BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH
--------------------

NGUYỄN THỊ QUÀ

CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƢỞNG ĐẾN SỰ LỰA CHỌN PHẦN
MỀM KẾ TOÁN CỦA CÁC DOANH NGHIỆP XÂY LẮP
TRÊN ĐỊA BÀN TP. HỒ CHÍ MINH

LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ

TP. Hồ Chí Minh – Năm 2018


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH
--------------------

NGUYỄN THỊ QUÀ
CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƢỞNG ĐẾN SỰ LỰA CHỌN
PHẦN MỀM KẾ TOÁN CỦA CÁC DOANH NGHIỆP XÂY
LẮP TRÊN ĐỊA BÀN TP. HỒ CHÍ MINH

Chuyên ngành: Kế toán
Mã số: 8340301
LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ
NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC:
TS. TRẦN THỊ THANH HẢI

TP. Hồ Chí Minh – Năm 2018


Mục tiêu nghiên cứu của đề tài ------------------------------------------------------- 2

3.

Câu hỏi nghiên cứu của đề tài -------------------------------------------------------- 2

4.

Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu của đề tài -------------------------------------- 3

5.

Phƣơng pháp nghiên cứu của đề tài ------------------------------------------------- 3

6.

Đóng góp của đề tài --------------------------------------------------------------------- 3

7.

Cấu trúc của luận văn ------------------------------------------------------------------ 4

CHƢƠNG 1. TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU ---------------------------------------------- 5
1.1.

Tổng quan các nghiên cứu nƣớc ngoài. --------------------------------------------- 5


1.1.1. Các nghiên cứu về các tiêu chí ảnh hƣởng đến sự lựa chọn phần mềm kế


2.2.1. Khái quát doanh nghiệp xây lắp ---------------------------------------------------- 32
2.2.2. Các tiêu chí lựa chọn phần mềm kế toán ------------------------------------------ 36
2.3.

Các lý thuyết nền có liên quan ------------------------------------------------------- 40


2.3.1. Mô hình chấp nhận công nghệ TAM ----------------------------------------------- 40
2.3.2. Lý thuyết hành vi dự định (TPB) --------------------------------------------------- 42
2.3.3. Lý thuyết hợp nhất về chấp nhận và sử dụng công nghệ (UTAUT) --------- 43
KẾT LUẬN CHƢƠNG 2 --------------------------------------------------------------------- 46
CHƢƠNG 3. PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU ----------------------------------------- 47
3.1.

Thiết kế nghiên cứu. ------------------------------------------------------------------- 47

3.2.

Quy trình nghiên cứu------------------------------------------------------------------ 47

3.3.

Giả thuyết nghiên cứu, mô hình nghiên cứu và thang đo nháp -------------- 49

3.3.1. Xây dựng giả thuyết nghiên cứu ---------------------------------------------------- 49
3.3.2. Mô hình nghiên cứu đề xuất --------------------------------------------------------- 54
3.3.3. Thang đo nháp -------------------------------------------------------------------------- 56
3.4.




4.2.

Kết quả kiểm định và đánh giá thang đo Cronbach’s Alpha ----------------- 70

4.3.

Phân tích nhân tố khám phá EFA -------------------------------------------------- 75

4.3.1. Phân tích nhân tố khám phá cho các biến độc lập ------------------------------ 76
4.3.2. Phân tích nhân tố khám phá cho biến phụ thuộc -------------------------------- 78
4.4.

Phân tích hồi quy ----------------------------------------------------------------------- 79

4.4.1. Phân tích tƣơng quan ----------------------------------------------------------------- 79
4.4.2. Phân tích hồi quy ----------------------------------------------------------------------- 81
4.4.3. Kiểm định giả thuyết nghiên cứu --------------------------------------------------- 84
4.4.4. Dò tìm sự vi phạm các giả định cần thiết trong phân tích hồi quy tuyến tính
------------------------------------------------------------------------------------------- 86
4.5.

Thảo luận kết quả nghiên cứu ------------------------------------------------------- 88

KẾT LUẬN CHƢƠNG 4 --------------------------------------------------------------------- 93
CHƢƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ HÀM Ý CHÍNH SÁCH -------------------------------- 94
5.1.

Kết luận ---------------------------------------------------------------------------------- 94

TT: Thông tư
UTAUT: Lý thuyết hợp nhất về chấp nhận và sử dụng công nghệ


DANH MỤC HÌNH
Hình

Trang

Hình 2.1. Mô hình chấp nhận công nghệ (Davis et.al (1989))

41

Hình 2.2. Lý thuyết hành vi dự định (Ajzen,1991)

42

Hình 2.3: Mô hình hợp nhất về chấp nhận và sử dụng công nghệ
(Venkatesh et al, 2003)

44

Hình 3.1. Quy trình nghiên cứu của đề tài

48

Hình 3.2: Mô hình nghiên cứu đề xuất

55


Bảng 3.1. Bảng tổng hợp các thang đo nháp

56

Bảng 3.2. Bảng tổng hợp các thang đo hiệu chỉnh sau nghiên cứu định

60

tính.
Bảng 4.1. Thống kê thông tin mẫu khảo sát
Bảng 4.2. Kết quả kiểm định chất lượng thang đo nhân tố yêu cầu
người dùng
Bảng 4.3. Kết quả kiểm định chất lượng thang đo nhân tố các tính năng
của phần mềm
Bảng 4.4. Kết quả kiểm định chất lượng thang đo nhân tố chuyên môn
của nhân viên nhà cung cấp.
Bảng 4.5. Kết quả kiểm định chất lượng thang đo nhân tố môi trường
CNTT và cơ sở hạ tầng.
Bảng 4.6. Kết quả kiểm định chất lượng thang đo nhân tố độ tin cậy của

69

70

71

72

72


Bảng 4.13: Kết quả EFA của các nhóm biến phụ thuộc - ma trận xoay

77

Bảng 4.14. Ma trận hệ số tương quan Pearson

79

Bảng 4.15. Kiểm định sự phù hợp của mô hình hồi quy

81

Bảng 4.16. Kết quả phân tích ANOVA

81

Bảng 4.17. Kết quả phân tích hồi quy bội

82


1

PHẦN MỞ ĐẦU
1. Sự cần thiết của đề tài
Trong những năm vừa qua, công nghệ thông tin ngày càng phát triển và có tác động
mạnh mẽ đến việc quản trị doanh nghiệp. Sự xuất hiện của công nghệ thông tin mà sản
phẩm rõ nhất của nó là phần mềm kế toán đã góp phần làm thay đổi toàn diện lĩnh vực
kế toán, thể hiện ở phương thức xử lý dữ liệu và cung cấp thông tin kế toán có những
bước tiến nhảy vọt so với quy trình xử lý kế toán thủ công trước đây. Phần mềm kế

Nhận thức được tầm quan trọng của những vấn đề trên, tác giả thấy rằng việc
nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng đến sự lựa chọn phần mềm kế toán là rất cần thiết
đối với các doanh nghiệp và nhà cung cấp phần mềm, đặc biệt trong lĩnh vực xây lắp.
Trên thực tế đã có rất nhiều các nghiên cứu được thực hiện xoay quanh vấn đề sự lựa
chọn phần mềm kế toán tại các loại hình, quy mô doanh nghiệp khác nhau, tuy nhiên
chưa có nghiên cứu nào đi sâu nghiên cứu cụ thể về lĩnh vực hoạt động xây lắp. Bên
cạnh đó, khu vực thành phố Hồ Chí Minh là nơi tập trung số lượng lớn các doanh
nghiệp hoạt động trong lĩnh vực xây lắp trong cả nước và thị trường phần mềm kế toán
ở đây rất đa dạng. Do đó, tác giả đã quyết định lựa chọn đề tài: “Các nhân tố ảnh
hưởng đến sự lựa chọn phần mềm kế toán của các doanh nghiệp xây lắp trên địa
bàn Tp. Hồ Chí Minh”
2. Mục tiêu nghiên cứu của đề tài
Xác định các nhân tố ảnh hưởng đến sự lựa chọn phần mềm kế toán của các doanh
nghiệp xây lắp tại Tp. Hồ Chí Minh.
Đo lường mức độ tác động của các nhân tố này đến sự lựa chọn phần mềm kế toán
của các doanh nghiệp xây lắp tại Tp. Hồ Chí Minh.
3. Câu hỏi nghiên cứu của đề tài
Để đạt được các mục tiêu nghiên cứu của đề tài, nội dung bài nghiên cứu nhằm trả
lời hai câu hỏi như sau:


3

Câu hỏi thứ 1: Các nhân tố nào ảnh hưởng đến sự lựa chọn phần mềm kế toán của
các doanh nghiệp xây lắp tại Tp. Hồ Chí Minh?
Câu hỏi thứ 2: Mức độ tác động của các nhân tố này đến sự lựa chọn phần mềm kế
toán của các doanh nghiệp xây lắp tại Tp. Hồ Chí Minh?
4. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu của đề tài
Đối tượng nghiên cứu là các nhân tố ảnh hưởng đến sự lựa chọn phần mềm kế toán
của các doanh nghiệp xây lắp tại Tp. Hồ Chí Minh.

Chương 4: Kết quả nghiên cứu và bàn luận
Chương 5: Kết luận và hàm ý chính sách


5

CHƢƠNG 1. TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU
Chương 1 trình bày các nghiên cứu nổi bật có liên quan đến đề tài đã được thực
hiện trên thế giới và ở Việt Nam trong khoảng thời gian từ năm 1991 đến nay. Từ đó,
tác giả đưa ra nhận xét và xác định hướng nghiên cứu của đề tài.
1.1.

Tổng quan các nghiên cứu nƣớc ngoài.
Trong khoảng thời gian từ năm 1991 cho đến nay, trên thế giới đã có nhiều nghiên

cứu nổi bật xoay quanh vấn đề lựa chọn phần mềm kế toán như: đánh giá các tiêu chí
ảnh hưởng đến sự lựa chọn phần mềm kế toán, đánh giá sự hài lòng của khách hàng đối
với sản phẩm phần mềm kế toán hay các nhân tố ảnh hưởng đến việc lựa chọn phần
mềm kế toán quốc tế,… được thực hiện tại các quốc gia như: Mỹ, Canada, Ả Rập Xê
Út,… Nội dung của các nghiên cứu được tóm lược cụ thể như sau:
1.1.1. Các nghiên cứu về các tiêu chí ảnh hƣởng đến sự lựa chọn phần mềm kế
toán.
Nghiên cứu của David Arditi và Sandeep Singh (1991)
David Arditi và Sandeep Singh (1991) tiến hành nghiên cứu “Selection criteria
for commercially available software in construction accounting”. Mục tiêu của nghiên
cứu là phát triển và đánh giá các tiêu chí ảnh hưởng đến việc lựa chọn gói phần mềm
liên quan đến kế toán xây dựng. Nhóm tác giả đã thực hiện nghiên cứu bằng phỏng vấn
cá nhân và thu thập dữ liệu qua khảo sát.
Kết quả nghiên cứu đưa ra ba nhóm tiêu chí để đánh giá lựa chọn gói phần mềm
bao gồm: đặc điểm chung của phần mềm, các tính năng kỹ thuật, đặc điểm phần cứng



