PHÂN TÍCH ĐÁNH GIÁ HIỆU QUẢ KINH DOANH Ở CÔNG TY BIA VIỆT
HÀ
I. VÀI NÉT VỀ CÔNG TY BIA VIỆT HÀ
Quá trình hình thành và phát triển của công ty Bia Việt Hà
Công ty Bia Việt Hà là một doanh nghiệp Nhà nước, được thành lập và
hoạt động theo luật doanh nghiệp Nhà nước của nước cộng hoà xã hội chủ nghĩa
Việt Nam. Trụ sở của Công ty bia Việt Hà hiện nay là 254 phố Minh Khai, quận
hai Bà Trưng, thành phố Hà Nội.
Những ngày đầu tiên thành lập (9/1966) Công ty Bia Việt Hà trước kia có
tên gọi là Xí Nghiệp Nước chấm, bởi mặt hàng kinh doanh chủ yếu là : nước
chấm, dấm, tương....phương tiện lao động thủ công là chủ yếu, cơ sở vật chất
nghèo nàn lạc hậu, trình độ người lao động cũng rất thấp. Sản xuất theo chỉ tiêu
kế hoạch pháp lệnh, giao nộp để phân phối theo chế độ tem phiếu (1966).
Đến đầu năm 1981 theo quyết định 25/HĐBT, 26/HĐBT của hội đồng bộ
trưởng cho phép xí nghiệp tự lập kế hoạch, một phần do nhà nước bao cung, bao
tiêu bù lỗ, còn một phần xí nghiệp tự khai thác vật tư, nguyên liệu, tự tiêu thụ .....
Do vậy, xí nghiệp bung ra các sản phẩm khác như rượu chanh, mì sợi, dầu ăn,
dấm, bánh phồng tôm, gia vị, kẹo các loại....vì có nhiều loại sản phẩm như vậy
nên ngày 14/05/1982 theo quyết định số 1652 QĐUB xí nghiệp đổi tên thành
“Nhà máy Thực Phẩm Hà Nội”. Tuy nhiên thực chất của sản xuất vẫn mang
tính thủ công với cơ sở vật chất kỹ thuật chủ yếu là tự chế, chỉ có bốn máy ép
nhập của Đức và 8 nồi quay lạc bọc đường.
Ngày 14/07/1987 quyết định 217 HĐBT đã xác lập quyền tự chủ trong sản
xuất kinh doanh của các doanh nghiệp nên nhà máy đã mạnh dạn vay 2 tỷ đồng
của quỹ Sida Thuỵ Điển để lắp đặt dây chuyền sản xuất chai nhựa, tổ chức sản
xuất nước chấm cao cấp, lạc bọc đường xuất khẩu sang Đông Âu và Liên Xô. Lúc
này nhà máy đã tạo được công ăn việc làm liên tục cho 600 công nhân, nhiều khi
phải làm thêm ca, thêm giờ. Song đến năm 1990, Đông Âu và Liên Xô biến động,
nhà máy mất nguồn tiêu thụ đã không thể tiếp tục sản xuất mặt hàng này.
Trước tình hình vô cùng khó khăn như vậy nhà máy đã cùng ban lãnh đạo
xác định lại mục tiêu của mình, là đổi mới lại nhà xưởng, tìm phương án sản

Chức năng nhiệm vụ của Công ty.
Công ty Bia Việt Hà được thành lập theo quyết định 2817 QĐUB của uỷ
ban nhân dân thủ đô Hà nội ngày 2/1/1994. Trong quyết định thành lập này có
quy định rõ chức năng và nhiệm vụ của Công ty Bia Việt Hà như sau:
- Sản xuất kinh doanh các loại bia như: bia lon, bia chai, bia hơi và các loại
nước giải khát có ga, nước khoáng ....
- Hợp tác với các đơn vị cơ khí, diện lạnh để thiết kế, chế tạo thiết bị và chuyển
giao công nghệ sản xuất bia, nước giải khát nước khoáng cho các đơn vị có nhu
cầu.
- Xuất khẩu các sản phẩm của công ty và sản phẩm liên doanh, nhập khẩu thiết
bị, nguyên liệu hoá chất cho nu cầu sản xuất của công ty và thị trường .
- Sản xuất kinh doanh các loại bao bì bằng thuỷ tinh, cartoon, nhựa PP, PE,
PET....phục vụ cho các ngành thực phẩm, dược phẩm và các ngành khác.
- Dịch vụ du lịch và kinh doanh khách sạn.
- Liên doanh liên kết với các đơn vị kinh tế trong ngoài nước làm đại lý, đại
diện, mở cửa hàng dịch vụ, giới thiệu và tiêu thụ sản phẩm của công ty và sản
phẩm liên doanh.
Cơ cấu tổ chức của Công ty.
Công ty Bia Việt Hà hiện nay, có tổng số cán bộ công nhân viên là 261
người trong đó tổng số nhân viên quản lý hành chính là 45 người chiếm khoảng
gần 17,2% trên tổng số cán bộ công nhân viên.
Đứng đầu công ty là Giám đốc do cấp trên bổ nhiệm sau khi đã tham
khảo ý kiến đảng bộ và phiếu tín nhiệm của cán bộ công nhân viên toàn công ty.
Giám đốc đại diện cho nhà nước, đại diện cho các bộ công nhân viên quản lý
công ty theo chế độ một thủ trưởng. Giám đốc có quyền quyết định điều hành
hoạt động của công ty theo đúng kế hoạnh, chính sách, pháp luật của nhà nước
và nghị quyết của đại hội công nhân viên chức. Giám đốc là đại diện toàn quyền
của công ty trong mọi hoạt động sản xuất kinh doanh và đồng thời chụi trách
nhiệm trước nhà nước cũng như cán bộ công nhân viên về kết quả sản xuất kinh
doanh của công ty.

và nộp ngân sách.
- Phòng kiến thiết cơ bản : (1 người) hoàn chỉnh tu sửa, xây dựng mới các công
trình, cơ sở vật chất của công ty.
- Tổ chức bảo vệ : (15 người) bảo vệ trật tự an ninh, an toàn cho sản xuất.
Đảm bảo thực hiện đúng các nội quy, quy chế của công ty.
- Ban kho : (3 người) tạo điều kiện để xuất vật tư cho sản xuất một cách dễ
dàng. Nhập vật tư, bảo quản dự trữ khoa học để hàng hoá có chất lượng không
thay đổi, hàng hoá trong kho không bị hao hụt mất mát.
Đặc điểm hoạt động kinh doanh của Công ty Bia Việt Hà
I.1. Đặc điểm sản phẩm bia hơi của Công ty
Từ ngày thành lập và trải qua hơn 30 năm hoạt động, công ty đã có rất
nhiều sản phẩm khác nhau, biến đổi theo thời gian để phù hợp vời tình hình
SƠ ĐỒ BỘ M Y QUÁ ẢN LÝ CÔNG TY BIA VIỆT H HIÀ ỆN NAY
PG
Đ
T IÀ
CH
ÍN
H
Phòng KTCB
Phòng t i và ụ
Ban kho
PG
Đ
KIN
H
DO
AN
H
Phòng kế hoạch

Việt Hà là bia hơi, công nghệ của Đan Mạch. Năm 1999 sản lượng kế hoạch là 12
triệu lít/năm tương ứng với dây chuyền thiết bị và sản lượng thực hiện là 10,73
triệu lít/năm đạt 89,42% kế hoạch.
Bia là một loại đồ uống được sản xuất từ một loại hạt nẩy mầm gọi là
Malt và hoa Hublong (hoa tạo hương bia). Những nguyên liệu này chủ yếu là
nhập khẩu. Vào những năm 1957-1958 khi bia lần đầu tiên được bán trên thị
trường miền Bắc vẫn còn là một đồ uống xa lạ với mọi người. Khi đó người ta đã
pha bia với Siro để giảm bớt vị đắng, sản lượng tiêu dùng bia khá ít. Dần dần,
nhận ra tác dụng của loại đồ uống này với sức khoẻ thì nó trở nên thông dụng
hơn. Người ta không chỉ uống bia vào những ngày nóng mà còn vào những
tháng mùa đông hanh khô. Đặc biệt trong các dịp lễ tết, hội nghị, bia trở thành
nhu cầu không thể thiếu. Trong tương lai bia sẽ trở thành một loại đồ uống
được ưa chuộng và công nghiệp sản xuất bia còn nhiều tiềm năng phát triển
mạnh.
Bia, đặc biệt là bia hơi có đặc điểm giống như mọi thứ hàng thực phẩm
khác, qua thời gian bia sẽ lên men chất lượng giảm. Chính vì vậy vấn đề đặt ra
với cơ sở là phải gắn liền quá trình sản xuất với tiêu thụ sản phẩm.
Bia có thành phần từ các nguyên liệu chủ yếu là: gạo, Malt (men), hoa
Hublong với các nhiên liệu than, điện cùng một số hoá chất khác. Định mức cho
100 lít bia mà công ty đang sản xuất bao gồm :
Malt : 13 Kg Hoa Hublong : 1 Kg Điện : 15 Kw
Gạo : 6 Kg Cao hoa : 0,4 Kg Đường và hoá chất: 1,5 Kg
Khác với sản phẩm giải khát khác, sản phẩm bia khi sản xuất đòi hỏi yêu
cầu kỹ thuật và vệ sinh rất cao mới cho sản phẩm có chất lượng. Song mặt khác
nó cũng yêu cầu một chế độ bảo quản nghiêm ngặt trong khoảng nhiệt độ thấp
từ lúc là thành phẩm hoàn chỉnh đến khi tiêu dùng. Đặc điểm quan trọng này
ảnh hưởng đến toàn bộ quá trình sản xuất và tiêu thụ bia .
I.2. Đặc điểm về tiêu thụ sản phẩm
Công ty Bia Việt Hà là doanh nghiệp sản xuất chuyên môn hoá mặt hàng
Bia hơi. Hiện nay sản phẩm bia trên thị trường Việt Nam được chia làm ba loại:

Từ những nhận xét đó, Công ty đã hướng mũi nhọn phấn đấu của mình
vào đối tượng khách hàng là nhân dân lao động, ngày càng củng cố chất lượng,
thâm nhập vào tầng lớp này để mở rộng thị trường. Năm 1992 công ty chỉ có 15
địa điểm tiêu thụ sản phẩm với số lượng trung bình 30 lít/hộ/ngày, thì cho đến
năm 1998 số hộ đăng ký kinh doanh bia hơi việt hà lên tới gần 610 điểm với số
lượng trung bình 70 lít/hộ/ngày. Tuy nhiên do tính chất thời vụ của bia, nên số
lượng phân bổ có sự khác nhau giữa mùa hè và mùa đông. Mùa đông trung bình
một ngày tại một điểm tiêu thu là 50 lít, còn vào mùa hè số lượng này tăng gần
gấp đôi khoảng 90 lít. Tại các quầy giới thiệu tiêu thụ sản phẩm của con số này
còn lớn hơn rất nhiều, ví dụ riêng 6 tháng đầu năm 1992 của hàng 69 Trương
định đã tiêu thụ được 27.000 lít chiếm 1/10 tổng lượng bia sản xuất ra. Việc
hình thành các quầy tiêu thụ của công ty trong những ngày đầu thành lập nhằm
mục đích nắm được thông tin từ khách hàng về giá cả chất lượng bia. Đến năm
1994 thị trường của công ty đã đi vào ổn định, kênh phân phối của công ty chủ
yếu thông qua những người bán lẻ đó là hộ gia đình, của hàng đăng ký làm đại
lý tiêu thụ cho công ty. Hiện nay, xấp xỉ 100% lượng bia hơi sản xuất ra là do các
hộ gia đình làm đại lý tiêu thụ, chỉ còn duy nhất một quầy giới thiệu tiêu thụ sản
phẩm, với mục đích thu nhận những ý kiến đóng góp của khách hàng với sản
phẩm của công ty. Điều này chứng tỏ uy tín của khách hàng ngày càng tăng đối
với công ty. Số hộ gia đình đăng ký làm đại lý không ngừng tăng, làm tăng
nhanh tốc độ tiêu thụ và sản xuất của công ty. Việc sử dụng kênh tiêu thụ thông
qua các hộ gia đình là một phương pháp hữu hiệu, làm cơ sở mở rộng thị
trường và thông qua mạng lưới này công ty có thể quảng cáo sản phẩm của
mình tới quảng đại quần chúng.
Về sản lượng tiêu thụ và mức giá bán sản phẩm của Công ty được thể hiện
qua bảng số liệu sau.
BẢNG 2: SẢN LƯỢNG BIA CỦA CÔNG TY QUA CÁC NĂM.
Đơn vị: triệu lít
Năm 1995 1996 1997 1998 1999
Giá (đ/lít) 3700 4000 4000 4000 4000

- Chế biến: Gao xay nhỏ trộn với nước, nâng nhiệt độ qua giai đoạn hồ hoá 65
o
C, rồi
đến giai đoạn dịch hoá 75
o
C, đun sôi ở 120
o
C trong một giờ rưỡi rồi trộn với hỗn
hợp Malt, nước ở giai đoạn 52
o
C, 65
o
C, 75
o
C. Malt sẽ dịch hoá các tinh bột của
gạo và Malt thành đường Malto, sản phẩm bia hơi có dịch đường là 10
o
.
- Lên men: dung dịch đường Malto sau khi đun sôi dược làm nguội xuống 12
o
C và
bắt đầu lên men.
+ Lên men chính thực hiện như sau: Dịch đường được bổ sung nấm men,
quá trình này biến đường thành cồn và CO
2
, độ đường giảm xuống còn 3,5
0
. Kết
thúc lên men chính sau đó lên men phụ. Quá trình lên men chính từ 6 - 9 ngày.
+ Lên men phụ: Lên men phụ được thực hiện ở 3 - 5

C
Chiết bia
Đạm hoá 52
o
C
Đun sôi 100
o
C
Đường hoá I 65
o
C
Xuất kho
Đường hoá II 75
o
C
Lọc
Bã bia
Nấu hoa
Hoa
Đường
Lắng trong
Tách bã
Cặn nóng
L m là ạnh
Lên men sơ bộ
Lên men chính
Khí sạch
Lên men phụ
Thu hối CO
2

công suất huy động cao nhất là năm 1999 với 97,55% khả năng hoạt động của
máy móc thiết bị. Điều này là do việc tổ chức sản xuất của công ty gắn liền với
thị trường, thiết kế máy móc dựa trên phân tích đánh giá và dự đoán nhu cầu
của thị trường.
BẢNG 4: MỨC HUY ĐỘNG CÔNG SUẤT 1996-1999
Đơn vị: triệu lít
Năm Sản lượng thực
hiện
Công suất thiết kế Ncs (%)
1996 8,25 10,00 82,50
1997 11,42 15,90 71,82
1998 15,20 15,90 95,60
1999 10,73 12,00 89,42
I.4. Đặc điểm về sử dụng nguyên vật liệu
Trong quá trình sản xuất, để tạo ra sản phẩm, nguyên vật liệu chỉ tham
gia vào một chu kỳ sản xuất và khi tham gia vào quá trình sản xuất thì nguyên
liệu bị tiêu hao toàn bộ, không giữ nguyên được hình thái ban đầu. Giá trị
nguyên vật liệu được chuyển toàn bộ vào giá trị thành phẩm.Căn cứ vào nội
dung kinh tế, vai trò và tác dụng của chúng trong quá trình sản xuất nguyên vật
liệu ở công ty Bia Việt Hà được chia thành :
- Nguyên vật liệu chính: là đối tượng lao động chủ yếu của công ty, là cơ sở vật
chất cấu thành nên thực thể chính của sản phẩm gồm nước, Malt đại mạch, gạo,
đường, hoa và cao hoa.
- Vật liệu phụ: không cấu thành nên thực thể của sản phẩm, nhưng có tác dụng
làm tăng chất lượng sản phẩm và tạo điều kiện cho quá trình sản xuất diền ra
bình thường như bột, hồ gián, xà phòng.....
- Nhiên liệu: có tác dụng cung cấp nhiệt lượng cho quá trình sản xuất, nhiên
liệu được sử dụng trực tiếp vào quy trình công nghệ sản xuất bia.
- Phụ tùng thay thế
- Vật tư, vật liệu xây dựng cơ bản

