ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM
––––––––––––––––––––––––

NGUYỄN VĂN TRỌNG

NGHIÊN CỨU MỘT SỐ BIỆN PHÁP KỸ THUẬT ẢNH
HƯỞNG TỚI NĂNG SUẤT, CHẤT LƯỢNG BƯỞI DIỄN
TẠI HUYỆN CHƯƠNG MỸ, HÀ NỘI

LUẬN VĂN THẠC SĨ
KHOA HỌC CÂY TRỒNG

THÁI NGUYÊN - 2019
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN




ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM
––––––––––––––––––––––––

NGUYỄN VĂN TRỌNG

NGHIÊN CỨU MỘT SỐ BIỆN PHÁP KỸ THUẬT ẢNH
HƯỞNG TỚI NĂNG SUẤT, CHẤT LƯỢNG BƯỞI DIỄN
TẠI HUYỆN CHƯƠNG MỸ - HÀ NỘI
Ngành: Khoa học cây trồng
Mã số: 8.62.01.10


Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới GS. TS. Đào Thanh Vân đã tận tình
giúp đỡ, hướng dẫn tôi trong suốt thời gian học tập và thực hiện đề tài cũng như
trong quá trình hoàn chỉnh luận văn tốt nghiệp.
Tôi xin chân thành cảm ơn các thầy, cô Trường Đại học Nông Lâm - Đại học
Thái Nguyên; Trung tâm nghiên cứu và phát triển cây có múi – Viện Nghiên cứu
Rau Quả đã nhiệt tình giúp tôi trong thời gian thực hiện đề tài và hoàn chỉnh luận
văn tốt nghiệp.
Tôi xin chân thành cảm ơn toàn thể gia đình, bạn bè, đồng nghiệp đã động
viên, hỗ trợ tôi trong thời gian học tập và hoàn thiện luận văn này.
Tác giả

Nguyễn Văn Trọng

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN




iii

MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN ....................................................................................................... i
LỜI CẢM ƠN ............................................................................................................ ii
MỤC LỤC ................................................................................................................. iii
DANH MỤC CÁC BẢNG........................................................................................ vi
DANH MỤC CÁC HÌNH ....................................................................................... viii
DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT .................................................................................... ix
MỞ ĐẦU .....................................................................................................................1
1.Tính cấp thiết của đề tài ...........................................................................................1
2. Mục đích và yêu cầu ...............................................................................................2

2.1. Đối tượng nghiên cứu.........................................................................................33
2.2. Vật liệu nghiên cứu ............................................................................................33
2.3. Phạm vi nghiên cứu ............................................................................................33
2.4. Nội dung nghiên cứu ..........................................................................................33
2.5. Phương pháp nghiên cứu các chỉ tiêu theo dõi ..................................................37
2.5.1. Các chỉ tiêu về lộc ...........................................................................................38
2.5.2. Các chỉ tiêu về hoa ..........................................................................................38
2.5.3. Các chỉ tiêu về các yếu tố cấu thành năng suất ...............................................38
2.5.4. Các chỉ tiêu cơ giới quả ...................................................................................39
2.5.5. Các chỉ tiêu chất lượng quả .............................................................................40
2.5.6. Điều tra thành phần sâu hại: ............................................................................40
2.6. Phương pháp phân tích và xử lý số liệu .............................................................40
CHƯƠNG 3. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN ..................................41
3.1. Ảnh hưởng của một số biện pháp cuốc gốc, khoanh vỏ đến năng suất bưởi
giống bưởi Diễn.........................................................................................................41
3.1.1.Ảnh hưởng của biện pháp cuốc gốc và khoanh vỏ đến thời gian xuất hiện và
khả năng sinh trưởng của lộc Xuân. ..........................................................................41
3.1.2.Ảnh hưởng của biện pháp cuốc gốc và khoanh vỏ đến thời gian ra hoa, đậu
quả của bưởi Diễn. ....................................................................................................42
3.1.3.Ảnh hưởng của biện pháp cuốc gốc và khoanh vỏ đến sự tăng trưởng của quả
bưởi Diễn. ..................................................................................................................44
3.1.4.Ảnh hưởng của biện pháp cuốc gốc và khoanh vỏ đến yếu tố cấu thành năng
suất và năng suất của giống bưởi Diễn. ....................................................................47
3.1.5. Ảnh hưởng của biện pháp cuốc gốc và khoanh vỏ đến tình hình sâu bệnh hại
bưởi Diễn ...................................................................................................................50
3.2. Ảnh hưởng của thụ phấn bổ sung đến tình hình ra hoa, đậu quả và năng suất,
chất lượng bưởi Diễn.................................................................................................52
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN



vi

DANH MỤC CÁC BẢNG
Bảng 1.1. Diện tích, năng suất và sản lượng bưởi trên thế giới ................................ 15
Bảng 1.2. Diện tích, năng suất và sản lượng bưởi trên thế giới năm 2017 ............... 16
Bảng 1.3. Tình hình sản xuất bưởi ở Việt Nam giai đoạn 2015 - 2017 .................... 18
Bảng 3.1: Ảnh hưởng của biện pháp cuốc gốc và khoanh vỏ đến thời gian và khả
năng sinh trưởng của lộc Xuân cây bưởi Diễn .......................................................... 41
Bảng 3.2: Ảnh hưởng của biện pháp cuốc gốc và khoanh vỏ đến ............................ 43
thời gian ra hoa .......................................................................................................... 43
Bảng 3.3. Ảnh hưởng của biện pháp cuốc gốc và khoanh vỏ đến tỷ lệ đậu quả của
giống bưởi Diễn......................................................................................................... 44
Bảng 3.4: Ảnh hưởng của biện pháp cuốc gốc và khoanh vỏ đến động thái ............ 45
tăng trưởng kích thước quả bưởi Diễn ...................................................................... 45
Bảng 3.5. Ảnh hưởng của biện pháp cuốc gốc và khoanh vỏ đến năng suất và các
yếu tố cấu thành năng suất bưởi Diễn ....................................................................... 47
Bảng 3.6: Ảnh hưởng của biện pháp cuốc gốc và khoanh vỏ đến một số chỉ tiêu
chất lượng của quả .................................................................................................... 49
Bảng 3.7. Ảnh hưởng của biện pháp cuốc gốc và khoanh vỏ đến tình hình sâu bệnh
hại cây bưởi Diễn ...................................................................................................... 51
Bảng 3.8: Ảnh hưởng của thụ phấn bổ sung đến thời gian ra hoa bưởi Diễn ........... 52
Bảng 3.9. Ảnh hưởng của thụ phấn bổ sung đến tỷ lệ đậu quả ................................. 52
của bưởi Diễn ............................................................................................................ 52
Bảng 3.10 : Ảnh hưởng của thụ phấn bổ sung đến động thái tăng trưởng kích thước
quả bưởi Diễn ............................................................................................................ 54
Bảng 3.11 Ảnh hưởng của thụ phấn bổ sung đến năng suất và các yếu tố cấu thành
năng suất bưởi Diễn .................................................................................................. 56
Bảng 3.12: Ảnh hưởng của thụ phấn bổ sung đến một số chỉ tiêu chất lượng của quả
bưởi Diễn ................................................................................................................... 58
Bảng 3.13. Ảnh hưởng của thụ phấn bổ sung đến tình hình sâu bệnh hại chính trên

DANH MỤC CÁC HÌNH
Hình 1: Ảnh hưởng của biện pháp cuốc gốc và khoanh vỏ đến động thái tăng
trưởng chiều cao quả ................................................................................................. 46
Hình 2: Ảnh hưởng của của biện pháp cuốc gốc và khoanh vỏ đến động thái tăng
trưởng đường kính quả .............................................................................................. 46
Hình 3: Ảnh hưởng của biện pháp cuốc gốc và khoanh vỏ đến năng suất của
cây bưởi Diễn. ............................................................................................................. 48
Hình 4: Ảnh hưởng của thụ phấn bổ sung đến động thái tăng trưởng
chiều cao quả ............................................................................................................. 55
Hình 5: Ảnh hưởng của thụ phấn bổ sung đến động thái tăng trưởng
đường kính quả .......................................................................................................... 55
Hình 6: Ảnh hưởng của thụ phấn bổ sung đến đến năng suất bưởi Diễn ................. 56
Hình 7: Ảnh hưởng của phân bón qua lá đến động thái tăng trưởng
chiều cao quả ............................................................................................................. 65
Hình 8: Ảnh hưởng của phân bón qua lá đến động thái tăng trưởng
đường kính quả .......................................................................................................... 65
Hình 9: Ảnh hưởng của phân bón qua lá đến năng suất bưởi Diễn. ......................... 67

