BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM HÀ NỘI
NGÔ THỊ TRANG
PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC NGHIÊN CỨU
KHOA HỌC GIÁO DỤC CHO SINH VIÊN
ĐẠI HỌC SƢ PHẠM
Chuyên ngành
: Lý luận và lịch sử giáo dục
Mã số
: 9.14.01.02
TÓM TẮT LUẬN ÁN TIẾN SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC
Hà Nội - 2019
Công trình được hoàn thành tại:
TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM HÀ NỘI
Người hướng dẫn khoa học:
GS.TSKH Thái Duy Tuyên
PGS.TS Hoàng Thanh Thúy
Phản biện 1: PGS.TS Trần Hữu Hoan
Học viện Quản lí Giáo dục
2. Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở nghiên cứu lí luận và thực trạng phát triển năng lực nghiên cứu
KHGD, luận án đề xuất các biện pháp phát triển năng lực nghiên cứu KHGD cho sinh
viên ĐHSP nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động nghiên cứu KHGD nói riêng và chất
lượng đào tạo nói chung.
3. Khách thể và đối tƣợng nghiên cứu
3.1. Khách thể nghiên cứu: Đào tạo năng lực nghiên cứu KHGD cho sinh viên ĐHSP
3.2. Đối tượng nghiên cứu: Quá trình phát triển năng lực nghiên cứu KHGD cho sinh
viên ĐHSP
4. Giả thuyết khoa học
Hiện nay, các trường ĐHSP đã chú trọng đến vấn đề phát triển năng lực nghiên cứu
KHGD cho SV, song hiệu quả của hoạt động này còn nhiều hạn chế do nhiều nguyên nhân.
Nếu đề xuất được các biện pháp tạo ra điều kiện, cơ hội cho sinh viên phát triển năng lực
nghiên cứu KHGD như xây dựng môi trường học tập theo hướng khuyến khích nhu cầu và
tạo động lực NC cho SV; áp dụng các chiến lược dạy học theo hướng NC; thiết kế quy trình
2
dạy học học phần PP nghiên cứu KHGD theo hướng phát triển năng lực NC; kết hợp dạy học
học phần PP nghiên cứu KHGD với tổ chức các hoạt động nghiên cứu cho sinh viên thì quá
trình phát triển năng lực nghiên cứu KHGD cho sinh viên sẽ đạt kết quả cao.
5. Nhiệm vụ nghiên cứu
5.1. Xây dựng cơ sở lí luận về phát triển năng lực nghiên cứu KHGD cho sinh viên
ĐHSP
5.2. Khảo sát, phân tích và đánh giá thực trạng phát triển năng lực nghiên cứu KHGD
cho sinh viên ĐHSP.
5.3. Đề xuất biện pháp phát triển năng lực nghiên cứu KHGD cho sinh viên ĐHSP và
thực nghiệm sư phạm các biện pháp
6. Giới hạn phạm vi nghiên cứu
Đề tài tập trung nghiên cứu quá trình phát triển năng lực nghiên cứu KHGD cơ
9. Những đóng góp mới của luận án
9.1. Đóng góp về mặt lý luận
- Góp phần làm phong phú thêm hệ thống lí luận về năng lực nghiên cứu KHGD,
phát triển năng lực nghiên cứu KHGD cho sinh viên ĐHSP
- Xây dựng khung năng lực nghiên cứu KHGD, các tiêu chuẩn và tiêu chí đánh giá
năng lực nghiên cứu KHGD cho sinh viên ĐHSP
9.2. Đóng góp về mặt thực tiễn
- Phân tích thực trạng năng lực nghiên cứu KHGD của sinh viên và thực trạng phát
triển năng lực nghiên cứu KHGD cho sinh viên ĐHSP hiện nay, trên có sở đó xác định một
số vấn đề trong đào tạo năng lực nghiên cứu KHGD cho sinh viên ĐHSP.
- Đề xuất các biện pháp phát triển năng lực nghiên cứu KHGD cho sinh viên ĐHSP
trong quá trình đào tạo
- Kết quả nghiên cứu của đề tài có giá trị thực tiễn cho các trường ĐHSP, là tài liệu
tham khảo cho các nhà quản lí giáo dục, các giảng viên ở các cơ sở giáo dục đại học khi tiến
hành dạy học theo hướng phát triển năng lực.
