BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN
----------

PHẠM HẢI DƯƠNG

NÂNG CAO NĂNG LỰC ĐIỀU DƯỠNG VIÊN
TẠI BỆNH VIỆN ĐA KHOA HUYỆN MỘC CHÂU,
TỈNH SƠN LA
CHUYÊN NGÀNH: QUẢN LÝ KINH TẾ VÀ CHÍNH SÁCH
MÃ NGÀNH: 8340410

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ KINH TẾ

Người hướng dẫn khoa học:

PGS.TS. NGÔ QUANG MINH

HÀ NỘI - 2019


LỜI CAM ĐOAN
Tôi đã đọc và hiểu về các hành vi vi phạm sự trung thực trong học thuật. Tôi
cam đoan nghiên cứu này này do tôi tự thực hiện và không vi phạm yêu cầu về sự
trung thực trong học thuật.

Tác giả luận văn

Phạm Hải Dương



1.1. Điều dưỡng viên và năng lực điều dưỡng viên tại các bệnh viện
công lập................................................................................................... 8
1.1.1. Điều dưỡng viên tại các bệnh viện công lập...................................8
1.1.2. Năng lực điều dưỡng viên tại các bệnh viện công lập.................12

1.2. Nâng cao năng lực điều dưỡng viên tại các bệnh viện công lập16
1.2.1. Khái niệm về nâng cao năng lực điều dưỡng viên tại các bệnh
viện công lập...............................................................................................16
1.2.2. Mục tiêu củanâng cao năng lực điều dưỡng viên tại các bệnh
viện công lập...............................................................................................17
1.2.3. Nội dung nâng cao năng lực điều dưỡng viên tại các bệnh viện
công lập.......................................................................................................18
1.2.4. Những nhân tố ảnh hưởng đến nâng cao năng lực điều dưỡng
viên tại các bệnh viện công lập.................................................................25

CHƯƠNG 2......................................................................................... 28
PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG NÂNG CAO NĂNG LỰC................28


ĐIỀU DƯỠNG VIÊN TẠI BỆNH VIỆN ĐA KHOA.......................28
HUYỆN MỘC CHÂU, TỈNH SƠN LA.............................................28
2.1. Giới thiệu về Bệnh viện Đa khoa huyện Mộc Châu...................28
2.1.1. Quá trình hình thành và phát triểntại Bệnh viện đa khoa Huyện
Mộc Châu...................................................................................................28
2.1.2. Chức năng, nhiệm vụtại Bệnh viện đa khoa Huyện Mộc Châu. 29
2.1.3. Cơ cấu tổ chức và nhân lực...........................................................31
2.1.4. Kết quả hoạt động của Bệnh viện giai đoạn 2016-2018..............33

2.2. Thực trạng năng lực đội ngũ điều dưỡng viên tại Bệnh viện Đa
khoa huyện Mộc Châu......................................................................... 37

3.1. Phương hướng hoàn thiện nâng cao năng lực điều dưỡng viên
tại Bệnh viện Đa khoa huyện Mộc Châu đến năm 2025...................82
3.2. Giải pháp hoàn thiện nâng cao năng lực điều dưỡng viên tại
Bệnh viện Đa khoa huyện Mộc Châu.................................................83
3.2.1. Hoàn thiện xây dựng hệ thống tiêu chuẩn chức danh điều dưỡng
viên..............................................................................................................83
3.2.2. Hoàn thiện lập kế hoạch về điều dưỡng viên...............................84
3.2.3. Hoàn thiện tuyển dụng và sử dụng điều dưỡng viên...................85
3.2.4. Hoàn thiện đào tạo và bồi dưỡng điều dưỡng viên......................88
3.2.5. Hoàn thiện đánh giá điều dưỡng viên...........................................91
3.2.6. Hoàn thiện đãi ngộ điều dưỡng viên.............................................95

3.3. Một số kiến nghị với UBND tỉnh và Sở Y Tế............................100
3.3.1. Một số kiến nghị với UBND tỉnh............................................100
3.3.2. Một số kiến nghị với Sở Y Tế..................................................100
KẾT LUẬN........................................................................................ 102
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO.........................................104



DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
Chữ viết tắt
BNV
BYT
CP
GD&ĐT
SL
TL
UBND


1.2.3. Nội dung nâng cao năng lực điều dưỡng viên tại các bệnh viện
công lập.......................................................................................................18
1.2.4. Những nhân tố ảnh hưởng đến nâng cao năng lực điều dưỡng
viên tại các bệnh viện công lập.................................................................25

CHƯƠNG 2......................................................................................... 28
PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG NÂNG CAO NĂNG LỰC................28
ĐIỀU DƯỠNG VIÊN TẠI BỆNH VIỆN ĐA KHOA.......................28


HUYỆN MỘC CHÂU, TỈNH SƠN LA.............................................28
2.1. Giới thiệu về Bệnh viện Đa khoa huyện Mộc Châu...................28
2.1.1. Quá trình hình thành và phát triểntại Bệnh viện đa khoa Huyện
Mộc Châu...................................................................................................28
2.1.2. Chức năng, nhiệm vụtại Bệnh viện đa khoa Huyện Mộc Châu. 29
2.1.3. Cơ cấu tổ chức và nhân lực...........................................................31
Hình 2.1: Cơ cấu tổ chức Bệnh viện Đa khoa huyện Mộc Châu...................31
Bảng 2.1: Tình hình nhân lực của Đa khoa huyện Mộc Châu........................32
2.1.4. Kết quả hoạt động của Bệnh viện giai đoạn 2016-2018..............33
Bảng 2.2: Tình hình thực hiện các hoạt động chuyên môn giai đoạn 20162018............................................................................................36

2.2. Thực trạng năng lực đội ngũ điều dưỡng viên tại Bệnh viện Đa
khoa huyện Mộc Châu......................................................................... 37
2.2.1. Cơ cấu đội ngũ điều dưỡng viên....................................................37
Bảng 2.3: Cơ cấu đội ngũ điều dưỡng viên theo giới tính, độ tuổi................37
Bảng 2.4: Cơ cấu đội ngũ điều dưỡng viên theo trình độ chuyên môn và thâm
thiên công tác..............................................................................38
2.2.2. Kiến thức chuyên môn đội ngũ điều dưỡng viên.........................39
Bảng 2.5: Đánh giá về kiến thức chuyên môn đội ngũ điều dưỡng viên.......39
2.2.3. Kỹ năng nghiệp vụđội ngũ điều dưỡng viên................................40

Bảng 2.18: Nội dung đào tạo, bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng chuyên môn
dành cho điều dưỡng viên...........................................................64
Bảng 2.19: Chi phí đào tạo, bồi dưỡng điều dưỡng viên...............................64
Bảng 2.20: Đánh giá sau đào tạo, bồi dưỡng điều dưỡng viên......................66
Bảng 2.21: Đánh giá công tác đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ điều dưỡng viên. 67
2.3.5. Đánh giá điều dưỡng viên..............................................................67


Bảng 2.22: Kết quả đánh giá thực hiện công việc của điều dưỡng viên........68
Bảng 2.23: Đánh giá công tác đánh giá đội ngũ điều dưỡng viên..................69
2.3.6. Đãi ngộ điều dưỡng viên................................................................69
Bảng 2.24: Đánh giá về tiền lương, phụ cấp lương dành cho điều dưỡng viên
....................................................................................................71
Bảng 2.25: Bảng xét điểm hệ số thành tích để tính thưởng cho điều dưỡng
viên..............................................................................................73
Bảng 2.26: Đánh giá về tiền thưởng dành cho điều dưỡng viên....................76
Bảng 2.27: Đánh giá về phúc lợi dành cho điều dưỡng viên.........................78

2.4. Đánh giá hoạt động nâng cao năng lực điều dưỡng viên tại
Bệnh viện Đa khoa huyện Mộc Châu.................................................78
2.4.1. Điểm mạnh trong nâng cao năng lực điều dưỡng viên tại Bệnh
viện Đa khoa huyện Mộc Châu................................................................78
2.4.2. Điểm yếu trong nâng cao năng lực điều dưỡng viên tại Bệnh viện
Đa khoa huyện Mộc Châu........................................................................79
2.4.3. Nguyên nhân của điểm yếu trong nâng cao năng lực điều dưỡng
viên tại Bệnh viện Đa khoa huyện Mộc Châu.........................................80

CHƯƠNG 3......................................................................................... 82
PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆNNÂNG..........82
CAO NĂNG LỰC ĐIỀU DƯỠNG VIÊN TẠI BỆNH VIỆN...........82

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ NÂNG CAO NĂNG LỰC ĐIỀU DƯỠNG
VIÊN TẠI CÁC BỆNH VIỆN CÔNG LẬP.........................................8
1.1. Điều dưỡng viên và năng lực điều dưỡng viên tại các bệnh viện
công lập................................................................................................... 8
1.1.1. Điều dưỡng viên tại các bệnh viện công lập...................................8
1.1.2. Năng lực điều dưỡng viên tại các bệnh viện công lập.................12

1.2. Nâng cao năng lực điều dưỡng viên tại các bệnh viện công lập16
1.2.1. Khái niệm về nâng cao năng lực điều dưỡng viên tại các bệnh
viện công lập...............................................................................................16
1.2.2. Mục tiêu củanâng cao năng lực điều dưỡng viên tại các bệnh
viện công lập...............................................................................................17
1.2.3. Nội dung nâng cao năng lực điều dưỡng viên tại các bệnh viện
công lập.......................................................................................................18
1.2.4. Những nhân tố ảnh hưởng đến nâng cao năng lực điều dưỡng
viên tại các bệnh viện công lập.................................................................25

CHƯƠNG 2......................................................................................... 28
PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG NÂNG CAO NĂNG LỰC................28
ĐIỀU DƯỠNG VIÊN TẠI BỆNH VIỆN ĐA KHOA.......................28


HUYỆN MỘC CHÂU, TỈNH SƠN LA.............................................28
2.1. Giới thiệu về Bệnh viện Đa khoa huyện Mộc Châu...................28
2.1.1. Quá trình hình thành và phát triểntại Bệnh viện đa khoa Huyện
Mộc Châu...................................................................................................28
2.1.2. Chức năng, nhiệm vụtại Bệnh viện đa khoa Huyện Mộc Châu. 29
2.1.3. Cơ cấu tổ chức và nhân lực...........................................................31
Hình 2.1: Cơ cấu tổ chức Bệnh viện Đa khoa huyện Mộc Châu...................31
Bảng 2.1: Tình hình nhân lực của Đa khoa huyện Mộc Châu........................32

Châu............................................................................................52
Bảng 2.11: Đánh giá công tác lập kế hoạch về đội ngũ điều dưỡng viên.......53
2.3.3. Tuyển dụng và sử dụng điều dưỡng viên......................................53
Hình 2.4: Quy trình tuyển dụng điều dưỡng viên...........................................54
Bảng 2.12: Kết quả tuyển mộ điều dưỡng viên..............................................55
Bảng 2.13: Kết quả tuyển dụng điều dưỡng viên...........................................55
Bảng 2.14: Đánh giá công tác tuyển dụng đội ngũ điều dưỡng viên.............56
Bảng 2.15: Kết quả theo dõi, đánh giá điều dưỡng viên mới.........................58
Bảng 2.16: Đánh giá công tác sử dụng đội ngũ điều dưỡng viên...................59
2.3.4. Đào tạo và bồi dưỡng điều dưỡng viên.........................................61
Hình 2.5: Quy trình đào tạo, bồi dưỡng điều dưỡng viên..............................61
Bảng 2.17: Nhu cầu đào tạo, bồi dưỡng điều dưỡng viên..............................63
Bảng 2.18: Nội dung đào tạo, bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng chuyên môn
dành cho điều dưỡng viên...........................................................64
Bảng 2.19: Chi phí đào tạo, bồi dưỡng điều dưỡng viên...............................64
Bảng 2.20: Đánh giá sau đào tạo, bồi dưỡng điều dưỡng viên......................66
Bảng 2.21: Đánh giá công tác đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ điều dưỡng viên. 67
2.3.5. Đánh giá điều dưỡng viên..............................................................67


Bảng 2.22: Kết quả đánh giá thực hiện công việc của điều dưỡng viên........68
Bảng 2.23: Đánh giá công tác đánh giá đội ngũ điều dưỡng viên..................69
2.3.6. Đãi ngộ điều dưỡng viên................................................................69
Bảng 2.24: Đánh giá về tiền lương, phụ cấp lương dành cho điều dưỡng viên
....................................................................................................71
Bảng 2.25: Bảng xét điểm hệ số thành tích để tính thưởng cho điều dưỡng
viên..............................................................................................73
Bảng 2.26: Đánh giá về tiền thưởng dành cho điều dưỡng viên....................76
Bảng 2.27: Đánh giá về phúc lợi dành cho điều dưỡng viên.........................78


KẾT LUẬN........................................................................................ 102
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO.........................................104


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN
----------

PHẠM HẢI DƯƠNG

NÂNG CAO NĂNG LỰC ĐIỀU DƯỠNG VIÊN
TẠI BỆNH VIỆN ĐA KHOA HUYỆN MỘC CHÂU,
TỈNH SƠN LA

CHUYÊN NGÀNH: QUẢN LÝ KINH TẾ VÀ CHÍNH SÁCH
MÃ NGÀNH: 8340410

TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ

HÀ NỘI - 2019


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN
----------

PHẠM HẢI DƯƠNG

NÂNG CAO NĂNG LỰC ĐIỀU DƯỠNG VIÊN
TẠI BỆNH VIỆN ĐA KHOA HUYỆN MỘC CHÂU,

dân trong việc nâng cao sức khỏe, duy trì và phục hồi bệnh tật;điều dưỡng viên là
người đầu tiên tiếp xúc với người bệnh khi vào viện; là người trực tiếp chăm sóc về
thuốc, chăm sóc về thể chất, tinh thần cho người bệnh và cũng là người cuối cùng
hướng dẫn người bệnh ra viện. Dịch vụ chăm sóc của điều dưỡng trực tiếp tác động
vào chất lượng điều trị, giảm tỷ lệ mắc bệnh, giảm biến chứng và tử vong cho người
bệnh.Tại các nước phát triển Anh, Mỹ, Canada,... cũng như các nước đang phát
triển như Thái Lan, Philippines. Malaysia,... Điều dưỡng viên đã được nâng cao vai
trò trong việc quản lý các cơ sở y tế ban đầu, bệnh viện, tham gia khám và điều trị chăm sóc các bệnh cấp và mãn tính theo chuyên ngành của điều dưỡng và có mặt
trong hầu hết các lãnh vực khác và là nghề đang được kính trọng nhất hiện nay.
Riêng tại Việt Nam thì tình hình không khả quan và còn nhiều tồn tại, mặc dù trình
độ đào tạo và phạm vi thực hành của điều dưỡng Việt Nam hiện nay đã có nhiều
thay đổi, song vẫn tồn tại những bất cập và chưa khả quan, vai trò của người điều
dưỡng vẫn chưa phù hợp. Bất cập xảy ra đó là các điều dưỡng viên chỉ thực hiện


2

đầy đủ được những Y lệnh điều trị và không có thời gian chăm sóc toàn diện cho
từng bệnh nhân theo đúng quy trình. Một số trường hợp phải thuê những người
ngoài không có chuyên môn để chăm bệnh bệnh nhân. Đáng chú ý hơn nữa, nguồn
nhân lực điều dưỡng ở Việt Nam chỉ có trình độ từ Trung cấp và sơ cấp, số lượng
Điều dưỡng viên có trình độ từ Cao đẳng trở lên chỉ chiếm khoảng 4%.Thiếu nhân
lực ngành điều dưỡng và nguồn nhân lực kém chất lượng là một trong những thiếu
sót ảnh hưởng lớn đến quá trình chăm sóc bệnh nhân. Tỷ lệ tối thiểu mà Tổ chức Y
tế Thế giới khuyến cáo là cứ một bác sĩ thì cần ít nhất bốn điều dưỡng hỗ trợ, trong
khi tỷ lệ này tại Việt Nam năm 2017 trung bình là 1/1,8 (một bác sĩ và một phẩy
tám điều dưỡng viên), còn tại Bệnh viện đa khoa huyện Mộc Châu tỷ lệ này giảm
xuống chỉ còn khoảng 1/1,5 (một bác sĩ và một phẩy năm điều dưỡng viên) trong
khi theo quy định của Bộ Y tế, tỷ lệ giữa bác sĩ và điều dưỡng viên cần đạt tối thiểu
là 1/3,5 (một bác sĩ và ba phẩy năm điều dưỡng viên).

