BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC LẠC HỒNG
--------
PHẠM THỊ CHUYÊN
HOÀN THIỆN CÔNG TÁC KẾ TOÁN TẠI TRUNG TÂM Y TẾ HUYỆN
TRẢNG BOM
LUẬN VĂN THẠC SĨ KẾ TOÁN
Đồng Nai, Năm 2019
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC LẠC HỒNG
--------
TÁC GIẢ: PHẠM THỊ CHUYÊN
HOÀN THIỆN CÔNG TÁC KẾ TOÁN TẠI TRUNG TÂM Y TẾ
HUYỆN TRẢNG BOM
Chuyên ngành: Kế toán
Mã số: 8340301
LUẬN VĂN THẠC SĨ KẾ TOÁN
Người hướng dẫn khoa học:
PGS. TS Mai Thị Hoàng Minh
ĐỒNG NAI, NĂM 2019
hướng dẫn của PGS.TS Mai Thị Hoàng Minh. Các số liệu trong luận văn là trung
thực, những kết quả trong luận văn chưa từng được công bố trong bất cứ một công
trình nào khác.
Tác giả
Phạm Thị Chuyên
TÓM TẮT LUẬN VĂN
Đề tài: Hoàn thiện công tác kế toán tại Trung tâm y tế huyện Trảng Bom.
Tác giả: Phạm Thị Chuyên
Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS Mai Thị Hoàng Minh
Mục tiêu nghiên cứu:
Đề tài nghiên cứu lý luận về bộ máy kế toán, đặc điểm kế toán hành chính sự
nghiệp tại đơn vị y tế, khảo sát thực trạng công tác kế toán tại Trung tâm Y tế
huyện Trảng Bom, nhận xét ưu - nhược điểm và tìm ra nguyên nhân tồn tại, từ đó
đưa ra các giải pháp tổng thể và chi tiết để hoàn thiện công tác kế toán cho Trung
tâm Y tế huyện Trảng Bom.
Nội dung nghiên cứu:
Căn cứ vào cơ sở lý luận tổng quan về kế toán, về công tác kế toán để nghiên
cứu thực trạng và phản ánh các ưu điểm, hạn chế của công tác kế toán tại Trung
tâm Y tế huyện Trảng Bom nhằm đánh giá hiệu quả việc công tác kế toán, từ đó
đưa ra các giải pháp tổng thể và chi tiết để phân tích, thiết kế công tác kế toán cho
Trung tâm Y tế huyện Trảng Bom.
Những đóng góp của luận văn:
Tổng hợp và mô tả thực trạng các công tác kế toán tại Trung tâm Y tế huyện
Trảng Bom.
Đánh giá những mặt đạt được và chưa đạt được về công tác kế toán tại Trung
1.1.2.2 Đặc điểm về đơn vị sự nghiệp Y tế công lập: ................................... 8
1.1.3 Nội dung công tác kế toán và tổ chức bộ máy kế toán ........................... 8
1.1.3.1 Nội dung công tác kế toán : .............................................................. 8
1.1.3.2 Công tác tổ chức kế toán: ................................................................. 8
1.1.4 Vai trò của công tác kế toán ..................................................................... 9
1.1.5 Cơ chế quản lý tài chính trong các đơn vị sự nghiệp có thu .................. 10
1.2 Các yếu tố cấu thành công tác kế toán trong đơn vị sự nghiệp có thu ........ 11
1.2.1 Bộ máy kế toán ...................................................................................... 11
1.2.1.1 Mô hình tổ chức công tác kế toán tập trung. ................................... 12
1.2.1.2 Mô hình tổ chức công tác kế toán phân tán. .................................... 13
1.2.1.3 Mô hình tổ công tác kế toán vừa tập trung vừa phân tán. ............... 14
1.2.2. Phương tiện kỹ thuật và công nghệ thông tin ....................................... 14
1.2.3 Hệ thống chứng từ kế toán ..................................................................... 14
1.2.4. Hệ thống tài khoản kế toán ................................................................... 16
1.2.5 Hệ thống sổ kế toán................................................................................ 19
1.2.6 Hệ thống báo cáo kế toán ....................................................................... 20
1.2.7 Tổ chức kiểm tra kế toán ....................................................................... 22
1.2.7.1 Nhiệm vụ của kiểm tra kế toán: ....................................................... 22
1.2.7.2 Mục đích của kiểm tra kế toán: ....................................................... 22
1.2.8 Tổ chức kế toán quản trị ...................................................................... 223
KẾT LUẬN CHƯƠNG 1 ..................................................................................... 24
CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC KẾ TOÁN TẠI TRUNG TÂM Y TẾ
HUYỆN TRẢNG BOM ....................................................................................... 25
2.1 Tổng quan về Trung tâm Y tế huyện Trảng Bom ........................................ 25
2.1.1 Lịch sử hình thành và phát triển ............................................................ 25
