152

199,04

14,43

Ngực thứ X

251

150

196,12

14,43

Ngực thứ XI

247

146

193,40

14,24

3.5. Biến đổi về phân nhánh của cung động mạch chủ
Trong nghiên cứu của chúng tôi ghi nhận:
- 9 (0,82%) trường hợp cung động mạch chủ cho hai
nhánh: nhánh đầu tiên là thân chung của thân động mạch

phình, bóc tách động mạch chủ[9].
4.2. Đường kính động mạch chủ ngực và giới tính
Đường kính động mạch chủ ngực ở nam giới lớn hơn
nữ giới, sự khác biệt này có ý nghĩa thống kê (p=0,001)
(Bảng 5). Điều này cũng tương đồng với nghiên cứu của các
tác giả Nguyễn Tuấn Vũ[5], McComb[4], Turkbey[7], …

Bảng 5: So sánh đường kính chủ ngực ở nam và nữ
Vị trí

Nam (mm)

Nữ (mm)

Ngay trên van động mạch chủ

287,06 ± 15,00

281,16 ± 16,24

Ngay sau thân cánh tay đầu

258,22 ± 12,94

252,75 ± 13,95

Ngay sau động mạch dưới đòn trái

243,04 ± 12,26



VI N

S

C

NGHIÊN CỨU KHOA HỌC
Bảng 6: Đường kính động mạch chủ ngực theo tuổi
Vị trí/Độ tuổi

18 – 30
(n = 95)

31 – 40
(n = 198)

41 – 50
(n = 349)

51 – 60
(n = 368)

61 – 70
(n = 72)

71 – 80
(n = 20)

Ngay trên van động

11,03

261,26 ±
10,78

266,04 ±
16,04

270,15 ±
12,99

Ngay sau động
mạch dưới đòn trái

228,05 ±
11,86

234,20 ±
12,54

240,18 ±
10,76

244,30 ± 9,85

247,31 ±
14,75

254,00 ±
14,55

thể của các nhánh xuất phát từ cung động mạch chủ:
- 9 (0,82%) trường hợp cung động mạch chủ cho hai
nhánh: nhánh đầu tiên là thân chung của thân động mạch
cánh tay đầu và động mạch cảnh chung trái, nhánh thứ hai
là động mạch dưới đòn trái.
- 1 (0,09%) trường hợp động mạch dưới đòn phải xuất
phát trực tiếp từ cung động mạch chủ.
Theo Lale[2], Dumfarth[1], Qiu[6], các thay đổi
về sự phân nhánh của cung động mạch chủ đóng vai trò

quan trọng trong việc lên kế hoạch phẫu thuật hay can
thiệp nội mạch. Hầu hết các tác giả đều ghi nhận biến thể
“cung đầu bò - bovine arch” là dạng thường gặp nhất.
Ở dạng này, động mạch cảnh chung trái xuất phát từ
thân động mạch cánh tay đầu. Ngoài ra, những biến thể
thường gặp của sự phân nhánh của cung động mạch chủ
đó là[6,2,1]: động mạch dưới đòn phải xuất phát từ cung
động mạch chủ, động mạch đốt sống xuất phát từ cung
động mạch chủ.
V. KẾT LUẬN
Đường kính động mạch chủ ngực tăng dần theo tuổi
và đường kính động mạch ở nam lớn hơn ở nữ. Có sự biến
đổi về sự phân nhánh của cung động mạch chủ. Trong đó,
biến thể thường gặp nhất là dạng động mạch động mạch
cảnh chung trái xuất phát từ thân động mạch cánh tay đầu.
Các đặc điểm của cung động mạch chủ được trình bày
ở hình 2.

Hình 2: Các kích thước của động mạch chủ ngực


5. Nguyễn Tuấn Vũ, Phan Thanh Hải, Đặng Vạn Phước (2003), Nghiên cứu kích thước bình thường của động
mạch chủ ngực ở người Việt Nam, Y học thành phố Hồ Chí Minh, 7(1), trang 88-92.
6. Qiu Y, Wu X, Zhuang Z, et al (2018), Anatomical variations of the aortic arch branches in a sample of Chinese
cadavers: embryological basis and literature review, Interact Cardiovasc Thorac Surg., doi: 10.1093/icvts/ivy296.
7. Turkbey EB, Jain A, Johnson C, et al (2014), Determinants and normal values of ascending aortic diameter
by age, gender, and race/ethnicity in the Multi-Ethnic Study of Atherosclerosis (MESA), J Magn Reson Imaging, 39(2),
pp 360-368.
8. Ủy ban Thường vụ Quốc hội (2000). Người cao tuổi. Pháp lệnh số 23/2000/PL-UBTVQH 10 ngày 28/4/2000
9. Văn Tần, Hồ Nam, Lê Nữ Hòa Hiệp và cs (2004), Phình động mạch chủ ở người Việt Nam: chỉ định điều trị,
phẫu thuật và kết quả, Y học thành phố Hồ Chí Minh, 8(1), trang 521 – 534.

8

SỐ 3 (50) - Tháng 05-06/2019
Website: yhoccongdong.vn