SKKN: “Một số biện pháp giáo dục đạo đức góp phần hình thành nhân cách trẻ tiểu học”
2016-2017
Giới thiệu của tổ khối:
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…
Xác nhận của thủ trưởng đơn vị:
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…
…
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…
Người viết: Nguyễn Thị Hồng Hiệp
1
Trường TH Trần Văn Mười
SKKN: “Một số biện pháp giáo dục đạo đức góp phần hình thành nhân cách trẻ tiểu học”
2016-2017
“MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC
công … Học sinh đi học đều, cởi mở hơn, tâm sự với cô giáo những suy nghĩ và nhờ
thầy cô góp ý giúp đỡ. Việc thực hiện các chuẩn mực đạo đức của người học sinh đã
được nâng lên một cách rõ rệt các em học tập chăm ngoan hơn, không khí học tập ở các
lớp sôi nổi, hào hứng hơn, kết quả chất lượng học tập ngày một cao hơn so với đầu
năm, và các năm học trước. Học sinh đã tham gia vào các hoạt động học một cách hăng
hái, biết hỗ trợ nhau hoàn thành công việc chung. Giờ học nhẹ nhàng, tự nhiên và hiệu
quả hơn đã góp phần nâng cao chất lượng học tập của học sinh cũng như góp phần hoàn
thành nhiệm vụ chính trị của đơn vị.
Người viết: Nguyễn Thị Hồng Hiệp
1
Trường TH Trần Văn Mười
SKKN: “Một số biện pháp giáo dục đạo đức góp phần hình thành nhân cách trẻ tiểu học”
2016-2017
I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI:
Quá trình hội nhập kinh tế thế giới của nước ta hiện nay có những bước phát triển ổn
định, bền vững. Những thành tựu đạt được dần đưa đất nước đến vị trí xứng ngang tầm với
thế giới. Bên cạnh đó, mặt trái của cơ chế thị trường vẫn làm ảnh hưởng không ít đến thuần
phong mỹ tục, đạo đức, phẩm chất con người của xã hội. Vì vậy, nếu không tập trung giáo
dục đạo đức, nhân cách, lối sống cho học sinh thì rất khó giữ gìn truyền thống lâu đời của
dân tộc.
Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nói: “Có tài mà không có đức là người vô dụng, có đức mà
không có tài thì làm việc gì cũng khó”. Do đó việc xây dựng đạo đức, lối sống cho các em
ngay khi đang ngồi trên ghế nhà trường là vấn đề vô cùng quan trọng, đây cũng chính là
thước đo để đánh giá một con người. Bộ GD-ĐT cũng thường xuyên chỉ đạo các trường
SKKN: “Một số biện pháp giáo dục đạo đức góp phần hình thành nhân cách trẻ tiểu học”
2016-2017
- Xuân Thới Đông là một xã ngoại thành khá đông dân. Phần lớn người dân tập
trung sống bằng nông nghiệp, kinh tế các gia đình gặp khó khăn vì thu nhập và chi tiêu
hàng ngày đều dựa vào sản phẩm nông nghiệp tự cung tự cấp. Một bộ phận người dân là
công nhân tại các cơ sở nhỏ trên địa bàn … Do đó việc chăm sóc con cái còn hạn chế, đầu
tư cho việc học của học sinh chưa cao. Phụ huynh phần đông là phó thác việc dạy dỗ, giáo
dục con em mình cho nhà trường. Chính vấn đề này cũng đã ảnh hưởng đến chất lượng
công tác giáo dục toàn diện của nhà trường.
- Bên cạnh đó còn có một số em do thiếu sự quan tâm giúp đỡ của gia đình nên nảy
sinh những tật xấu, các em hay bắt chước các thói xấu của người khác như: nói tục, chửi
thề, trộm cắp dụng cụ học tập của bạn bè, gây gỗ, đánh nhau với bạn cùng lớp, cùng trường
… Một vài em học sinh cá biệt đã lôi kéo các em làm những việc sai trái đã tạo nên thói
hư, tật xấu cho bản thân mình.
