BÀN THÊM KHỦNG HOẢNG NỢ TẠI MỸ
VIỆT NAM CẦN CÓ GIẢI PHÁP TÀI CHÍNH TIỀN TỆ HIỆU QUẢ
NHẰM ỔN ĐỊNH KINH TẾ VĨ MÔ GIAI ĐOẠN 2010 - 2020

PGS.TS. Lý Hoàng Ánh
Trường ĐH Ngân hàng TP.HCM

Chúng tôi xin bàn thêm về bài học từ khủng hoảng nợ tại Mỹ, trên cơ sở đó Ngân
hàng Việt Nam cần có giải pháp tín dụng hiệu quả nhằm đẩy mạnh sản xuất kinh doanh,
lưu thông hàng hoá, ngăn chặn suy giảm kinh tế Việt Nam giai đoạn 2010 - 2020.
Bắt đầu ngày 06/08/2007, công ty thế chấp nhà American Home Mortgage xin phá
sản, hàng loạt ngân hàng, công ty tài chính lớn, tập đoàn bảo hiểm gặp khó khăn và sụp
đổ: Wachovia, Washington Mutual Inc, Bear Sterns, Fannie Mae, Merrill Lynch, AIG,
Goldman Sachs, Mogan Stanley, Freedom Bank... Các khoản nợ dưới tiêu chuẩn tại Mỹ
cuối năm 2006 đến tháng 11 năm 2008 có 17 ngân hàng lớn phải đóng cửa; 108.905 lượt
người xin phá sản, tại bang California 80%, Florida 62%. Biểu hiện cụ thể, các ngân hàng
thiếu thanh khoản, bảng cân đối kế toán ngày một xấu đi , hiệu ứng domino ngân hàng
toàn cầu từ Mỹ, Eu, Nhật, Hàn quốc… suy sụp niềm tin của công chúng vào hệ thống tái
chính. Diễn đàn chính sách tài chính tại Mỹ tháng 4/2008 đánh giá tổ chức tài chính thiệt
hại 200 tỷ USD, hộ gia đình và các công ty khác thiệt hại khoảng 910 tỷ USD, GDP giảm
điểm 1,3% trong năm tới ngành công nghiệp tài chính mất 2/3 lợi nhuận do giảm vốn và
doanh thu. Kinh tế toàn cầu khôi phục trở lại 2,5 năm sau.
Nguyên nhân chủ yếu do ngân hàng đầu tư vào bất động sản và tiêu dùng quá lớn
(tiêu dùng tư nhân 70% GDP, chi tiêu Chính phủ 13% GDP), cho vay dưới chuẩn của hệ
thống ngân hàng, lạm dụng công cụ phái sinh, chứng khoán hóa (Securitisation) tràn lan
khó kiểm soát (chuyển khoản vay bất động sản thành gói trái phiếu nhiều rủi ro cung cấp
ra thị trường - MBS, MBO, MCO), quản lý, giám sát của Chính phủ lỏng lẻo trong thời
gian dài, việc đặt chuẩn kế toán, xác định tài sản theo thị trường không có sự điều chỉnh
của Nhà nước, Tập đoàn bảo hiểm đơn ngành, đầu tư ồ ạt không cẩn trọng....
Chính phủ các nước như Mỹ, Anh, Nhật Bản đã dùng nhiều biện pháp để khắc phục
khủng hoảng suy thoái như: bảo vệ người gửi tiền, nới lỏng chính sách tiền tệ, quốc hữu

đúng hạn của hộ nông dân bị thiệt hại do thiên tai, các doanh nghiệp gặp khó khăn trong
tiêu thụ sản phẩm, hàng hoá và đối với các khoản vay không trả nợ đúng hạn do tác động
của cuộc khủng hoảng tài chính thế giới làm cho sản xuất, kinh doanh gặp khó khăn,
chậm tiêu thụ và xuất khẩu sản phẩm; tiếp tục xem xét cho vay mới đối với các nhu cầu
vốn vay có hiệu quả và đảm bảo khả năng trả nợ; phối hợp chặt chẽ với Ngân hàng Phát
triển Việt Nam để thực hiện việc nhận bảo lãnh, cho vay vốn đối với doanh nghiệp nhỏ
và vừa theo gói hỗ trợ lãi suất từ Chính phủ.
Xem xét điều chỉnh áp dụng lãi suất cho vay của các hợp đồng tín dụng xuống
theo mức lãi suất cho vay hiện hành; không phạt do quá hạn trả nợ vay đối với doanh
nghiệp nhỏ và vừa gặp khó khăn trong sản xuất, kinh doanh, tiêu thụ sản phẩm, hàng hoá
do tác động của khủng hoảng tài chính thế giới.
Các ngân hàng thương mại Nhà nước mà chủ đạo là Ngân hàng Nông nghiệp và
Phát triển nông thôn Việt Nam, hệ thống Quỹ tín dụng nhân dân đẩy mạnh việc mở rộng
tín dụng đối với khu vực nông nghiệp và nông thôn; các ngân hàng thương mại khác dành
tỷ lệ vốn thích hợp để mở rộng tín dụng đối với khu vực nông nghiệp, nông thôn.
Ngân hàng Chính sách Xã hội chủ động xây dựng phương án huy động vốn theo
cơ chế hiện hành và trình cơ quan có thẩm quyền bổ sung các nguồn vốn khác để đảm
bảo có thêm vốn cho vay hộ nghèo, học sinh, sinh viên và các đối tượng chính sách khác;
rà soát, chỉnh sửa các quy định về nghiệp vụ, thủ tục cho vay để tạo điều kiện thuận lợi
cho các đối tượng chính sách vay vốn kịp thời.
Tăng cường công tác kiểm tra và kiểm toán nội bộ, quản lý vốn khả dụng, chấp
hành đúng quy định của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam về các tỷ lệ bảo đảm an toàn
trong hoạt động kinh doanh, trích lập và sử dụng dự phòng rủi ro; rà soát, chỉnh sửa và
hoàn thiện các quy trình nội bộ về hoạt động tín dụng, kinh doanh tiền tệ, ngoại hối,
thanh toán, chuyển tiền, ứng dụng công nghệ thông tin phù hợp với các quy định của
pháp luật; đánh giá các rủi ro có thể xảy ra trong từng quy trình nghiệp vụ để triển khai
ngay các biện pháp phòng ngừa, xử lý rủi ro.
Đẩy nhanh việc thực hiện các dự án hiện đại hoá công nghệ ngân hàng nhằm nâng
cao năng lực quản trị kinh doanh, tập trung thanh toán tại trụ sở chính và kết nối toàn hệ
thống; chú trọng nâng cao các dịch vụ và tiện ích ngân hàng cho khách hàng.

giữa các Cơ quan, Bộ, Ngành, hệ thống ngân hàng Việt Nam, chúng ta sẽ khắc phục được
tác động xấu cuộc khủng khoảng nợ, ổn định hệ thống tài chính Việt Nam, chống suy
giảm kinh tế, nâng cao mức sống người dân trong năm 2010 và đến năm 2020.