành mười tám bông xanh
Ba bông bảy trự đố anh mắy tiền?
…………………
* Bài toán con trâu
Trăm trâu, trăm cỏ
Trâu đứng ăn năm
Trâu nằm ăn ba

Trò chơi tiếp tục:
+ Mỗi con hãy co thêm một chân nữa!
Dừng lại hỏi : - Lúc nầy trên sân còn lại mấy chân? (64-36=28 chân)
Nhấn mạnh rằng : +28 chân nầy là chân của con vật nào?
Sau khi trả lời, nhắc thêm: Lúc nầy, mỗi con chó chỉ có 2 chân, vì đã co mất 2 chân
+ Như vậy có mấy con chó? 28:2= 14(con chó)
+ Số con gà được tính như thế nào? 36-14= 22(con gà )
thử lại và khẳng định kết quả
Đó là cách để thay cho chúng ta hay dùng gọi là phương pháp giả thiết tạm
Bài toán lúc nầy chỉ còn tháo gỡ vướng mắc là : Gọi x Là số gà thì ĐK của x?
Khi đó Số chó là biểu thức nào?
Giải quyết ý của biểu thức số con chó : 36- x
( vì tổng gà và chó có 36 con)
Như vậy số chân của x con gà là biểu thức nào? Đó là: 2.x (chân gà)
số chân của (36-x) con chó là 4.(36-x). (chân của chó)
• giải thích thêm vì mỗi con chó có 4 chân.
Tổng số chân gà và chân chó là mấy ?+100chân
Nên có phương trình : 2.x + 4.(36-x) = 100
<=> 2x +4.36 - 4x = 100
<=> -2x = 100-144
<=> -2x = -44
<=> x = (-44) :(-2)
x = 22 con gà
tìm số con chó và thử lại kết quả.
Cần làm nổi bật điểm
Khác với lớp 8 : Ở lớp 8 chỉ có một ẩn x là số con gà
Lên lớp 9 thì có hai ẩn
x là số con gà
và y là số con chó
Đ/K : x ;y nguyên dương. 0<x ;y< 100 ; đơn vị là con.