BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

BỘ NỘI VỤ

HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

NGUYỄN THỊ NHƢ NGỌC

KIỂM SOÁT THỦ TỤC HÀNH CHÍNH
TẠI TỈNH LONG AN

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ CÔNG

THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH – NĂM 2019


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

BỘ NỘI VỤ

HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

NGUYỄN THỊ NHƢ NGỌC

KIỂM SOÁT THỦ TỤC HÀNH CHÍNH
TẠI TỈNH LONG AN

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ CÔNG

Mã số: 8 34 04 03


Thành phố Hồ Chí Minh, ngày 09 tháng 9 năm 2019
Tác giả luận văn

Nguyễn Thị Nhƣ Ngọc


MỤC LỤC
Trang phụ bìa
Lời cam đoan
Lời cảm ơn
Mục lục
Danh mục các chữ viết tắt
Danh mục các bảng biểu, sơ đồ
Trang
MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài ........................................................................................ 1
2. Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài ................................................. 1
2.1. Đề tài về cải cách thủ tục hành chính ................................................. 3
2.2. Đề tài về kiểm soát thủ tục hành chính ............................................... 5
2.3. Một số bài viết công bố trên sách, tạp chí và cổng thông tin điện tử .........6
3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu ............................................................. 8
3.1. Mục đích nghiên cứu........................................................................... 8
3.2. Nhiệm vụ nghiên cứu .......................................................................... 8
4. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu.............................................................. 8
4.1. Đối tƣợng nghiên cứu ......................................................................... 8
4.2. Phạm vi nghiên cứu............................................................................. 9
5. Phƣơng pháp nghiên cứu............................................................................ 9
5.1. Phƣơng pháp chung ............................................................................. 9
5.2. Phƣơng pháp cụ thể ............................................................................. 9
6. Ý nghĩa của đề tài ...................................................................................... 10

1.4.3. Tại tỉnh Đồng Tháp ......................................................................... 35
1.4.4. Bài học kinh nghiệm ....................................................................... 37
Tiểu kết Chƣơng 1 ......................................................................................... 38
CHƢƠNG 2. THỰC TRẠNG KIỂM SOÁT THỦ TỤC HÀNH CHÍNH TẠI
TỈNH LONG AN .......................................................................................... 40
2.1. Vài nét về cơ quan kiểm soát thủ tục hành chính và việc ban hành các văn
bản chỉ đạo, hƣớng dẫn về kiểm soát thủ tục hành chính tại tỉnh Long An . 40
2.1.1. Cơ quan kiểm soát thủ tục hành chính tại tỉnh Long An ................ 40
2.1.2. Việc ban hành các văn bản chỉ đạo, hƣớng dẫn về kiểm soát thủ tục
hành chính tại tỉnh Long An ..................................................................... 47


2.2. Thực hiện kiểm soát thủ tục hành chính tại tỉnh Long An .................... 52
2.2.1. Đánh giá tác động, tham gia ý kiến và thẩm định quy định thủ tục
hành chính ................................................................................................. 52
2.2.2. Công bố, công khai thủ tục hành chính tại tỉnh Long An ............... 56
2.2.3. Giải quyết thủ tục hành chính và đôn đốc giải quyết thủ tục hành
chính cho cá nhân, tổ chức ........................................................................ 62
2.2.4. Kiểm tra việc thực hiện kiểm soát thủ tục hành chính.................... 64
2.2.5. Rà soát, đánh giá thủ tục hành chính .............................................. 66
2.2.6. Tiếp nhận, xử lý phản ánh kiến nghị của cá nhân, tổ chức về quy
định hành chính ......................................................................................... 68
2.3. Đánh giá kết quả thực hiện kiểm soát thủ tục hành chính tại tỉnh Long An
....................................................................................................................... 70
2.3.1. Những kết quả đạt đƣợc .................................................................. 70
2.3.2. Tồn tại, hạn chế ............................................................................... 73
2.3.3. Nguyên nhân của những tồn tại, hạn chế ........................................ 75
Tiểu kết Chƣơng 2 ......................................................................................... 78
CHƢƠNG 3. PHƢƠNG HƢỚNG, GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN KIỂM SOÁT
THỦ TỤC HÀNH CHÍNH TẠI TỈNH LONG AN ...................................... 80


DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
CHỮ VIẾT TẮT

GIẢI NGHĨA CHỮ VIẾT TẮT

CCHC

Cải cách hành chính

PAKN

Phản ánh, kiến nghị

TTHC

Thủ tục hành chính

UBND

Ủy ban nhân dân

Văn phòng Đoàn ĐBQH, Văn phòng Đoàn đại biểu Quốc hội, Hội đồng nhân
HĐND và UBND tỉnh

dân và Ủy ban nhân dân tỉnh

Văn bản QPPL

Văn bản quy phạm pháp luật

trong.
Sơ đồ 2.5. Cơ cấu tổ chức của Phòng Tổng hợp- Kiểm soát TTHC
thuộc Văn phòng Đoàn ĐBQH, HĐND và UBND tỉnh Long An.


MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Thủ tục hành chính (TTHC) có vai trò quan trọng trong đời sống kinh
tế- xã hội và quản lý nhà nƣớc. Xét ở góc độ quản lý nhà nƣớc nói chung,
TTHC là công cụ, phƣơng tiện quan trọng để các cơ quan hành chính thực
hiện việc quản lý đối với từng ngành, lĩnh vực cụ thể. Còn dƣới góc độ xã hội
thì TTHC đƣợc xem là cầu nối để chuyển tải nhiều quy định về chính sách
của nhà nƣớc vào cuộc sống, đảm bảo cho ngƣời dân, tổ chức tiếp cận và thực
hiện các quyền, lợi ích chính đáng, hợp pháp. Mặt khác, TTHC có hợp lý,
đƣợc tổ chức thực hiện tốt sẽ góp phần thúc đẩy kinh tế - xã hội phát triển, tạo
sự đồng thuận từ phía ngƣời dân với nhà nƣớc ngƣợc lại TTHC bất hợp lý, tổ
chức thực hiện không tốt là cơ hội cho tệ tham nhũng, cửa quyền nảy sinh,
làm giảm lòng tin của Nhân dân đối với chính quyền và là lực cản của quá
trình phát triển kinh tế - xã hội.
Vì tầm quan trọng của TTHC nêu trên nên cải cách TTHC luôn đƣợc
Chính phủ xác định là khâu đột phá, là nhiệm vụ cần đƣợc ƣu tiên thực hiện
trong các nội dung của cải cách hành chính. Tuy nhiên, để cải cách TTHC
một cách trực tiếp, hiệu quả và thiết thực nhất thì kiểm soát TTHC đóng một
vai trò hết sức quan trọng, quyết định mọi công việc cải cách và công tác này
đƣợc xem là nhiệm vụ trọng tâm cần đẩy mạnh thực hiện trong những năm
tiếp theo.
Kiểm soát TTHC là công việc mang tính chuyên môn, nghiệp vụ cao,
đƣợc thực hiện theo một quy trình chặt chẽ ngay từ khâu soạn thảo văn bản
quy phạm pháp luật cho đến việc công bố, công khai, tiếp nhận phản ánh, kiến
nghị của tổ chức, công dân về quy định hành chính, từ đó tiến hành rà soát,

TTHC có liên quan mật thiết với cải cách TTHC, vì vậy trong quá trình
nghiên cứu đề tài này, ngoài việc nghiên cứu các công trình có liên quan trực
2


