Thực trạng hoạt động thương mại và các giải
pháp đẩy mạnh hoạt động thương mại đang
thực hiện ở Hà Tây.
I) MỘT SỐ NÉT CƠ BẢN VỀ TỈNH HÀ TÂY.
Hà Tây trước đây là một phần của tỉnh Hà Sơn Bình. Năm 1991 đến đầu
năm 1992 Hà Sơn Bình tách thành Hà Tây và Hoà Bình
Hà Tây có diện tích tự nhiên 2.192,95 Km
2
bao gồm 14 huyện, thị xã
trong đó Hà Đông là tỉnh lỵ. Toàn tỉnh có 24 phường và 300 xã.
Tính đến hết năm 2000:
+ Dân số Hà Tây là 2.423.000 người, đứng thứ bảy so với toàn quốc. Hà
Tây có 3 dân tộc khác nhau trong đó dân tộc kinh chiếm tỷ lệ 99%.
+ Lao động ở trong độ tuổi 1276.300 người chiếm 52,55% dân số.
+ Công nhân viên chức địa phương quản lý khoảng 48.200 người.
+ Tổng sản phẩm GDP theo giá thực tế: 7540 tỷ đồng.
Cơ cấu GDP theo ngành:
• Công nghiệp& xây dựng cơ bản: 2.304.000.000 đồng chiếm 30,5%
• Nông-lâm-thuỷ sản: 3090 tỷ đồng chiếm 41%
• Thương mại dịch vụ: 2146 tỷ đồng chiếm 28,5%
Cơ cấu GDP theo thành phần kinh tế:
• Ngoài Nhà nước và khu vực có vốn đầu tư nước ngoài 79%
• Khu vực Nhà nước chiếm 21%
+Tốc độ tăng GDP bình quân 1996-2000 khoảng 7,2% năm cao hơn cẩ
nước (6,8%). GDP bình quân đầu người năm 1996 khoảng 2 triệu đồng, năm
2000 đạt gần 3,112 triệu đồng tương ứng với trên 200 USD nhưng chỉ bằng
60% mức bình quân của cả nước.
+ Ngành nông lâm nghiệp và thuỷ sản: Giá trị sản xuất nông nghiệp thời
kỳ 1996-2000 của tỉnh tăng với tốc độ 8,1% năm. Năm 2000 đạt khoảng 3285
tỷ đồng (theo giá cố định năm 1994) tăng gần 709 tỷ đồng so với năm 1996.
Bình quân lương thực trong 4 năm qua hàng năm tăng 3,22%, sản lượng

• Ngoài Nhà nước : 1558,5 tỷ đồng.
• Doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài: 990 tỷ đồng.
Các sản phẩm chính của ngành là đá các loại, bia, vỏ đồ hộp, vỏ bao bì,
chè khô, quần áo may sẵn, đồ chơi trẻ em. Hà Tây là tỉnh có nhiều làng nghề
thủ công nhất nước (106 làng nghề ) với nhiều sản phẩm làm ra nổi tiếng
trong cả nước như tơ lụa Hà Đông, sản phẩm rèn Đa Sĩ, nón chuông, khảm trai
Phú Xuyên, Sơn mài mỹ nghệ Thường Tín... Giá trị sản xuất tiểu thủ công
nghiệp của các làng nghề ở một số huyện trong tỉnh rất cao như Hoài Đức, Phú
Xuyên, Thường Tín, Thanh Oai, Hà Đông... Các làng nghề phát triển tạo điều
kiện cho xuất khẩu phát triển, giải quyết công ăn việc làm, thu hút vốn nhàn
rỗi,... của nhân dân vào sản xuất, góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông
thôn... Các sản phẩm công nghiệp của Hà Tây còn gặp khó khăn về thị trường
mặt hàng, sản phẩm. Các cơ sở công nghiệp còn nhỏ bé, trình độ công nghệ lạc
hậu chưa đủ sức cạnh tranh mạnh trên thị trường.
