Bi ging lõm sng Nhi khoa B mụn Nhi HY H Ni
123
BI GING THC HNH LM SNG IMCI

Phát hiện, đánh giá V xử trí
các dấu hiệu nguy hiểm ton thân ở trẻ em

I Hnh chính:
1. Thời gian giảng: 4 giờ.
2. i tng: Y4, Y6 a khoa
3. Địa điểm giảng: Thực địa cộng đồng - Trạm y tế xã.
4. Ngời biên soạn: PGS.TS Nguyễn Gia Khánh .
II.Mục tiêu bi giảng thực hnh:
1. Phân biệt, phát hiện đợc các dấu hiệu nguy hiểm ton thân ở trẻ em.
2. Biết cách khám để phát hiện các dấu hiệu nguy hiểm ton thân ở trẻ em.
3. Xử trí cấp cứu đợc trớc những trẻ em có dấu hiệu nguy hiểm ton thân trớc khi chuyển viện.
III. Ni dung
1. Định nghĩa
1.1.Các dấu hiệu nguy hiểm ton thân l những biểu hiện trẻ mắc một bệnh rất nặng ảnh hởng
đến tình trạng của trẻ cần phải đợc xử trí cấp cứu.
1.2.Dấu hiệu nguy hiểm ton thân bao gồm 4 dấu hiệu.
1) Trẻ bỏ bú hoặc không uống đợc.
2) Trẻ nôn tất cả mọi thứ
3) Trẻ co giật
4) Trẻ ngủ li bì v khó đánh thức
1.3. Các dấu hiệu nguy hiểm ton thân l biểu hiện của những bệnh nặng do nhiều nguyên
nhân khác nhau nh: Nhiễm trùng huyết, nhiễm khuẩn não mng não, các bệnh diễn biến
nặng nh viêm phổi nặng, tiêu chảy nặng có rối loạn điện giải v thăng bằng kiềm toan.
1.4. Đối với trẻ từ 1 tuần - 2 tháng những biểu hiện nhiễm khuẩn nặng đều l những dấu hiệu
nguy hiểm ton thân quan trọng nh nhiễm khuẩn huyết, viêm phổi nặng.
2. Phơng pháp phát hiện các dấu hiệu nguy hiểm ton thân.

ứng với các tiếng động xung quanh.
2.2.4. Trẻ ngủ li bì, khó đánh thức.
- L trẻ không tỉnh táo, không quan tâm đến những gì xảy ra xung quanh, không nhìn mẹ,
không nhìn vo ngời khám khi hỏi chuyện, không quan tâm đến bú mẹ hoặc ăn uống m lẽ
ra trẻ thức v đáp ứng với những kích thích bên ngoi.
- Khi kích thích nh gây đau trẻ có thể thức nhng sau đó lại ngủ lịm khi ngừng kích thích, trẻ
nhìn thẩn thơ, thờ ơ không chú ý tới ngoại cảnh gọi l ngủ g.
- Trẻ khó đánh thức l trẻ không phản ứng khi chạm vo ngời, lay hoặc hỏi chuyện, không
thể đánh thức đợc.
Bi ging lõm sng Nhi khoa B mụn Nhi HY H Ni
125
Cần hỏi b mẹ xem lúc bình thờng trẻ có khó đánh thức không?
Quan sát trẻ khi mẹ hỏi chuyện, lay hoặc vỗ tay.
3. Nếu trẻ từ 1 tuần đến 2 tháng tuổi.
Ngoi những dấu hiệu trên nếu trẻ có các dấu hiệu sau:
3.1. Các biểu hiện hô hấp:
- Thở nhanh 60 l/1phút
- Rút lõm lồng ngực nặng.
- Cánh mũi phập phồng.
3.2. Các biểu hiện nhiễm khuẩn tại chỗ:
- Tẩy đỏ quanh rốn.
- Mum mủ, nhiễm khuẩn nặng ở da
- Chảy mủ tai
3.3. Sốt

37
o
5: Sờ thấy nóng hoặc hạ nhiệt độ, Sờ thấy lạnh 35,5
o
C

5 Tiêu chảy kéo dài ở trẻ em 6
6 Đau bụng ở trẻ em 8
7 Khám lâm sàng hệ hô hấp trẻ em 19
8 Nhiễm khuẩn hô hấp cấp tính ở trẻ em 21
9 Bệnh viêm phế quản phổi 23
10 Hen phế quản 26
11 Đặc điểm giải phẫu sinh lý hệ tuần hoàn 30
12 Bệnh thấp tim 32
13 Suy tim ở trẻ em 37
14 Bệnh tim bẩm sinh, phân loại và các bệnh thường gặp 42
15 Chăm sóc trẻ sơ sinh đủ và thiếu tháng 48
16 Hội chứng vàng da sơ sinh 49
17 Hội chứng suy hô hấp ở trẻ sơ sinh 53
18 Nhiễm khuẩn sơ sinh 60
19 Đặc điểm tạo máu trẻ em 66
20 Thiếu máu thiếu sắt 71
21 Thiếu máu tan máu 73
Bài giảng lâm sàng Nhi khoa Bộ môn Nhi ĐHY Hà Nội
127
22 Hội chứng xuất huyết 78
23 Bạch cầu cấu ở trẻ em 81
24 Đặc điểm thần kinh trẻ em 84
25 Sự phát triển tâm thần vận động ở trẻ em 86
25 Chảy máu trong sọ ở trẻ em 89
27 Bướu cổ đơn thuần 92
28 Suy giáp trạng bẩm sinh 94
29 Đặc điểm hệ tiết niệu trẻ em 98
30 Bệnh viêm cầu thận cấp sau nhiễm khuẩn ở trẻ em 100
31 Cách lấy nước tiểu 24 giờ, xét nghiệm định tính Protein niệu ở bệnh nhân
hội chứng thận hư bằng phương pháp chưng đốt, nhỏ Domet, acid lactic,