Trờng THCS Công Thành Giáo án:Bồi dỡng Sinh 8.
Ch ơng I.
Khái quát cơ thể ng ời.
A. Kiến thức cơ bản.
+ Các phần của cơ thể ngời.
Cơ thể ngời gồm 3 phần: - Đầu (Hộp sọ, Mặt và các giác quan).
- Thân (Khoang ngực, bụng và các cơ quan nội quan).
- Chi (Tay và Chân).
+ Các hệ cơ quan:
Hệ cơ quan Chức năng của các hệ cơ quan
-Hệ hô hấp.
-Hệ tuần hoàn.
-Hệ thần kinh.
-Hệ tiêu hoá.
-Hệ sinh dục.
-Hệ bài tiết.
-Hệ vận động.
-Thực hiện quá trình TĐK (O
2
và CO
2
).
-Lu thông vận chuyển máu, chất dinh dỡng.
-Điều hoà,điều khiển các hoạt động sống của cơ thể.
-Biến đổi thức ăn thành chất dinh dỡng để hấp thụ và thải phân.
-Sinh sản để duy trì và phát triển nòi giống.
-Thải chất cặn bã,chất thừa thải ra khỏi cơ thể.
-Giúp cơ thể vận động.
Các hệ cơ quan trong cơ thể có sự phối hợp hoạt động nh một thể thống nhất.
ví dụ: Khi chạy thì hệ vận động hoạt động kéo theo sự hoạt động của hệ tuần
hoàn,hô hấp, bài tiết,....

quan,tạo thành tim.
Tế bào cơ vân,cơ
trơn, cơ tim.
Co giãn tạo nên sự vận
động.
Mô Thần
kinh
Tạo nên hệ thần kinh. Tế bào thần kinh và
tế bào thần kinh
đệm.
Tiếp nhận kích thích,xử
lí thông tin và điều hoà
hoạt động của cơ thể.
Năm học: 2009-2 010 G V:
Nguyễn Tâm Ch ơng.
1
Trêng THCS C«ng Thµnh Gi¸o ¸n:Båi dìng Sinh 8.
+ CÊu t¹o vµ chøc n¨ng cđa N¬ ron:
- CÊu t¹o: Th©n h×nh sao xung quanh th©n cã c¸c sỵi nh¸nh (Tua ng¾n) gi÷a cã
nh©n.
Tua dµi (sỵi trơc) tËn cïng cã c¸c xi n¸p vµ bªn ngoµi cã bao miªlin.
- chøc n¨ng: C¶m øng vµ DÉn trun xung thÇn kinh.
+ Kh¸i niƯm vỊ ph¶n x¹, cung ph¶n x¹, vßng ph¶n x¹.
- Ph¶n x¹ lµ ph¶n øng cđa c¬ thĨ tr¶ lêi kÝch thÝch cđa m«i trêng th«ng qua hƯ thÇn
kinh.
vÝ dơ: Ch¹m vµo vËt nãng th× tay thơt l¹i.
- Cung ph¶n x¹ lµ ®êng dÉn trun cđa xung thÇn kinh tõ c¬ quan thơ c¶m ®Õn
trung ¬ng thÇn kinh vµ ®Õn c¬ quan ph¶n øng.
Cung ph¶n x¹ gåm 5 u tè.c¬ quan thơ c¶m,n¬ ron híng t©m,n¬ ron trung ¬ng,n¬
ron li t©m vµ c¬ quan ph¶n øng.

b) Là phản ứng của cơ thể trả lời kích thích của môi trường thông qua sự
điều khiển của hệ thần kinh.
c) Là kích thích của môi trường lên cơ thể.
d) Là phản ứng của cơ thể với môi trường.
PHẦN B – TỰ LUẬN:
C1. KĨ tªn c¸c hƯ c¬ quan vµ chøc n¨ng cđa tõng hƯ c¬ quan ®ã.
C2. C¬ thĨ ngêi ®ùoc chia lµm mÊy phÇn? Em h·y kĨ tªn c¸c bé phËn trong tõng
phµn ®ã?
C3. TÕ bµo cã cÊu t¹o mÊy phÇn? H·y nªu chøc n¨ng cđa tõng phÇn?
C4. T¹i sao nãi tÕ bµo lµ ®¬n vÞ cÊu tróc vµ lµ ®¬n vÞ chøc n¨ng cđa c¬ thĨ?
C5. Nªu vÞ trÝ, CÊu t¹o vµ chøc n¨ng cđa tõng lo¹i m«.
C6. Ph¶n x¹ lµ g×? cho vÝ dơ vµ ph©n tÝch ®êng ®i cđa cung ph¶n x¹ ®ã?
C7. Em h·y x¸c ®Þnh trªn ch©n giß lỵn cã nh÷ng lo¹i m« nµo?
C8. Ph©n biƯt cÊu t¹o,chøc n¨ng cđa c¸c lo¹i m« c¬?
C9. Bằng ví dụ em hãy phân tích sự phối hợp hoạt động các hệ cơ quan trong
cơ thể.
C10. Phản xạ là gì? Lấy ví dụ về phản xạ.
C11. Lấy ví dụ về phản xạ và phân tích đường đi của xung thần kinh trong
phản xạ đó.
...........................................................................................................................
Ch ¬ng II
. HƯ vËn ®éng.
A. KiÕn thøc c¬ b¶n.
+ Bé x¬ng: bé x¬ng ngêi ®ỵc chia lµm 3 phÇn.
-X¬ng ®Çu (X¬ng sä vµ khèi x¬ng mỈt).
-X¬ng th©n (X¬ng sên, x¬ng øc vµ x¬ng cét sèng).
-X¬ng chi (X¬ng tay vµ x¬ng ch©n).
+ C¸c lo¹i x¬ng:
-X¬ng dµi: x¬ng h×nh èng bªn ngoµi lµ mµng x¬ng tiÕp ®Õn lµ m« x¬ng cøng vµ
khoang x¬ng.

BiƯn ph¸p chèng mái c¬:- Cung cÊp ®Çy ®đ chÊt dinh dìng, th¶i axÝt l¾ctic, nghØ
ng¬i vµ lµm viƯc hỵp lý, thêng xuyªn lun tËp c¬.
+ tiÕn ho¸ cđa hƯ vËn ®éng: Hép sä ph¸t triĨn, n·o lín, mỈt Ýt ph¸t triĨn vµ ng¾n
l¹i. cét sèng cã 4 chç cong ®iỊu hoµ. Lång ngùc dĐp theo chiỊu lng-bơng vµ në ra
2 bªn. X¬ng chi trªn nhá khíp víi vai rÊt linh ®éng. Ngãn c¸i linh ho¹t, x¬ng chi
díi to kh bµn ch©n vßm.
HƯ c¬ ph©n ho¸, c¬ vËn ®éng lìi ph¸t triĨn, c¬ mỈt biĨu lé c¶m xóc.
CÇn ph¶i cã biƯn ph¸p b¶o vƯ hƯ vËn ®éng.
B. PhÇn c©u hái.
Câu 1: Cho các thông tin sau:
1. Cột sống cong 4 chỗ.
2. Lồng ngực hẹp trước – sau.
3. Xương chậu nở, xương đùi to, khỏe.
4. Cơ vận động lưỡi phát triển.
5. Tay có khớp linh hoạt, ngón cái đối diện với các ngón kia.
6. Bàn chân hình vòm, xương gót phát triển.
7. Cơ vận động cánh tay, cẳng tay, bàn tay và đặc biệt cơ vận động ngón
cái phát triển.
1/ Những đặc điểm nào của cơ thể thích nghi với dáng đứng thẳng và đi
bằng hai chân:
a) 1, 2, 3, 6 b) 1, 4, 5, 7 c) 2, 4, 6, 7 d) 1, 3, 5, 7
2/ Những đặc điểm nào của cơ thể người thích nghi với lao động:
a)1, 2 b) 3, 5 c) 6, 7 d) 5, 7
Câu 2: Khi cơ làm việc nhiều, nguyên nhân gây mỏi cơ là:
a) Thiếu oxi cùng với sự tích tụ axit lactic gây đầu độc cơ.
b) Các tế bào cơ sẽ hấp thụ nhiều chất dinh dưỡng.
N¨m häc: 20 09-201 0 GV:
Ngun T©m Ch ¬ng.
4
Trêng THCS C«ng Thµnh Gi¸o ¸n:Båi dìng Sinh 8.

xương đai hông, xương cổ chân, xương bàn chân”.
Hãy sắp xếp các pha n tương ứng giữa xương chi trên và xương chi à
dưới:
Chi trên Chi dưới
1 Xương đai vai
2 Xương cánh tay
3 Xương cẳng tay
4 Xương cổ tay
5 Xương bàn tay
6 Xương ngón tay
Câu 6: Chọn nội dung tương ứng với các phần cấu tạo ở cột “Chức năng”
điền vào cột “Trả lời”:
Các phần
xương
Trả lời:
chức năng phù hợp
Chức năng
1. Sụn đầu
xương
a) Sinh hồng cầu, chứa mỡ ở người
già.
2. Sụn tăng
trưởng
b) Giảm ma sát trong khớp.
N¨m häc: 20 09-201 0 GV:
Ngun T©m Ch ¬ng.
5
Trêng THCS C«ng Thµnh Gi¸o ¸n:Båi dìng Sinh 8.
3. Mô xương
xốp

.................................................................................................................................
Ch ¬ng III
. HƯ tn hoµn.
A. KiÕn thøc c¬ b¶n.
-M¸u thc m« liªn kÕt TP gåm:-Hut t¬ng 55% vµ tÕ bµo m¸u 45%.
TÕ bµo mau gåm(Hång cÇu, TiĨu cÇu vµ B¹ch cÇu).
Hut t¬ng: Tp chđ u lµ níc chiÕm 90% P r«tªin chiÕm 7% mi kho¸ng 1%,
0,12% lµ ®êng vµ cßn l¹i lµ c¸c chÊt kh¸c.
Hång cÇu: TÕ bµo kh«ng cã nh©n h×nh ®Üa dĐt cã thµnh phÇn Hªmogl«pin(Hb)
Mang O
2
vµ CO
2
.
N¨m häc: 20 09-201 0 GV:
Ngun T©m Ch ¬ng.
6
Trêng THCS C«ng Thµnh Gi¸o ¸n:Båi dìng Sinh 8.
B¹ch cÇu cã h×nh d¹ng ®a d¹ng cã 5 lo¹i: B¹ch cÇu trung tÝnh, b¹ch cÇu m« n«,
b¹ch cÇu lim ph«, b¹ch cÇu a kiỊm vµ b¹ch cÇu a a xÝt.
B¹ch cÇu cã vai trß b¶o vƯ c¬ thĨ theo c¬ chÕ Thùc bµo,T¹o kh¸ng thĨ v« hiƯu ho¸
kh¸ng nguyªn,Ph¸ hủ c¸c tÕ bµo bÞ nhiƠm bƯnh.
TiĨu cÇu cã h×nh d¹ng ®¬n gi¶n, nhá cã vai trß trong qu¸ tr×nh ®«ng m¸u.
M«i trêng trong c¬ thĨ gåm m¸u,níc m«,b¹ch hut ®¶m b¶o sù liªn hƯ gi÷a c¬
thĨ vµ m«i trêng ngoµi.
MiƠn dÞch: lµ kh¶ n¨ng c¬ thĨ kh«ng bÞ m¾c mét hc mét sè bƯnh nµo ®ã.
C¸c lo¹i miƠn dÞch:-miƠn dÞch tù nhiªn gåm miƠn dÞch bÈm sinh vµ miƠn dÞch tËp
nhiƠm. -miƠn dÞch nh©n t¹o.
Tn hoµn m¸u vµ lu th«ng b¹ch hut.
Tim 4 ng¨n chia lµm 2 nưalµ nưa tr¸i vµ nưa ph¶i.T©m thÊt vµ t©m nhÜ.

N¨m häc: 20 09-201 0 GV:
Ngun T©m Ch ¬ng.
7
Trêng THCS C«ng Thµnh Gi¸o ¸n:Båi dìng Sinh 8.
a) Lao động chân tay, đi bộ.
b) Tập thể dục, thể thao thích hợp.
c) Không thức khuya, không hút thuốc lá, không uống rượu.
d) Cả a, b, c đúng.
Câu 3: Huyết áp cao nhất là ở:
a) Động mạch phổi.
b) Động mạch chủ.
c) Động mạch nhỏ.
d) Tónh mạch chủ.
Câu 4: Độ nhớt của máu do thành phần nào trong máu quyết đònh?
a) Do hồng cầu.
b) Do thành phần protêin trong huyết tương.
c) Do bạch cầu và tiểu cầu.
d) Hai câu a và b đúng.
Câu 5: Thời gian co bóp nhòp nhàng của Tim theo chu kì bìnhh thường khoảng
0,8 giây được chia ra như sau:
a) Tâm nhó co: 0,4 giây. Tâm thất co: 0,3 giây. Thời gian dãn chung: 0,1
giây.
b) Tâm nhó co: 0,3 giây. Tâm thất co: 0,4 giây. Thời gian dãn chung: 0,1
giây.
c) Tâm nhó co: 0,1 giây. Tâm thất co: 0,3 giây. Thời gian dãn chung: 0,4
giây.
d) Tâm nhó co: 0,1 giây. Tâm thất co: 0,4 giây. Thời gian dãn chung: 0,3
giây.
Câu 6: Nếu tim đập càng nhanh thì:
a) Thời gian co tim càng rút ngắn.

Câu 11: Cho các cụm từ: “luyện tim, động mạch, hệ tuần hoàn, tim”
Hãy điền vào chỗ trống trong các câu sau:
“Tim khỏe mạnh sẽ làm cho …………………………………………… máu hoạt động tốt. Ta
cần phải ......................................... và có chế độ sinh hoạt, ăn uống điều hòa,
vệ sinh …………………………………… làm cho cơ tim khỏe, sinh công lớn, tăng sức co
tim để tăng khối lượng máu đến …………………………… mà không cần tăng nhòp
đập.”
Câu 12: Hãy đánh dấu (+) là máu truyền được, dấu (-) là máu không truyền
được giữa người cho và người nhận trong bảng sau:
Huyết tương của nhóm
máu người nhận (có
kháng thể)
Hồng cầu của các nhóm máu người cho (có kháng
nguyên)
A B AB O
α
β
α và β
Không có α vàβ
Câu 13: Cho các ý trả lời: Tónh mạch, mao mạch, động mạch lớn, động mạch
vừa, động mạch nhỏ, động mạch chủ.
N¨m häc: 20 09-201 0 GV:
Ngun T©m Ch ¬ng.
9
Trêng THCS C«ng Thµnh Gi¸o ¸n:Båi dìng Sinh 8.
Hãy sắp xếp các ý trả lời vào sơ đồ sau đây để thấy được huyết áp giảm
dần trong các mạch:
(1) (2) (3) (4) (5) (6)
Câu 14: Cho các ý trả lời: Tónh mạch chủ, tónh mạch phổi, mao mạch, mao
mạch phổi, động mạch chủ, động mạch phổi, tâm nhó trái, tâm nhó phải, tâm

Qu¸ tr×nh h« hÊp gåm: Sù thë, Trao ®ỉi khÝ ë phỉi vµ trao ®ỉi khÝ ë tÕ bµo.
C¸c c¬ quan trong hƯ h« hÊp:
- §êng dÉn khÝ gåm mòi, häng, thanh qu¶n, khÝ qu¶n, phÕ qu¶n.
- C¬ quan trao ®ỉi khÝ lµ 2 l¸ phỉi.
Mòi cã l«ng, cã tÕ bµo tun vµ cã khøu gi¸c cã t¸c dơng lµm Èm, lµm s¹ch bơi.
Thanh qu¶n cã c¸c vßng sơn võa ph¸t ©m vµ dÉn khÝ vµo ra.
KhÝ qu¶n vµ phÕ qu¶n cã c¸c vßng sơn xÕp chång lªn nhau ph©n nhiỊu nh¸nh nhá
®i vµo phỉi trong ®ã cã tun nhÇy vµ l«ng t¬ cã t¸c dơng lµm Èm, lµm s¹ch kh«ng
khÝ.
N¨m häc: 20 09-201 0 GV:
Ngun T©m Ch ¬ng.
10
Trêng THCS C«ng Thµnh Gi¸o ¸n:Båi dìng Sinh 8.
-§êng dÉn khÝ cã t¸c dơng dÉn khÝ vµo ra, lµm Èm, lµm Êm vµ lµm s¹ch kh«ng khÝ
tríc khi vµo phỉi.
Phỉi cã 2 l¸ phỉi: Bªn ngoµi cã mµng bäc, trong cã c¸c phÕ bµo.
Mçi l¸ phỉi cã kho¶ng 700-800 triƯu phÕ bµo lµm t¨ng diƯn tÝch trao ®ỉi khÝ lªn
tíi 93m
2
.
Phỉi lµ n¬i thùc hiƯn trao ®ỉi khÝ.
Ho¹t ®éng h« hÊp cã sù tham gia cđa c¬ h« hÊp, cđa lång ngùc.
H« hÊp phơ thc vµo ®é ti, thĨ tr¹ng vµ giíi tÝnh...
NhÞp h« h©p (cư ®éng h« hÊp) lµ mét lÇn hÝt vµo vµ thë ra.
Trao ®ỉi khÝ ë phỉi, trao ®ỉi khÝ ë tÕ bµo xÈy ra theo c¬ chÕ khuch t¸n( kh«ng
khÝ ®i tõ n¬i cã nång ®é cao ®Õn n¬i cã nång ®é thÊp).
HƯ h« hÊp lu«n chÞu ¶nh hëng cđa c¸c u tè bªn ngoµi t¸c ®éng nh khãi, bơi vi
sinh vËt....
CÇn x©y dùng m«i trêng sèng xanh s¹ch ®Ĩ b¶o vƯ c¬ quan h« hÊp.
B. C©u hái vµ bµi tËp.

2
tác động lên
trung khu hô hấp và gây thở gấp để tăng O
2
cung cấp cho cơ.
d) Ba câu a, b, c sai
Câu 4: Cho các ý trả lời:
1. Khoang mũi 2. Khí quản và phế quản
3. Thanh quản 4. Phổi
a) Ngăn bụi và diệt khuẩn.
b) Nhận không khí từ khoang mũi, hầu chuyển vào khí quản.
c) Phát âm.
N¨m häc: 20 09-201 0 GV:
Ngun T©m Ch ¬ng.
11
Trêng THCS C«ng Thµnh Gi¸o ¸n:Båi dìng Sinh 8.
d) Không khí dễ đi qua.
e) Chống bụi, vi khuẩn và vật lạ.
f) Đảm bảo cho sự trao đổi khí giữa máu với không khí trong phế nang dễ
dàng.
g) Làm tăng bề mặt trao đổi khí của phổi.
h) Sưởi ấm và làm ẩm không khí.
i) Ngăn thức ăn không cho lọt vào khí quản trong lúc nuốt thức ăn.
- Điền ý 1, 2, 3, 4 vào cột (A) trong bảng sau.
- Điền ý a, b, c … vào cột (C) cho phù hợp giữa cấu tạo và chức năng trong
bảng sau:
Cơ quan
hô hấp
(A)
Cấu tạo

- Hãy điền vào cột (A), (B) trong bảng sau
a) Dãn ra; b) Trở về vò trí cũ; c) Nhỏ lại; d) Ra ngoài;
e) Nâng lên
g) Hạ xuống; h) Co lại; i) Rộng thêm; l) Vào phổi.
Cử động hô hấp
N¨m häc: 20 09-201 0 GV:
Ngun T©m Ch ¬ng.
12