2.1.2 Chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn của Trung tâm Y tế huyện Trảng
Bom. ................................................................................................................ 26
2.1.2.1 Về chức năng: .................................................................................. 26
2.5.2 Về những mặt chưa đạt được ................................................................. 64
2.5.3 Nguyên nhân của những hạn chế: .......................................................... 66
2.5.3.1 Về nguyên nhân chủ quan: .............................................................. 66
2.5.3.2 Về nguyên nhân khách quan: .......................................................... 67
KẾT LUẬN CHƯƠNG 2 ..................................................................................... 68
CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CÔNG TÁC KẾ
TOÁN TẠI
TRUNG TÂM Y TẾ HUYỆN TRẢNG BOM ..................................................... 69
3.1 Quan điểm hoàn thiện................................................................................... 69
3.1.1 Điện toán hóa công tác ........................................................................... 69
3.1.2 Đáp ứng yêu cầu thích hợp và kịp thời .................................................. 69
3.1.3 Phù hợp với đặc điểm hoạt động của đơn vị .......................................... 70
3.1.4 Nâng cao hiệu quả cơ chế quản lý tài chính .......................................... 70
3.2 Các giải pháp hoàn thiện công tác kế toán tại trung tâm Y tế huyện Trảng
Bom .................................................................................................................... 71
3.2.1 Hoàn thiện bộ máy kế toán .................................................................... 71
3.2.2 Hoàn thiện hệ thống phương tiện kỹ thuật............................................. 73
3.2.3 Hoàn thiện hệ thống chứng từ kế toán ................................................... 74
3.2.4 Hoàn thiện hệ thống sổ kế toán .............................................................. 75
3.2.5 Hoàn thiện hệ thống tài khoản kế toán .................................................. 76
3.2.6 Hoàn thiện hệ thống báo cáo .................................................................. 77
3.2.7 Hoàn thiện công tác kiểm tra kế toán .................................................. 778
3.2.8 Hoàn thiện công bố thông tin kế toán .................................................... 77
3.3 Kiến nghị thực hiện ...................................................................................... 78
3.3.1 Kiến nghị đối với Bộ Tài Chính ............................................................ 78
3.3.2 Kiến nghị đối với Sở Y tế Đồng Nai ..................................................... 79
CNTT
Công nghệ thông tin
NSNN
Ngân sách Nhà nước
HCSN
Hành chính sự nghiệp
UBND
Ủy ban nhân dân
TSCĐ
Tài sản cố định
DANH MỤC BẢNG
Bảng 2.1: Tổng hợp các nguồn thu tại Trung tâm y tế huyện Trảng Bom từ 20162018
Bảng 2.2: Tổng hợp các khoản chi tại Trung tâm y tế huyện Trảng Bom từ năm
2016 – 2018
Bảng 2.3 Kết quả khảo sát về tổ chức bộ máy kế toán tại đơn vị
Bảng 2.4 Kết quả khảo sát ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác kế toán và
quản lý.
Bảng 2.5 Kết quả khảo sát hệ thống chứng từ kế toán
Bom để đánh giá hiệu quả việc công tác kế toán, từ đó đưa ra các giải pháp tổng
thể và chi tiết để phân tích, thiết kế công tác kế toán cho Trung tâm Y tế huyện
Trảng Bom.
2. TÓM TẮT CÁC NGHIÊN CỨU TRƯỚC ĐÂY VÀ VẤN ĐỀ NGHIÊN
CỨU
Tại Việt Nam, trong những năm qua đã có nhiều tác giả nghiên cứu về việc
công tác kế toán và đã được nghiên cứu dưới các góc độ khác nhau:
Luận văn thạc sĩ “Hoàn thiện hệ thống kế toán áp dụng cho các đơn vị sự
nghiệp có thu ở Việt Nam” của tác giả Trần Hoàng Tâm (2013) đã nghiên cứu tổng
quát về hệ thống chuẩn mực kế toán công quốc tế, về hệ thống kế toán khu vực
công áp dụng cho các đơn vị sự nghiệp có thu, về thực trạng áp dụng hệ thống kế
toán tại các đơn vị sự nghiệp có thu ở Việt Nam. Trên cơ sở những nghiên cứu và
kết quả đạt được, tác giả đề xuất các giải pháp hoàn thiện hệ thống kế toán áp dụng
cho các đơn vị sự nghiệp có thu ở Việt Nam hiện nay.
2
Luận án “Tổ chức công tác tại các cơ sở y tế công lập tỉnh Quảng Ngãi” của
tác giả Bùi Thị Yến Linh (2014). Trong luận án, tác giả đã làm rõ một số vấn đề về
cơ sở khoa học, phân tích các nhân tố chi phối đến công tác trong các đơn vị sự
nghiệp công lập đồng thời phân tích, đánh giá thực trạng công tác công tác tại các
cơ sở y tế công lập trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi và qua đó tác giả đề xuất các giải
pháp hoàn thiện, đề xuất các mô hình tổ chức công tác áp dụng trong các cơ sở y tế
tỉnh Quảng Ngãi.
Luận văn “Tổ chức hệ thống thông tin kế toán tại bệnh viện đa khoa Tâm Trí –
Đà Nẵng theo định hướng ứng dụng phần mềm quản lý tổng thể bệnh viện” của tác
giả Nguyễn Hữu Anh Thư (2015) đã nghiên cứu đề xuất giải pháp tăng cường hiệu
quả của việc công tác kế toán theo định hướng phần mềm quản lý tổng thể bệnh
viện.
Luận văn thạc sỹ “ Hoàn thiện hệ thống thông tin kế toán tại công ty CP đầu tư
Đối tượng khảo sát: các đối tượng là người làm kế toán tại phòng Tài chính kế
toán trung tâm Y tế huyện Trảng Bom.
Phạm vi nghiên cứu
Phạm vi không gian: Nghiên cứu được thực hiện tại Trung tâm Y tế huyện
Trảng Bom.
Phạm vi thời gian: năm 2016-2018.
5. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
Đề tài chủ yếu sử dụng phương pháp nghiên cứu định tính với các công cụ như sau:
Phương pháp hệ thống hoá
Sử dụng phương pháp này để hệ thống hoá lý thuyết về công tác kế toán theo luật
kế toán Việt Nam năm 2015 đối với các đơn vị sự nghiệp có thu. Hệ thống hoá các
nghiên cứu trước có liên quan về công tác kế toán trong các đơn vị sự nghiệp có thu, đặc
biệt tại các bệnh viện, trung tâm y tế. Phương pháp này giúp tìm ra lý thuyết để vận dụng
vào thực tế, kế thừa kết quả nghiên cứu trước để vận dụng vào thực tế tại Trung Tâm Y
Tế huyện Trảng Bom.
4
Phương pháp quan sát thực tế:
Phương pháp quan sát thực tế nhằm đánh giá thực trạng công tác công tác kế toán
tại Trung Tâm Y Tế huyện Trảng Bom về mô hình tổ chức bộ máy kế toán, cách tổ
chức hệ thống chứng từ, vận dụng hệ thống tài khoản, hệ thống BCTC và các
phương tiện kỹ thuật công nghệ, các chính sách kế toán đang vận dụng và quy chế
tài chính nội bộ thông qua ban hành hệ thống văn bản tài chính – kế toán tại Trung
Tâm Y Tế huyện Trảng Bom.
Phương pháp phân tích và khảo sát - thống kê:
Phương pháp phân tích cho phép tác giả so sánh, đánh giá các hoạt động thực
tế tại Trung Tâm Y Tế Huyện Trảng Bom, rút ra được những mặt đã làm được và
chưa làm được về công tác kế toán tại Trung Tâm Y Tế huyện Trảng Bom.
Nghiên cứu sử dụng phương pháp khảo sát các thành viên phòng tài chính – kế
Trảng Bom.
Chương 3: Giải pháp hoàn thiện công tác kế toán tại Trung tâm y tế huyện
Trảng Bom.
6
CHƯƠNG 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ BỘ MÁY KẾ TOÁN TRONG ĐƠN VỊ SỰ NGHIỆP
CÓ THU
1.1 Tổng quan về bộ máy kế toán trong đơn vị sự nghiệp có thu
1.1.1 Khái niệm và đặc điểm của đơn vị sự nghiệp có thu.
1.1.1.1 Khái niệm về đơn vị sự nghiệp có thu:
Là đơn vị do cơ quan nhà nước có thẩm quyền thành lập, hoạt động không vì
mục tiêu lợi nhuận mà hoạt động vì mục đích chung phục vụ cho lợi ích cộng đồng
nhằm tạo điều kiện phát triển kinh tế, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần, sức
khỏe và dân trí cho nhân dân.
Thực hiện các nguồn thu sự nghiệp như thu phí, lệ phí, thu học phí, thu dịch vụ
y tế dự phòng, dịch vụ khám chữa bệnh…để bù đắp một phần hay toàn bộ chi phí
của đơn vị.