quality) như đánh giá sự hài lòng của người bệnh với dịch vụ chăm sóc, áp dụng các
bằng chứng khoa học vào chăm sóc, làm nghiên cứu khoa học,...Tuy nhiên, nghiên cứu
này chưa nêu được các biện pháp nâng cao năng lực của điều dưỡng viên.
-Tác giả Vi Nguyệt Hồ và Phạm Đức Mục (2005) đã có nghiên cứu: “Hiện
trạng nguồn nhân lực điều dưỡng, thách thức và tương lai của người điều dưỡng
Việt Nam”. Nghiên cứu đã cho thấy vị trí và những thành tựu đạt được của đội ngũ
điều dưỡng trong thời gian qua. Tác giả đã khẳng định điều dưỡng là lực lượng tạo
ra sự thay đổi tích cực trong hệ thống Y tế, là một công cụ chiến lược để thực hiện
chính sách công bằng y tế. Tác giả đã đưa ra những giải pháp khá cụ thể về phát
triển nguồn nhân lực điều dưỡng. Tuy vậy đề tài chỉ dừng lại ở vấn đề phát triển
nguồn nhân lực điều dưỡng viên.
- Đề tài cấp bộ:“Khảo sát thực trạng năng lực điều dưỡng làm việc tại một số
bệnh viện để cải tiến chương trình, phương pháp đào tạo và nâng cao hiệu quả điều
trị và chăm sóc người bệnh”của chủ nhiệm đề tài Lê Thị Bình, cơ quan chủ trì đề tài
- Bệnh viện Bạch Mai (2008).Các tác giả chỉ tập trung đánh giá năng lực làm việc
của điều dưỡng viên, chưa có đánh giá chuyên sâu đưa ra giải pháp nâng cao năng
lực điều dưỡng viên.
- Tác giả Phan Quốc Hội (2014) với luận án tiến sĩ: “Thực trạng và hiệu quả can
thiệp nâng cao năng lực điều dưỡng trưởng tại tỉnh Nghệ An”. Tác giả đã làm rõ những
vấn đề có liên quan đến điều dưỡng, làm rõ mô hình quản lý điều dưỡng, năng lực


4

quản lý điều dưỡng. Qua đó, tác giả đã đánh giá hiệu quả can thiệp nâng cao năng lực
của điều dưỡng trưởng tại một bệnh viện nghiên cứu năm 2011-2013. Kết quả nghiên
cứu cho thấy, năng lực quản lý của điều dưỡng trưởng tại các bệnh viện còn nhiều thiếu
hụt so với yêu cầu chức năng, nhiệm vụ; phần lớn điều dưỡng trưởng chưa được đào
tạo bài bản các kiến thức, kỹ năng quản lý; làm việc theo kinh nghiệm, học hỏi người
đi trước. Vì vậy, cần có giải pháp can thiệp việc nâng cao năng lực quản lý điều dưỡng

- Phạm vi nghiên cứu:
+ Phạm vi về nội dung: Luận văn tập trung nghiên cứu về nâng cao năng lực
điều dưỡng viên tại Bệnh viện Đa khoa huyện Mộc Châu, tỉnh Sơn La.
+ Phạm vi về không gian: Nghiên cứu tại Bệnh viện Đa khoa huyện Mộc Châu.
+ Phạm vi về thời gian: Thông tin, số liệu thứ cấp sử dụng trong luận văn được thu
thập trong giai đoạn 2016-2018; Thông tin, số liệu sơ cấp được thu thập trong tháng 3 năm
2019;Những phương hướng và giải pháp được đề xuất đến năm 2025.
5. Phương pháp nghiên cứu
5.1. Khung nghiên cứu
Nhân tố ảnh
hưởng đến
nâng cao năng
lực điều dưỡng
viên tại các
bệnh viện công
Nhóm nhân tố
thuộc về đội
ngũ điều
dưỡng viên
Nhóm nhân tố
thuộc về các
bệnh viện
Nhóm nhân tố
thuộc về môi
trường bên
ngoài các
bệnh viện

Nội dung nâng cao năng lực
điều dưỡng viên tại các bệnh

chăm sóc người
bệnh.

Đánh giá điều dưỡng viên
Đãi ngộ điều dưỡng viên
Khung lý thuyết nghiên cứu luận văn

Nguồn: Tác giả xây dựng