VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

NGUYỄN VIỆT PHƯƠNG

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG BỒI DƯỠNG GIÁO VIÊN TIỂU HỌC
THEO CHUẨN NGHỀ NGHIỆP TẠI HUYỆN THƯỜNG TÍN,
THÀNH PHỐ HÀ NỘI

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC

HÀ NỘI, 2020


VIỆN HÀN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

NGUYỄN VIỆT PHƯƠNG

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG BỒI DƯỠNG GIÁO VIÊN TIỂU HỌC
THEO CHUẨN NGHỀ NGHIỆP TẠI HUYỆN THƯỜNG TÍN,
THÀNH PHỐ HÀ NỘI

Ngành: Quản lý giáo dục
Mã số: 8.14.01.14

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:
PGS.TS. NGUYỄN KHẮC BÌNH

HÀ NỘI, 2020


Chương 3:BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG BỒI DƯỠNG GIÁO VIÊN
TIỂU HỌC THEO CHUẨN NGHỀ NGHIỆP TẠI HUYỆN THƯỜNG TÍN,
THÀNH PHỐ HÀ NỘI ........................................................................................... 59
3.1. Những nguyên tắc để đề xuất các biện pháp ..................................................59
3.2. Các biện pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng giáo viên tiểu học theo chuẩn
nghề nghiệp ...........................................................................................................60
3.3. Khảo nghiệm tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp đề xuất ............74
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ .........................................................................77


DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
CBQL

: Cán bộ quản lý

CNTT

: Công nghệ thông tin

GD

: Giáo dục

GD&ĐT : Giáo dục và Đào tạo
GV

: Giáo viên

HS


Bảng 2. 9. Mức độ thực hiện các phương pháp bồi dưỡng .......................................43
Bảng 2. 10. Thực trạng xây dựng kế hoạch bồi dưỡng giáo viên tiểu học ...............44
Bảng 2. 11. Kết quả khảo sát thực trạng tổ chức hoạt động bồi dưỡng giáo viên tiểu
học theo chuẩn nghề nghiệp ......................................................................................47
Bảng 2. 12. Kết quả khảo sát thực trạng chỉ đạo hoạt động ................................49
Bảng 2. 13. Thực trạng kiểm tra, đánh giá hoạt động bồi dưỡng giáo viêntiểu học
theo chuẩn nghề nghiệp .............................................................................................51
Bảng 2. 14.Yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động bồi dưỡng giáo viên tiểu họctheo
chuẩn nghề nghiệp......................................................................................................53
Bảng 3. 1. Phân công nhiệm vụ thực hiện công tác bồi dưỡng giáo viên .................66
Bảng 3. 2. Kết quả khảo nghiệm tính cấp thiết của các biện pháp ...........................75
Sơ đồ 1.1. Cấu trúc Chuẩn nghề nghiệp giáo viên tiểu họcError! Bookmark not
defined.


MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Sang thế kỷ thứ XXI, với sự phát triển như vũ bão của khoa học công nghệ
thông tin (CNTT), cách mạng công nghiệp 4.0, xu thế toàn cầu hóa, kinh tế tri
thức…tạo ra những biến đổi sâu sắc và nhanh chóng. Trong bối cảnh chung của thế
giới, Việt Nam cũng đang trên con đường công nghiệp hóa, hiện đại hóa, hội nhập
kinh tế thế giới, đẩy nhanh tốc độ phát triển kinh tế - xã hội (KT -XH), xây dựng
nền kinh tế tri thức phát triển nhanh, bền vững. Trước bối cảnh đó, yêu cầu đặt ra
đòi hỏi nền giáo dục (GD) Việt Nam phải đẩy nhanh tiến trình đổi mới để đáp ứng
sự phát triển KT-XH của đất nước, đồng thời rút ngắn khoảng cách trình độ phát
triển về GD so với các nước trong khu vực và trên thế giới. Nghị quyết số 29NQ/TW, Hội nghị lần thứ 8, Ban Chấp hành Trung ương khóa XI của Đảng (Nghị
quyết số 29-NQ/TW) về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo (GD&ĐT),
đáp ứng nhu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trường
định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế đã đề ra mục tiêu giáo dục là:
"Tạo chuyển biến căn bản, mạnh mẽ về chất lượng, hiệu quả giáo dục, đào tạo; đáp