7

định được đề xuất trong phần lý thuyết của bài báo. Kỹ thuật Delphi được thực hiện
trong việc tính điểm tối đa được gán cho mỗi yếu tố quyết định trong mô hình được đề
xuất theo tính chất của nó bằng cách sử dụng một mẫu nghiên cứu đã chọn.
Kết quả nghiên cứu đưa ra 4 yếu tố chính tác động đến quyết định lựa chọn
PMKT, gồm: nhu cầu của người dùng, tính năng của phần mềm kế toán, môi trường
CNTT và cơ sở hạ tầng, độ tin cậy của nhà cung cấp.
+ Yếu tố nhu cầu người dùng: Một phần mềm kế toán phù hợp thì phải đáp ứng được
nhu cầu hiện tại và dễ dàng thích nghi nhất với nhu cầu tương lai của doanh nghiệp. Để
xác định các nhu cầu này, nhà quản lý doanh nghiệp cần phải trả lời một số câu hỏi có
liên quan. Căn cứ vào đó, doanh nghiệp ra quyết định lựa chọn phần mềm kế toán phù
hợp với loại hình kinh doanh của mình. Đồng thời, dựa vào chiến lược kinh doanh từ
ba đến năm năm tới, doanh nghiệp có kế hoạch lựa chọn phần mềm thích hợp.
+ Yếu tố tính năng của phần mềm kế toán: Tính năng chính có ảnh hưởng đáng kể đến
sự lựa chọn PMKT là: khả năng tùy biến và tạo lập báo cáo tài chính. Ngoài ra, còn có
các tính năng khác được xem xét như: cấu trúc tài khoản, tính năng web và thương mại
điện tử, lưu trữ và bảo mật thông tin,…
+ Yếu tố môi trường CNTT và cơ sở hạ tầng: đầu tiên, doanh nghiệp cần tìm phần
mềm kế toán đáp ứng tốt nhất nhu cầu của mình sau đó chọn phần cứng tốt nhất để
chạy phần mềm. Doanh nghiệp cần thiết phải nâng cấp mạng để có thể tương thích hệ
thống của phần mềm mới.
+ Yếu tố độ tin cậy của nhà cung cấp phần mềm: Nhà cung cấp uy tín thường có các
dịch vụ đào tạo và tư vấn, hỗ trợ kỹ thuật liên quan đến phần mềm. Do đó, doanh
nghiệp cần lựa chọn nhà cung cấp có độ uy tín cao để đáp ứng các yêu cầu của người
dùng và được hỗ trợ sẵn sàng khi cần thiết.



9

doanh quốc tế, thu thập dữ liệu bằng bảng câu hỏi và phân tích dữ liệu bằng công cụ
anova….
Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng đặc điểm doanh nghiệp là một yếu tố quan
trọng trong việc lựa chọn, thiết kế phần mềm kế toán quốc tế. Và mối quan hệ giữa đặc
điểm doanh nghiệp và tiêu chí lựa chọn chung là không đáng kể.
1.1.2. Các nghiên cứu về giá trị nhận thức, sự hài lòng của khách hàng với phần
mềm kế toán và công nghệ thông tin.
Nghiên cứu của Lapierre (2000)
Lapierre (2000) tiến hành nghiên cứu “Customer- perceived value in industrial
contexts”. Mục tiêu nghiên cứu nhằm đo lường giá trị nhận thức của khách hàng trong
lĩnh vực công nghệ thông tin được thể hiện qua 2 yếu tố: lợi ích và sự đánh đổi.
Lợi ích là những giá trị mà khách hàng nhận được khi tiêu dùng sản phẩm, dịch vụ do
nhà cung cấp mang lại, nó được đo lường qua các nhân tố: các giải pháp thay thế liên
quan đến sản phẩm; chất lượng phần mềm; phần mềm tùy biến; đáp ứng yêu cầu khách
hàng; tính linh hoạt; độ tin cậy; năng lực kỹ thuật của dịch vụ liên quan; hình ảnh của
nhà cung cấp; sự tin tưởng của nhà cung cấp và mối quan hệ của nhà cung cấp với
khách hàng.
Sự đánh đổi được giải thích là tổng chi phí tiền tệ và phi tiền tệ mà khách hàng trả cho
nhà cung cấp để hoàn thành giao dịch hoặc duy trì mối quan hệ với nhà cung cấp, được
đo lường qua 3 nhân tố: giá cả của sản phẩm, dịch vụ; thời gian, công sức có liên quan
và xung đột liên quan đến các mối quan hệ.
Tác giả đã tiến hành phỏng vấn trực tiếp, gửi câu hỏi đến các chuyên gia trong
lĩnh vực công nghệ thông tin, khách hàng và người sử dụng. Kết quả nghiên cứu cho
thấy các nhân tố trên có tác động tạo nên giá trị nhận thức của khách hàng. Tác giả đưa
nghiên cứu này vào tài liệu tham khảo vì cho rằng các nhân tố tạo nên giá trị nhận thức
của khách hàng sẽ có tác động đến quyết định lựa chọn PMKT.




là: sự hiểu biết của khách hàng, thông tin liên lạc, mối quan hệ, dịch vụ, lòng tin,
chuyên môn của nhân viên nhà cung cấp phần mềm, tính chuyên nghiệp. Nghiên cứu
cũng chỉ ra có 4 thuộc tính quan trọng nhất trong đó là: chức năng, chất lượng phần
mềm, tính chuyên nghiệp, sự hiểu biết của khách hàng.
Như vậy, dựa trên việc tìm hiểu về các nghiên cứu nổi bật trên thế giới có liên
quan đến đề tài, tác giả thấy rằng những nghiên cứu này chủ yếu tập trung vào các tiêu
chí ảnh hưởng đến sự lựa chọn phần mềm và tác động của các nhân tố hay sự hài lòng
của khách hàng về phần mềm kế toán,…Hơn nữa, các nghiên cứu này được thực hiện
chủ yếu ở các nước phát triển và phần lớn mẫu được xem xét là loại hình doanh nghiệp
nhỏ và vừa. Chính vì vậy, khoảng trống nghiên cứu cho Việt Nam, một quốc gia đang
phát triển và cụ thể là loại hình doanh nghiệp xây lắp là rất lớn. Qua quá trình tìm hiểu,
tác giả tiến hành tổng hợp các công trình nghiên cứu nước ngoài về mục tiêu nghiên
cứu và kết quả nghiên cứu để tóm tắt lại nội dung của các công trình nghiên cứu trên
thế giới có liên quan đến đề tài như sau:
Bảng 1.1. Tổng hợp các công trình nghiên cứu nƣớc ngoài
Tên tác
giả, năm

Nghiên cứu

Mục tiêu nghiên
cứu

Tác giả đưa ra ba nhóm tiêu chí

Selection
David

criteria



12

Tìm ra được 13 nhân tố cụ thể có
tác động đến giá trị cảm nhận
của khách hàng trong lĩnh vực
CNTT, bao gồm: Các giải pháp
Xác định các nhân

Lapierre
(2000)

Customer-

tố tác động đến giá

perceived

trị cảm nhận của

value

in khách hàng trong

industrial

lĩnh vực CNTT và

contexts

international
accounting
software

Đo lường mối quan
hệ giữa các đặc
điểm

của

doanh Kết quả cho thấy đặc điểm

nghiệp với các tính doanh nghiệp là một yếu tố quan
năng quốc tế của trọng trong việc lựa chọn, thiết
phần mềm kế toán kế phần mềm kế toán quốc tế
và tiêu chí lựa chọn
chung


13

Phân tích và đánh
giá các yếu tố chính

The
Ahmad A.
Abu-

mà một tổ chức cần chính tác động đến quyết định


model

định

lựa

chọn cấp.

PMKT.
Accounting
software
selection and
Elikai và user
cộng

để cải thiện sự đánh tố quan trọng nhất khi quyết định

sự satisfaction

giá và lựa chọn gói lựa chọn phần mềm, kế đến là

revelent

(2007)

factors

Cung cấp một cơ sở Chức năng của phần mềm là yếu

for

năng của phần mềm, chất lượng
phần mềm, chi phí và lợi ích,
nhà cung cấp phần mềm, phần
cứng và phần mềm, ý kiến và
đặc điểm đầu ra.


14

Kết quả nghiên cứu đưa ra một
mô hình nghiên cứu các thuộc
tính mà khách hàng quan tâm đối
Tìm hiểu về những
Understanding
Pary

và

cộng

sự

(2010)

customers and
relationships
in

software


là: sự hiểu biết của khách hàng,
thông tin liên lạc, mối quan hệ,
dịch vụ, lòng tin, chuyên môn
của nhân viên nhà cung cấp phần
mềm, tính chuyên nghiệp.

(Nguồn: Tác giả tự tổng hợp)
1.2.

Tổng quan các nghiên cứu trong nƣớc.
Tại Việt Nam, những đề tài nghiên cứu liên quan đến các nhân tố ảnh hưởng đến

sự lựa chọn phần mềm kế toán được thực hiện khá nhiều. Tuy nhiên, các bài nghiên
cứu tập trung chủ yếu vào đối tượng là các doanh nghiệp có quy mô nhỏ và vừa hay
nghiên cứu chung cho tổng quát các doanh nghiệp, mà chưa có nhiều nghiên cứu đi sâu
cụ thể vào lĩnh vực hoạt động nào, đặc biệt trong lĩnh vực xây lắp, cụ thể như sau: