NHẬN XÉT VÀ CÁC GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN QUY TRÌNH KIỂM TOÁN
KHOẢN MỤC NỢ PHẢI TRẢ TRONG KIỂM TOÁN BÁO CÁO TÀI CHÍNH
DO CÔNG TY TRÁCH NHIỆM HỮU HẠN KIỂM TOÁN ERNST YOUNG
THỰC HIỆN
2.1 Nhận xét về thực trạng quy trình kiểm toán khoản mục phải trả nhà cung cấp
trong kiểm toán báo cáo tài chính do Công ty kiểm toán Ernst & Young thực
hiện

2.1.1 Những ưu điểm trong thực tế
Quy trình kiểm toán khoản mục phải trả nhà cung cấp nói riêng và xét toàn diện
một cuộc kiểm toán của Công ty TNHH Kiểm toán E&Y được đánh giá là hiệu quả và
có nhiều ưu điểm so với các công ty trong cùng lĩnh vực. Sở dĩ có điều này là do Công
ty đã tuân thủ nghiêm ngặt các yêu cầu, hướng dẫn, thủ tục do E&Y Toàn cầu đặt ra.
Bên cạnh đó, yếu tố con người đóng vai trò quan trọng bởi Công ty có một đội ngũ
nhân viên có trình độ chuyên môn đảm bảo và được thường xuyên trang bị, cập nhật
kiến thức qua các đợt tập huấn định kỳ.
Thứ nhất, về công tác chuẩn bị kiểm toán
Giai đoạn chuẩn bị kiểm toán là bước công việc đầu tiên của tổ chức công tác
kiểm toán. Đây là công việc có ý nghĩa quyết định chất lượng kiểm toán. Giai đoạn này
tạo ra tiền đề về pháp lý, phương tiện, con người cho cuộc kiểm toán. Giai đoạn chuẩn
bị được chuẩn bị tốt và thích hợp sẽ giúp cho KTV xác định được các vấn đề trọng tâm
cần tập trung chú ý, những điểm nút quan trọng kiểm toán, những bộ phận có thể có rủi
ro, những vấn đề cần được nhận biết, để tránh sai sót và hoàn tất công việc được nhanh
chóng. Giai đoạn này cũng giúp cho KTV có kế hoạch sử dụng các trợ lý kiểm toán một
cách có hiệu quả, phối hợp ăn ý giữa những tài liệu của các chuyên gia hoặc của các
KTV khác.
Như vậy, công tác chuẩn bị và lập kế hoạch có chu đáo thì mới đảm bảo thành
công của cuộc kiểm toán. Tại E&Y, các cuộc kiểm toán luôn được chuẩn bị và lập kế
hoạch chi tiết đảm bảo tuân thủ theo chuẩn mực kiểm toán Việt Nam cũng như chuẩn
mực kiểm toán quốc tế. Công việc lập kế hoạch kiểm toán được E&Y thực hiện tốt với
ba ưu điểm nổi bật.

Thứ hai, về giai đoạn thực hiện kiểm toán
Dựa trên kế hoạch kiểm toán và chương trình kiểm toán chi tiết đã lập, KTV của
E&Y Việt Nam đã thực hiện kiểm toán một cách toàn diện các báo cáo tài chính của
khách hàng. Với khoản mục phải trả người bán, việc vận dụng linh hoạt các phương
pháp kỹ thuật kiểm toán và tuân thủ chương trình kiểm toán do E&Y đặt ra thực sự đã
đảm bảo các thủ tục kiểm toán là đầy đủ và đáng tin cậy, công tác kiểm toán đã đạt mức
hợp lý cần thiết.
Một là,về thực hiện chương trình kiểm toán
Việc thực hiện kiểm toán khoản mục phải trả nhà cung cấp của KTV công ty
TNHH E&Y Việt Nam được vận dụng rất linh hoạt. Tùy theo đánh giá về hệ thống
KSNB của khách hàng mà KTV lựa chọn cách thức tiếp cận cuộc kiểm toán hiệu quả.
Nếu khách hàng có hệ thống KSNB hiệu quả, KTV có thể sử dụng phương pháp Tiếp
cận dựa trên hệ thống KSNB để giảm bớt số lượng thử nghiệm chi tiết. Đối với các
khách hàng mà KTV không dự kiến dựa vào hệ thống KSNB thì sẽ áp dụng phương
pháp Tiếp cận dựa vào thử nghiệm cơ bản. Khi đó, cuộc kiểm toán sẽ không tiến hành
thử nghiệm kiểm soát mà thực hiện luôn vào thử nghiệm cơ bản với việc tăng quy mô
mẫu chọn. Các thử nghiệm cơ bản như kiểm tra sổ tiền gửi, tìm kiếm các khoản phải trả
không được ghi nhận, gửi thư xác nhận... được thực hiện xuyên suốt, trọn vẹn, bao quát
được tất cả rủi ro liên quan đến khoản mục phải trả nhà cung cấp.
Hai là, về kỹ thuật thu thập bằng chứng kiểm toán
E&Y Việt Nam có kỹ thuật thu thập bằng chứng đa dạng, đảm bảo các bằng
chứng thu được đủ giá trị để củng cố ý kiến kiểm toán và khẳng định các công việc
kiểm toán đã được thực hiện. Liên quan đến khoản mục phải thu, KTV công ty thường
áp dụng nhiều kỹ thuật khác nhau tùy theo mục đích của thử nghiệm như kiểm tra
chứng từ, quan sát, phỏng vấn khi tìm hiểu quy trình và thực hiện walk-through; tính
toán lại khi đánh giá các khoản phải trả có gốc ngoại tệ; gửi thư xác nhận số dư tới các
nhà cung cấp...
Ba là, về kiểm soát chất lượng với kiểm toán khoản mục phải trả nhà cung cấp
Trong kiểm toán khoản mục phải trả nhà cung cấp nói riêng và kiểm toán các
phần hành nói chung tại Công ty TNHH Kiểm toán E&Y, việc kiểm soát chất lượng là