10. Cấu trúc luận án
Ngoài phần mở đầu, kết luận và khuyến nghị, nội dung luận án được chia thành 3
chương gồm:
Chương 1: Cơ sở lí luận về phát triển năng lực nghiên cứu khoa học giáo dục cho
sinh viên Đại học Sư phạm
Chương 2: Thực trạng phát triển năng lực nghiên cứu khoa học giáo dục cho sinh
viên Đại học Sư phạm
Chương 3: Biện pháp phát triển năng lực nghiên cứu khoa học giáo dục cho sinh viên
Đại học Sư phạm và thực nghiệm sư phạm
4
Chƣơng 1
CƠ SỞ LÍ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC NGHIÊN CỨU KHOA HỌC
GIÁO DỤC CHO SINH VIÊN ĐẠI HỌC SƢ PHẠM
5
1.2. Những vấn đề lí luận về năng lực nghiên cứu khoa học giáo dục của sinh
viên Đại học Sƣ phạm
1.2.1. Khái niệm năng lực nghiên cứu khoa học giáo dục
Năng lực nghiên cứu KHGD là tổ hợp kiến thức, kĩ năng, thái độ được hình thành,
được rèn luyện cho phép cá nhân thực hiện thành công quá trình tổ chức, triển khai nghiên
cứu thực tiễn giáo dục, trong những điều kiện cụ thể.
Trên cơ sở nghiên cứu các mức độ năng lực nghiên cứu KHGD, với quan điểm tiếp
cận phát triển năng lực khẳng định nghiên cứu KHGD là quá trình hình thành và nâng cao
năng lực từ chưa có đến có, từ chưa hoàn thiện đến hoàn thiện, luận án sử dụng 4 mức độ
để xếp loại năng lực gồm năng lực yếu (NL yếu), năng lực trung bình (NL TB), năng lực
khá (NL khá), năng lực tốt (NL tốt).
1.2.2. Khái niệm năng lực nghiên cứu khoa học giáo dục của sinh viên Đại học Sư phạm
Năng lực nghiên cứu KHGD của sinh viên ĐHSP là tổ hợp kiến thức, kĩ năng, thái
độ của sinh viên sư phạm, được hình thành, được rèn luyện trong quá trình đào tạo ở
trường ĐHSP, cho phép sinh viên thực hiện thành công quá trình tổ chức, triển khai
nghiên cứu thực tiễn giáo dục, trong những điều kiện cụ thể.
Bảng 1.3: Hệ thống các năng lực nghiên cứu KHGD cơ bản, đặc thù của sinh viên ĐHSP
Stt
1
2
Chuẩn
Năng lực
phát hiện
và xác định
vấn đề
nghiên cứu
tiễn giáo dục
- Giải thích được những mâu thuẫn
tồn tại trong thực tiễn giáo dục
- Nhận diện được các vấn đề trong
thực tiễn giáo dục
- Xác định được mâu thuẫn trong thực
tiễn giáo dục
- Chỉ ra mối quan hệ của vấn đề trong
thực tiễn giáo dục
- Phân tích được vai trò của việc xác
định tên đề tài nghiên cứu
- Mô tả được những yêu cầu của việc
xác định tên đề tài nghiên cứu
- Khái quát được nội dung nghiên
cứu, diễn đạt súc tích tên đề tài nghiên
cứu
- Đánh giá được tên đề tài nghiên cứu
- Lựa chọn
được vấn đề
nghiên cứu
trong các
nhiệm vụ
nghiên cứu,
bài tập, đề tài
và khóa luận
- Xác định
được tên đề
tài và diễn đạt
công cụ
nghiên cứu
KHGD
6
Năng lực
triển khai
đề tài
nghiên cứu
KHGD
- Xác định
được các
nguồn thông
tin đúng quy
định
- Khái quát
hóa được các
thông tin, tài
liệu để giải
quyết vấn đề
nghiên cứu
- Mô tả được
cấu trúc của
một đề cương
nghiên cứu
KHGD và
trình tự logic
các mục
- Phân tích được các loại công cụ
nghiên cứu
nghiên cứu KHGD
KHGD
- Xác định được vai trò của công cụ
- Đánh giá
nghiên cứu KHGD
được các loại - Xây dựng được công cụ nghiên cứu
công cụ
KHGD để đánh giá toàn diện, khoa
nghiên cứu
học, khách quan
KHGD
- Xác định
- Trình bày được vai trò của các giai
được cách
đoạn nghiên cứu KHGD
thức giải
- Mô tả được các giai đoạn nghiên cứu