+ Đời sống văn hoá-xã hội của nhân dân trong tỉnh được chú trọng. Các
hoạt động văn hoá thông tin có nhiều tiến bộ trong việc giữ gìn truyền thống
lịch sử, bản sắc văn hoá dân tộc. Công tác y tế có nhiều thành tựu đến nay
100% số xã có cơ sở y tế. Năm 2000 theo thống kê trung bình đã có trên 9,5 bác
sĩ/ vạn dân, 16,6 giường bệnh/vạn dân. Công tác kế hoạch hoá gia đình được
duy trì tốt năm 2000tỷ lệ sinh giảm, tỷ lệ tăng tự nhiên giảm. Số hộ xem truyền
hình đạt 80%. Công tác triển khai xoá đói giảm nghèo đã triển khai có hiệu quả
hơn. Công tác giáo dục, đào tạo có nhiều tiến bộ, số học sinh phổ thông năm
1999-2000 tăng 1%, 12/14 huyện thị được công nhận đạt tiêu chuẩn phổ cập
THCS.
+ Hà Tây là tỉnh có nhiều tiềm năng về du lịch, với nhiều di tích lịch sử
văn hoá (nhiều chỉ sau Hà Nội và Thành phố HCM ) gắn liền với lịch sử phát
triển của dân tộc. Hà Tây có nhiều danh lam thắng cảnh nổi tiếng như: Chùa
Hương, Chùa Thầy, Đồng mô,... Hàng năm lượng khách đến với Hà Tây không
phải nhỏ. Đây là điều kiện để du lịch và hoạt động thương mại Hà Tây phát
triển.

hiện hành đạt trên dưới 15.000 tỷ đồng với cơ cấu GDP, NN-CN&XDCB-TMDV
lần lượt tương ứng là 35%-35%-30%.
* GDP/ người là 5,01 triệu đồng theo giá hiện hành.
*Kinh ngạch xuất khẩu đạt 70-80 triệu USD.
* Tổng sản lượng lương thực quy thóc đạt trên 1 triệu tấn. Giá trị sản
xuất nông nghiệp tăng bình quân 4,5-5% một năm.
* Giá trị sản xuất công nghiệp tăng bình quân trên 12% một năm.
+ Giai đoạn 2005-2010:
* Nhịp tăng trưởng GDP: 9-12% một năm.
* Cơ cấu kinh tế NN-CN&XDCB-TMDV: 23%-40%-37%.
* GDP/ người một năm đạt: 940 USD.
* Lương thực quy thóc: 12-13 triệu tấn năm 2010, đưa ngành rau quả
thành ngành chính để cung cấp cho Hà Nội và các khu công nghiệp.
* Giá trị sản lượng công nghiệp tăng từ 11-11,5%, hình thành và xây
dựng các khu công nghiệp và 17 cụm công nghiệp trên địa bàn.
* Du lịch cố gắng thu hút 2,5 triệu lượt khách trong đó khách quốc tế
khoảng 450-500 nghìn lượt. Hình thành các cụm du lịch Hà Tây.
* Phấn đấu đến 2010 đường quốc lộ đi qua tỉnh100% bê tông nhựa, các
tỉnh lộ được được trải nhựa hoặc đá dăm nhựa đạt tỷ lệ 50%.
* Phấn đấu đến năm 2005 có 5,6 máy điện thoại / 100 dân, năm 2010 co
7,5 máy điện thại/ 100 dân.