đủ các chức năng, nhiệm vụ chủ yếu như giảng dạy, nghiên cứu khoa học, sử dụng
chuyên môn phục vụ cộng đồng. Vì vậy, cần tập trung đánh giá chất lượng hay hiệu
quả công tác của nhà giáo theo ba lĩnh vực hoạt động chính đã nêu [34].
UNESCO (1998) tại Hội nghị “Higher Education in the Twenty - First
Century - vision and action” đã thông qua Tuyên ngôn về giáo dục với việc xác định
sứ mạng cốt lõi của hệ thống giáo dục và chức năng, nhiệm vụ của đội ngũ GV
trong thế kỷ XXI. Tuyên ngôn xác định, chất lượng trong giáo dục là một khái niệm
đa chiều, bao trùm mọi chức năng và hoạt động của nó: giảng dạy, chương trình đào
tạo, nghiên cứu khoa học, GV và HS,cấu trúc hạ tầng và môi trường học thuật.
Trong đó, nhân tố người dạy giữ vai trò quyết định nhất. Tuyên ngôn cũng chỉ rõ
cần có một chính sách mạnh mẽ về phát triển GV sao cho có thể nâng cao kỹ năng
của họ, khuyến khích khả năng sáng tạo, phát huy tính tích cực, chủ động trong
nghiên cứu và giảng dạy [37].
Nghiên cứu vấn đề phát triển nghề nghiệp cho GV, các tác giả Daniel R.
Beerens (2000), Eleonara Villegas - Reimers (2003), Broughman, S.P (2006), và
Beatrice Avalos (2011) xác định nội dung bồi dưỡng GV theo hướng chuyên
nghiệp, kết nối quá trình học tập, bồi dưỡng với sự phát triển của nhà trường và xã
hội. Giáo viên cần được hỗ trợ trong việc cải tiến liên tục công việc của họ nhằm
nâng cao vị trí của bản thân và vị thế của nhà trường [35], [36], [33], [34].

3


Như vậy, các tác giả đã có những khẳng định tầm quan trọng của hoạt
động giảng dạy và đưa ra những yêu cầu về năng lực giảng dạy đối với người
thầy trong công tác giáo dục đào tạo.
- Các nghiên cứu ở Việt Nam:
Ở Việt Nam, Đảng và Nhà nước ta rất quan tâm đến vấn đề phát triển giáo
dục và nâng cao chất lượng đội ngũ CBQL và GV. Nghị quyết TW2 khóa VIII đã
nêu: “Khâu then chốt để thực hiện chiến lược phát triển giáo dục là phải đặc biệt

được tổ chức thực hiện ở những nơi có những đặc điểm tương tự. Quản lý bồi
dưỡng GV tiểu học huyện Thường Tín, thành phố Hà Nội theo chuẩn nghề nghiệp
là yêu cầu đòi hỏi khách quan cả về lý luận và thực tiễn. Do đó, tác giả lựa chọn đề
tài nghiên cứu là không trùng lặp và có ý nghĩa sâu sắc.
3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
3.1. Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở lý luận về quản lý hoạt động bồi dưỡng GV tiểu học theo chuẩn
nghề nghiệp và đánh giá thực trạng quản lý hoạt động bồi dưỡng GV tiểu học huyện
Thường Tín, thành phố Hà Nội trong thời gian qua để đề xuất biện pháp quản lý
hoạt động bồi dưỡng GV tiểu học theo chuẩn nghề nghiệp tại huyện Thường Tín,
thành phố Hà Nội trong thời gian tới.
3.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
- Xác lập cơ sở lý luận về quản lý hoạt động bồi dưỡng GV tiểu học theo
chuẩn nghề nghiệp.
- Khảo sát, đánh giá thực trạng quản lý hoạt động bồi dưỡng GV tiểu học
theo chuẩn nghề nghiệp tại huyện Thường Tín, thành phố Hà Nội và các yếu tố ảnh
hưởng đến thực trạng quản lý hoạt động này trong những năm gần đây.
- Đề xuất biện pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng GV tiểu học theo chuẩn
nghề nghiệp tại huyện Thường Tín, thành phố Hà Nội và khảo nghiệm tính cần thiết
và tính khả thi của các biện pháp đề xuất.
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
4.1. Đối tượng nghiên cứu
Biện pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng GV tiểu học theo chuẩn nghề nghiệp
tại huyện Thường Tín, thành phố Hà Nội.
4.2. Phạm vi nghiên cứu
Nghiên cứu này tập trung vào việc nghiên cứu lý luận và thực trạng hoạt
động bồi dưỡng và quản lý hoạt động bồi dưỡng GV tiểu học theo chuẩn nghề