chứa và độ ẩm dưới 10% (đặc biệt với Houblon thì độ ẩm luôn dưới 5%). Điều
này nhằm tránh không để hư hao mất mát, giảm phẩm chất gây ảnh hưởng đến
chất lượng sản phẩm, tránh thiệt hại cho sản xuất.
Nguyên vật liệu thu mua phải đảm bảo đầy đủ về số lượng, chất
lượng,chủng loại. Việc chi dùng nguyên vật liệu cho sản xuất được quản lý chặt
chẽ và theo nguyên tắc: tất cả các nhu cầu về nguyên vật liệu đều phải xuất phát
từ nhiệm vụ của sản xuất. Cụ thể là căn cứ vào lệnh sản xuất, vào định mức sử
dụng nguyên vật liệu và trên từng phiếu xuất kho ghi rõ từng dối tuợng chi phí
sản xuất.
Ở công ty Bia Việt Hà, nguyên vật liệu mua ngoài là chủ yếu. Theo quy
định tất cả các nguyên vật liệu khi về đến công ty đều phải tiền hành thủ tục
kiểm nghiệm nhập kho. Khi nguyên vật liệu về đến kho, nhân viên thu mua đem
hoá đơn lên phòng cung tiêu, phòng cung tiêu tiến hành kiểm tra, đối chứng với
hợp đồng, nếu nội dung phù hợp thì cho phép nhập nguyên vật liệu, đồng thời
làm phiếu nhập kho và nhân viên thu mua đề nghị thủ kho cho nhập nguyên vật
liệu đó. Sau đó ban kiểm tra tiến hành kiểm tra số lượng, chất lượng của từng
loại nguyên vật liệu và ghi vào biên bản kiểm nghiệm. Nếu nguyên vật liệu mua
về đúng quy cách, phẩm chất mẫu mã thì mới tiến hành thủ tục nhập kho.
Tóm lại, công tác tổ chức thu mua và sử dụng nguyên vật liệu tại công ty
được quản lý rất chặt chẽ dưới sự điều hành và kiểm soát của phòng cung tiêu.
I.5. Đặc điểm tổ chức sản xuất và lao động
I.5.1. Tổ chức sản xuất
Tổ chức sản xuất của công ty Bia Việt Hà được thực hiện theo kiểu: Công
ty - Phân xưởng - Tổ sản xuất - Nơi làm việc. Các bộ phận sản xuất được tổ chức
theo hình thức công nghệ, với phương pháp tổ chức sản xuất là phương pháp
dây chuyền liên tục từ khi nấu đến lên me, lọc, chiết bia và làm lạnh.
Phân xưởng sản xuất : có nhiệm vụ nhận nguyên vật liệu thực hiện quy
trình sản xuất bia. Phân xưởng sản xuất bao gồm
- Tổ nấu: thực hiện nhiệm vụ giai đoạn nấu.
- Tổ men: làm nhiệm vụ ủ men, hạ nhiệt độ, lêm men sơ bộ.

Về cơ cấu lao động của công ty nhìn chung trong những năm qua không có
sự thay đổi lớn. Tỉ lệ lao động phổ thông và ĐH, CĐ là 4:1 trong đó tỉ lệ lao động
có trình độ ĐH ngày càng tăng.
Về bậc thợ công nhân được thể hiện qua bảng sau:
BẢNG 7 : TRÌNH ĐỘ LAO ĐỘNG TRONG CÔNG TY BIA VIỆT HÀ
Công nhân sản xuất Công nhân kỹ thuật, quản lý
Bậc 1998 1999 Bậc 1998 1999
7/7 6 4
Cán sự 19 13
6/7 48 36
5/7 107 68
Chuyên viên 63 44
4/7 87 62
3/7 30 9
Chuyên viên
chính
8 5
2/7 6 20
Bảng này chỉ rõ công nhân lao động bậc 4/7 và 5/7 chiếm tỷ trọng chủ
yếu trong lao động sản xuất của công ty. Với công nhân quản lý và chỉ đạo
nghiệp vụ thí chuyên viên chiếm tỷ trọng lớn và là lực lượng quản lý chính của
công ty.
Tuy nhiên lao động gián tiếp của công ty lại quá lớn, điều này gây ra tốn kém về
chi phí quản lý, độn giá thành của sản phẩm lên. Số lao động gián tiếp(lao động
quản lý) chiếm 45 người tức vào khoảng 17,2%. Không chỉ có thế bộ máy quản lý
cồng kềnh gây ra tình trạng quan liêu làm rtị trệ sản xuất, dẫn đến công việc
kinh doanh kém hiệu quả.
I.6. Đặc diểm về hạch toán kinh doanh
Là một công ty có tư cách pháp nhân và hạch toán độc lập, công ty có
nhiệm vụ sản xuất và kinh doanh mặt hàng bia hơi có tính chất thời vụ. Hình