1 MỘT SỐ GIẢI PHÁP VÀ KIẾN NGHỊ NHẰM HOÀN THIỆN
CÔNG TÁC HUY ĐỘNG VỐN DƯỚI HÌNH THỨC TRÁI PHIẾU
CHÍNH PHỦ Ở KHO BẠC NHÀ NƯỚC HÀ NỘI
1.1 Những định hướng chung về việc phát hành trái phiếu trong những
năm tới
1.1.1 Định hướng chung
Làm thế nào để thị trường trái phiếu KBNN nói riêng và thị trường vốn nói
chung tiếp tục được phát triển sôi động đây quả là một vấn đề lớn có liên quan đến
các chính sách kinh tế vĩ mô của Đảng và Nhà nước ta, vì vậy để tạo điều kiện cho thị
trường vốn phát triển nhất là việc huy động vốn thông qua phát hành trái phiếu Chính
phủ nhằm huy động tối đa các nguồn vốn nhàn rỗi trong các tầng lớp dân cư và trong
cả nền kinh tế, đòi hỏi phải có những định hướng trước mắt và cho những giai đoạn
tiếp theo của thế kỷ 21, do vậy phải:
- Đảm bảo tốc độ tăng trưởng kinh tế như những năm vừa qua để tạo ra nhu cầu
vốn đầu tư phát triển thực sự, trên cơ sở đó đảm bảo sự ổn định của đồng nội tệ, tăng
cường sức mua của đồng tiền trong nước, ổn định tỷ giá hối đoái, từng bước nâng cao
giá trị của đồng Việt Nam.
- Tiếp tục cải tiến cơ chế, chính sách nâng cao hiệu quả huy động vốn, khai thác
tối đa nguồn vốn nhàn rỗi trong nước, nhất là nguồn vốn nhàn rỗi trong các tầng lớp
dân cư, làm cho hình thức huy động vốn dưới hình thức trái phiếu Chính phủ chiếm tỷ
trọng lớn trong tổng số vốn vay của Chính phủ.
Mở rộng phát hành các loại như trái phiếu kho bạc, cổ phiếu và trái phiếu
doanh nghiệpẶđảm bảo sự hài hoà, cân đối giữa nhu cầu sử dụng vốn của NSNN và
lợi ích của người mua trái phiếu, đồng thời cũng là những hàng hoá đủ tiêu chuẩn để
giao dịch trên thị trường vốn, thị trường chứng khoán, mặt khác phải tiếp tục cải tiến
và hoàn thiện kỹ thuật phát hành các loại chứng khoán ở thị trường sơ cấp, vừa đảm
bảo huy động vốn cho đầu tư phát triển, vừa góp phần tích cực vào việc phát triển thị
trường tiền tệ thông qua hoạt động thị trường mở.
- Tiếp tục duy trì thị trường đấu thầu trái phiếu qua NHNN, mở rộng các loại kỳ
hạn qua đấu thầu, mở rộng thêm đối tượng và địa bàn đấu thầu.
- Có chính sách, cơ chế huy động vốn cho các công trình trọng điểm của nền
Để công tác huy động và sử dụng vốn đầu tư của Nhà nước có hiệu quả trong
những năm tới, tăng cường huy động mọi nguồn vốn phục vụ cho đầu tư phát triển,
đưa đất nước thoát khỏi nghèo nàn, lạc hậu. Nhanh chóng hoà nhập với cộng đồng
quốc tế là một nhiệm vụ có ý nghĩa chiến lược trong công cuộc phát triển kinh tế của
Đảng và Nhà nước ta.
Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ 8 (tháng 6/1996) đã chỉ rõ ỎTrong
công cuộc xây dựng và phát triển đất nước theo đường lối đổi mới Đảng và Nhà nước
chủ trương huy động mọi nguồn vốn trong nước và ngoài nước để đầu tư phát triển,
trong đó nguồn vốn trong nước có ý nghĩa quyết định, nguồn vốn bên ngoài có ý
nghĩa quan trọng, kết hợp tiềm năng sức mạnh bên trong với khả năng có thể tranh thủ
bên ngoài Õ.