- Tục ngữ có câu: “Gần mực thì đen, gần đèn thì sáng” lứa tuổi của học sinh tiểu
học, lứa tuổi mà các em bước đầu tiếp xúc với môi trường tập thể, tiếp xúc với bạn bè cùng
lứa tuổi, cùng lớp, cùng trường, lứa tuổi này như trang giấy trắng để tiếp thu những kỹ
năng sống đang còn rất bỡ ngỡ, đơn giản của các em.
Chính vì vậy việc giáo dục đạo đức cho học sinh ở lứa tuổi tiểu học là một nhiệm vụ
cấp bách trong nhà trường để thiết thực xây dựng một môi trường giáo dục lành mạnh góp
phần nâng cao chất lượng giáo dục tại đơn vị cũng như góp phần tích cực trong việc hình
thành nhân cách cho trẻ.
III. CÁC GIẢI PHÁP:
1. Kết hợp giữa GVCN với gia đình học sinh:
Gia đình là tế bào của xã hội là nơi nuôi dưỡng và củng cố nhân cách của học sinh.
Để thực hiện có hiệu quả việc rèn luyện giáo dục đạo đức cho học sinh thì cần phải có sự
phối hợp chặt chẽ với gia đình. Chính vì vậy giáo viên chủ nhiệm thường dành thời gian để
Giáo dục đạo đức không phải một ngày, một buổi, việc rèn luyện đạo đức, tác
phong cho học sinh cần phải được thực hiện một cách thường xuyên, liên tục và nó có mối
quan hệ mật thiết với tất cả các môn học trong nhà trường. Từ đó dần hình thành thói quen,
rồi hình thành nhân cách cho các em. Bởi vậy, các em cần phải được sự quan tâm giáo dục
của toàn xã hội. Việc nâng cao giáo dục rèn luyện đạo đức trong nhà trường bằng nhiều
hình thức khác nhau như: ngoại khóa, sinh hoạt truyền thống, hoạt động đội, trò chơi và
các tiết học đạo đức trong chính khóa… tạo ra cho các em một không khí vui vẻ, sôi động,
không cứng nhắc, khô khan mà lại mang tính giáo dục cao và thuyết phục học sinh nói và
làm theo gương người tốt việc tốt.
Tổ chức cho học sinh lấy 5 điều Bác Hồ dạy làm thước đo cho mọi hành động, học
tập nghiêm túc nội quy nhà trường. Đây cũng chính là cơ sở để theo dõi xếp loại thi đua
của các em vào hàng tuần và cuối năm học.
Phối hợp với Tổng phụ trách đội và chi đoàn nhà trường để hướng đẫn các em đi
học đúng giờ, nghỉ học phải có giấy xin phép của gia đình, phải học thuộc bài và làm bài
tập ở nhà đầy đủ trước khi đến lớp… Học sinh ngồi học trong lớp phải tập trung nghe thầy
cô giáo giảng bài, làm bài tập ở nhà đầy đủ trước khi đến lớp.
Thông qua các buổi sinh hoạt đội, chào cờ, các buổi sinh hoạt lớp, các tiết dạy đạo
đức để thường xuyên giáo dục học sinh làm theo gương người tốt việc tốt.
Trong tiết sinh hoạt tập thể cần động viên khuyến khích, khen thưởng những cá
nhân, tập thể làm tốt công việc mà nhà trường giao phó, những mặt còn hạn chế thì nhắc
nhở học sinh nên từ bỏ và tránh lặp lại những sai sót này. Giáo viên cần phải luôn luôn gần
gũi, thân mật với học sinh, tìm hiểu về hoàn cảnh từng em. Không nên tạo áp lực nặng nề,
mà chính sự quan tâm, yêu thương của giáo viên đối với các em sẽ giúp các em thực sự coi
nhà trường, lớp học là ngôi nhà thứ hai của mình. Giáo viên sẽ rất dễ dàng thực hiện điều
đó khi thực sự có tâm huyết và tận tụy với nghề.
Đặc biệt những em học sinh cá biệt để có biện pháp rèn luyện phù hợp với tâm lý
của từng em, không nên xử phạt quá nghiêm khắc mà nên khuyên nhủ một cách nhẹ nhàng;
không quá gần gũi nhưng lại không quá xa cách, tìm cách tác động vào tâm lý của các em
sửa đổi dần dần, để góp phần giúp đỡ các em vượt qua những khó khăn, khắc phục những
việc làm sai trái mà các em đã vi phạm. Giáo viên phải có sổ theo dõi riêng nhằm theo dõi
3. Thông qua hoạt động ngoại khóa, sinh hoạt truyền thống :
Hoạt động ngoại khóa, sinh hoạt truyền thống góp phần không nhỏ vào việc giáo dục
đạo đức và định hình nhân cách cho học sinh.
Tổ chức ngoại khóa để giới thiệu về gương người tốt, việc tốt; học tập và làm theo 5
điều bác Hồ dạy. Việc giáo dục học sinh thông qua sinh hoạt truyền thống có tác động rất
lớn đến tư tưởng tình cảm của các em. Thông qua chủ điểm hàng tháng tổ chức sinh hoạt
truyền thống, sinh hoạt dưới cờ, phát động các đợt thi đua theo từng chủ điểm như: Chào
mừng năm học mới và Quốc khánh 02- 9; ngày nhà giáo VN 20-11; Quân đội nhân dân 2212; các hoạt động mừng Đảng, mừng Xuân; ngày thành lập Đoàn TNCSHCM 26-3; ngày
giải phóng hoàn toàn miền Nam 30-4 và Quốc tế LĐ 01-5… bằng các hình thức thi đua
học tốt, sinh hoạt văn nghệ, ngoại khóa về hình ảnh anh bộ đội Cụ Hồ, đố vui để học, báo
cáo kinh nghiệm học tập, thông qua các hoạt động tập thể để giáo dục tư tưởng tình cảm
cho các em, giúp các em có ý thức tổ chức kỷ luật, chấp hành tốt nội quy nhà trường đề ra.
Bên cạnh đó cũng cần nhắc nhở nhẹ nhàng một số em chưa thật ngoan và có nhiều vi phạm
để giúp các em sớm khắc phục những thiếu sót của mình như: xả rác, ném đá, bẻ cành cây
xanh, chọc phá bạn bè, leo trèo trên bàn ghế, nói tục, đánh nhau…
Bên cạnh đó giáo viên phải kết hợp với nhà trường, Tổng phụ trách, Chi đoàn thanh
niên tổ chức cho các em tham gia tích cực các phong trào Kế hoạch nhỏ, Nụ cười hồng,
Giúp bạn nghèo vượt khó, Cùng bạn nghèo vui Tết, Áo trắng đến trường,… dự thi tìm hiểu
về Đội Thiếu niên Tiền Phong Hồ Chí Minh, Đảng Cộng Sản Việt Nam, Đoàn Thanh niên
Cộng sản Hồ Chí Minh và quê hương đất nước. Thông qua các hoạt động này nhằm giáo
dục tư tưởng tình cảm cho học sinh.
Thông qua các hội thi như Cắm hoa, làm thiệp Tết, vẽ tranh, kể chuyện bác Hồ, văn
nghệ … để cá nhân hoặc tập thể nhỏ thể hiện khả năng của mình, tự khẳng định những
thành tích, kết quả của quá trình tu dưỡng, rèn luyện phấn đấu trong học tập, trong hoạt
động văn - thể - mỹ và các hoạt động của Đội, chính trong những lúc tham gia hội thi, các
em được nâng cao lòng tự tin, tính tự chủ, mạnh dạn, nhanh nhẹn và ứng xử linh hoạt và
cũng chính các em được hòa mình trong những hội thi các em đã được bồi dưỡng lòng vị
tha, dễ hòa đồng trong tập thể, ham muốn làm những điều hay, việc tốt nhằm góp phần
nâng cao việc giáo dục đạo đức và hình thành nhân cách cho học sinh trong nhà trường tiểu
học.