quyết vấn đề KHGD
nghiên cứu
- Xác định được vai trò của các giai
- Vận dụng
đoạn nghiên cứu KHGD
đúng các
- Thực hiện được các giai đoạn nghiên
phương pháp cứu KHGD và vận dụng linh hoạt các
nghiên cứu
phương pháp nghiên cứu trong các
để giải quyết giai đoạn nghiên cứu KHGD
7
7
Năng lực
khảo sát,
xử lí và
phân tích
dữ liệu
trong
nghiên cứu
KHGD
- Sử dụng
được các
phương pháp
xử lí, phân
tích dữ liệu
trong nghiên
cứu KHGD
- Lí giải được
cách chọn
mẫu nghiên
cứu
8
Năng lực
viết báo cáo
nghiên cứu KHGD
- Thành thạo việc khảo sát, xử lí và
phân tích dữ liệu trong nghiên cứu
KHGD
- Đánh giá và điều chỉnh được quá
trình khảo sát, phân tích và xử lí số
liệu nghiên cứu KHGD
- Phân tích được vai trò của việc viết
báo cáo kết quả nghiên cứu KHGD
- Tổng hợp được các cách thức viết
báo cáo kết quả nghiên cứu KHGD
- Xác định được vai trò của viết báo
cáo kết quả nghiên cứu KHGD
- Biểu đạt báo cáo kết quả nghiên cứu
đúng quy cách, khoa học, logic và
thẩm mĩ
- Đánh giá được báo cáo kết quả
nghiên cứu KHGD
- Báo cáo
- Mô tả được những yêu cầu của bảo
tường minh
vệ kết quả nghiên cứu KHGD
kết quả
- Tổng hợp được những cách thức bảo
nghiên cứu
vệ kết quả nghiên cứu KHGD
- Lập luận
- Xác định được những yêu cầu khi bảo
được những
và hình thức
- Báo cáo rõ
ràng và lập
luận chặt chẽ
những kết quả
nghiên cứu
8
1.3. Những vấn đề lí luận về phát triển năng lực nghiên cứu khoa học giáo dục
cho sinh viên Đại học Sƣ phạm
1.3.1. Khái niệm phát triển năng lực nghiên cứu khoa học giáo dục cho sinh viên
Đại học Sư phạm
Phát triển năng lực nghiên cứu KHGD cho sinh viên ĐHSP là quá trình tổ chức đào
tạo nhằm tạo ra những điều kiện thuận lợi để hình thành và nâng cao hệ thống kiến thức, kĩ
năng, thái độ nghiên cứu KHGD cho sinh viên, giúp sinh viên thực hiện thành công quá
trình tổ chức, triển khai nghiên cứu thực tiễn giáo dục, trong những điều kiện cụ thể.
1.3.2. Sự cần thiết phát triển năng lực nghiên cứu khoa học giáo dục của sinh viên
Đại học Sư phạm
1.3.3. Mục tiêu phát triển năng lực nghiên cứu khoa học giáo dục cho sinh viên
Đại học Sư phạm
1.3.4. Nguyên tắc phát triển năng lực nghiên cứu khoa học giáo dục cho sinh viên
Đại học Sư phạm
1.3.5. Nội dung phát triển năng lực nghiên cứu khoa học giáo dục cho sinh viên
Đại học Sư phạm
1.3.6. Các con đường phát triển năng lực nghiên cứu khoa học giáo dục cho sinh
viên Đại học Sư phạm
Thông qua dạy học các học phần và thực hiên các bài tiểu luận, bài tập nghiên cứu
đủ vấn đề trong
vấn đề trong
tổng hợp được
vấn đề trong
cứu KHGD
nghiên cứu
nghiên cứu
vấn đề trong
nghiên cứu
KHGD
KHGD
nghiên cứu
KHGD
KHGD
1.2. Giải thích được
trong nghiên
trong nghiên cứu cứu KHGD
cứu KHGD
cứu KHGD
KHGD
1.3. Nhận diện được
Nhận diện không Phân biệt được
Khái quát được Đánh giá được
các vấn đề trong
đúng các vấn đề
nghiên cứu KHGD
trong nghiên cứu nghiên cứu
trong nghiên
trong nghiên
KHGD
KHGD
nghiên cứu
KHGD
cứu KHGD
thuẫn trong
các vấn đề trong các vấn đề
KHGD
các vấn đề
nghiên cứu
KHGD
Phân tích được
Tổng hợp được Đánh giá và
1.5. Chỉ ra mối quan
Không chỉ ra
hệ của vấn đề trong
được mối quan hệ mối quan hệ của mối quan hệ
thiết lập được
cứu thực tiễn giáo dục, trong những điều kiện cụ thể.
Năng lực nghiên cứu KHGD của sinh viên ĐHSP gồm 9 năng lực đặc thù, mỗi
năng lực được mô tả chi tiết qua những tiêu chuẩn, tiêu chí, chỉ báo và minh chứng cụ thể.
Phát triển năng lực nghiên cứu KHGD cho sinh viên ĐHSP là quá trình tổ chức đào
tạo nhằm tạo ra những điều kiện tác động đến sự hình thành và nâng cao hệ thống kiến thức,
kĩ năng, thái độ về nghiên cứu KHGD cho sinh viên, giúp sinh viên thực hiện thành công quá
trình tổ chức, triển khai nghiên cứu thực tiễn giáo dục, trong những điều kiện cụ thể.
11
Chƣơng 2
THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC NGHIÊN CỨU KHOA HỌC GIÁO DỤC
CHO SINH VIÊN ĐẠI HỌC SƢ PHẠM
2.1. Khái quát về quá trình khảo sát thực trạng
2.1.1. Mục đích khảo sát
2.1.2. Nội dung khảo sát
2.1.3. Đối tượng, địa bàn khảo sát
2.1.3. Đối tượng, địa bàn khảo sát
2.1.5. Phương pháp khảo sát
2.1.6. Xử lý kết quả khảo sát
Khảo sát 60 giảng viên và 600 sinh viên, trên địa bàn 03 trường ĐHSP khu vực
miền Bắc là ĐHSP Hà Nội, ĐHSP Hà Nội 2, ĐHSP Thái Nguyên. Cụ thể, khảo sát ở mỗi
trường là 20 giảng viên và 200 sinh viên năm thứ 3 ở các khoa khác nhau.
Chúng tôi thực hiện nghiên cứu thông qua hồ sơ học tập, bài tiểu luận, đề tài nghiên
cứu khoa học của sinh viên và sử dụng thang đo theo chuẩn đánh giá 4 mức độ năng lực:
NL Tốt, NL Khá, NL Trung bình và NL yếu; thang đo cho từng năng lực như sau:
Kết quả đạt dưới 1,75 điểm: NL yếu
Kết quả đạt từ 1,75 đến 2,50 điểm: NL trung bình
Kết quả đạt từ 2,50 đến 3,25 điểm: NL khá
Kết quả đạt từ 3,25 đến 4,00 điểm: NL tốt
2.3.1. Thực trạng nhận thức của giảng viên và sinh viên về sự cần thiết phát
triển năng lực nghiên cứu khoa học giáo dục cho sinh viên Đại học Sư phạm
2.3.2. Thực trạng nhận thức của giảng viên và sinh viên về bản chất của phát
triển năng lực nghiên cứu khoa học giáo dục cho sinh viên Đại học Sư phạm
2.3.3. Thực trạng nhận thức của giảng viên và sinh viên về mục tiêu phát triển
năng lực nghiên cứu khoa học giáo dục cho sinh viên Đại học Sư phạm
2.3.4. Thực trạng việc thực hiện các nội dung phát triển năng lực nghiên cứu
khoa học giáo dục cho sinh viên Đại học Sư phạm
2.3.5. Thực trạng việc sử dụng các con đường phát triển năng lực nghiên cứu
KHGD cho sinh viên ĐHSP
13
Bảng 2.9: Thực trạng việc sử dụng các con đường phát triển năng lực nghiên cứu KHGD
cho sinh viên ĐHSP
GV
CON ĐƢỜNG
STT
SV
Điểm
Thứ
Điểm
Thứ
6
3
Tiểu luận
4,51
4
3,41
4
4
Câu lạc bộ NCKH
2,49
5
2,43
5
5
Seminar
7
4,89
1
4,07
1
8
Dạy học học phần Phương pháp nghiên cứu
KHGD
Trên cơ sở khảo sát thực trạng nhận thức của giảng viên và sinh viên về vai trò,
mục tiêu, nội dung phát triển năng lực nghiên cứu KHGD, chúng tôi tiến hành khảo sát
các con đường phát triển. Kết quả cho thấy con đường phát triển thông qua dạy học học
phần Phương pháp nghiên cứu KHGD được sử dụng thường xuyên nhất, điểm trung bình
của giảng viên là 4,89 so với của sinh viên là 4,07; con đường ít được sử dụng nhất là
tham gia đề tài nghiên cứu cùng thầy cô, với điểm trung bình của giảng viên và sinh viên
là 1,08 và 1,11
Luận án sử dụng phương pháp quan sát, trò chuyện với giảng viên, sinh viên và
nhận thấy rằng có nhiều con đường khác nhau đã được sử dụng trong quá trình dạy học
nhằm mục đích phát triển năng lực nghiên cứu KHGD nhưng sinh viên chưa tích cực tham
gia hoặc tham gia miễn cưỡng nên hiệu quả chưa cao. Khi quan sát các tiết học, chúng tôi
nhận thấy giảng viên đã sử dụng các con đường như tự học, tiểu luận, seminar, nhưng sinh
viên rất thụ động và chờ đợi những tri thức được cung cấp nên các mục tiêu tiết học không
hoàn thành.
2.3.6. Thực trạng mức độ hiệu quả của các biện pháp phát triển năng lực nghiên
bình từ 1.12 đến 1.98.
15
Bảng 2.15: Thực trạng mức độ thực hiện bài tập nghiên cứu KHGD của sinh viên ĐHSP
Mức độ (%)
STT
1
2
3
4
5
6
7
8
9
Tiêu chí
Năng lực xác định tên đề tài
nghiên cứu KHGD
Chính
đầu
triển
thiện
xác
39,1
36,9
21,5
2,5
1,92
4
10,7
64,2
17,7
7,4
55,2
24,7
9,5
1,71
5
2,4
52,3
36
9,3
1,94
3
36,5
41,9
17,8
3,8
cứu, luận án tiến hành phỏng vấn và quan sát quá trình thực hiện nhiệm vụ học tập của
sinh viên để đánh giá toàn diện, khách quan các năng lực thực hiện đề cương nghiên cứu
KHGD.
2.5. Thực trạng các yếu tố ảnh hƣởng đến phát triển năng lực nghiên cứu khoa
học giáo dục cho sinh viên Đại học Sƣ phạm
16
Kết luận chƣơng 2
Năng lực nghiên cứu khoa học giáo dục của sinh viên được đánh giá ở mức độ
trung bình, có sự chênh lệch điểm trung bình giữa sinh viên 3 trường ĐHSPHN,
ĐHSPHN2 và ĐHSPTN.
Nhận thức của giảng viên, sinh viên các trường ĐHSP về vai trò, bản chất, mục
tiêu, nội dung của năng lực nghiên cứu KHGD đối với quá trình đào tạo cũng như kết quả
học tập của sinh viên là đúng đắn, tuy nhiên nhận thức của sinh viên còn chưa đầy đủ.
Các con đường phát triển năng lực nghiên cứu KHGD được sinh viên đánh giá là đa
dạng nhưng chưa được sử dụng thường xuyên và chưa mang lại hiệu quả cao. Các chiến
lược dạy học phát triển năng lực nghiên cứu KHGD đã được sử dụng nhiều như dạy học
dự án, thảo luận, nhưng chưa được thực hiện rộng rãi trong các học phần. Do đó con
đường phát triển cần được mở rộng và áp dụng thường xuyên hơn nữa trong quá trình dạy
học ở đại học.
