những vấn đề lý luận cơ bản về tuyển dụng nhân sự
I- QUẢN TRỊ NHÂN SỰ VÀ VAI TRÒ CỦA NÓ TRONG SỰ PHÁT
TRIỂN CỦA DOANH NGHIỆP.
1. QUẢN TRỊ NHÂN SỰ TRONG DOANH NGHIỆP KHÁI NIỆM VÀ
TẦM QUAN TRỌNG.
1.1 Khái niệm quản trị nhân sự.
Để định nghĩa rõ hơn về quản trị nhân sự, trước hết ta xem xét khái niệm
về quản trị doanh nghiệp.
Do có nhiều trường phái, học thuyết và cách tiếp cận khác nhau về quản
trị nên một điều dễ hiểu là cũng có nhiều cách định nghiã khác nhau về bản
thân khái niệm quản trị. Định nghĩa dưới đây nhấn mạnh vai trò của yếu tố
con người trong hoạt động của doanh nghiệp nói chung và hoạt động quản trị
nói riêng.
Quản trị doanh nghiệp là tổng hợp những hoạt động được thực hiện
nhằm đạt được mục tiêu xác định thông qua sự nỗ lực của những người khác
trong doanh nghiệp.
Quản trị là công việc thường xuyên, hàng ngày của nhà quản trị. Quản
trị doanh nghiệp là một dang hoạt động trong tổ chức doanh nghiệp, của một
số thành viên trong doanh nghiệp.
Con người - Dù bất cứ trong xã hội nào, hay trong một tổ chức nào thì
cũng đều thể hiện vai trò hết sức quan trọng, là một nhân tố quyết định đến
mọi thành công hay thất bại của doanh nghiệp đó, sự phồn vinh của xã hội đó.
Bất cứ một doanh nghiệp nào cũng đều phải có đội ngũ cán bộ công
nhân viên để có thể tiến hành hoạt động kinh doanh; đó có thể là các người thợ
lành nghề, các kỹ sư điều khiển máy móc, hay những nhân viên bán hàng, nhân
viên kế toán … Ngoài ra, còn có những người quản lý, lãnh đạo, kết hợp giữa
các bộ phận, chức năng. Tuy có vai trò quan trọng như vậy nhưng trên thực tế
thì con người chưa biết phát huy hết, khai thác hết những khả năng còn “tiềm
ẩn” trong mình để phục vụ tốt hơn cho công việc. Chính vì vậy mà hoạt động
quản trị nhân sự ra đời nhằm giúp cho hoạt động của tất cả các bộ phận, cá
nhân được ăn khớp, phát huy được cao nhất năng lực của mỗi thành viên sao

tiêu của mình, giúp cho cơ quan, tổ chức hoạt động có hiệu quả nhất.
- Mục tiêu về chức năng, nhiệm vụ: mỗi phòng ban đều có chức
năng, nhiệm vụ riêng, quản trị nhân sự sẽ giúp co các phòng ban hoàn thành
được nhiệm vụ của mình hiệu quả nhất và vẫn đảm bảo thực hiện tốt mục tiêu
chung.
- Mục tiêu cá nhân: quản trị nhân sự tốt sẽ là công cụ hữu hiệu để
cho các cá nhân có thể hoàn thành mục tiêu riêng của mỗi người.
1.3 Tầm quan trọng của Quản trị nhân sự.
Việc đi sâu vào nghiên cứu và tìm hiểu quản trị nhân sự trong mỗi doanh
nghiệp là hết sức cần thiết.
Quản trị suy cho cùng là quản trị con người, làm tốt công tác quản trị
nhân sự sẽ làm tốt các công tác quản trị khác; vì con người là nguồn lực quan
trọng nhất, quí giá nhất của mọi tổ chức, mọi doanh nghiệp cho nên quản trị
nhân sự hay quản trị con người đều ảnh hưởng trực tiếp đến sự thành bại của
doanh nghiệp.
Quản trị con người là quản trị yếu tố phức tạp nhất trong doanh nghiệp.