vi. Giáo viên căn cứ mục tiêu yêu cầu từng bài, từng tiết thực hiện giảng dạy và lồng ghép,
tích hợp các chuẩn mực đạo đức, lối sống lành mạnh, thái độ, hành động phù hợp chuẩn
mực xã hội. Áp dụng những phương pháp giảng dạy khả thi và ưu việt nhất như kể chuyện,
sắm vai… để chuyển tải những kiến thức của bài thấm sâu vào tư tưởng các em. Từ đó, các
em sẽ biến những kiến thức thành những hành vi đúng chuẩn mực xã hội.
6.Thông qua chính tấm gương của thầy cô giáo:
Giáo viên chủ nhiệm vừa là người cha, người mẹ đỡ đầu về mặt tinh thần của các em
và cũng là người cán bộ chính trị - xã hội do đó phải biết hòa mình làm người anh, người
chị và cũng là người bạn chí tình của các em. Chính từ sự gần gũi với các em và bằng cả
tấm lòng yêu mến trẻ sẽ là động lực để giúp các em rèn luyện phẩm chất, nhân cách của
bản thân mình. Một nhà văn Pháp đã từng nói : “Người ta chỉ có thể giáo dục bằng chính
phẩm chất của mình”. Giáo viên có một nhiệm vụ quan trọng là dạy các em sống: làm cho
các em trở thành những người sống có mục đích, có lý tưởng, có trách nhiệm, biết hợp tác
và sống có ích cho xã hội. Cái các em cần học nhất là học làm người, cần niềm tin để lớn
lên. Do đó là thầy cô giáo chúng ta phải trở thành người mẫu mực cho các em noi theo, là
tấm gương cho học sinh soi rọi. Xuất phát điểm là tình thương đối với học sinh và luôn cố
gắng làm những gì tốt đẹp nhất giúp trẻ em hoàn thiện mình do đó muốn thực hiện được
những vấn đề trên chúng ta phải luôn luôn quan tâm, ân cần, lắng nghe để tìm hiểu ước
vọng và nhu cầu chính đáng của các em.
Việc giáo dục đạo đức cho học sinh không chỉ bằng những lời lẽ giáo huấn buồn tẻ
và những lời răn dạy khô khan, lạnh nhạt mà phải bằng những câu chuyện thân mật, chân
thành và có những biện pháp thực hiện thiết thực thông qua giáo dục đạo đức trong nhà
trường, gia đình và ngoài xã hội nhằm sớm hình thành nhân cách cho học sinh.
“Mỗi thầy cô là một tấm gương sáng cho học sinh noi theo” Đây là phương châm
mà mỗi thầy cô đều phải thuộc nằm lòng. Các cháu học sinh luôn nhìn qua hình ảnh thầy
cô để bắt chước và hình thành thói quen cho bản thân mình. Nếu các cháu thường xuyên
tiếp xúc với thầy cô cau có, cáu gắt, quát nạt các cháu sẽ có thói quen cau có, cáu gắt, quát
nạt. Nếu các cháu thường xuyên tiếp xúc với những thái độ ân cần, dịu dàng, từ tốn, điềm
đạm thì các cháu sẽ có thói quen lịch sự, tế nhị.
Hằng ngày trò chuyện với các em, tạo cho các em thấy được thầy cô rất cần đến
sóc sức khỏe tinh thần cho học sinh ngay từ cấp một là yêu cầu hàng đầu đối với gia đình,
nhà trường và xã hội.
Thực tế trong nhà trường hiện nay là chưa có một đội ngũ các nhà tư vấn về tâm lí,
xã hội cho học sinh. Bởi vậy, giáo viên tiểu học vừa phải dạy lớp vừa phải tự trang bị kiến
thức, kĩ năng cho bản thân mình để làm tốt công tác tư vấn cho học sinh.