Phát triển năng lực nghiên cứu KHGD thông qua dạy học học phần Phương pháp
nghiên cứu KHGD là con đường hiệu quả và thuận lợi trong quá trình thực hiện. Các mục
tiêu, nội dung phát triển được thực hiện thường xuyên trong học phần; các thông tin phản
hồi từ sinh viên được điều chỉnh kịp thời; các năng lực thành phần được rèn luyện thông
qua các sản phẩm nghiên cứu; kết quả năng lực được đánh giá dựa trên những tiêu chí cụ
thể. Do đó giảng viên có thể chủ động xây dựng kế hoạch và tổ chức các điều kiện dạy học
hiệu quả hơn.
quá trình dạy học, khuyến khích được sự tích cực học tập nghiên cứu của sinh viên.
18
3.2.2. Biện pháp 2: Áp dụng các chiến lược dạy học theo hướng nghiên cứu cho
sinh viên Đại học Sư phạm
3.2.3.1. Mục tiêu của biện pháp
Nhằm hình thành thói quen học bằng nghiên cứu, học bằng nhiều hình thức và phương
pháp học khác nhau, ở nhiều môi trường và từ nhiều học liệu học khác nhau.
3.2.3.2. Nội dung của biện pháp
Tổ chức quá trình dạy học bằng cách định hướng nhiệm vụ học tập, gợi ý tài liệu tham
khảo, giao nhiệm vụ cụ thể, chỉ rõ các tiêu chí đánh giá, giám sát, kiểm tra và đánh giá việc thực
hiện các nhiệm vụ.Giảng viên chủ động trong việc thiết kế đề cương bài giảng; phân bố thời
lượng chương trình môn học; lựa chọn và quyết định hình thức tổ chức, phương pháp, phương
tiện dạy học; kết hợp các hình thức, phương thức kiểm tra đánh giá khác nhau.
3.2.3.3. Cách thức thực hiện biện pháp
Tổ chức đa dạng các chiến lược dạy học khác nhau như dạy học trải nghiệm tích hợp,
dạy học khám phá, dạy học nêu vấn đề, dạy học dự án, dạy học nhóm
3.2.3.4. Điều kiện thực hiện biện pháp
- Dụng cụ và trang thiết bị, phiếu đánh giá, kiểm tra
3.2.3. Biện pháp 3: Thiết kế quy trình dạy học theo hướng phát triển năng lực
nghiên cứu khoa học giáo dục cho sinh viên Đại học Sư phạm
3.2.1.1. Mục tiêu của biện pháp
Nhằm tạo ra những điều kiện tác động đến sự hình thành và nâng cao hệ thống tri
thức, kĩ năng, thái độ nghiên cứu KHGD; giúp SV thực hiện thành công quá trình tổ chức,
triển khai NC; trong những điều kiện cụ thể của quá trình dạy học học phần.
3.2.1.2. Nội dung của biện pháp
Quy trình được thiết kế như sau
Xác định các năng lực cần phát triển
Xác định nhu cầu phát triển
3.3. Thực nghiệm các biện pháp phát triển năng lực nghiên cứu khoa học giáo
dục cho sinh viên đại học sƣ phạm
3.3.1. Khảo nghiệm các biện pháp
Từ kết quả khảo nghiệm, luận án tiếp tục kiểm nghiệm hiệu quả của các biện pháp đề
xuất thông qua quá trình thực nghiệm.
3.3.2. Thực nghiệm các biện pháp
Đối tượng thực nghiệm: luận án thực nghiệm trên lớp thực nghiệm GT416.1 gồm 56
sinh viên khóa 40B, lớp đối chứng GT416.2 gồm 52 sinh viên khóa 40A khoa giáo dục Tiểu
học và phân tích 4 trường hợp điển hình là sinh viên khóa 40B Khoa Giáo dục Tiểu học,
trường ĐHSP Hà Nội 2.
20
3.3.2.3. Kết quả thực nghiệm
4
3
2
1
0
NL1
NL2
NL3
NL4
NL5
2.78
2.73
2.95
2.84
2.75
2.95
3.07
2.74
2.93
Biểu đồ 3.1: Biểu đồ so sánh điểm trung bình của 2 lớp
đối chứng và thực nghiệm
Biểu đồ 3.1 cho thấy trước khi tiến hành thực nghiệm, mức độ năng lực ở lớp
thực nghiệm và lớp đối chứng dao động từ mức trung bình khá đến mức đầu của mức
độ khá. Sau thực nghiệm các mức độ năng lực đều tăng lên với độ chênh lệch cao nhất
là 0,55 ở NL7.