loại nghiệp vụ , việc ghi nhận khoản phải trả nhà cung cấp phức tạp thì Bảng tường
thuật sẽ có dung lượng lớn với nhiều thông tin khiến cho người theo dõi, rà soát không
có cái nhìn tổng quát và dễ bị hiểu sai.
Bên cạnh phương pháp sử dụng Bảng tường thuật, còn một số các phương pháp
có thể áp dụng cho việc tìm hiểu và mô tả hệ thống KSNB như sử dụng lưu đồ,... Tuy
nhiên, tại E&Y Việt Nam thì các phương pháp này không được sử dụng nhiều.
Thứ hai, về phương pháp chọn mẫu
Khi tiến hành kiểm tra chi tiết, điều kiện lý tưởng là có thể kiểm tra 100% các
nghiệp vụ phát sinh. Khi đó kết quả kiểm tra sẽ chính xác nhất, phát hiện được tối đa
các sai sót, gian lận. Tuy nhiên, việc kiểm tra toàn bộ là điều không khả thi bởi những
giới hạn về thời gian và chi phí kiểm toán. Bởi vậy, KTV luôn luôn phải lựa chọn cách
thức chọn mẫu kiểm tra sao cho hiệu quả. Mẫu được chọn là hiệu quả khi các phần tử
có tính đại diện cho mẫu và phải bao quát được phần lớn rủi ro chứa đựng trong tổng
thể.
Tại E&Y Việt Nam, các KTV khi tiến hành kiểm toán đều áp dụng chọn mẫu
dựa trên giá trị tiền tệ. Việc lựa chọn các đối tượng để kiểm tra căn cứ vào một mức giá
trị được gọi là Threshold. Các đối tượng trên mức threshold (thường bằng 25%TE) sẽ
được chọn để kiểm tra, gọi là “key”. Sau khi đã chọn được các key, kiểm toán viên sẽ
dùng phần mềm MicroStart để xác định số đối tượng còn tiếp tục phải kiểm tra. Số đối
tượng cần tiếp tục kiểm tra này được chọn ngẫu nhiên bởi phần mềm EY Random. Nói
chung, sau khi tiến hành chọn mẫu, giá trị của mẫu chọn sẽ bao quát từ khoảng 75-90%
giá trị của tổng thể.
Từ quy trình trên, có thể thấy E&Y Việt Nam đã hạn chế rủi ro chọn mẫu qua
việc cố gắng bao quát được phần lớn giá trị của khoản mục phải trả người bán. Tuy
nhiên do chủ yếu dựa vào giá trị của các đối tượng nên rủi ro chọn mẫu vẫn có thể xảy
ra. Một là, các sai phạm lặp lại mang tính hệ thống có giá trị nhỏ sẽ có thể không bị
kiểm tra. Hai là, do giá trị threshold được tính dựa trên ước lượng mức trọng yếu nên
việc chọn mẫu đã chịu ảnh hưởng của ý kiến chủ quan của KTV ước lượng trọng yếu.
Thứ ba, về thủ tục phân tích
Một cuộc kiểm toán thành công không chỉ ở việc tiến hành các thủ tục hiệu quả

tường thuật. Mặc dù sử dụng như vậy sẽ tốn kém về mặt thời gian nhưng hiệu quả đem
lại lớn do kết hợp được ưu điểm của cả hai phương pháp bảng tường thuật và lưu đồ.
bảng tường thuật dễ sử dụng và dễ thực hiện nhưng nếu việc ghi nhận khoản phải trả
nhà cung cấp phức tạp thì Bảng tường thuật sẽ có dung lượng lớn với nhiều thông tin
khiến cho người theo dõi, rà soát gặp khó khăn. Khi đó việc sử dụng lưu đồ hỗ trợ sẽ
giúp KTV có cái nhìn tổng quát về quy trình. Đối với khoản mục phải trả nhà cung cấp,
việc sử dụng lưu đồ hỗ trợ bảng tường thuật phải đảm bảo rằng lưu đồ được xây dựng
phản ánh đầy đủ các yếu tố của hệ thống KSNB
+ Môi trường kiểm soát là nền tảng cho các cấu phần khác trong hệ thống kiểm
soát nội bộ của doanh nghiệp nhằm xây dựng những nguyên tắc và cơ cấu hoạt động
phù hợp. Nói đến môi trường kiểm soát với khoản mục phải trả nhà cung cấp, người ta