Đối với hoạt động quản trị, không có con người chung chung, trừu tượng mà
mỗi thành viên trong doanh nghiệp là một con người cụ thể có những nhu cầu,
mong muốn, cá tính khác nhau. Vì vậy những tác động của nhà quản trị đến
các nhân viên không hoàn toàn giống nhau. Như vậy, quản trị nhân sự giúp cho
hệ thống chỉnh thể phức tạp của doanh nghiệp thành thống nhất.
Yếu tố con người tham gia vào mọi hoạt động của doanh nghiệp, các yếu
tố vật chất sẽ trở nên vô dụng nếu không có bàn tay và trí tuệ của con người
tác động. Quản trị nhân sự có thể khai thác và sử dụng các yếu tố con người
nhằm phát huy tới mức cao nhất yếu tố con người trong hoạt động của doanh
nghiệp.
Thông qua hoạt động quản trị nhân sự mà có thể nâng cao được năng
suất lao động của nhân viên, đem lại lợi ích tối đa cho doanh nghiệp. Qua việc
huấn luyện, phát triển và đãi ngộ nhân sự, mục tiêu quản trị nhân sự là làm
cho con người được tôn trọng, được thoả mãn trong lao động, phát triển được

nên vô nghĩa nếu không, thiếu hoặc không biết quản trị con người để điều
khiển và sử dụng các yếu tố đó.
Tóm lại, nhân sự có vị trí vai trò vô cùng quan trọng trong mọi hoạt
động của doanh nghiệp và nếu làm tốt công tác này sẽ là nền tảng vững chắc
cho doanh nghiệp thành công trên thương trường.
2.2 Vai trò của quản trị nhân sự trong hoạt động quản trị doanh
nghiệp.
Xuất phát từ vai trò to lớn của con người trong quá trình lao động, sản
xuất như vậy mà công tác quản trị nhân sự trong doanh nghiệp có vai trò hết
sức to lớn.
Công tác quản trị nhân sự sẽ cung cấp những chính sách về nhân sự, về
lao động cho toàn bộ doanh nghiệp; quản trị nhân sự sẽ đảm bảo rằng các
chính sách đó sẽ được thi hành trong toàn bộ doanh nghiệp. Quản trị nhân sự
sẽ giúp cho các nhà quản trị cấp cao lập được các chính sách liên quan đến
nhân sự cho toàn cơ quan, giúp cho nhà quản trị thực hiện được chức năng
hoạch định và tổ chức tốt. Quản trị nhân sự sẽ giúp cho nhà quản trị bố trí
được những nhân viên đúng và phù hợp với công việc, cung cấp cho các công
việc cụ thể những nhân viên phù hợp, đầy đủ năng lực để bộ máy hoạt động
của doanh nghiệp vận hành an toàn và hiệu quả.
Quản trị nhân sự sẽ cung cấp các chương trình đào tạo, phát triển cho
nhân viên, giúp cho việc nâng cao hiểu biết về doanh nghiệp, về sản phẩm, về
hoạt động kinh doanh cũng như các hoạt động quản trị, như vậy các nhân viên
chịu tác động, điều hành của các hoạt động quản trị sẽ nhận thức tốt hơn,
thông cảm hơn và sẽ nảy sinh ý thức trách nhiệm cao trong công việc. Như vậy,
quản trị nhân sự sẽ là một nhân tố đắc lực trong việc thực hiện chức năng lãnh
đạo và kiểm soát trong hoạt động quản trị doanh nghiệp.
Nhờ công tác tuyển dụng, đào tạo, phát triển, đánh giá và đãi ngộ nhân
sự tốt của công tác quản trị nhân sự mà đội ngũ nhân viên của doanh nghiệp
sẽ là một đội ngũ nhân viên có chất lượng, luôn nhiệt tình, sáng tạo cao trong
công việc, có tinh thần trách nhiệm và do vậy mà nhà quản trị không phải

nhiệm vụ và các kỹ năng cần thiết để thực hiện các công việc trong một tổ
chức. Nó là một tiến trình mô tả và ghi lại mục tiêu của công việc, các nhiệm vụ
và hoạt động, các điều kiện hoàn thành công việc, đây là khâu đầu tiên cũng là
khâu quan trọng trong hoạt động quản lý nhân sự, là căn cứ giúp các bộ phận
khác hoàn thành công việc.
