MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CHUNG VỀ XUẤT KHẨU CÁC SẢN
PHẨM THÉP VÀ TỔNG QUAN VỀ TỔNG CÔNG TY LẮP MÁY
VIỆT NAM (LILAMA)
1. Lí luận chung về xuất khẩu
1.1.1. Khái niệm xuất khẩu
Xuất khẩu là sự trao đổi hàng hóa và dịch vụ giữa các chủ thể kinh tế có
quốc tịch khác nhau (trong đó đối tượng trao đổi thường là vượt ra phạm vi địa lý
của một quốc gia) thông qua hoạt động mua bán, lấy tiền tệ làm môi giới.
1.1.2. Các hình thức xuất khẩu chủ yếu
- Xuất khẩu hàng hóa hữu hình (nguyên vật liệu, máy móc thiết bị, lương
thực thực phẩm…). Đây là bộ phận chủ yếu và giữ vai trò quan trọng trong sự phát
triển kinh tế của mỗi quốc gia.
- Xuất khẩu hàng hóa vô hình (các bí quyết công nghệ, bằng phát minh
sáng chế, phần mềm máy tính, các bảng thiết kế kỹ thuật, các dịch vụ lắp ráp thiết
bị máy móc…). Đây là bộ phận có tỷ trọng ngày càng gia tăng phù hợp với sự
bùng nổ của cách mạng khoa học công nghệ và việc phát triển các ngành dịch vụ
trong nền kinh tế quốc dân.
- Gia công thuê cho nước ngoài và thuê nước ngoài gia công: gia công
quốc tế là một hình thức cần thiết trong điều kiện phát triển của phân công lao
động quốc tế và do sự phát khác biệt về điều kiện tái sản xuất giữa các quốc gia.
Nó được phân chia thành hai loại hình chủ yếu tùy theo vai trò của bên đặt hàng và
bên nhận gia công. Khi trình độ phát triển của một quốc gia còn thấp, thiếu vốn,
thiếu công nghệ, thiếu thị trường thì các doanh nghiệp thường ở vào vị trí nhận gia
công cho thuê cho nước ngoài. Nhưng khi trình độ phát triển ngày càng cao thì nên
chuyển qua hình thức thuê nước ngoài gia công cho mình. Hoạt động gia công
mang tính chất công nghiệp nhưng chu kỳ gia công thường rất ngắn, đầu vào và
1
1
đầu ra của nó gắn liền với thị trường nước ngoài nên nó được coi là mộ bộ phận
của hoạt động ngoại thương.
- Tái xuất khẩu và chuyển khẩu: trong họat động tái xuất khẩu ta tiến hành
đầu tư mở rộng quy mô sản xuất. khi đó sẽ xuất hiện hiệu ứng kinh tế nhờ quy mô.
Quy mô sản xuất được mở rộng sẽ làm xuất hiện nhiều ngành nghề mới phục vụ
cho ngành xuất khẩu thép và khai thác tiềm năng của đất nước như tài nguyên
thiên nhiên và nguồn lao động. Do đó, xuất khẩu thép phát triển đã giải quyết được
công ăn việc làm cho một lượng lớn nguồn lao đông đang dồi dào ở nước ta
Xuất khẩu các sản phẩm thép mạ kẽm, thép mạ màu của Tổng công ty Lắp
máy Việt Nam (LILAMA) tăng còn tạo ra được một lượng ngoại tệ lớn. Mặt khác,
nó hạn chế được lượng ngoại tệ chảy ra nước ngoài do phải nhập khẩu thép như
trước kia. Từ đó, nó làm tăng nguồn dự trữ của đất nước đưa đất nước phát triển.
Hơn nữa, xuất khẩu các sản phẩm thép mạ kẽm, thép mạ màu của LILAMA còn là
yếu tố quan trọng để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, tăng GDP của đất nước. xuất
khẩu thép còn làm tăng hiệu quả sản xuất của đất nước. Bởi vì, xuất khẩu là để
phục vụ nhu cầu thị hiếu của khách hàng, của xã hội mà nhu cầu về sản phẩm của
con người không ngừng được nâng cao. Để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của xã
hội thì LILAMA phải đẩy mạnh cải tiến khoa học công nghệ từ đó nâng cao được
hiệu quả sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Như vậy, xuất khẩu các sản phẩm
thép mạ kẽm, thép mạ màu của Tổng công ty đã góp phần quan trọng vào quá trình
công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Đồng thời góp phần thực hiện mục tiêu
đưa nước ta trở thành một nước công nghiệp vào năm 2020.