4
3.5
3
2.5
Trước thực nghiệm
3.5
3
2.5
2
1.5
1
0.5
0
Tiểu luận
Bài tập lớn
Đề tài NCKH
SV1
SV2
SV3
SV4
Biểu đồ 3.4: So sánh điểm trung bình mức độ năng lực sau TN của 4 trường hợp điển hình
thông qua sản phẩm giáo dục
Phân tích kết quả thực nghiệm lần 1: Biện pháp 1,2,3,4 được thực nghiệm và đánh
giá qua bài tiểu luận, bài tập lớn, điểm trung bình tăng tương ứng 2,48 và 2,52 đối với SV1;
2,69 và 2,83 đối với SV2; 2,92 và 3,01 đối với SV3; 3,67 và 3,85 đối với SV4. Kết quả đánh
giá sau thực nghiệm phản ánh mức độ phát triển của các năng lực nghiên cứu cụ thể như
năng lực thu thập thông tin, năng lực viết đề cương, năng lực phân tích và xử lí dữ liệu.
Phân tích kết quả thực nghiệm lần 2: Biện pháp 1 và 4 được thực nghiệm và đánh giá
qua đề tài nghiên cứu khoa học, điểm trung bình tăng tương ứng 2,43 đối với SV1; 2,87 đối
của sinh viên ĐHSP được hình thành, được rèn luyện cho phép sinh viên thực hiện thành công
quá trình tổ chức, triển khai nghiên cứu thực tiễn giáo dục trong những điều kiện cụ thể
Phát triển năng lực nghiên cứu KHGD cho sinh viên ĐHSP là quá trình tổ chức, đào
tạo nhằm tạo ra những điều kiện tác động đến sự hình thành và nâng cao hệ thống kiến
thức, kĩ năng, thái độ về nghiên cứu KHGD, giúp sinh viên thực hiện thành công quá trình
tổ chức, triển khai nghiên cứu thực tiễn giáo dục, trong những điều kiện cụ thể.
1.2. Về thực tiễn
Năng nghiên cứu KHGD của sinh viên các trường ĐHSP được đánh giá ở mức độ
trung bình
Nhận thức của giảng viên, sinh viên các trường ĐHSP về vai trò, bản chất, mục
tiêu, nội dung, con đường của năng lực nghiên cứu KHGD, đặc biệt thông qua học phần
Phương pháp nghiên cứu KHGD là đúng đắn, tuy nhiên việc thực hiện các nội dung còn
chưa mang lại hiệu quả như mong muốn.
Luận án xây dựng hệ thống các biện pháp phát triển năng lực nghiên cứu KHGD cho
sinh viên ĐHSP gồm 4 biện pháp: xây dựng môi trường học tập theo hướng khuyến
khích nhu cầu và tạo động lực nghiên cứu cho sinh viên; áp dụng các chiến lược dạy
học theo hướng nghiên cứu; thiết kế quy trình dạy học học phần Phuong pháp nghiên
cứu KHGD theo hướng phát triển năng lực nghiên cứu; kết hợp dạy học học phần
Phuong pháp nghiên cứu KHGD với tổ chức các hoạt động nghiên cứu cho sinh viên.
Hệ thống các biện pháp này đã được khảo nghiệm, thực nghiệm đảm bảo độ tin cậy,
tính khả thi và hiệu quả, đảm bảo hoàn toàn khả thi trong quá trình dạy học.
2. Khuyến nghị
2.1. Đối với Bộ Giáo dục và Đào tạo
Hoàn thiện và ban hành khung năng lực nghiên cứu khoa học đối với sinh viên nói
chung, ban hành các văn bản chỉ đạo hướng dẫn hoạt động đào tạo sinh viên sư phạm gắn
với định hướng phát triển năng lực
2.2. Đối với các trường Đại học Sư phạm
Hoàn thiện và ban hành chuẩn đầu ra cụ thể cho năng lực nghiên cứu KHGD mà sinh
viên sư phạm cần đạt được