Thực trạng phương pháp xác định giá trị doanh nghiệp tại
Công ty kiểm toán và tư vấn tài chính kế toán AFC
1.1. Giới thiệu chung về Công ty kiểm toán AFC
1.1.1 Quá trình ra đời phát triển
Công ty TNHH Kiểm toán và Tư vấn Tài chính Kế toán, tên giao dịch là
công ty kiểm toán AFC-thành viên tập đoàn kiểm toán BDO quốc tế, tiền thân là
nhánh của một trong hai công ty kiểm toán thành lập đầu tiên vào năm 1991 của
Bộ Tài chính (Công ty Dịch vụ Tư vấn Tài chính Kế toán và Kiểm toán -
AASC).
Đến năm 1995, do nhu cầu của thị trường dịch vụ kiểm toán, đặc biệt là nhu
cầu sử dụng dịch vụ kiểm toán của các doanh nghiệp tại các vùng kinh tế, các
khu công nghiệp tập trung và các công trình trọng điểm phía Nam, để đảm bảo
mức tăng trưởng cho công ty và tạo sự cạnh tranh thúc đẩy phát triển thi trường
dịch vụ kiểm toán, Bộ trưởng Bộ Tài chính đã ban hành Quyết định số 108-
TC/TCCB cho phép chuyển Chi nhánh thành một Công ty kiểm toán độc lập với
tên gọi là Công ty Kiểm toán và Tư vấn Tài chính Kế toán Sài Gòn (AFC Sài
Gòn). Công ty hoạt động theo Giấy phép đăng ký kinh doanh Số 102204 ngày
01/03/1995 do Uỷ ban Kế hoạch Thành phố Hồ Chí Minh cấp, với số vốn kinh
doanh ban đầu là 1.8 tỷ đồng (30% vốn ngân sách Nhà nước cấp và 70% vốn
doanh nghiệp tự bổ sung và vốn vay), trong đó vốn cố định là 1,2 tỷ đồng và vốn
lưu động là 0,6 tỷ đồng. Trụ sở chính của công ty được đặt tại số 138 Nguyễn
Thị Minh Khai, Quận 3, TP. Hồ Chí Minh.
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
Ngày 01/04/2001, theo công văn chấp thuận số 5173/CV-BTC của Bộ Tài
Chính, Công ty kiểm toán AFC Sài Gòn đã được kết nạp và trở thành công ty
thành viên duy nhất tại Việt Nam của tập đoàn kiểm toán Quốc tế BDO.
Để phù hợp với sự phát triển của thị trường và của nền kinh tế trong quá
trình chuyển đổi, theo Quyết định số 263/QĐ-BTC ngày 19/01/2004 do Bộ Tài
chính ban hành về việc phê duyệt phương án chuyển doanh nghiệp Nhà nước
Công ty Kiểm toán và Tư vấn Tài chính Kế toán Sài Gòn thành Công ty Cổ phần
Kiểm toán và Tư vấn Tài chính Kế toán (AFC), Công ty đã hoàn tất quá trình cổ
Tư vấn Tài chính kế toán.
Theo Quyết định số 03/QĐ-KTTV-HĐQT của Hội đồng quản trị, Chi nhánh
được trực tiếp giao dịch, ký kết và thực hiện hợp đồng liên quan đến hoạt động
kiểm toán và tư vấn về tài chính, kế toán, thuế… Giám đốc Chi nhánh trực tiếp
điều hành hoạt động của Chi nhánh theo uỷ quyền của Giám đốc AFC Sài Gòn.
Như vậy, các hoạt động kinh doanh trong chi nhánh sẽ độc lập hơn, phạm vi hoạt
động cũng được mở rộng hơn trước. Mặc dù mới được thành lập, nhưng Chi
nhánh đã nhanh chóng thiết lập được các mối quan hệ tương đối bền vững đối
với các khách hàng tại các tỉnh miền Bắc và miền Trung.
