SỞ GD&ĐT NGHỆ AN
KÌ THI CHỌN GIÁO VIÊN DẠY GIỎI TỈNH CẤP THPT
CHU KÌ 2008 – 2011
Đề thi môn: Vật lí
(Đề gồm 01 trang)
Thời gian: 150 phút (không kể thời gian giao đề)
Câu 1 (6 điểm)
a) Mục đích của việc đổi mới phương pháp dạy học là thay đổi lối dạy học truyền
thụ một chiều sang dạy học theo “phương pháp dạy học tích cực”, thầy (cô) hãy nêu
những đặc trưng cơ bản của phương pháp dạy học tích cực.
b) Hãy nêu các yêu cầu khi tiến hành thí nghiệm biểu diễn trong quá trình giảng
dạy vật lý phổ thông.
c) Có thể sử dụng bộ thí nghiệm quang học thực hành trang bị cho lớp 11 để
thực hiện được những thí nghiệm nào (kể cả thí nghiệm biểu diễn và thí nghiệm thực
hành cho chương trình chuẩn và chương trình nâng cao)?
d) Thầy (cô) hãy nêu trình tự các bước của thí nghiệm biểu diễn về hiện tượng
phản xạ toàn phần (sử dụng bộ quang học thực hành của lớp 11). Điều đáng chú ý nhất
khi thực hiện thí nghiệm này là gì?
Câu 2 (6 điểm)
a) Giải bài toán:
Một cái bình hình trụ được treo lên một chiếc lò xo thẳng đứng có đầu
trên cố định như hình 1. Khi rót nước từ từ vào bình, người ta thấy khoảng
cách l từ mặt thoáng của nước trong bình đến đầu trên của lò xo không thay
đổi. Hãy xác định chu kỳ dao động nhỏ của bình nước theo phương thẳng
đứng khi độ cao của cột nước trong bình là h=4cm. Khối lượng của bình và
lò xo không đáng kể.
b) Theo thầy (cô), học sinh dễ gặp khó khăn nhất ở điểm nào khi giải
bài toán này? Hãy đề xuất hệ thống các câu hỏi để định hướng và hướng
dẫn học sinh vượt qua khó khăn đó.
Câu 3 (4 điểm)
Một tụ điện phẳng có các bản tụ dạng hình chữ nhật giống

sát giữa dây và đinh, giữa dây và mặt bàn.
---- Hết----
SỞ GD&ĐT NGHỆ AN
KÌ THI CHỌN GIÁO VIÊN DẠY GIỎI TỈNH CẤP THPT
CHU KÌ 2008 – 2011
HƯỚNG DẪN CHẤM ĐỀ THI CHÍNH THỨC
Môn: Vật lý
(Hướng dẫn chấm này gồm có 05 trang)
Câu 1 (6 điểm)
a) Các đặc trưng cơ bản của phương pháp dạy học tích cực: (1,5 điểm)
* Dạy học tăng cường phát huy tính tính tự tin, tích cực, chủ động, sáng tạo thông qua tổ
chức thực hiện các hoạt động học tập của học sinh:
* Dạy học chú trọng rèn luyện phương pháp và phát huy năng lực tự học của học sinh.
* Dạy học phân hóa kết hợp với hợp tác.
(Tham khảo thêm tài liệu hướng dẫn thực hiện chương trình, sách giáo khoa Vật lý 12,
trang 8). Nêu được 3 ý trên cho 1,5 điểm.
b) Các yêu cầu đối với thí nghiệm biểu diễn: (1,25 điểm)
* Phải gắn liền hữu cơ với bài giảng.
* Phải ngắn gọn hợp lý.
* Phải đủ sức thuyết phục.
* Phải đảm bảo cả lớp quan sát được.
* Phải bảo đảm an toàn.
(Chỉ yêu cầu nêu được và không cần giải thích, tài liệu đã dẫn lớp 11, trang 186)
c) Các thí nghiệm có thể thực hiện được nhờ bộ quang học biểu diễn: (1,75 điểm)
* Chứng minh định luật khúc xạ ánh sáng, xác định chiết suất của môi trường trong suốt
(thí nghiệm biểu diễn).
* Chứng minh hiện tương phản xạ toàn phần, góc tới giới hạn (thí nghiệm biểu diễn).
* Chứng minh đường truyền của tia sáng khúc xạ qua lăng kính, góc lêch cực tiểu (thí
nghiệm biểu diễn).
* Chứng minh đường truyền của tia sáng khúc xạ qua thấu kính hội tụ hoặc phân kì (thí

... gSkhkghS
ρρ
=⇒∆=∆
1 điểm
Khi độ cao của cột nước trong bình là h thì khối lượng của nó là:

.hSm
ρ
=
0,5 điểm
Nên chu kỳ dao động nhỏ của bình theo phương đứng là:
.222
g
h
gS
hS
k
m
T
π
ρ
ρ
ππ
===
0,25 điểm
Thay giá trị của h, tính được:
).(4,0 sT
≈
0,25 điểm
b) Khó khăn lớn nhất có thể là:

π
=
Điện tích trên tụ khi đó:
.CUq
=
0,5 điểm
Khi nhúng vào chất lỏng, phần nằm ngoài không khí có điện dung:
.
4.
)(
1
dk
tvha
C
π
∆−
=
0,5 điểm
Điện dung của phần nằm trong chất lỏng:
.
4.
.
2
dk
tav
C
π
ε
∆
=

0,5 điểm
Cường độ dòng điện trong mạch:
.3,0)(10.3
)1(
7
AA
h
vCU
t
q
I
µ
ε
==
−
=
∆
∆
=
−
0,5 điểm
***
Câu 4 (4 điểm)
Do dây chuyển động đều, giữa dây và đinh không có ma sát nên lực ma sát giữa dây và
khe S cũng bằng F.
0,5 điểm
Xét phần dây tiếp xúc với đinh: Gọi ∆m là khối lượng phần này, ∆t là thời gian chuyển
động của một điểm từ khi tiếp xúc với đinh đến khi rời khỏi đinh thì:
.tvm
∆=∆

2
cos2
2
cos2
.
2
cos2.
2
α
ρ
α
ρ
α
v
t
v
tvQFam
=
∆
∆=−=∆
1 điểm
Từ đó tính được phản lực của đinh tác dụng lên dây:
.
2
cos)(2
2
α
ρ
vFQ
−=