Tóm lại Hà Tây là tỉnh có nhiều tiềm năng về nguồn nhân lực, đất đai và
tài nguyên. Nhân dân Hà Tây có tri thức khá cao có đời sống tinh thần phong
phú đa dạng. Kinh tế Hà Tây những năm qua phát triển khá tốt, mọi hàng hoá
đều có sản lượng khá cao đáp ứng đầy đủ nhu cầu của nhân dân trong tỉnh về
hàng hoá đó đồng thời còn dư thừa cho xuất khẩu. Nông nghiệp của tỉnh có
nhiều thành tựu, các mặt hàng chủ yếu của nông nghiệp có mức sản lượng cao,
chất lượng khá, phục vụ khá tốt cho hoạt động thương mại. Nguồn hàng hoá
của nông nghiệp phong phú đa dạng. Công nghiệp- tiểu thủ công nghiệp có tốc
độ tăng trưởng khá, đã tạo ra nhiều sản phẩm phục vụ sản xuất và tiêu dùng

(1961-1975) ba Ty vẫn tiếp tục hoạt động tốt, phục vụ đắc lực cho việc xây
dựng chủ nghĩa xã hội ở miền bắc và kháng chiến chống mỹ. Mạng lưới thương
nghiệp phát triển nhanh với số lượng lớn các cửa hàng công ty, HTXMB. Đội
ngũ cán bộ của Ty tăng nhanh về số lượng, chất lượng, lao động ngày càng
được nâng cao. Từ 1975 đến trước 1986 ba Ty thương nghiệp đã tập trung
củng cố mạng lưới thương nghiệp, Mạng lưới HTXMB, hạn chế rất tốt sự phát
triển của tư thương, cung cấp đầy đủ các mặt hàng thiết yếu cho nhân dân,
quân đội và phục vụ cho hoạt động sản xuất công nông nghiệp. Từ 1986 đến
1991 Sở thương mại du lịch Hà Sơn Bình được thành lập. Sở đã chỉ đạo các
công ty chuyển đổi cơ chế kinh doanh làm ăn cho phù hợp với chủ trương của
Đảng, thị trường hàng hoá của tỉnh đã có bước phát triển mới. Thương nghiệp
Nhà nước dần mất đi vai trò chủ đạo, thay vào đó là sự phát triển của tư
thương. Chức năng và nhiệm vụ của Sở thay đổi căn bản, tương đối giống như
ngày nay. Sở không còn trực tiếp can thiệp vào thị trường và các công ty nữa
mà thực hiện chức năng quản lý Nhà nước về thương mại. Từ cuối năm 1991
đầu năm 1992 tỉnh Hà Sơn Bình tách thành Hà Tây và Hoà Bình, Sở thương
mại du lịch Hà Tây được thành lập với chức năng và nhiệm vụ cơ bản giống
như ngày nay. Năm 1994 do yêu cầu của phát triển kinh tế Sở thương mại du
lịch Hà Tây tách thành Sở thương mại và Sở du lịch Hà Tây. Hoạt động của Sở
giống như ngày nay.
Lịch sử hình thành và phát triển của Sở là lịch sử hào hùng vẻ vang. Từ khi
thành lập đến nay Sở đã có đóng góp quan trọng cho phát triển kinh tế nói
chung và hoạt động thương mại nói riêng của tỉnh.
2) Chức năng, nhiệm vụ quyền hạn của Sở Thương Mại Hà Tây.
2.1) Chức năng: Sở Thương Mại Hà Tây là cơ quan chuyên môn thuộc UBND
tỉnh Hà Tây, giúp UBND tỉnh thực hiện chức năng quản lý Nhà nước về thương
mại trên địa bàn tỉnh theo quy định cuả pháp luật.
2.2) Nhiệm vụ và quyền hạn của Sở Thương Mại Hà Tây.
2.2.1) Về công tác quy hoạch, kế hoạch và tổ chức thị trường.
+ Lập quy hoạch, kế hoạch về phát triển thương mại trên địa bàn tỉnh

+ Kiến nghị UBND tỉnh và các cơ quan có thẩm quyền sửa đổi hoặc ổ
xung các quy điịnh có liên quan đến hoạt động thương mại.
+ Phổ biến hướng dẫn giáo dục pháp luật thương mại đối với thương
nhân trên địa bàn tỉnh để đảm baỏ việc thực hiện đúng quy định của pháp luật
về thương mại.
+ Chủ trì cùng các sở, ban ngành có liên quan hướng dẫn tiêu dùng họp
lý, tiết kiệm.
+ Cấp giấy phép kinh doanh giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh
đối với thương nhân kinh doanh hàng hoá dịch vụ thương mại.
+ Thực hiện việc đăng ký thành lập văn phòng đại diện, chi nhánh của
thương nhân Việt Nam trên địa bàn tỉnh.
+ Thực hiện việc đăng ký thành lập văn phòng địa diện chi nhánh ở nước
ngoài cho các doanh nghiệp hoạt động thương mại đặt trụ sở chính trên địa
bàn tỉnh.
+ Thực hiện việc đăng ký hoạt động cho văn phòng đại diện, chi nhánh
của thương nhân nước ngoài trên địa bàn tỉnh.
+ Thực hiện nhiệm vụ quản lý Nhà nước về HTX thương mại dịch vụ
thương mại trên địa bàn tỉnh theo quy định của pháp luật.