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN




ix

DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT

BVTV

: Bảo vệ thực vật

TB

: Trung bình

TE

: Trace Elements - Các nguyên tố trung, vi lượng

TT

: Thứ tự

TSS

: Total Suspended Solids - Chất rắn lơ lửng trong nước

UBND

: Ủy ban nhân dân

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN




1

MỞ ĐẦU
1.Tính cấp thiết của đề tài
Ở Việt Nam bưởi được trồng hầu khắp các tỉnh thành trong cả nước, đặc



2

nghiên cứu và các biện pháp kỹ thuật đã được áp dụng. Ngoài các biện pháp kỹ
thuật như khoanh vỏ, thụ phấn bổ sung, tạo tán, phòng trừ sâu bệnh, việc xử lý bằng
bổ sung dinh dưỡng qua lá, bón phân và khoanh vỏ là những biện pháp có hiệu quả
cao làm tăng năng suất, chất lượng quả bưởi trong sản xuất.
Xuất phát từ thực tế đó, việc nghiên cứu một số biện pháp kỹ thuật nâng cao
năng suất, chất lượng bưởi Diễn có ý nghĩa khoa học và thực tiễn lớn góp phần
nâng cao thu nhập cho người sản xuất, bảo vệ và phát triển vùng sản xuất bưởi
Diễn, góp phần xây dựng nền nông nghiệp sinh thái đô thị bền vững. Đó là lý do
thực hiện đề tài nghiên cứu: “Nghiên cứu một số biện pháp kỹ thuật ảnh hưởng
tới năng suất, chất lượng bưởi Diễn tại huyện Chương Mỹ, TP Hà Nội”
2. Mục đích và yêu cầu
2.1. Mục đích
Xác định thời điểm khoanh vòng vỏ và cuốc rễ để kích thích bưởi ra
hoa, nguồn thụ phấn bổ sung cho hoa bưởi Diễn và sử dụng phân bón qua lá
thích hợp để nâng cao năng suất, chất lượng bưởi Diễn tại huyện Chương Mỹ, Hà Nội.
2.2. Yêu cầu
- Nghiên cứu ảnh hưởng của thời điểm cuốc rễ và khoanh vòng vỏ đến năng
suất và chất lượng bưởi Diễn tại huyện Chương Mỹ, TP Hà Nội.
- Nghiên cứu ảnh hưởng của việc thụ phấn bổ sung đến năng suất và chất
lượng bưởi Diễn tại huyện Chương Mỹ, TP Hà Nội.
- Nghiên cứu ảnh hưởng của phân bón qua lá đến năng suất và chất lượng
bưởi Diễn tại huyện Chương Mỹ, TP Hà Nội.
3. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
3.1. Ý nghĩa khoa học
- Các kết quả nghiên cứu của đề tài là một dẫn liệu khoa học có giá trị ảnh
hưởng của một số biện pháp kỹ thuật đến năng suất, chất lượng của giống bưởi Diễn

kinh tế cao mà còn có giá trị dinh dưỡng lớn đối với con người. Trong 100 g phần
ăn được của bưởi có: 89 g nước, 0,5 g protein, 0,4 g chất béo, 9,3 g tinh bột, 49 IU
vitamin A, 0,07 mg vitamin B1, 0,02 mg vitamin B2, 0,4 mg niacin và 44 mg
vitamin C. Bưởi giúp dễ tiêu hóa và lưu thông máu góp phần hỗ trợ sức khỏe con
người. Bên cạnh đó còn có naringin trong các hợp chất glucosid. Ngoài ăn tươi, quả
bưởi còn có thể chế biến thành nhiều mặt hàng có giá trị như nước bưởi, mứt, chè ...
vỏ quả, hoa, lá dùng để tinh chế dầu trong công nghiệp thực phẩm và mỹ phẩm.
Cây bưởi dễ trồng, ít bị bệnh, tuổi thọ cao và có giá trị kinh tế, có phạm vi
thích nghi sinh thái rộng, ở Việt Nam cây bưởi có mặt hầu hết ở các tỉnh thành
trong cả nước, ở nhiều vùng miền đều có những giống bưởi đặc sản: bưởi Đoan
Hùng, bưởi Diễn, bưởi Năm Roi, bưởi Da Xanh, bưởi Thanh Trà,… trong đó bưởi
Diễn là giống hiện nay được trồng nhiều ở khu vực miền Bắc Việt Nam: Hà Nội,
Hòa Bình, Bắc Giang, Thái Nguyên… Tuy nhiên trong sản xuất và thâm canh bưởi
Diễn một số hiện tượng: cây ra hoa không tập trung, năm được mùa, năm mất mùa,
tỷ lệ đậu hoa, đậu quả thấp… làm ảnh hưởng đến năng suất và sản lượng. Trên thế
giới và trong nước một số biện pháp khắc phục hiện tượng trên đã được nghiên cứu
và áp dụng đối với nhiều loại cây ăn quả nói chung và cây bưởi nói riêng: điều
chỉnh sinh trưởng, phát triển của cây bằng khoanh vỏ, cuốc gốc, cắt rễ, xiết nước, thụ
phấn bổ sung và sử dụng một số loại chất điều hòa sinh trưởng, phân bón qua lá…
Việc tăng năng suất, chất lượng bưởi phụ thuộc rất lớn vào các biện pháp kỹ
thuật, đặc biệt là cuốc gốc, khoanh vòng vỏ, phun phân bón qua lá,..... Sử dụng
phân bón là một trong bốn yếu tố quan trọng hàng đầu trong thâm canh sản xuất
nông nghiệp. Bón phân qua lá được sử dụng để bổ sung thêm dinh dưỡng cho cây
trồng một cách kịp thời các nguyên tố đa lượng, trung lượng và vi lượng. Phân bón
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN




5


Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN




6

loài thụ phấn phi sinh học. Trong các loài thụ phấn phi sinh học thì có đến 98% số
loài thụ phấn nhờ vào gió, phần còn lại thụ phấn nhờ các tác nhân khác như nước.
Với các loài cây ăn quả (trừ những giống cho quả không hạt) nguồn hạt phấn
khác nhau ảnh hưởng rất lớn đến tỷ lệ đậu quả, số lượng hạt và cuối cùng là năng
suất, chất lượng quả. Ở một số cây ăn quả như: cây hồng (Diospiros kaki) có 2
nhóm giống chính, nhóm tự thụ phấn và nhóm giao phấn, với nhóm giao phấn khi
cho tự thụ quả rất bé hoặc rụng 100%. Ở cây nho, một số giống tự thụ cho qủa rất
nhỏ và nguồn hạt phấn khác nhau cho tỷ lệ đậu quả rất khác nhau. Ở cam quýt,
nhiều giống khi tự thụ cho quả không hạt và phát triển có độ lớn bình thường, trong
khi đó một số giống cam quýt khác khi tự thụ hoa rụng 100% nghĩa là những giống
này muốn kết quả cần phải có quá trình giao phấn, việc thụ phấn chéo hoặc giao
phấn của cây ăn quả có múi nâng cao tỷ lệ đậu quả và sản lượng của vườn cây.
1.1.3. Cơ sở khoa học của sử dụng phân bón qua lá
Phân bón lá thường gồm 3 thành phần chính: các nguyên tố đa lượng, trung
lượng và vi lượng, ngoài ra còn có một số chất kích thích sinh trưởng. Vai trò của
phân bón lá đối với cây trồng là tác động tổng hợp của từng nhóm các nguyên tố đa
lượng, trung lượng và vi lượng, chúng có vai trò quan trọng trong đời sống cây trồng.
Trong cây trồng luôn tồn tại các cơ chế điều chỉnh các quá trình sinh trưởng
và phát triển nhằm thích ứng với các điều kiện ngoại cảnh, duy trì sự sống. Việc áp
dụng biện pháp kỹ thuật bón phân trong từng giai đoạn là rất cần thiết vì cây trồng
hấp thu dinh dưỡng nuôi cây phần lớn qua bộ rễ, tuy nhiên hàm lượng dinh dưỡng
trong đất là không đủ, đặc biệt là các yếu tố vi lượng. Chính vì thế, việc phun phân