tiếp đến đề tài, tác giả còn nghiên cứu một số công trình gián tiếp đến công
tác kiểm soát TTHC. Đó là:
2.1. Đề tài về cải cách thủ tục hành chính
- “Cải cách thủ tục hành chính về lĩnh vực tài nguyên môi trường tại
UBND huyện Phú Xuyên, thành phố Hà Nội” của tác giả Chu Văn Khánh,
bảo vệ thành công năm 2016 tại Học viện Hành chính Quốc gia. Luận văn
nghiên cứu về thực trạng cải cách TTHC về lĩnh vực tài nguyên môi trƣờngmột lĩnh vực đƣợc xem là phức tạp, nhạy cảm trong quá trình giải quyết các
TTHC tại UBND huyện Phú Xuyên, thành phố Hà Nội, qua đó tác giả đề xuất
những giải pháp nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả trong cải cách TTHC về
lĩnh vực tài nguyên và môi trƣờng tại UBND huyện Phú Xuyên, thành phố Hà
Nội.
- “Cải cách thủ tục hành chính trong lĩnh vực tư pháp tại UBND thị xã
Sơn Tây, thành phố Hà Nội” của tác giả Phƣơng Văn Tám, bảo vệ thành công
năm 2016 tại Học viện Hành chính Quốc gia. Luận văn nghiên cứu về thực
trạng cải cách TTHC về lĩnh vực tƣ pháp tại UBND thị xã Sơn Tây, thành phố
Hà Nội, đề xuất những giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả cải cách TTHC
trong lĩnh vực tƣ pháp tại UBND thị xã Sơn Tây, thành phố Hà Nội.
- “Cải cách thủ tục hành chính tư pháp tại tòa án nhân dân tỉnh Kiên
Giang” luận văn của tác giả Lê Lâm Sơn, bảo vệ thành công năm 2017 tại
Học viện Hành chính Quốc gia cơ sở Thành phố Hồ Chí Minh. Luận văn
nghiên cứu về thực trạng cải cách TTHC tƣ pháp tại Tòa án nhân dân tỉnh
Kiên Giang, trên cơ sở học hỏi kinh nghiệm từ kết quả thực hiện cải cách
hành chính tƣ pháp ở một số nƣớc và kết quả thực hiện mô hình cải cách
TTHC tƣ pháp ở một số Tòa án nhân dân cấp tỉnh của Việt Nam; đề xuất
những giải pháp đổi mới TTHC tƣ pháp tại Tòa án nhân dân tỉnh Kiên Giang.


4


2.2. Đề tài về kiểm soát thủ tục hành chính
- “Nâng cao hiệu quả công tác kiểm soát thủ tục hành chính trong lĩnh
vực quản lý hộ tịch, từ thực tiễn quận Phú Nhuận, Thành phố Hồ Chí Minh”
của tác giả Lê Thị Quãng, bảo vệ thành công năm 2013 tại Học viện Hành
chính Quốc gia cơ sở Thành phố Hồ Chí Minh. Luận văn nghiên cứu một số
vấn đề liên quan đến hoạt động kiểm soát TTHC ở một lĩnh vực cụ thể là
quản lý hộ tịch từ thực tiễn quận Phú Nhuận, thành phố Hồ Chí Minh. Qua
đó, tác giả đƣa ra một số định hƣớng và đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả
của công tác này trong thời gian tiếp theo.
- “Kiểm soát thủ tục hành chính trên địa bàn tỉnh Bến Tre” của tác giả
Bùi Thị Thanh Xuân, bảo vệ thành công năm 2015 tại Học viện Hành chính
Quốc gia cơ sở Thành phố Hồ Chí Minh. Luận văn nghiên cứu một số vấn đề
về lý luận và thực tiễn hoạt động kiểm soát TTHC trên địa bàn tỉnh Bến Tre.
Bên cạnh đó, tác giả nêu ra một số thực trạng và giải pháp nhằm hoàn thiện
hoạt động này trên địa bàn tỉnh Bến Tre trong giai đoạn tiếp theo. Luận văn là
một trong số rất ít những công trình nghiên cứu phân tích một cách có hệ
thống về lý luận và thực tiễn của công tác kiểm soát TTHC của chính quyền
địa phƣơng.
- “Kiểm soát thủ tục hành chính tại tỉnh Tây Ninh” của tác giả Trƣơng
Thành Chung, bảo vệ thành công năm 2016 tại Học viện Hành chính Quốc
gia cơ sở Thành phố Hồ Chí Minh. Luận văn nghiên cứu một số vấn đề về lý
luận và thực tiễn hoạt động kiểm soát TTHC tại tỉnh Tây Ninh khi công tác
này đƣợc chuyển giao từ Văn phòng UBND tỉnh sang Sở Tƣ pháp tỉnh Tây
Ninh quản lý. Tác giả nêu ra một số tồn tại, hạn chế và những điểm tích cực
trong hoạt động kiểm soát TTHC tại tỉnh Tây Ninh, đồng thời luận văn có tiến
hành khảo sát ý kiến của ngƣời dân và cán bộ, công chức về công tác kiểm