+ Quản lý hoạt động xúc tiến thương mại trên địa bàn tỉnh.
+ Thực hiện các nhiệm vụ mà Bộ thương mại đã phân cấp hoặc uỷ quyền
cho UBND tỉnh, hoặc các nhiệm vụ khác về thương mại do UBND tỉnh giao và
theo quy định của pháp luật.
2.2.3) Về công tác thanh kiểm tra kiểm soát thị trường.
+ Chỉ đạo cơ quan kiểm kiểm soát thị trường thuộc Sở theo quy định của
pháp luật.
+ Chỉ đạo cơ quan kiểm tra, kiểm soát thị trường thuộc Sở phối hợp với
các lực lượng chức năng khác trên địa bàn tỉnh trong việc kiểm tra kiểm soát
thị trường nhằm thực hiện các nhiệm vụ đấu tranh chống buôn lậu, buôn bán
hàng quốc cấm, hàng giả, hàng kém chất lượng, đầu cơ lũng đoạn thị trường
kinh doanh trái phép, gian lận thương mại và các hành vi khác vi phạm pháp

thống kê, Bộ thương mại và các cơ quan hữu quan khác.
Đối với doanh nghiệp Nhà nước có hoạt động thương mại thuộc tỉnh do
các Sở chuyên ngành khác quản lý.
+ Phối hợp với Sở quản lý chuyên ngành trình UBND tỉnh quyết định việc
phê duyệt mục tiêu, nhiệm vụ và định hướng kế hoạch kinh doanh hàng năm
của doanh nghiệp.
+ Phối hợp với Sở quản lý ngành giám sát, kiểm tra việc thực hiệ kế
hoạch kinh doanh hàng năm của doanh nghiệp.
+ Yêu cầu các doanh nghiệp thực hiện chế độ báo cáo tình hình hoạt
động thương mại theo quy định của Bộ thương mại và các cơ quan hữu quan
khác.
Đối với doanh nghiệp TW đóng trên địa bàn tỉnh và doanh nghiệp thuộc
các thành phần kinh tế khác đăng ký kinh doanh thương mại tại tỉnh.
+ Yêu cầu các doanh nghiệp thực hiện chế độ báo cáo thống kê và tình
hình hoạt động thương mại theo quy định của Bộ thương mại và các cơ quan
hữu quan khác.
2.2.5) Về công tác đào tạo.
+ Căn cứ vào nhu cầu và xu hướng phát triển thương mại của tỉnh lập
quy hoạch, kế hoạch đào tạo cán bộ làm công tác thương mại cho tỉnh.
+ Tổ chức việc đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp
vụ ... cho cán bộ công chức thuộc Sở quản lý và doanh nghiệp hoạt động
thương mại trên địa bàn tỉnh.
2.2.6) Thực hiện các công tác và nhiệm vụ khác do Tỉnh uỷ và UBND tỉnh giao
cho.
2.2.7) Chỉ đạo, hướng dẫn chuyên môn nghiệp vụ quản lý Nhà nước về thương
mại đối với các cơ quan quản lý Nhà nước về thương mại ở cấp huyện, thị xã
trong tỉnh.
3) Tổ chức của Sở Thương Mại Hà Tây.
Sở bao gồm :
+ Giám đốc, các Phó giám đốc.

thuộc vùng đồng bằng châu thổ sông Hồng, là tỉnh án ngữ giữa Hà Nội các tỉnh
vùng ĐBSH, Đông Bắc với vùng Tây Bắc do vậy hàng hoá ra vào tỉnh phong
phú đa dạng vì hàng hoá các tỉnh cung cấp cho vùng Tây Bắc phải đi qua Hà
Tây. Điều này rất thuận lợi cho tỉnh phát triển các loại hình dịch vụ thương
mại gắn liền với lưu thông hàng hoá. Ngoài ra tỉnh cũng có lợi thế hơn các tỉnh
khác trong việc cung cấp các hàng hoá cho vùng Tây Bắc vì ở gần hơn chi phí
vận chuyển rẻ hơn. Hà Tây giáp Hà Nội đây vừa là thuận lợi vừa là khó khăn.