Là đơn vị dự toán độc lập, có con dấu và tài khoản riêng, công tác kế toán
theo quy định của Luật kế toán.
Căn cứ theo lĩnh vực hoạt động , đơn vị sự nghiệp có thu gồm:
-
Đơn vị sự nghiệp Y tế
-
Đơn vị sự nghiệp giáo dục đào tạo
từ hoạt động sự nghiệp và mang lại nguồn thu cho ngân sách nhà nước.
Việc trao đổi dịch vụ công giữa các đơn vị sự nghiệp và các tổ chức, cá nhân
không thông qua quan hệ thị trường đầy đủ, nghĩa là nó không giống với hoạt động
kinh doanh của các doanh nghiệp. Có những dịch vụ mà người sử dụng chỉ phải
đóng phí hoặc lệ phí, có những dịch vụ thì phải trả một phần hoặc toàn bộ kinh phí.
Tuy nhiên, cung ứng các dịch vụ này không nhằm mục tiêu lợi nhuận.
Đơn vị sự nghiệp có thu cung ứng các dịch vụ công chủ yếu về giá trị văn hóa,
sức khỏe, đạo đức, tri thức, … mang lại lợi ích về trí và lực cho con người cũng như
mang lại các lợi ích chung lâu dài và bền vững cho xã hội, có tác động trực tiếp và
gián tiếp trong quá trình phát triển đất nước.
Tóm lại: Đơn vị sự nghiệp có thu là đơn vị nhà nước, hoạt động không vì mục
tiêu lợi nhuận, có con dấu và tài khoản riêng, công tác kế toán theo quy định của
Luật kế toán, thành lập nhằm tạo điều kiện phát triển kinh tế, nâng cao đời sống vật
chất, tinh thần, sức khỏe và dân trí cho nhân dân.
1.1.2 Khái niệm và đặc điểm về đơn vị sự nghiệp Y tế công lập
1.1.2.1 Khái niệm về đơn vị sự nghiệp Y tế công lập:
Theo Điều 2, Nghị định 85/2012/NĐ-CP: “Đơn vị sự nghiệp y tế công lập là tổ
chức do cơ quan nhà nước có thẩm quyền thành lập và quản lý theo quy định của
pháp luật, có tư cách pháp nhân, con dấu, tài khoản và công tác kế toán theo quy
định của pháp luật về kế toán để thực hiện nhiệm vụ cung cấp dịch vụ công hoặc
phục vụ quản lý nhà nước trong các lĩnh vực chuyên môn y tế như: Y tế dự phòng;
khám bệnh, chữa bệnh; điều dưỡng và phục hồi chức năng; giám định y khoa, pháp
y, pháp y tâm thần; y dược cổ truyền; kiểm nghiệm dược, mỹ phẩm, trang thiết bi y
tế; an toàn vệ sinh thực phẩm; dân số - kế hoạch hóa gia đình; sức khỏa sinh sản;
truyền thông giáo dục sức khỏe (sau đây gọi tắt là đơn vị sự nghiệp y tế)
8
1.1.2.2 Đặc điểm về đơn vị sự nghiệp Y tế công lập:
Do cơ quan nhà nước có thẩm quyền thành lập và quản lý theo qui định của
toán chung được thừa nhận và chuẩn mực kế toán nhất định, đồng thời phải tuân thủ
các qui định của pháp luật hiện hành.
+ Thông tin kế toán quản trị:
- Cung cấp thông tin cho những người trong nội bộ doanh nghiệp sử dụng như
hội đồng quản trị, ban giám đốc giúp cho việc đưa ra các quyết định để vận hành
công việc kinh doanh và vạch kế hoạch cho tương lai phù hợp với chiến lược và
sách lược kinh doanh.
Các thông tin mang tính chất phản ánh xu hướng biến động, có tính dự báo
phục vụ cho việc đánh giá và xây dựng các kế hoạch kinh doanh, thông tin được
theo dõi dưới hình thái giá trị và hình thái hiện vật.
1.1.4 Vai trò của công tác kế toán
Bộ máy kế toán tồn tại trong tất cả các tổ chức từ các công ty, doanh nghiệp
hay các đơn vị hành chính, đơn vị sự nghiệp…
Đóng vai trò là căn cứ quan trọng trong việc cung cấp thông tin cho các đối
tượng liên quan.
Thông tin kế toán cung cấp cơ sở cho nhà quản lý ra quyết định: lập kế hoạch
và kiểm tra việc thực hiện kế hoạch, đưa ra quyết định ở tất cả các mức quản lý.