Quốc và miền Tây Ấn Độ, sau đó các thuỷ thủ đầu tiên đến Ấn Độ đó mang về
trồng ở châu Phi, Địa Trung Hải, châu Âu (Erickson, 1968).
Theo tác giả Robert (1967), bưởi là cây bản xứ của Malaysia và quần đảo
Polynesia, sau đó được di thực sang Ấn Độ, phía Nam Trung Quốc và các nước
châu Âu, Mỹ. Tác giả Giucovki cho rằng nguồn gốc của bưởi có thể là quần đảo
Laxongdơ, tuy nhiên để có tài liệu chắc chắn cần nghiên cứu các thực vật họ
Rutacea, nhất là họ phụ Aurantioidea ở vùng núi Hymalaya miền Tây Trung Quốc
và các vùng núi thuộc bán đảo đông Dương (dẫn theo Bùi Huy Đáp, 1960). Tác giả
Chawalit Niyomdham, (1992) cũng cho rằng bưởi có nguồn gốc ở Malaysia, sau đó
lan sang Indonesia, Trung Quốc, Nhật Bản, Ấn Độ, Địa Trung Hải và Mỹ,... vùng
sản xuất chính ở các nước Phương Đông (Trung Quốc, Thái Lan, Việt Nam,...).
Tuy nhiên, tác giả Bretschneider, (1898) lại cho rằng bưởi có nguồn gốc từ
Trung Quốc vì cây bưởi đã được đề cập trong các tài liệu của Trung Quốc từ thế kỷ
24 đến thế kỷ 8 trước công nguyên (dẫn theo Rajput and Sriharibabu, 1985). Cùng
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN




8

quan điểm trên, các tác giả Vũ Công Hậu, (1996); Tôn Thất Trình, (1995) cũng cho
rằng bưởi có nguồn gốc từ Trung Quốc. Như vậy, nguồn gốc của bưởi cho đến nay
chưa được thống nhất. Bưởi có thể có nguồn gốc từ Malaysia, Trung Quốc, Ấn
Độ,... Hiện nay bưởi được trồng nhiều với mục đích thương mại ở các nước châu Á
như: Trung Quốc, Thái Lan, Malaysia, Philipines, Ấn Độ và Việt Nam.
Bưởi (C. grandis) quả to nhất trong các loài cam quýt, vị chua hoặc ngọt, bầu
có từ 13 - 15 noãn, eo lá khá lớn, hạt nhiều. Hiện nay các giống bưởi phần lớn
thuộc dạng hạt đơn phôi và được trồng chủ yếu ở các nước nhiệt đới như Thái Lan,
Malaysia, Việt Nam, Trung Quốc... Việt Nam có rất nhiều giống bưởi nổi tiếng như

Họ Rutaceae được phân chia thành 130 giống (genus) với những đặc điểm
chung như trên, 130 giống này nằm trong 7 họ phụ khác nhau, trong đó họ phụ
Aurantirideae có ý nghĩa nhất. Sự phân loại chi tiết hơn dưới họ phụ Aurantirideae
có tộc Citreae (28 giống) và tộc phụ Citrinae (13giống), 3 nhóm “tiền cam quít” và
nhóm “cam quít thực sự” được phân nhóm từ Citreae và tộc phụ Citrinae. Swingle
đã phân chia cam quít ra thành 16 loài, bảng phân loại của Swingle đơn giản hơn
nên được sử dụng nhiều hơn, tuy nhiên các nhà khoa học vẫn phải dùng bảng phân
loại của Tanaka để gọi tên các giống cam quít vì bảng phân loại này chi tiết đến
từng giống (Lý Gia Cầu ,1993).
Tóm lại: Theo tác giả Swingle (Mỹ) và Tanaka (Nhật Bản) thì cây bưởi được
phân loại như sau:
Bưởi thuộc họ:

Rutaceae

Họ phụ:

Aurantioideae

Chi:

Citrus

Chi phụ:

Eucitrus

Loài:

- Citrus grandis (bưởi)

và phát triển tốt tại một số địa phương như: Hà Nội (Đan Phượng, Phúc Thọ, Hoài
Đức, Phần Mỹ, Quốc Oai,...); Bắc Giang (Hiệp Hoà, Tân Yên, Yên Thế,...); Hưng
Yên (Văn Giang, Tiên Lữ,...) với diện tích ước khoảng 1.000 ha và đang tiếp tục
được mở rộng. Quả bưởi Diễn tròn, võ nhẵn, khi chín vỏ có màu vàng cam. Trọng
lượng trung bình từ 0,8 - 1 kg/quả. Múi và vách múi dễ tách rời nhau. Thịt quả màu
vàng xanh, ăn giòn, ngọt. Độ Brix từ 12 - 14. Thời gian thu hoạch muộn hơn bưởi Đoan
Hùng, thưởng trước tết Nguyên đán khoảng nửa tháng (Trần Như Ý và cs, 2000).
- Bưởi Phúc Trạch: nguồn gốc ở xã Phúc Trạch, huyện Hương Khê, tỉnh Hà
Tĩnh. Hiện nay được trồng ở hầu hết 28 xã trong huyện và các vùng phụ cận. Bưởi
Phúc Trạch được coi là một trong những giống bưởi ngon nhất ở nước ta hiện nay.
Quả hình cầu hơi dẹt, vỏ quả màu vàng xanh, khối lượng trungbình từ 1 - 1,2 kg, tỷ
lệ phần ăn được 60 - 65%, số hạt từ 50 lượng -80 hạt, màu sắc thịt quả và tép múi
phớt hồng, vách múi giòn dễ tách rời, thịt quả mịn, đồng nhất, vị ngọt hơi chua, độ
brix từ 12 - 14. Thời gian thu hoạch vào tháng 9. (Viện Nghiên cứu Rau quả, 2011).

- Bưởi Đoan Hùng: trồng tập trung chủ yếu ở các xã Chí Đám, Bằng Luân và
Cát Lâm của huyện Đoan Hùng, tỉnh Phú Thọ, trên đất phù sa ven sông Lô và sông
Chảy. Bưởi Đoan Hùng có 2 giống là bưởi Tộc Sửu, nguồn gốc ở xã Chí Đám và
bưởi Khả Lĩnh, nguồn gốc ở thôn Khả Lĩnh ở xã Đại Minh, huyện Yên Bình, tỉnh
Yên Bái với diện tích cây cho quả khoảng trên 300 ha. Trong những năm gần đây
bưởi Đoan Hùng liên tục mất mùa, năng suất, sản lượng suy giảm một cách rõ rệt,
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN




11

sản phẩm hiện không đủ cho tiêu thụ nội tỉnh (Nguyễn Đình Tuệ, 2010).
+ Bưởi Bằng Luân quả hình cầu hơi dẹt, khối lượng trung bình 0,7 - 0,8

và khô hơn bưởi Đoan Hùng (Vũ Việt Hưng, 2010).
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN




12

-

Bưởi Lông Cổ Cò: là giống bưởi đặc sản của huyện Cái Bè, tỉnh Tiền Giang.