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
1.1.2 Ngành nghề kinh doanh
Từ năm 1992, khi bắt đầu hoạt động trong ngành kiểm toán, Công ty đã xây
dựng và triển khai chiến lược kinh doanh bằng cách hợp tác với nhiều công ty
kiểm toán quốc tế hàng đầu như: Ernst & Young, KPMG, Grant Thornton … để
thực hiện các cuộc kiểm toán phục vụ các khách hàng và dự án có vốn đầu tư
hoặc cho vay của nước ngoài trong điều kiện khách hàng yêu cầu phải có một
công ty kiểm toán Việt Nam kết hợp với một công ty kiểm toán nước ngoài cùng
xác nhận tính trung thực của báo cáo tài chính. Thông qua các cuộc kiểm toán
kết hợp này, các kiểm toán viên của Công ty đã được huấn luyện thực hiện các
cuộc kiểm toán theo phương pháp tiếp cận và chuẩn mực kiểm toán quốc tế.
Từ năm 1994 đến 1996, Công ty đã tham gia dự án huấn luyện kế toán và
kiểm toán quốc gia tên “Dự án hỗ trợ kỹ thuật cho Việt Nam của Liên minh
Châu Âu - European Union Technical Assistance Program for Vietnam (EURO
TAPVIET)”. Qua chương trình này nhiều cán bộ và nhân viên nghiệp vụ của
Công ty đã được huấn luyện trong nước và ở nước ngoài nhằm nắm vững nghiệp
vụ kiểm toán, phục vụ khách hàng và đẩy mạnh sự phát triển ngành kiểm toán
của Việt Nam. Đến nay, tuy Công ty thành lập được 12 năm, nhưng kinh nghiệm
của Công ty trong nghề kiểm toán độc lập đã tích lũy hơn 15 năm, nhờ vào đội
ngũ cán bộ nhân viên Công ty đã kinh qua công tác kiểm toán ngay từ khi thị
trường dịch vụ kiểm toán độc lập hình thành tại Việt Nam.
- Dịch vụ tư vấn thuế
- Dịch vụ tư vấn thành lập doanh nghiệp
- Dịch vụ xác định giá trị doanh nghiệp
- Dịch vụ đào tạo và huấn luyện
1.1.3.1 Dịch vụ kiểm toán:
Dịch vụ kế toán và kiểm toán là một trong những dịch vụ chính của BDO,
chiếm trên 59% doanh thu của BDO trên toàn thế giới. Tại Việt Nam, dịch vụ
kiểm toán chiếm đến 78% cơ cấu doanh thu hàng năm của AFC. Các thành viên
trong Ban Giám đốc và các chủ nhiệm kiểm toán được công ty tạo điều kiện cập
nhật kiến thức và tiếp cận với kỹ thuật kiểm toán của các nước trên thế giới
thông qua việc tham gia các cuộc hội thảo do uỷ ban kế toán và kiểm toán của
BDO và các tổ chức quốc tế tổ chức.
1.1.3.2 Dịch vụ tư vấn thuế:
Công ty AFC thực hiện tư vấn về thuế cho các khách hàng trong nước và
khách hàng quốc tế nhằm giúp khách hàng lập kế hoạch thuế một cách hợp pháp
và tối đa hóa các chính sách ưu đãi và khuyến khích về thuế mà khách hàng có
thể được hưởng. Bên cạnh các kiến thức về thuế trong nước, Công ty kiểm toán
AFC có thể tư vấn cho các nhà đầu tư nước ngoài các quy định về thuế quốc tế
thông qua sự hỗ trợ của mạng lưới BDO.