* Mục đích của phân tích công việc là xác định một cách chi tiết các chức
năng, nhiệm vụ chủ yếu của công việc từ đó có quyết định nên tuyển chọn hay
sử dụng con người như thế nào để thực hiện công việc một cách tốt nhất. Nó
tạo cơ sở cho việc đánh giá nhân viên, đào tạo và phát triển nhân sự của doanh
nghiệp.
* Phân tích công việc sẽ giúp cho doanh nghiệp tuyển chọn và sử dụng
lao động có hiệu quả nhất, giúp cho việc tổ chức lao động trong doanh nghiệp
có khoa học, đánh giá được kết quả lao động chính xác từ đó có chế độ kích
thích thoả đáng; nhằm sử dụng có hiệu quả cơ sở vật chất kỹ thuật và công
nghệ của doanh nghiệp, đảm bảo các điều kiện lao động phù hợp với yêu cầu
chuyên môn và luật pháp hiện hành.
* Việc phân tích công việc thường sử dụng một số phương pháp cơ bản
sau:
+ Bảng câu hỏi.
+ Quan sát.
+ Phỏng vấn.
+ Ghi chép lại trong nhật ký
* Nội dung: nội dung tiến trình phân tích công việc được thể hiện qua
bản mô tả công việc.
+ Mô tả công việc là một tài liệu cung cấp thông tin liên quan đến các
công tác cụ thể, các nhiệm vụ và trách nhiệm của công việc. Nó là bản liệt kê
chính xác và súc tích những điều mà công nhân phải thực hiện; nó cho biết
công nhân viên phải làm gì, làm thế nào và các đIều kiện mà các nhiệm vụ đó
được thực thi.
+ Mô tả tiêu chuẩn công việc: đây là bảng trình bày các điều kiện, tiêu

gian tới.
Hoạch định nhân sự là cơ sở để thực hiện các bước tiếp theo của quản
trị nhân sự giúp cho các hoạt động tiếp theo sau đó được triển khai đúng
hướng và nó còn cho thấy những thay đổi về kinh tế, chính trị… trong tương lai
để có những điều chỉnh thích hợp.
3.2.2 Tiến trình hoạch định nhân sự:
Trước khi hoạch định nhân sự, nhà quản trị phải nghiên cứu kỹ các kế
hoạch chiến lược của tổ chức mình. Như vậy, tiến trình hoạch định nhân sự
bồm các bước sau:
+ Bước 1: Rà soát lại hiện trạng nhân sự hiện có, phân tích nhân sự đó.
Doanh nghiệp có thể dựa vào các bản mô tả công việc hoặc sếp loại nhân
sự … để kiểm tra, phân tích xem bộ phận nào thiếu nhân sự, thừa nhân sự.
+ Bước 2: Dự báo nhu cầu nhân sự trong thời gian tới.
Trong việc dự báo này, doanh nghiệp cũng phải xác định xem nguồn cung cấp
nhân sự sẽ lấy từ đâu.
+ Bước 3: Đề ra chính sách và các bước thực hiện.
Sau khi phân tích, đối chiếu giữa nhu cầu và khả năng của doanh nghiệp
thì bộ phận nhân sự sẽ đề ra chính sách, thủ tục và các kế hoạch cụ thể để thực
hiện.
3.3 Tuyển dụng nhân sự.
Tuyển dụng nhân sự được hiểu là quá trình tìm kiếm và lựa chọn những
người có đầy đủ năng lực, phẩm chất cần thiết tham gia vào hoạt động kinh
doanh nhằm đáp ứng số lượng, chất lượng và cơ cấu nhu cầu về lao động của
doanh nghiệp trong mỗi thời kỳ nhất định.
Tuyển dụng nhân sự được tiến hành theo một quy trình logic và chặt
chẽ, bắt đầu từ việc phân tích nhu cầu cần người của đơn vị đó cho tới khi tiếp
nhận và tạo điều kiện để người mới trúng tuyển hoà nhập vào tập thể.
Trong doanh nghiệp thương mại thì tuyển dụng thường dựa trên hai
nguồn là nguồn nội bộ và nguồn bên ngoài. Và quá trình tuyển dụng thực hiện
qua các bước sau: