SỞ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ LÂM ĐỒNG
TRUNG TÂM ỨNG DỤNG KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ
BÁO CÁO KẾT QUẢ
XÂY DỰNG TIÊU CHUẨN HOA CÚC CẮT CÀNH
Dự án: “Xây dựng mô hình ứng dụng khoa học công nghệ
trong sản xuất hoa tại Đà Lạt – Lâm Đồng”
Tháng 01/2010
MỞ ĐẦU
Ngành sản xuất hoa cắt cành tại Đà Lạt đã được hình thành và phát triển hơn
60 năm qua. Sản phẩm hoa Đà Lạt đã có mặt trên nhiều thị trường hoa trong nuốc và
quốc tế. Hoa cắt cành trong những năm qua thực sự trở thành một ngành sản xuất
mang lại hiệu quả cao và là cơ cấu kinh tế quan trọng của thành phố Đà Lạt và tỉnh
Lâm Đồng.
Sản phẩm hoa cắt cành ở Đà Lạt - Lâm Đồng trong những năm gần đây đã
mang lại nguồn thu nhập tương đối ổn định cho người sản xuất so với canh tác một số
loại cây trồng khác. Với nhiều chủng loại hoa phong phú và đa dạng, được canh tác
trên diện tích lớn, trong đó sản lượng cao là hoa cúc, hoa hồng, địa lan, lily, đồng
tiền, glayơn, cẩm chướng, kiết tường, ... cùng với việc mở rộng thị trường tiêu thụ đã
thúc đẩy người sản xuất gia tăng diện tích canh tác các loại hoa có giá trị.
Mặc dù đạt được nhiều tiến bộ trong việc áp dụng các giải pháp kỹ thuật mới
trong thâm canh cây hoa và bảo quản hoa sau thu hoạch, nhưng nhìn chung, ngành
sản xuất hoa tại Đà Lạt - Lâm Đồng vẫn còn gặp rất nhiều hạn chế. Đó là công nghệ
nhà kính hiện nay chưa đủ cơ sở khoa học và nó được hình thành một cách tự phát
dựa trên nhu cầu sản xuất của các nông hộ. Các quy trình trồng, chăm sóc các chủng
loại hoa chưa thật sự hoàn chỉnh để có thể phổ biến cho người sản xuất, vẫn còn là
những bước đi dò dẫm từ những kinh nghiệm truyền thống lâu đời gắn với những học
hỏi cóp nhặt. Công nghệ thu hoạch, bảo quản sau thu hoạch, phân phối, vận chuyển
và đầu ra của sản phẩm là những vấn đề còn nhiều hạn chế trong giai đoạn hiện nay
đối với người sản xuất.
Để một sản phẩm hoa cắt cành đến với thị trường và được thị trường chấp nhận
thì nó phải bảo đảm các yếu tố chất lượng nhất định. Tiêu chuẩn chất lượng hoa được

Khí Ethylene không mùi, không màu và nó được sản sinh ra từ các tế bào già. Lượng
Ethylene cao có thể gây tác hại cho hoa như làm cho tuổi thọ hoa ngắn, hoa búp
không đủ sức để nở, hoa mau bị héo, hoa bị rụng cánh và nụ, hoa bị nhạt màu …. Vì
vậy, cần giữ hoa cách xa khỏi khí Oxyt Carbon, khói, hơi Gas rò rỉ, trái cây chín và
những loại hoa đã nở khác.
Những tổn thương do sâu hại và bệnh cây gây ra trong quá trình sản xuất là
nguyên nhân khiến hoa bị giảm chất lượng và kém tuổi thọ. Đóng hoa trong thùng
không có lỗ thoáng khí, để nơi nắng nóng sau đó làm lạnh sẽ khiến hơi nước ngưng
tụ trong thùng dẫn đến việc hoa bị nhiễm nấm trên hoa, lá (Botrytis). Trữ lạnh hoa
quá thời gian cho phép cũng là nguyên nhân gây một số bệnh cho hoa và làm giảm
tuổi thọ của hoa.
Hiện tượng vàng lá thường xảy ra trên một số giống hoa mẫn cảm như hoa
Thủy tiên, hoa Lily, hoa Trạng Nguyên …. là do cây bị rối loạn sinh lý. Các kích
thích tố thực vật được sử dụng trong qui trình xử lý hoa sau thu hoạch sẽ giúp ngăn
ngừa lá bị vàng.
Khi thu hoạch hoa quá sớm, không đúng độ nở thì lượng đường chứa trong
những nụ hoa và thân hoa không đủ, hoa không đủ năng lượng để nở. Do đó cần cung
cấp đủ đường sẽ giúp cây nở hoa tốt hơn. Bên cạnh đó, sử dụng thuốc diệt khuẩn sẽ
giúp ngăn ngừa sự phát triển của vi khuẩn trong nước cắm hoa.
Hoa không hấp thu đủ nước, các mạch dẫn nước bị tắt nghẽn do nước bị nhiễm
khuẩn, hoa bị mất nước trong quá trình vận chuyển…. Nếu hoa hút không đủ nước
thì phải sử dụng các chất làm ẩm. Nếu hoa bị tắc nghẽn mạch dẫn do vi khuẩn gây ra
thì phải sử dụng acid citric và sulfat nhôm để làm giảm độ pH, sử dụng thuốc sát
khuẩn.
Vấn đề vệ sinh, rửa sạch xô đựng hoa với xà phòng hoặc chlor 1 tuần/lần.
Dùng dung dịch xử lý hoa sau thu hoạch để tiêu diệt vi khuẩn trên hoa. Xử lý hoa sau
thu hoạch đúng qui trình. Tất cả những việc này được thực hiện nhằm ngăn ngừa cơ
hội nhiễm bệnh cho hoa.
2/ Thu hoạch và bảo quản sau thu hoạch
Nên thu hoạch vào sáng sớm hoặc chiều mát vì lúc này lượng đường dự trữ

chỉ đưa ra những quy định ước lệ để áp dụng cho cơ sở mình. Những quy định này
cũng không có tiêu chí đánh giá cụ thể về chất lượng cũng như phân loại hoa, hầu hết
đều đánh giá theo cảm quan, chưa có những định chuẩn cụ thể.
Tiêu chuẩn chất lượng hoa được đánh giá bằng các chỉ tiêu kỹ thuật như chiều
dài và độ cứng cành hoa; mức độ sạch sâu bệnh và hoá chất; kích thước, màu sắc
bông hoa; độ trưởng thành và độ tươi của cành hoa; sự cân đối giữa hoa và bộ lá; độ
bền trong bình (hay tuổi thọ cành hoa)…. nhưng hiện nay chưa có đơn vị chức năng
hoặc cơ sở doanh nghiệp nào xây dựng và áp dụng.
Một số tiêu chuẩn hoa tươi của thị trường châu Âu xây dựng từ năm 1982 được
áp dụng rộng rãi. Tuy nhiên các tiêu chuẩn này chưa được nghiên cứu và áp dụng tại
Đà Lạt.
Trên thực tế, tại Đà Lạt, hiện nay chỉ mới có công ty Dalat Hasfarm Agrivina
Ltd. xây dựng những tiêu chuẩn chất lượng và phân loại để áp dụng cho sản phẩm
của mình.
II/ MỘT SỐ TIÊU CHUẤN CHẤT LƯỢNG, PHÂN LOẠI HOA CẮT CÀNH
1/ Xác định chất lượng hoa theo điểm số
Để thuận tiện cho việc đánh giá tiêu chuẩn chất lượng, phân loại hoa đáp ứng
cho nhu cầu giao dịch thương mại, tại các trung tâm giao dịch hoa quốc tế, người ta
thường áp dụng phương pháp xác định chất lượng hoa theo điểm số.
Phương pháp xác định điểm số này dựa trên các đặc điểm về tình trạng hoa,
hình dạng, màu sắc hoa, thân lá và được thực hiện theo thang bảng điểm sau:
Stt Nội dung đánh giá Điểm
tối đa
Ghi chú
1 Tình trạng hoa 25
Cành hoa không bị tổn thương vật lý hoặc sâu bệnh 10
Hoa tươi, không có dấu hiệu hóa già 15
2 Hình dạng 30
Hình dạng đặc trưng của giống 10
Nụ hoa không quá nhỏ hoặc quá nở 5

Loại B, chiều dài 60-65 cm, đường kính hoa 9-10 cm
Loại C, chiều dài 55 cm, đường kính hoa 8 cm
2.3/ Hoa Đồng tiền (Gerbera)
Tiêu chuẩn chất lượng: Cành thẳng, thân cứng cáp. Hoa tròn đều, không méo
mó, khuyết tật, không sâu bệnh; cánh hoa trên đầy đủ, không gãy rụng. Cắt đúng độ
già, nhụy trung tâm phát triển lớn, thể hiện rõ màu sắc.
Tiêu chuẩn phân loại: Bảo vệ hoa bằng sleeve bóng kính để tránh gãy cánh
hoa. Bó 10 cành, chiều dài trên 50 cm.
2.4/ Hoa Loa kèn (Arum)
Tiêu chuẩn chất lượng: Cành thẳng, cứng. Hoa không biến dạng, không sâu
bệnh; sạch, không trầy, nâu, nhăn.