Tại Việt Nam, AFC cung cấp dịch vụ tư vấn thuế như:
- Tư vấn thuế giá trị gia tăng (GTGT)
- Tư vấn thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN)
- Tư vấn thuế thu nhập cá nhân (TNCN)
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
- Tư vấn thuế nhà thầu nước ngoài (NTNN)
1.1.3.3 Dịch vụ tư vấn thành lập doanh nghiệp
Các khách hàng của công ty AFC bao gồm các tổ chức doanh nghiệp, các
pháp nhân hoạt động kinh doanh theo nhiều bộ luật kinh doanh khác nhau: luật
doanh nghiệp Nhà nước, luật doanh nghiệp, luật đầu tư nước ngoài tại Việt
Nam... Hiện nay, AFC đã thực hiện tư vấn cho nhiều doanh nhân khởi nghiệp,
vốn đầu tư của Nhà nước (DNNN), công ty cổ phần (Cổ phần), công ty trách
nhiệm hữu hạn, doanh nghiệp tư nhân, các tổ chức và chương trình tài trợ quốc
tế. Các khách hàng này hoạt động trong nhiều ngành kinh tế khác nhau và sử
dụng dịch vụ kiểm toán và tư vấn tài chính với nhiều mục đích khác nhau. Từ
chỗ chỉ có 35 khách hàng khi mới trở thành công ty độc lập năm 1995, đến nay
công ty đã có hơn 900 khách hàng thường xuyên tại khắp mọi miền đất nước và
hàng chục ngàn lượt học viên tham dự các lớp bồi dưỡng nghiệp vụ do công ty tổ
chức. Mức tăng trưởng bình quân năm về số lượng khách hàng trong 5 năm gần
đây là 15%. Công ty cũng luôn cố gắng trong việc duy trì khách hàng cũ và tích
cực tìm kiếm khách hàng mới.
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
Một số chỉ tiêu về kết quả hoạt động kinh doanh của công ty trong những
năm gần đây:
Biểu 3.2.1 Kết quả hoạt động kinh doanh của Công ty
Kiểm toán AFC 2005-2007
(Đơn vị: triệu VNĐ)
Chỉ tiêu 2005 2006 2007
Doanh thu 18.807 20.500 22.828
Chi phí 18.293 19.124 20.368
Lợi nhuận sau thuế 514 1.376 2.460
Qua bảng kết quả hoạt động kinh doanh của công ty trong 3 năm gần đây, có
thể nhận thấy tình hình kinh doanh của công ty khá ổn định, doanh thu và lợi
nhuận của công ty đều tăng qua các năm. Lợi nhuận năm 2006 tăng 127% so với
năm 2005, lợi nhuận năm 2007 tăng 78,7% so với năm 2006.
Tuy nhiên ta có thể nhận thấy chi phí hoạt động kinh doanh so với doanh thu
của công ty là khá lớn, do đó nếu có thể giảm bớt được phần chi phí hoạt động
kinh doanh thì lợi nhuận của công ty sẽ tăng lên đáng kể.
1.2. Thực trạng các phương pháp xác định giá trị doanh nghiệp tại
công ty kiểm toán AFC
Xác định được hoạt động tư vấn tài chính doanh nghiệp trong đó trọng tâm
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
Tài chính hướng dẫn thực hiện Nghị định số 187/2004/NĐ-CP ngày 16/11/2004
của Chính phủ về chuyển doanh nghiệp Nhà nước thành Công ty cổ phần.
Cụ thể: Đối tượng áp dụng của phương pháp tài sản là các doanh nghiệp cổ
phần hoá, trừ những doanh nghiệp thuộc đối tượng phải áp dụng phương pháp
dòng tiền chiết khấu quy định tại thông tư. Thời điểm thực hiện việc xác định giá
trị doanh nghiệp là thời điểm kiểm kê của doanh nghiệp nhằm mục đích cổ phần
hoá doanh nghiệp.
Đối tượng áp dụng của phương pháp chiết khấu dòng tiền là các doanh
nghiệp có ngành nghề kinh doanh chủ yếu trong lĩnh vực dịch vụ tài chính, ngân
hàng, thương mại, tư vấn, thiết kế xây dựng, tin học và chuyển giao công nghệ,
có tỷ suất lợi nhuận sau thuế trên vốn nhà nước bình quân 5 năm liền kề trước
khi cổ phần hoá cao hơn lãi suất trả trước của trái phiếu Chính phủ có kỳ hạn từ
10 năm trở lên tại thời điểm gần nhất với thời điểm xác định giá trị doanh
nghiệp.