lý luận và thực tiễn rất quan trọng đối với đội ngũ cán bộ, công chức làm công
6


tác kiểm soát TTHC. Sách trình bày về vị trí, vai trò của công tác kiểm soát
TTHC; cập nhật những quy định về công tác kiểm soát TTHC, đề cập những
kiến thức, kỹ năng cơ bản về: tham gia ý kiến, thẩm định; công bố, công khai;
đánh giá tác động và rà soát; tiếp nhận xử lý phản ánh, kiến nghị của tổ chức,
cá nhân; chế độ báo cáo và việc kiểm tra thực hiện kiểm soát TTHC. Đây là
tƣ liệu hữu ích, nhằm giúp cán bộ, công chức và những ngƣời tham gia công
tác này nâng cao kỹ năng, hiệu quả hoạt động trong thực tiễn.
- “Kiểm soát thủ tục hành chính - việc làm thiết thực để thực hiện cải
cách TTHC theo tinh thần Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XI” của tác giả
Nguyễn Xuân Phúc, cổng thông tin điện tử của Chính phủ www.chinhphu.vn
ngày 08/4/2011. Trong bài viết của mình, tác giả Nguyễn Xuân Phúc đã phân
tích và chỉ rõ 5 “Yếu tố quyết định thành công” của kiểm soát TTHC trong
giai đoạn tiếp theo là: nâng cao nhận thức của cả hệ thống chính trị về kiểm
soát TTHC; quán triệt tinh thần thần phục vụ cho cán bộ, công chức; kiện
toàn tổ chức và xây dựng năng lực cho đội ngũ cán bộ, công chức thực hiện
nhiệm vụ kiểm soát TTHC; tăng cƣờng công tác phối hợp các cơ quan, đơn vị
kiểm soát TTHC với các cơ quan, đơn vị khác và cuối cùng là thực hiện
truyền thông về kiểm soát TTHC.
- “Khái quát về công tác kiểm soát thủ tục hành chính” của Cục Kiểm
soát thủ tục hành chính, cổng thông tin điện tử về cải cách hành chính nhà
nƣớc (www.caicachhanhchinh.gov.vn) ngày 31/3/2014. Trong bài viết này,
tác giả đã khẳng định kiểm soát TTHC là công việc phải đƣợc tiến hành
thƣờng xuyên, liên tục, không chỉ ở giai đoạn tham gia ý kiến, thẩm định quy
định TTHC trong dự thảo văn bản QPPL mà phải đƣợc tiếp tục ở cả giai đoạn
tổ chức thực hiện TTHC.
Tuy nhiên, cho đến nay chƣa có đề tài nào nghiên cứu về kiểm soát


8


Đối tƣợng nghiên cứu của luận văn là “Kiểm soát thủ tục hành chính tại
tỉnh Long An”.
4.2. Phạm vi nghiên cứu
- Về không gian: Tại tỉnh Long An.
- Về thời gian: Từ năm 2013 đến năm 2019 (trong đó số liệu cụ thể từ
năm 2013 đến năm 2018) tầm nhìn đến năm 2025.
5. Phƣơng pháp nghiên cứu
Trong quá trình nghiên cứu đề tài, tác giả sử dụng các phƣơng pháp
nghiên cứu sau:
5.1. Phƣơng pháp chung
Đề tài đƣợc thực hiện trên phƣơng pháp luận của chủ nghĩa duy vật
biện chứng, phép biện chứng duy vật chủ nghĩa Mác – Lênin và tƣ tƣởng Hồ
Chí Minh, những quan điểm chủ trƣơng của Đảng, chính sách, pháp luật của
nhà nƣớc về kiểm soát TTHC.
5.2. Phƣơng pháp cụ thể
Tác giả vận dụng một số phƣơng pháp liên ngành nhƣ sau:
- Phƣơng pháp phân tích:
Đƣợc sử dụng để phân tích thực trạng kiểm soát TTHC tại tỉnh Long
An, những yếu tố tác động đến kết quả thực hiện. Từ đó tìm ra những ƣu điểm
cần phát huy, những hạn chế và nguyên nhân của những hạn chế để đề xuất
giải pháp khắc phục.
- Phƣơng pháp thống kê:
Đƣợc sử dụng để liệt kê, hệ thống hóa các chủ trƣơng, văn bản có liên
quan đến kiểm soát TTHC; những kết quả mà tỉnh Long An đã đạt đƣợc trong
quá trình thực hiện; thống kê kết quả điều tra xã hội học, các số liệu, biểu mẫu
có liên quan đến kiểm soát TTHC tại tỉnh Long An.


10


- Luận văn có thể làm tài liệu tham khảo cho sinh viên, học viên cao
học của Học viện Hành chính Quốc gia và những ai quan tâm đến lĩnh vực
này.
7. Kết cấu của luận văn
Ngoài phần Mở đầu, Kết luận, Danh mục tài liệu tham khảo, luận văn
đƣợc trình bày có 3 chƣơng:
Chƣơng 1. Tổng quan về kiểm soát thủ tục hành chính.
Chƣơng 2. Thực trạng kiểm soát thủ tục hành chính tại tỉnh Long An.
Chƣơng 3. Phƣơng hƣớng, giải pháp hoàn thiện kiểm soát thủ tục hành
chính tại tỉnh Long An.

11


Chƣơng 1
TỔNG QUAN VỀ KIỂM SOÁT THỦ TỤC HÀNH CHÍNH
1.1. Cơ sở lý luận về thủ tục hành chính và kiểm soát thủ tục hành chính
1.1.1. Khái niệm thủ tục hành chính
Hiện nay, có một số cách hiểu khác nhau về TTHC. Theo cuốn Đại từ
điển tiếng Việt của nhà xuất bản Văn hóa thông tin năm 1988 thì TTHC đƣợc
hiểu là: “Cách thức tiến hành một công việc với nội dung, trình tự nhất định,
theo quy định của cơ quan nhà nước” [71, tr.56]. Theo Từ điển Thuật ngữ
hành chính thì: “Thủ tục hành chính là toàn bộ quy tắc, trình tự do cơ quan
nhà nước có thẩm quyền quy định, theo đó cơ quan hành chính nhà nước, các
tổ chức, cá nhân phải tuân theo trong khi giải quyết các công việc giữa các
cơ quan nhà nước với nhau và giữa cơ quan nhà nước với các tổ chức xã hội,

TTHC trong dự án, dự thảo văn bản QPPL.
Thứ hai, kiểm soát việc thực hiện TTHC: Công bố TTHC; công khai
TTHC; giải quyết TTHC và đôn đốc giải quyết TTHC cho cá nhân, tổ chức;
kiểm tra việc thực hiện nhiệm vụ kiểm soát TTHC tại các cơ quan, đơn vị.
Thứ ba, rà soát, đánh giá, đơn giản hóa TTHC để đề nghị sửa đổi, bổ
sung, thay thế hoặc bãi bỏ, hủy bỏ quy định TTHC.
Thứ tư, tiếp nhận, xử lý phản ánh kiến nghị về quy định hành chính của
cá nhân, tổ chức.
1.2. Cơ sở pháp lý, sự cần thiết, thẩm quyền và các yếu tố tác động
đến kiểm soát thủ tục hành chính
1.2.1. Cơ sở pháp lý
Kiểm soát TTHC đƣợc thực hiện bởi các văn bản QPPL sau:
- Nghị định số 20/2008/NĐ-CP ngày 14/02/2008 của Chính phủ về tiếp
nhận, xử lý phản ánh, kiến nghị của cá nhân, tổ chức về quy định hành chính.
Đây là cơ sở pháp lý cho việc tiếp nhận, xử lý phản ánh, kiến nghị của cá
14