1.2.2. Xuất khẩu các sản phẩm thép mạ kẽm, thép mạ màu của Tổng công ty Lắp
máy Việt Nam (LILAMA) làm chuyển dịch cơ cấu kinh tế của đất nước
Thứ nhất, xuất khẩu các sản phẩm thép mạ kẽm, thép mạ màu của Tổng công
ty Lắp máy Việt Nam làm chuyển dịch kinh tế theo ngành: Như chúng ta đã biết,
xuất khẩu hàng hóa nói chung và xuất khẩu các sản phẩm thép mạ kẽm, thép mạ
màu của Tổng công ty nói riêng đã có tác động mạnh mẽ đến quá trình chuyển
dịch kinh tế theo ngành. Bất kì một doanh nghiệp nào trước khi xuất khẩu hàng
hóa của mình sang thị trường đều phải tìm hiểu thị trường, tìm hiểu nhu cầu của
3
3
khách hàng để từ đó có chiến lược cung cấp những sản phẩm thép có mẫu mã và
gian, nhu cầu tiêu dùng của thị trường ngày càng tăng cao. Hơn nữa, trên thị
trường luôn xuất hiện các đối thủ cạnh tranh mới. Muốn cạnh tranh đựợc các
doanh nghiệp phải có những chiến lược nhằm nâng cao chất lượng, giảm chi phí để
hạ giá thành sản phẩm. Để làm được điều LILAMA đã tiến hành cải tiến máy móc,
cải tiến công nghệ thông qua nhiều hình thức như: Liên doanh, liên kết với nước
ngoài hoặc nhập khẩu công nghệ từ nước ngoài. Khi có công nghệ mới thì người
lao động phải có trình độ, có kiến thức để sử dụng công nghệ đó. Do đó, thông qua
các công nghệ hiện đại sẽ nâng cao được tay nghề cho người lao động. Ngược lại,
Tổng công ty có công nghệ hiện đại sẽ có khả năng xuất khẩu được nhiều sản
phẩm hơn, thu được nhiều lợi nhuận hơn từ đó có nhiều điều kiện để đầu tư cho
việc hiện đại hóa dây chuyền sản xuất
Xuất khẩu các sản phẩm thép mạ kẽm, thép mạ màu của Tổng công ty Lắp
máy Việt Nam LILAMA tăng còn giải quyết được công ăn việc làm cho người lao
động. Xuất khẩu thép phát triển sẽ thúc đẩy Tổng công ty mở rộng quy mô sản
xuất. Hơn nữa, nó còn kéo theo sự phát triển của nhiều ngành kinh tế liên quan.
Khi đó, quy mô sản xuất của nhiều ngành kinh tế được mở rộng thu hút được nhiều
lao động, nâng cao được chất lượng đời sống nhân dân.
1.2.4. Xuất khẩu các sản phẩm thép mạ kẽm, thép mạ màu của Tổng công ty Lắp
máy Việt Nam LILAMA còn có vai trò tăng cường quan hệ ngoại giao
Các quan hệ kinh tế và quan hệ ngoại giao có tác động qua lại lẫn nhau. Các
quốc gia muốn có quan hệ kinh tế thì trước hết phải có quan hệ ngoại giao. Xuất
khẩu các sản phẩm thép mạ kẽm, thép mạ màu của LILAMA là một trong những
lĩnh vực của quan hệ kinh tế. Vì vậy, muốn tăng cường xuất khẩu các sản phẩm
thép thì nước ta phải đẩy mạnh quan hệ ngoại giao với các nước khác. Từ đó, tạo
điều kiện thuận lợi cho Tổng công ty Lắp máy Việt Nam có cơ hội tìm hiểu thị
trường và các bạn hàng nước ngoài.
5
5
1.3. Tổng quan về Tổng công ty Lắp máy Việt Nam (LILAMA)
1.3.1. Lịch sử hình thành và phát triển của Tổng công ty Lắp máy Việt Nam
Đánh dấu cho sự chuyển đổi sang mô hình Tổng công ty là cho đưa vào hoạt
động nhà máy xi măng ChingPhong Hải Phòng với việc đảm nhận toàn bộ công
tác lắp đặt và chế tạo gần 35% khối lượng thiết bị. Đặc biệt đây là các sản phẩm
thiết bị yêu cầu chính xác và trình độ công nghệ cao như các giàn thép kết cấu dài
60m, bình bể áp lực cao, bình bồn chứa khí gas, dầu.
Bằng sự lớn mạnh về mọi mặt đầu năm 2001 Lilama đã trở thành tổng thầu
EPC- khảo sát , thiết kế chế tạo, cung cấp thiết bị và tổ chức thi công xây lắp. Với
vai trò tổng thầu theo hình thức EPC Lilama từ vị trí một nhà thầu lắp máy trở
thành nhà đầu tư trên các công trình công nghiệp và dân dụng của Việt Nam. Ngày
31/3/2001 Thủ tướng Chính phủ chỉ định Lilama làm tổng thầu EPC để thực hiện
dự án nhà máy Nhiệt điện Uông Bí mở rộng công suất 300MW. Với dự án Nhà
máy Nhiệt điện Uông Bí mở rộng, đây là lần đầu tiên Lilama tổng thầu xây dựng
một công trình lớn có tổng vốn đầu tư gần 300 triệu USD, công việc trước đây do
các nhà thầu nước ngoài đảm nhiệm còn các doanh nghiệp trong nước chỉ là thầu
phụ với giá trị xây lắp khoảng 15% giá trị công trình
Tháng 6/2003 Lilama được Chính phủ giao làm trưởng nhóm chế tạo thiết bị
đồng bộ cho các dự án thuỷ điện, nhiệt điện, xi măng.
Ngày 11/11/2005 ký hợp đồng EPC nhà máy nhiệt điện chu trình hỗn hợp Cà Mau
750 KW, thuộc công trình cụm khí- điện- đạm, xã Khánh An, huyện U Minh do
Tổng công ty dầu khí Việt Nam (Petro Việt Nam ) là chủ đầu tư với tổng giá trị
hợp đồng 360 triệu USD.
7
7
Đến nay, Tổng công ty đã tham gia lắp đặt và đưa vào sử dụng trên 4000 công
trình lớn nhỏ trên toàn quốc trong các lĩnh vực công nghiệp, dân dụng, văn hoá,
quốc phòng... đưa vào sử dụng đạt yêu cầu kỹ thuật, chất lượng cao với tiến độ
nhanh, giá thành hợp lý. Vai trò của Tổng công ty trong nền kinh tế Việt Nam
ngày càng được nâng cao, tên tuổi gắn liền với các công trình công nghiệp và dân
dụng có tầm cỡ quốc gia và thế giới. Từ những bước ban đầu đã thực hiện lắp đặt
thành công nhiều công trình công nghiệp, dân dụng và quốc phòng quan trọng như