Hiện nay, diện tích bưởi Lông Cổ Cò vào khoảng 1.700 ha, sản phẩm chủ yếu dùng
tiêu thụ nội địa. Hiện nay bưởi lông cổ cò được trồng nhiều ở các xã Mỹ Lương,
Tân Thanh, Tân Hưng, An Hữu, An Thái Trung, Hòa Khánh, An Thái Đông,... của
huyện Cái Bè với diện tích 1.600 - 1.700 ha, sản lượng hằng năm khoảng 32.000 35.000 tấn, sản phẩm chủ yếu dùng để tiêu thụ nội địa. Ngoài ra do tính thích nghi
rộng, sinh trưởng mạnh, năng suất cao, phẩm chất khá ngon nên bưởi lông cổ cò
được trồng khá nhiều nơi trong tỉnh ( />
- Bưởi Thanh Trà: là một trong những đặc sản của tỉnh Thừa Thiên Huế, đã
trở thành biểu trưng của văn hoá ẩm thực cố đô Huế. Diện tích bưởi Thanh Trà ước
khoảng 1.114 ha, phân bố chủ yếu tại các huyện Hương Trà, Phong Điền, Hương
Thủy và thành phố Huế. Trong quy hoạch của tỉnh, diện tích bưởi Thanh Trà tiếp
tục được mở rộng, tiến tới ổn định ở mức 1.400 ha.
- Bưởi Biên Hoà: vùng trồng nổi tiếng là ở cù lao Phố và cù lao Tân Triều
trên sông Đồng Nai. Quả to, hình quả lê, vỏ dày, cùi xốp trắng, múi dễ tách, ăn
giòn, ngọt dôn dốt chua. Khối lượng quả trung bình từ 1,2 - 1,5 kg, tỷ lệ phần ăn
được trên 60%. Thời vụ thu hoạch bắt đầu từ tháng 9 dương lịch (Vũ Việt Hưng, 2010).
Bưởi Đỏ (Bưởi Đào): Giống bưởi này có nhiều dạng khác nhau, điển hình là
bưởi đỏ Mê Linh được trồng nhiều ở huyện Mê Linh, tỉnh Vĩnh Phúc, bưởi Gấc ở
Đại Hoàng, tỉnh Nam Định, Hoài Đức, TP Hà Nội và một số tỉnh trung du miền núi

Cầu 17, Quyết Tiến 12, Đại Thân, Minh Thân… Hộ trồng ít 40 - 50 m2, trồng nhiều
1,5 - 2 ha.
- Bưởi nhập nội: Bưởi chùm hoặc bưởi Pomelo thuộc loài C. paradise Macf.
Cây phân cành thấp, nhiều cành, quả chùm hoặc quả đơn, to hơn cam, nhỏ hơn bưởi
(từ 400 – 500 g/quả). Quả nhiều nước, hơi chưa, vỏ khó bóc, ăn ngon. Khả năng cất
giữ tốt, vận chuyển dễ nên được trao đổi nhiều trên thị trường quốc tế. Nguồn gốc
có thể là thứ lai giữa bưởi và cam hoặc đột biến mầm từ bưởi. Loài C. paradise
nhập nội vào ta có thứ quả to, tép hồng, chín sớm, chất lượng khá, thích ứng rộng
với nhiều vùng sinh thái (Agroviet ,2009).
Năm 2008, bộ môn Rau - Hoa - Quả, khoa Nông học thuộc trường Đại học
Nông lâm Thái Nguyên đã thu thập giống bưởi Sa Điền (một trong những giống
bưởi ngon của Trung Quốc tại thôn Sa Điền, huyện Dung, tỉnh Quảng Tây) và trồng
thử nghiệm tại 3 tỉnh Thái Nguyên, Cao Bằng và Bắc Giang. Các nghiên cứu ban
đầu của Lương Thị Kim Oanh, Lê Quang Ưng cho thấy rằng bưởi Sa Điền có khả
năng sinh trưởng, phát triển tốt trong điều kiện miền Bắc Việt Nam.
Trồng bưởi mang lại giá trị kinh tế cao. Người ta tính được hiệu quả của việc
trồng bưởi Diễn gấp 4 - 5 lần trồng lúa, giá trị thu nhập của 1 sào bưởi (360 m2)
khoảng trên 10 triệu đồng. Đối với bưởi Đoan Hùng, thông thường những nhà trồng
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN




14

30 cây bưởi thu từ 15 - 20 triệu đồng/năm. Với các giống bưởi Năm Roi, Da Xanh
thu nhập lên tới 120 - 150 triệu đồng/ha.
1.2.2.3. Đặc điểm giống bưởi Diễn
Khi nghiên cứu về đặc điểm hình thái thân cây bưởi Diễn trồng tại Hiệp Hòa,
Bắc Giang, tác giả Hoàng Thanh Phượng (2011) đã chỉ ra rằng cây 4 - 5 tuổi có