Giáo viên chủ nhiệm kết hợp Tổng phụ trách và toàn thể Hội đồng sư phạm nhà
trường có nhiệm vụ tư vấn, định hướng cho các em mỗi khi các em cần tâm sự, chia sẻ hay
cần giúp đỡ, nhất là về mặt tâm sinh lý. Lứa tuổi tiểu học hiện nay phát triển khá nhanh về
thể lực cũng như tinh thần. Các em có nhiều cảm xúc vui, buồn, trầm tư, hưng phấn. Thậm
chí nhiều em bị strees do áp lực nhiều từ học tập và hoài bảo quá lớn của người thân. Giáo
viên cần biết lắng nghe và chia sẻ với học sinh, tạo cho các em cảm thấy được học tập
trong một môi trường gần gũi, thân thiện, các em thấy được vai trò của mình trong lớp học,
thầy cô cần mình, các bạn cần mình, trường học cần mình đóng góp xây dựng về canh
quan môi trường, về chất lượng học tập…. Từ đó các em tự tin trong mọi hoạt động, không
cảm thấy gò bó thì các em sẽ học tập tích cực hơn và từ đó các em sẽ ngoan ngoãn, chăm
chỉ, lễ phép hơn.
IV. KẾT QUẢ ĐẠT ĐƯỢC:
Kết quả cụ thể qua 3 năm liền như sau:
* Năm 2013 – 2014
- 100% học sinh đều được xếp loại Thực hiện đầy đủ ở học kì 1.
- 100% học sinh xếp loại A, A+ môn Đạo đức ở học kì 1.
- 100% học sinh lớp 4, 5 tham gia chăm sóc Nhà bia liệt sĩ ấp Xuân Thới Đông 1.
- 100% học sinh lên lớp thẳng.
Người viết: Nguyễn Thị Hồng Hiệp
1
Trường TH Trần Văn Mười
d. Về khen thưởng:
- Học sinh hoàn thành tốt nội dung các môn học: 645/2188 – Tỷ lệ:
- 49 học sinh đạt thành tích trong hội thi: Nét vẽ xanh Thành phố; Viết đúng – Viết
đẹp; giải Toán trên internet, thể dục thể thao, văn nghệ cấp huyện.
* Phong trào thi đua:
a. Giáo viên:
Giáo viên được đề nghị danh hiệu Chiến sĩ thi đua cấp Thành phố : 01 người
Giáo viên được đề nghị bằng khen của UBND Thành phố : 03 người
Giáo viên được đề nghị danh hiệu Chiến sĩ thi đua cơ cở: 07 người
Giáo viên giỏi cấp trường: 40 người
Đạt 01 giải nhất và 01 giải khuyến khích trong hội thi “Giáo viên chủ nhiệm giỏi”
cấp huyện, 02 giáo viên được công nhận giáo viện dạy giỏi cấp huyện.
b. Học sinh:
Người viết: Nguyễn Thị Hồng Hiệp
1
Trường TH Trần Văn Mười
SKKN: “Một số biện pháp giáo dục đạo đức góp phần hình thành nhân cách trẻ tiểu học”
2016-2017
Học sinh đạt giải nét vẽ xanh thành phố: 01 học sinh
Học sinh “Viết đúng – Viết đẹp” cấp Huyện: 10 học sinh
Học sinh được công nhận cấp huyện giải Toán trên Internet: 07 học sinh
Hoạt động Thể dục thể thao cấp huyện:
+ Hạng nhì đồng đội nam và hạng nhì đồng đội nữ giải bóng chuyền.
+ Hạng ba đồng đội nam và hạng ba đồng đội nữ giải việt dã;
học kì 1, em không chịu vào lớp, cứ xin sang lớp khác mặc dù em khẳng định thầy không
đánh mắng hay bắt phạt gì cả. Em đã xin vào phòng và ngồi với tôi một ngày. Tôi nói
Người viết: Nguyễn Thị Hồng Hiệp
1
Trường TH Trần Văn Mười
SKKN: “Một số biện pháp giáo dục đạo đức góp phần hình thành nhân cách trẻ tiểu học”
2016-2017
chuyện với em và suốt một ngày đó tôi đã áp dụng hết những cách thức mà tôi đã đúc kết
được từ nhiều năm qua với em. Sau đó tôi đã gặp giáo viên chủ nhiệm để trao đổi kinh
nghiệm của mình. Được thuận lợi là thầy chủ nhiệm hết sức tin tưởng nên đã áp dụng
những biện pháp mà tôi chia sẽ. Sau đó em học sinh đã chịu vào lớp ngồi, mặc dù em chưa
tích cực lấy sách lấy vở ra học tập như các bạn nhưng em không còn thói quen hét vang cả
trường và quày quả bỏ chạy khi thầy đến dắt em về lớp nữa. Năm học 2013-2014 này em
học lớp 3D, em học hành tiến bộ hơn và rất chuyên cần trong học tập.
Năm học 2014 – 2015 thì thuyết phục được em Tâm lớp 5A từ bỏ ham thích chơi
game, tập trung vào nhiệm vụ học tập. Em Tâm su đó rất thích đi học vì được thầy Tổng
phụ trách cho làm Sao đỏ, cô chủ nhiệm thì tin cậy và giao nhiệm vụ quan trọng trong lớp.
Kết quả học tập của em ở cuối kì I đạt 10 điểm môn Toán và 8 điểm môn Tiếng Việt. Em
Tâm đã không còn trốn học đi chơi nữa. Gia đình em Tâm có phản hồi tích cực cảm ơn nhà
trường.
Năm học 2016 – 2017 này là trường hợp của em Dịu lớp 1G. Em không chịu vào lớp
vì nhớ mẹ. Em cáu gắt cắn cả tay thầy hiệu trưởng. Em khóc suốt buổi học. Em đã trình
bày với tôi rằng em không thích học. Tôi chấp nhận và để cho em được thỏa mãn. Sau đó
tôi để em trình bày, để cho em được nói, được giải bày, được thể hiện cái tôi của em. Xen
Trường TH Trần Văn Mười
SKKN: “Một số biện pháp giáo dục đạo đức góp phần hình thành nhân cách trẻ tiểu học”
2016-2017
và quan tâm nhiều hơn đến một số em có hoàn cảnh gia đình khó khăn để giúp các em
mạnh dạn hơn, sôi nổi hơn trong sinh hoạt và học tập, xóa bỏ những rào cản, mặc cảm, tự ti
để hòa mình vào tập thể.
- Thực hiện tốt mục tiêu: “Trường học thân thiện – Học sinh tích cực”
VI. ĐỀ XUẤT:
Theo xu thế, đất nước chúng ta phải ngày một tiếp cận với thế giới bên ngoài, đã đến
lúc chúng ta cần phải có một Bộ phận tư vấn trong trường học, kể cả trường tiểu học. Bộ
phận tư vấn sẽ phối hợp với giáo viên chủ nhiệm, cùng toàn thể hội đồng trường giúp các
em điều chỉnh những suy nghĩ, hành động sai lệch, dẫn dắt các em nhìn nhận và thực hành
theo lẽ phải. Từ đó hình thành nhân cách cho các em sau này. Phát huy tích cực các hoạt
động của bộ phận tự vấn sẽ góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện cho học sinh.
Trên đây là những suy nghĩ, kinh nghiệm về đề tài “Một số biện pháp giáo dục đạo
đức góp phần hình thành nhân cách trẻ tiểu học” rất mong thầy, cô, anh, chị và các bạn
đồng nghiệp chia sẻ, đóng góp ý kiến để cá nhân học tập thêm.
Xuân Thới Đông, ngày 19 tháng 1 năm 2016
Người viết đề tài
Nguyễn Thị Hồng Hiệp
Người viết: Nguyễn Thị Hồng Hiệp
1