Để công tác huy động vốn trong nước đạt hiệu quả cao, đáp ứng nhu cầu vốn
cho đầu tư phát triển kinh tế, góp phần tích cực vào ổn định tiền tệ và kiềm chế lạm
phát là một trong những nhiệm vụ trọng tâm và cấp bách của nền kinh tế nước ta hiện
nay. Trên cơ sở hoạt động hiện tại của KBNN Hà Nội, huy động vốn cho đầu tư phát
triển thông qua phát thành trái phiếu Chính phủ ở Hà Nội, còn có tiềm năng rất lớn,
nguồn vốn nhàn rỗi trong các tầng lớp dân cư cần phải tiến hành điều tra, khảo sát một
cách có hệ thống. Những kết quả của việc phát hành tín phiếu, trái phiếu KBNN cho
đầu tư phát triển trong những năm qua ở địa bàn Hà Nội năm sau bao giờ cũng cao
hơn năm trước và luôn vượt kế hoạch của KBNN trung ương giao. Nguồn vốn nhàn
rỗi trong các tầng lớp dân cư ở Hà Nội vẫn còn khá phong phú có thể lên tới hàng
trăm tỷ đồng chưa được huy động khai thác một cách có hiệu quả. Với lợi thế nhân
dân ta có truyền thống yêu nước, có tinh thần đoàn kết nhất trí cao trong sự nghiệp
xây dựng và bảo vệ tổ quốc Việt Nam XHCN, dân ta có ý thức tiết kiệm. Do vậy việc
huy động nguồn vốn nhàn rỗi trong các tầng lớp dân cư phục vụ cho sự nghiệp công
nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước cần phải đảm bảo lợi ích cho cả 2 phía nhà nước và
nhân dân, tạo thuận lợi cho dân bỏ vốn đầu tư bằng hình thức trái phiếu Chính phủ
trong lúc nhàn rỗi cũng như lúc người dân cần sử dụng nguồn vốn nhàn rỗi đó.
Đối với nguồn vốn trong thanh toán: Cùng với việc tổ chức, khai thác huy động
vốn cho đầu tư phát triển chúng ta không thể bỏ qua công tác quản lý, sử dụng vốn vì
“Tập trung đẩy mạnh phát triển sản xuất, kinh doanh dịch vụ và để tăng thu cho
ngân sách. Đặc biệt là thu từ kinh tế cửa khẩu, du lịch và đầu tư nước ngoài. Thực
hiện thu đúng, thu đủ, kết hợp với chính sách nuôi dưỡng nguồn thu, phấn đấu mức
huy động GDP vào ngân sách năm 2005 đạt 14%. Cải tiến thủ tục cho vay, tăng cường
công tác quản lý tiền mặt và thanh toán quốc tế...có chính sách thích hợp huy động
vốn trong dân, tích cực hướng dẫn xây dựng dự án và khuyến khích các thành phần
kinh tế và nhân dân vay vốn tín dụng để đầu tư phát triển sản xuất. Tạo cơ chế thích
hợp để thu hút các thành phần kinh tế trong và ngoài nước đến đầu tư ở Hà Nội”.
Trong những năm tới Chính phủ cũng có chủ trương tăng cường huy động vốn
thông qua các loại trái phiếu Chính phủ cho đầu tư phát triển, khuyến khích các ngân
hàng thương mại quốc doanh, doanh nghiệp nhà nước phát hành trái phiếu huy động
vốn để mở rộng tín dụng đầu tư, xây dựng cải tạo, mở rộng quy mô sản xuất kinh
doanh, đổi mới thiết bị công nghệ. Song song với các biện pháp tăng cường tích luỹ từ
NSNN, tích luỹ của các doanh nghiệp, các hộ gia đình, đầu tư nước ngoài trực tiếp,
vay ODA, vay nợ của các tổ chức tài chính tiền tệ quốc tế.
Các loại trái phiếu trên (đặc biệt là trái phiếu Chính phủ) là những hàng hoá
quan trọng của thị trường chứng khoán. Vì vậy bên cạnh việc phát triển thị trường sơ
cấp, phải đẩy mạnh thị trường thứ cấp để thúc đẩy giao lưu vốn, từ đó nâng cao hiệu
quả huy động vốn.
Để thực hiện các nhiệm vụ phát triển kinh tế xã hội, Kho bạc nhà nước được
giao nhiệm vụ thường xuyên phát hành các đợt tín phiếu trái phiếu. Việc phát hành tín
phiếu trái phiếu đã huy động được một khối lượng vốn lớn ,tập trung với chi phí thấp
để bù đắp thiếu hụt tạm thời của ngân sách nhà nước, đáp ứng nhu cầu chi tiêu của
nhà nước và nhu cầu đầu tư cho các công trình trọng điểm của đất nước. Đồng thời nó
đã góp phần đáng kể vào thị trường tiền tệ, tạo ra một lượng hàng hoá lớn phục vụ cho
hoạt động của thị trường mở, nghiệp vụ chiết khấu, giấy tờ có giá và tài sản đảm bảo
trong các nghiệp vụ cho vay có đảm bảo bằng giấy tờ có giá, nghiệp vụ thấu chi và
cho vay qua đêm áp dụng trong thanh toán điện tử liên Ngân hàng. Từ đó giúp cho
Ngân hàng nhà nước chủ động hơn trong việc điều hành chính sách tiền tệ thông qua
các công cụ trên. Mặt khác việc phát hành trái phiếu Kho bạc đã giúp cho các tổ chức
hiện nay (qua Ngân hàng Nhà nước), Kho bạc Nhà nước Trung ương sẽ kiểm tra giám
sát việc đấu thầu. Ngân hàng Nhà nước là đại lý cho Bộ Tài chính trong việc phát