CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CHIẾN LƯỢC XUẤT KHẨU CỦA DOANH
NGHIỆP NGÀNH MAY
I. Một số vấn đề về hoạt động xuất khẩu của doanh nghiệp
1. Xuất khẩu
Xuất khẩu là một trong những hoạt động quan trọng của kinh tế đối ngoại.
Tính ưu việt của nó đã được biết đến từ lâu qua các mô hình phân tích của
Adam Smith, Ricardo, … mà vấn đề mấu chốt của xuất khẩu là do tính chuyên
môn hoá nhằm khai thác lợi thế so sánh của các quốc gia.
Theo từ điển kinh tế chính trị thì xuất khẩu là "việc đưa hàng hoá và của cải
vật chất của một nước ra bán trên thị trường nước ngoài”. Những đối tượng để
xuất khẩu là hàng hoá được sản xuất ở trong nước, cũng như hàng hoá trước đây
đã nhập từ nước ngoài và được chế biến, đôi khi cả hàng hoá nhập nhưng không
qua chế biến "
1
Xuất khẩu là hoạt động kinh doanh thu doanh lợi bằng cách bán sản phẩm
hoặc dịch vụ ra thị trường ngoài nước và với yêu cầu sản phẩm hoặc dịch vụ đó
phải di chuyển ra khỏi biên giới một quốc gia.
Hay nói một cách ngắn gọn thì xuất khẩu chính là việc bán hàng ra nước
ngoài.
Trong xu thế toàn cầu hiện nay, xuất khẩu là một hình thức đầu tiên và ít rủi
ro nhất để các doanh nghiệp tham gia vào thị trường nước ngoài sau này.
Hàng hoá xuất khẩu rất đa dạng, bao gồm: hàng tiêu dùng, hàng công
nghiệp, hàng thuỷ sản … dịch vụ tư vấn, dịch vụ khoa học kỹ thuật, du lịch,
dịch vụ thông tin …
Đặc đỉêm của hoạt động xuất khẩu là:
- Hàng hoá ra khỏi biên giới quốc gia: Đây là đặc điểm thật sự khác biệt với
hoạt động mua bán ở thị trường trong nước.
1 Từ điển Kinh tế chính trị, nhà xuất bản Tiến Bộ - NXB Sự thật, tr 533, 1987
- Tiền thanh toán trong xuất khẩu rất đa dạng (ngoại tệ, hàng hoá, dịch vụ) :
thông thường do hai bên thoả thuận nhưng thường có xu hướng dùng đồng
ngoại tệ mạnh (hiện nay như đồng USD, EURO)

cho công nhân, tạo bầu không khí tin tưởng lẫn nhau trong doanh nghiệp.
Xuất khẩu tốt sẽ giúp doanh nghiệp may xây dựng uy tín cả trong và ngoài
nước. Trên thị trường quốc tế thì doanh nghiệp được biết đến như một sản phẩm
mang chất lượng quốc tế còn trên thị trường trong nước với thành tích xuất khẩu
của mình sẽ được biết đến như một thương hiệu đã được khẳng định, sẽ tô điểm
thêm như một cú huých với thị trường trong nước.
3. Các phương thức xuất khẩu chủ yếu của doanh nghiệp may
3. 1 Xuất khẩu trực tiếp:
Là việc xuất khẩu hàng hoá, dịch vụ do chính doanh nghiệp sản xuất hoặc
mua của các tổ chức sản xuất trong nước xuất khẩu ra nước ngoài thông qua hệ
thống tổ chức của mình mà không qua bất kỳ tổ chức trung gian nào.
- Ưu điểm:
+ Tiết kiệm được chi phí trung gian
+ Doanh nghiệp khai thác triệt để mức giá xuất khẩu
+ Có cơ hội tiếp cận và làm quen dần với khách hàng
- Nhược điểm:
+ Yêu cầu các cán bộ kinh doanh phải giỏi chuyên môn nắm rõ tình hình thị
trường xuất khẩu.
+ Đòi hỏi vốn lớn
3.2 Xuất khẩu uỷ thác:
Là hình thức xuất khẩu trong đó các đơn vị ngoại thương thay mặt người
sản xuất ký kết các hợp đồng mua bán, tiến hành các thủ tục cho hoạt động xuất
khẩu và thu được một khoản hoa hồng thù lao nhất định.
3. 3 Mua bán đối lưu
Là việc xuất nhập khẩu bằng hàng hoá giữa các quốc gia trong đó người
bán đồng thời là người mua hàng theo giá trị tương đương. Hai loại nghiệp vụ
phổ biến trong mua bán đối lưu là đổi hàng và trao đổi bù trừ.
 Đổi hàng: trao đổi một hay nhiều hàng này lấy một hay nhiều hàng
khác. Tổng giá trị tương đương nhau. Khi thiếu hụt thì trả bằng
hàng khác.

hình thức này có thể hàng không về chăng nữa mà nhận từ nước ngoài rồi bán
lại ngay cho người mua ở nước khác.
3. 6 Giao dịch qua trung gian
Tức là người xuất khẩu và người nhập khẩu giao dịch với nhau qua người
thứ ba.
Giao dịch qua trung gian có ưu điểm là do trung gian nắm chắc tình hình
thị trường tiêu thụ, giúp nhà xuất khẩu giảm bớt chi phí bộ máy quản lý cồng
kềnh ở nước nhập khẩu, các nghiệp vụ khác như vận chuyển, phân loại hàng
hoá của nhà trung gian sẽ chuyên nghiệp hơn. Có thể người trung gian cũng lấy
mức lãi vừa phải thôi nên nhà xuất khẩu có nhiều thuận lợi mở rộng thị trường.
Tuy nhiên so với hình thức xuất khẩu trực tiếp thì giao dịch qua trung gian sẽ
làm mất cơ hội quan hệ trực tiếp với thị trường, hoàn toàn phụ thuộc vào trung
gian. Hàng gửi trung gian bán chưa chắc đã bán được gây ứ đọng vốn, phải
nhận lại hàng. Vì trung gian phải làm việc với nhiều nhà xuất khẩu nên có khi
tiêu thụ hàng cho nhà xuất khẩu này thì gây khó khăn cho tiêu thụ hàng của nhà
xuất khẩu kia.
II. Tổng quan về chiến lược xuất khẩu
1. Chiến lược kinh doanh quốc tế của doanh nghiệp
Kinh doanh quốc tế là toàn bộ các hoạt động giao dịch, kinh doanh được
thực hiện giữa các quốc gia nhằm thoả mãn mục tiêu kinh doanh của các chủ
thể tham gia.
Kinh doanh quốc tế đựơc hình thành từ rất sớm nhưng cho đến những năm
90 nó thực sự phát triển mạnh mẽ và trở thành một xu hướng chính hiện nay. Rõ
ràng thế giới đang thu hẹp dần trở thành một thị trường chung thì kinh doanh
quốc tế càng trở thành một hoạt động quan trọng của các doanh nghiệp, cá nhân,
các tổ chức kinh tế.
Hoạt động kinh doanh quốc tế bao gồm các lĩnh vực chính như thương mại
hàng hoá (xuất nhập khẩu hàng hoá), thương mại dịch vụ (xuất nhập khẩu dịch
vụ), đầu tư trực tiếp nước ngoài.
Từ đó ta có khái niệm về chiến lựơc kinh doanh quốc tế của doanh nghiệp