Bởi vì Hà Nội là thủ đô của cả nước, là trung tâm kinh tế-chính trị-văn hoá-
khoa học kỹ thuật của cả nước. Hà Nội có điều kiện phát triển thương mại, là
nơi tiêu dùng hàng hoá nông sản thực phẩm, nguyên nhiên vật liệu cho sản
xuất tiêu dùng rất lớn. Đây là một thị trường rất hấp dẫn và là nơi tiêu thụ rất
nhiều sản phẩm của các tỉnh. Hà Tây gần Hà Nội nên có lợi thế hơn các tỉnh
khác trong việc cung cấp hàng hoá nhất là hàng nông sản, thực phẩm đồng
thời cũng dễ dàng mua các hàng hoá phục vụ tiêu dùng và sản xuất của nhân
dân trong tỉnh và phục vụ cho xuất nhập khẩu. Điều này khiến cho hoạt động
thương mại của tỉnh phát triển. Tuy nhiên đây cũng là một thách thức lớn đối
với các hàng hoá của Hà Tây bởi gần nơi có hàng hoá nhiều và có khả năng
cạnh tranh cao do vậy hàng hoá của tỉnh rất có thể sẽ thua ngay trên sân nhà
và mất thị trường trong tỉnh nhất là các hàng hoá công nghiệp, hàng công
nghệ và một số hàng khác. Điều này ảnh hưởng tiêu cực đến hoạt động thương
mại Hà Tây.
Hà Tây có nhiều đường giao thông quan trọng của cả nước đi qua như
đường quốc lộ số 1,6,32..., có cả đường hàng không, đường sắt, đường thuỷ
nên giao thông thuận tiện hàng hoá lưu thông dễ dàng. Điều này sẽ khiến cho
hoạt động thương mại phát triển vì hàng hoá các tỉnh miền nam, miền trung,
vùng Tây Bắc sẽ qua Hà Tây vào Hà Nội và các tỉnh khác, cạnh các con đường
sẽ là các cửa hàng, điểm mua bán, điểm dịch vụ... sầm uất.
Kinh tế Hà Tây mười năm qua liên tục phát triển, hàng hoá làm ra ngày
càng nhiều về số lượng, chủng loại hàng, chất lượng được nâng cao dần. Đây
là điều kiện để phát triển thương mại vì có hàng hoá mới có thể tiến hành hoạt

5372 tỷ đồng tăng 10% so với năm 1999, trong đó LCHH bán lẻ là 2780 tỷ
đồng tăng 11,6% so với năm 1999. Khu vực kinh tế trong nước đóng góp phần
lớn trong tổng mức LCHHXH và LCHH bán lẻ, trong đó kinh tế Nhà nước chiếm
tỷ trọng khá cả bán buôn và bán lẻ. Theo Sở Thương Mại Hà Tây và Cục Thống
Kê tỉnh thì tình hình LCHHXH tỉnh thời kỳ qua năm sau đều tăng hơn năm
trước, tỷ trọng kinh tế Nhà nước trong tổng mức LCHHXH đều chiếm khoảng
25-27%. Có thể thấy thực trạng mức LCHHXH của tỉnh qua bảng:
(Đơn vị tính: Tỷ đồng)
STT
Chỉ tiêu 1996 1997 1998 1999 2000
Tổng mức LCHHXH
1672,6 1797,7 2066 2489 2780
I Phân theo TPKT
1 Kinh tế Nhà nước 453,3 488,1 523 657 810,8
2 Kinh tế tập thể 11 13 16,6
3 Kinh tế tư nhân cá
thể
129,3 1395,6 1511,5 1796 1916,9
4 Kinh tế hỗn hợp 20,7 23 40,5
II Phân theo NKT
1 Thương mại 812,9 850,9 1161 1398 1699,2
2 Khách sạn nhà hàng 153,3 162,5 270 325 430
3 Dịch vụ 100,9 120,1 63 76 6
4 Sản xuất trực tiếp
bán
605,4 664,2 571 699 609,1
Nguồn: Sở Thương Mại & Cục Thống Kê tỉnh Hà Tây.
3) Thực trạng tình hình lưu thông hàng hoá ra vào tỉnh Hà Tây.
Trong các năm qua hàng hoá ra vào tỉnh Hà Tây phần lớn được vận
chuyển bằng đường bộ theo các quốc lộ 1, 6, 32,...Do Hà Tây là tỉnh nông