6



7


Nghiên cứu về quản lý hoạt động bồi dưỡng GV tiểu học theo chuẩn nghề
nghiệp góp phần cung cấp thêm cơ sở khoa học và thực tiễn cho lĩnh vực quản lý
giáo dục. Luận văn hệ thống các tài liệu về bồi dưỡng, quản lý hoạt động bồi dưỡng
cho GV, phát triển thêm khái niệm quản lý hoạt động bồi dưỡng cho GV tiểu học.
Luận văn đã triển khai hướng nghiên cứu quản lý hoạt động bồi dưỡng GV tiểu học
theo tiếp cận quá trình kết hợp với chức năng quản lý.
6.2. Ý nghĩa thực tiễn
Luận văn đã chỉ ra được thực trạng hoạt động bồi dưỡng và quản lý hoạt
động bồi dưỡng GV tiểu học theo chuẩn nghề nghiệp tại huyện Thường Tín, thành
phố Hà Nội. Kết quả nghiên cứu có thể được ứng dụng triển khai thực hiện tại các
trường tiểu học tại thành phố Hà Nội. Kết quả nghiên cứu của luận văn cũng là tài
liệu tham khảo bổ ích cho các nhà lãnh đạo ngành giáo dục, hiệu trưởng trường tiểu
học và GV tiểu học.
7. Kết cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, khuyến nghị, tài liệu tham khảo và phụ lục,
luận văn được trình bày trong 3 chương:
Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động bồi dưỡng giáo viên tiểu học
theo chuẩn nghề nghiệp
Chương 2: Thực trạng quản lý hoạt động bồi dưỡng giáo viên tiểu học theo
chuẩn nghề nghiệp tại huyện Thường Tín, thành phố Hà Nội
Chương 3: Biện pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng giáo viên tiểu học theo
chuẩn nghề nghiệp tại huyện Thường Tín, thành phố Hà Nội

8



phạm pháp luật về giáo dục, tiêu chuẩn nhà giáo, cơ sở vật chất, thiết bị trường

10


học; tổ chức bộ máy quản lý giáo dục; tổ chức, chỉ đạo việc đào tạo, bồi dưỡng
cán bộ quản lý, GV; huy động, quản lý sử dụng các nguồn lực...
Như vậy, quản lý giáo dục là quá trình tổ chức những tác động giáo dục
của chủ thể quản lý đến đối tượng quản lý mà chủ yếu là quá trình dạy học và
giáo dục ở các nhà trường để phục vụ cho mục tiêu giáo dục đã đề ra.
1.1.2. Giáo viên tiểu học và chuẩn nghề nghiệp giáo viên tiểu học
1.1.2.1. Giáo viên tiểu học
Điều 66, Luật Giáo dục năm 2019 quy định: "Nhà giáo giảng dạy ở cơ sở
giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông, cơ sở giáo dục khác, giảng dạy trình độ sơ
cấp, trung cấp gọi là giáo viên; nhà giáo giảng dạy từ trình độ cao đẳng trở lên gọi
là giảng viên." [20, tr.12]. Giáo viên là những người có đầy đủ tiêu chuẩn đạo đức,
chuyên môn và nghiệp vụ theo quy định. Trong điều 67, Luật Giáo dục 2019 đã chỉ
rõ: "Nhà giáo phải đáp ứng các tiêu chuẩn sau đây: (1) Có phẩm chất, tư tưởng, đạo
đức tốt; (2) Đáp ứng chuẩn nghề nghiệp theo vị trí việc làm; (3) Có kỹ năng cập
nhật, nâng cao năng lực chuyên môn, nghiệp vụ; (4) Bảo đảm sức khỏe theo yêu cầu
nghề nghiệp".[20, tr.33].
Giáo viên là người lao động trí óc, đòi hỏi tính khoa học, tính nghệ thuật
và tính sáng tạo. Muốn dạy học và giáo dục có hiệu quả người GV phải có kiến
thức khoa học chuyên sâu theo lĩnh vực, đồng thời còn có các kiến thức khoa
học giáo dục, nắm vững các quy luật phát triển tâm sinh lý để hình thành nhân
cách cho HS của từng cấp học. Nghề giáo còn đòi hỏi phải có tính nghệ thuật,
phải tổ chức ứng xử giữa con người với con người nên đòi hỏi người GV phải
khéo ứng xử sư phạm, biết vận dụng các phương pháp dạy học, phương pháp
giáo dục, phải dựa vào tình huống và con người cụ thể để có phương pháp giáo
dục thích hợp và hiệu quả nhất. Giáo viên là nhân tố quyết định chất lượng giáo

hướng đến nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo HS tiểu học trong giai đoạn
hiện nay.
1.2.2.3.Quản lý hoạt động bồi dưỡng giáo viên tiểu học theo chuẩn nghề
nghiệp
Trên cơ sở phân tích các khái niệm GV tiểu học, bồi dưỡng, quản lý, tác
giả đã hệ thống hóa, kế thừa các khái niệm nêu trên và đưa ra khái niệm về quản
lý hoạt động bồi dưỡng GV tiểu học theo chuẩn nghề nghiệp như sau:
Quản lý hoạt động bồi dưỡng GV tiểu học theo chuẩn nghề nghiệp là quá
trình tác động có mục đích, có định hướng của chủ thể quản lý lên khách thể
quản lý bằng việc vận dụng các chức năng quản lý, nhằm sử dụng có hiệu quả
nhất các tiềm năng và cơ hội để tổ chức hoạt động bồi dưỡng GV tiểu học theo
chuẩn nghề nghiệp đã được quy định.

14


1.2. Hoạt động bồi dưỡng giáo viên tiểu học theo chuẩn nghề nghiệp
1.2.1. Mục tiêu bồi dưỡng giáo viên tiểu học theo chuẩn nghề nghiệp
Mục tiêu bồi dưỡng GV tiểu học theo chuẩn nghề nghiệp là nhằm bổ sung,
phát triển, hoàn thiện tri thức, kinh nghiệm, kỹ năng và những phẩm chất bảo đảm
cho con người đáp ứng tốt yêu cầu nhiệm vụ giáo dục và dạy học ở trường tiểu học.
1.2.2. Nội dung bồi dưỡng giáo viên tiểu học theo chuẩn nghề nghiệp
Nội dung bồi dưỡng GV tiểu học theo chuẩn nghề nghiệp được quy định
trong Thông tư 20/2018/BGDĐT, ngày 22/8/2018 quy định chuẩn nghề nghiệp GV
cơ sở giáo dục phổ thông [4]. Qua nghiên cứu Thông tư có thể xác định được những
nội dung bồi dưỡng GV tiểu học theo chuẩn nghề nghiệp bao gồm:
Một là: về phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống:
- Chấp hành nghiêm chỉnh chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng, pháp
luật của Nhà nước; thi hành nhiệm vụ theo đúng quy định của pháp luật. Không
ngừng học tập, rèn luyện nâng cao trình độ lý luận chính trị để vận dụng vào hoạt

- Xây dựng được kế hoạch dạy học và giáo dục; Chủ động điều chỉnh kế hoạch
dạy học và giáo dục phù hợp với điều kiện thực tế của nhà trường và địa phương;
Hướng dẫn, hỗ trợ đồng nghiệp trong việc xây dựng kế hoạch dạy học và giáo dục.
- Áp dụng được các phương pháp dạy học và giáo dục phát triển phẩm chất,
năng lực cho HS; Chủ động cập nhật, vận dụng linh hoạt và hiệu quả các phương pháp
dạy học và giáo dục đáp ứng yêu cầu đổi mới, phù hợp với điều kiện thực tế;
- Sử dụng các phương pháp kiểm tra đánh giá kết quả học tập và sự tiến bộ của
HS; Chủ động cập nhật, vận dụng sáng tạo các hình thức, phương pháp, công cụ kiểm
tra đánh giá theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực HS;
- Hiểu các đối tượng HS và nắm vững quy định về công tác tư vấn và hỗ trợ HS;
thực hiện lồng ghép hoạt động tư vấn, hỗ trợ HS trong hoạt động dạy học và giáo dục;
Thực hiện hiệu quả các biện pháp tư vấn và hỗ trợ phù hợp với từng đối tượng HS
trong hoạt động dạy học và giáo dục;
1.2.3. Phương pháp, hình thức bồi dưỡng giáo viên tiểu học theo chuẩn nghề
nghiệp
- Phương pháp bồi dưỡng: Trong thực tiễn, một số phương pháp bồi dưỡng
GV tiểu học là: Phương pháp vấn đáp, trao đổi kinh nghiệm; Phương pháp nêu và

16


giải quyết vấn đề, giải quyết tình huống; Phương pháp tổ chức hoạt động nhóm;
Phương pháp luyện tập thực hành; Phương pháp đóng vai, trò chơi; Phương pháp
động não...các phương pháp bồi dưỡng GV này cần được vận dụng một cách tinh
tế, khéo léo theo từng điều kiện cụ thể nhằm giúp GV phát triển kỹ năng tự học, tự
bồi dưỡng ngày càng tốt hơn.
- Hình thức bồi dưỡng: Có các hình thức bồi dưỡng cụ thể sau:
Hình thức bồi dưỡng thường xuyên: Là hình thức bồi dưỡng mà được tiến
hành theo chương trình, kế hoạch của nhà quản lý theo từng học kỳ, từng năm học
nhằm bổ sung, cập nhật các chủ trương, đường lối, chính sách giáo dục của cấp

Bồi dưỡng từ xa: là hình thức bồi dưỡng sử dụng các thiết bị công nghệ và
phương tiện truyền thông hiện đại để bồi dưỡng. Trong điều kiện hiện nay, với sự
phát triển và hỗ trợ của hệ thống thiết bị công nghệ như khai thác mạng internet,
truyền hình xuất hiện ngày càng đa dạng và phong phú. GV có thể sử dụng các
phương tiện này để bồi dưỡng từ xa theo chuẩn nghề nghiệp. Đây là một trong
những hình thức bồi dưỡng đang trở nên phổ biến rộng rãi vì sự tiện ích và tính
linh hoạt cao. Tuy nhiên, không phải chương trình nào cũng có thể phù hợp tất cả
đối tượng tham gia cũng như tính hiệu quả của nó. Chính vì vậy, GV cần chủ động
tìm hiểu, nghiên cứu để lựa chọn tham gia khóa, chương trình bồi dưỡng phù hợp
khả năng cũng như đảm bảo mục tiêu phát triển nghề nghiệp.
1.2.4. Đánh giá kết quả bồi dưỡng giáo viên tiểu học theo chuẩn nghề
nghiệp
Đánh giá kết quả bồi dưỡng GV tiểu học theo chuẩn nghề nghiệp là việc
đo lường kết quả bồi dưỡng, đối chiếu với mục tiêu bồi dưỡng đã xác định, từ
đó xác định được kết quả đã đạt được, rút ra kinh nghiệm cần thiết trong việc
bồi dưỡng GV tiểu học theo chuẩn nghề nghiệp. Việc đánh giá kết quả bồi
dưỡng GV tiểu học theo chuẩn nghề nghiệp cần đảm bảo tính nghiêm túc, công
khai, công bằng kết quả. Việc đánh giá kết quả bồi dưỡng GV tiểu học theo
chuẩn nghề nghiệp được tiến hành đánh giá đầy đủ, khách quan, toàn diện theo
quy định của Bộ GD&ĐT. Trên cơ sở đó đánh giá về mức độ đạt được và đánh
giá khả năng phát triển cho GV tiểu học, rút ra bài học kinh nghiệm cần thiết
trong hoạt động bồi dưỡng GV tiểu học theo chuẩn nghề nghiệp, nâng cao chất
lượng của hoạt động này.

18


1.3. Quản lý hoạt động bồi dưỡng giáo viên tiểu học theo chuẩn nghề nghiệp
1.3.1. Mục tiêu quản lý hoạt động bồi dưỡng giáo viên tiểu học theo chuẩn
nghề nghiệp