Thông tin kế toán cung cấp cơ sở cho các nhà đầu tư ra quyết định dựa trên cơ
sở các báo cáo tài chính, trong đó xác định rõ hiệu quả kinh doanh và tình hình tài
chính của đơn vị, tình hình sử dụng vốn, các nhà đầu tư tiếp tục hay không đầu tư
vào đơn vị.
Bộ máy kế toán không chỉ giúp phản ánh các nghiệp vụ tài chính và thể hiện
báo cáo tài chính một đơn vị mà nó còn giúp theo dõi các hoạt động kinh tế đang
diễn ra và những thông tin đặc biệt hơn.
10
Đối với các đơn vị sự nghiệp có thu, các cơ quan quản lý nhà nước sử dụng
thông tin kế toán để đánh giá tính hiệu quả sử dụng vốn ngân sách nhà nước và việc
tuân thủ các chế độ tài chính qui định trong việc lập dự toán và thực hiện dự toán.
trợ, quà biếu tặng theo quy định của pháp luật; Nguồn khác (nguồn vốn vay của các
tổ chức tín dụng, vốn huy động của các bộ, viên chức trong đơn vị, nguồn vốn liên
doanh liên kết của các tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước theo quy định).
Các nội dung chi trong đơn vị sự nghiệp chia thành 2 loại: Chi thường xuyên
và chi không thường xuyên. Chi thường xuyên: là khoản chi để duy trì hoạt động
thường xuyên, thường ít có biến động qua các năm, các khoản chi thường xuyên
mang tính ổn định khá rõ nét gồm chi hoạt động theo chức năng, nhiệm vụ được cấp
có thẩm quyền giao; Chi phục vụ cho việc thực hiện công việc, dịch vụ thu phí, lệ
phí; Chi cho các hoạt động dịch vụ (kể cả chi thực hiện nghĩa vụ với ngân sách nhà
nước, trích khấu hao tài sản cố định theo quy định, chi trả vốn, trả lãi tiền vay theo
quy định của pháp luật). Chi không thường xuyên gồm những khoản chi để thực
hiện các nhiệm vụ khoa học và công nghệ; Chi thực hiện chương trình đào tạo bồi
dưỡng cán bộ, viên chức; Chi thực hiện chương trình mục tiêu quốc gia; Chi thực
hiện các nhiệm vụ do nhà nước đặt hàng (điều tra, quy hoạch, khảo sát, nhiệm vụ
khác) theo giá hoặc khung giá do nhà nước quy định; Chi vốn đối ứng thực hiện các
dự án có nguồn vốn nước ngoài theo quy định; Chi thực hiện các nhiệm vụ đột xuất
được cấp có thẩm quyền giao; Chi thực hiện tinh giản biên chế theo chế độ do nhà
nước quy định (nếu có); Chi đầu tư phát triển bao gồm: chi đầu tư xây dựng cơ bản,
mua sắm trang thiết bị, sửa chữa lớn tài sản cố định thực hiện các dự án được cấp có
thẩm quyền phê duyệt; Chi thực hiện các dự án từ nguồn vốn viện trợ nước ngoài;
Chi cho các hoạt động liên doanh, liên kết; Các khoản chi khác theo quy định.
Các cơ quan, đơn vị phải đảm bảo yêu cầu cung cấp đầy đủ các khoản chi đáp
ứng nhu cầu thực hiện các chức năng và nhiệm vụ trong hoạt động của cơ quan, đơn
vị, quản lý có hiệu quả các khoản chi thường xuyên và không thường xuyên trong
các cơ quan, đơn vị.
1.2 Các yếu tố cấu thành công tác kế toán trong đơn vị sự nghiệp có thu
1.2.1 Bộ máy kế toán
Để thực hiện chức năng, nhiệm vụ hạch toán kế toán trong một đơn vị sự
nghiệp cần có một bộ máy kế toán hợp lý. Theo quy định của Luật Kế toán (điều
49), yêu cầu các đơn vị sự nghiệp công lập phải “ Đơn vị kế toán phải tổ chức bộ
Có thể minh họa một mô hình tổ chức công tác kế toán ở đơn vị HCSN theo sơ
đồ.
13
Kế toán trưởng (Hoặc phụ
trách tài chính kế toán)
Kế toán tổng hợp
Kế toán:
- Thanh toán
- Vật tư
- Tài sản
Kế toán:
- Vốn bằng tiền
- Nguồn KP
- Các khoản thu
Kế toán:
- Chi hoạt động
- Chi dự án
- Chi sản xuất kinh
doanh
Kế toán thuế
Sơ đồ 1.1: Mô hình tổ chức công tác kế toán ở đơn vị HCSN