1.2.1 Căn cứ để xác định giá trị doanh nghiệp cổ phần hoá
Nghị định số 187/2004/NĐ-CP ngày 16/11/2004 của Chính phủ về việc
chuyển Công ty Nhà nước thành công ty cổ phần.
Thông tư số 126/2004/TT-BTC ngày 24/12/2004 của Bộ tài chính hướng
dẫn thực hiện Nghị định số 187/2004/NĐ-CP ngày 16/11/2004 của Chính
phủ về việc chuyển Công ty Nhà nước thành công ty cổ phần.
Nghị định số 109/2007/NĐ-CP ngày 26/06/2007 của Chính phủ về việc
chuyển doanh nghiệp 100% vốn Nhà nước thành công ty cổ phần.
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
Thông tư số 146/2007/TT-BTC ngày 06/12/2007 của Bộ Tài Chính hướng
dẫn thực hiện Nghị định số 109/2007/NĐ-CP ngày 26/6/2007 của Chính
phủ.
Thông tư số 95/2006/TT-BTC ngày 12/10/2006 của Bộ Tài Chính về việc
sửa đổi, bổ sung Thông tư 126/2004/TT-BTC ngày 24/12/2004 của Bộ Tài
Chính hướng dẫn thực hiện Nghị định số 187/2004/NĐ-CP ngày
Các đề xuất, kiến nghị về xử lý tài chính của doanh nghiệp
Các văn bản giấy tờ pháp lý của tài sản
Hoá đơn mua bán các tài sản
Báo cáo sửa chữa, nâng cấp TSCĐ hàng năm (nếu có)
Căn cứ các văn bản hiện hành khác và các tài liệu kế toán có liên quan
1.2.2 Giải trình cơ sở tính toán giá trị doanh nghiệp
Để trình bày phương pháp xác định giá trị doanh nghiệp được sử dụng tại
công ty kiểm toán AFC em xin được đưa ra dẫn chứng về trường hợp công ty
kiểm toán AFC xác định giá trị doanh nghiệp cho một công ty hoạt động trong
lĩnh vực đầu tư tài chính (Vì lý do bảo mật số liệu nên em giả định công ty này là
Công ty tài chính X). Ở đây, AFC đã sử dụng hai phương pháp là phương pháp
tài sản và phương pháp chiết khấu dòng tiền.
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
1.2.2.1 Tổng quan về công ty tài chính X
Công ty tài chính X là tổ chức tín dụng phi ngân hàng, hạch toán độc lập
thuộc một Tổng công ty 90 được thành lập và chính thức đi vào hoạt động
từ ngày 10/08/2005. Vốn điều lệ của công ty là 75 tỷ VNĐ. Công ty có trụ
sở tại thành phố Hà Nội.
Ngành nghề kinh doanh:
Công ty tiến hành kinh doanh trên các lĩnh vực chính là:
Huy động vốn:
- Nhận tiền gửi có kỳ hạn từ một năm trở lên của các tổ chức và cá nhân.
- Phát hành trái phiếu, chứng chỉ tiền gửi và các loại giấy tờ có giá khác để
huy động vốn của các tổ chức và cá nhân.
- Vay vốn của các tổ chức tài chính, tổ chức tín dụng.
- Tiếp nhận vốn uỷ thác của Chính phủ, của các tổ chức và cá nhân.
Hoạt động tín dụng:
- Cho vay ngắn hạn, cho vay trung và dài hạn.
- Cho vay theo uỷ thác của Chính phủ, của các tổ chức và cá nhân.
- Cho vay tiêu dùng bằng hình thức cho vay mua trả góp.
Giá trị thực tế của tài
sản tại thời điểm định
= Nguyên giá
được đánh
x Tỷ lệ chất lượng
của tài sản được
Website: Email : Tel (: 0918.775.368