GM và VW: không thành công ở Trung
Quốc như thế nào Hai nhà khổng lồ đang mất dần doanh thu cho những đối thủ cung cấp xe hơi rẻ
hơn với những điểm riêng biệt mà người tiêu dùng Trung Quốc ưa chuộng.
Vào dịp trưng bày ô tô Thượng Hải vào tháng 4 vừa qua, Volkswagen và
General Motors Corp. vẫn mang vẻ hoành tráng vốn có. Tại địa điểm 5 000 mét vuông
dành cho Volkswagen, những chiếc xe hơi bóng loáng, xe Golf GTI 200 sức ngựa
cùng với chiếc Audi A6L – phiên bản duy nhất tại Trung Quốc-dài hơn xe tiêu chuẩn
A6 10 cm để làm cho hàng ghế sau tách biệt hơn với lái xe. Tại gian hàng của GM, các
mẫu mã được trang trí tinh tế đặt bên cạnh chiếc Cadillac CTS 3.6, chiếc Chevrolet
Aveo mui kín mới và hãng còn tặng cho người tiêu dùng Trung Quốc cơ hội nếm mùi
vị của chiếc xe vương giả trước đây-Cadillac Eldorado 1959.
Nhưng tất cả vẻ hào nhoáng trong dịp hội chợ trên không thể che giấu được
những thử thách mà hai công ty hiện đang phải đối mặt tại Trung Quốc. Cả hai đều
sớm có mặt tại Trung Hoa lục địa—GM thành lập liên doanh tại Thượng Hải vào năm
1997 trong khi VW có mặt tại đó vào 21 năm trước đây—và nhanh chóng thống lĩnh
thị trường. Nhưng hiện tại họ đang bị đánh bại bởi những nhà sản xuất nhỏ hơn với
những chiếc xe hơi rẻ hơn. Dẫn đầu là thành công của loại xe hơi Elantra, bắt đầu với
giá 13.000 USD, doanh số bán hàng của Hyundai Motor Co.tại Trung Quốc bay vọt
lên 156% ở quý đầu so với cùng kỳ năm ngoái, theo số liệu của nhà nghiên cứu thị
trường CSM Worldwide. Honda Motor Co. (HMC ) cũng đã bán thêm được 76% số
lượng xe hơi Fit có giá 10 360 USD. Doanh nghiệp Chery trong nước cũng tăng được
số lượng bán 42%, với sự bùng nổ của loại xe 3 600 USD QQ. VW, trong khi đó, từ
40% thị phần vào năm 2001 đột ngột giảm xuống dưới 20% vào năm ngoái, doanh số
giảm gần 2/3 vào quý đầu năm nay. Doanh số của GM tại Thượng Hải, liên doanh lớn
nhất của GM ở Trung Quốc đã giảm 35% ở quý I, toàn bộ lợi nhuận tại Trung Quốc
giảm 80%, hiện xuống còn 33 triệu USD.
Lý do của sự thăng trầm này rất đơn giản. Chỉ mới vài năm trước đây, hầu hết ô
tô được bán cho các công ty thuộc quyền sở hữu nhà nước-nơi người mua không phải

dự đoán tăng 30% vào năm nay. Chery tung ra loại sản phẩm mới tại cuộc triển lãm
Thượng Hải, xe thể thao S16 trong khi Huyndai dự định đưa 3 loại xe mới vào Trung
Quốc trong năm tới. Thực vậy, Huyndai coi Trung Quốc như một bước để tiến tới
thành lập một liên minh lớn hơn. Hãng này dự định đầu tư 1.1 tỷ USD vào năm 2008
để tăng gấp 3 khả năng sản xuất hàng năm tới 600 000 so với 200 000 vào năm nay.
Ford Motor Co. đang lên kế hoạch đầu tư 1 tỷ USD. Nissan Motor Co. sẽ lập thêm 250
điểm phân phối để nâng tổng số lên 400 và hi vọng bán được 350 000 xe vào năm
2007 so với dự đoán 140 000 xe vào năm nay. “Đến muộn hay đến sớm thì cũng
không quá quan trọng,” Carlos Ghosn-Giám đốc kinh doanh của Nissan cho hay. “Tạo
ra sản phẩm tốt và cung cấp dịch vụ tốt, bạn sẽ thành công”.
Đáp lại, cả GM và VW đều đang tiến hành sửa chữa lại các nhà máy của mình,
đáng chú ý nhất là thay thế đội ngũ quản lý tại Trung Quốc. VW tuyên bố vào tháng tư
vừa qua rằng mùa hè này Winfried Vahland, Phó giám đốc ban lãnh đạo tại chi nhánh
Skoda Auto, sẽ thay thế cho Folker Weissgerber-nhân vật chịu trách nhiệm tại Trung
Quốc. Nhà quản lý trong nước Leissner cũng đang chuẩn bị nghỉ hưu vào năm nay. Tại
GM, ông chủ lâu đời Philip Murtaugh tại Trung Quốc, người giám sát liên doanh
Thượng Hải từ khi bắt đầu, cũng đã nghỉ vào tháng ba do có nhiều tin đồn về sự bất
đồng với những cơ quan đầu não.
Hai nhà dẫn đầu cũng đang sớm tìm cách tăng cường loại xe hơi nhỏ hơn. VW
đã bán xe Golf $9 000 và Polo $12 000 tại Trung Quốc và dự định tung ra ít nhất 2
loại xe mới mỗi năm, nhưng đang bị thất bại trong việc bán lẻ. GM cũng có loại xe
$8,000 Chevy Spark-loại xe mà GM cho rằng Chery ăn cắp bản quyền với nhãn hiệu
QQ (Chery thất bại trong việc đưa ra lời bình luận về vấn đề này, việc kiện cáo hiện
chưa được xét xử). Doanh số bán Spark đã tăng gấp ba vào quý đầu dù nó còn thấp
hơn số lượng xe QQ bán được 25%. Về phần mình, GM dự đoán tăng doanh số lên
gấp đôi vào năm nay và cho rằng thị phần của họ thậm chí đã nhích lên vào quý đầu.
Vẫn còn một số hoài nghi dù cả hai đã đủ mạnh để tiếp tục cuộc chơi hay chưa. “Mức
giá mà GM và Volkswagen đưa ra vẫn còn hơi cao”. Tổng giám đốc điều hành của
VW, ông Bernd Pischetsrieder cho rằng công ty không muốn tham gia vào cuộc chiến
về giá-yếu tố có thể triệt phá lợi nhuận. “Thị phần (tại Trung Quốc) rất quan trọng với