ỦY BAN NHÂN DÂN TỈNH BR – VT
TRƯỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ

GIÁO TRÌNH

MÔ ĐUN XỬ LÝ SỰ CỐ PHẦN MỀM
NGHỀ KỸ THUẬT SỬA CHỮA, LẮP RÁP MÁY TÍNH
TRÌNH ĐỘ TRUNG CẤP
Ban hành kèm theo Quyết định số: 01/QĐ­CĐN, ngày 04 tháng 01 năm 2016  
của Hiệu trưởng trường Cao đẳng nghề tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu


Bà Rịa – Vũng Tàu, năm 2016


TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN
Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể 
được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và 
tham khảo.
Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh 
doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm.


LỜI GIỚI THIỆU
Ngày nay, mỗi gia đình, cá nhân, tổ  chức hay doanh nghiệp đều sở  hữu 
một hay nhiều chiếc máy tính. Trong quá trình sử  dụng, chắc chắn bạn sẽ 
gặp một số sự cố liên quan đến phần mềm máy tính, bạn có thể cần sự giúp 
đỡ  của chuyên viên IT hoặc tự  mình cài đặt, nâng cấp, dọn dẹp, khắc phục  
những lỗi phần mềm trên máy tính. 
Để có thêm nhiều kỹ năng, kiến thức về máy tính là vô cùng quan trọng  
và cần thiết trong thời đại ứng dụng công nghệ thông tin ở mọi lĩnh vực ngày 

Mã mô đun: MĐ 18
Vị trí, tính chất, ý nghĩa và vai trò của mô đun: 
Mô đun này có ý nghĩa cung cấp các kiến thức cơ bản về chuẩn đoán và  
khắc phục sự cố liên quan đến các phần mềm thông dụng trên máy tính. Mô 
đun này được bố trí sau khi học xong các môn chung và mô đun Lắp ráp và cài 
đặt máy tính.
Mục tiêu của mô đun:
­ Trình bày được các quy trình chẩn đoán và khắc phục lỗi về Phần mềm 
máy tính.
­ Khắc phục được các lỗi liên quan đến hệ điều hành.
­ Khắc phục được các lỗi về cài đặt, sử dụng các phần mềm ứng dụng  
văn phòng, trình duyệt và các phương thức kết nối Internet.
­ Tối ưu hóa được hệ thống máy tính trên môi trường Hệ điều hành, các  
phần mềm ứng dụng và các công cụ tiện ích.
­ Đưa ra được giải pháp sử dụng và nâng cấp phần mềm.
­ Nhận biết và khắc phục được các sự  cố  về  hệ  điều hành, phần mềm  
ứng dụng, Internet và những phần mềm thông dụng khác.
­ Nâng cao nhận thức về đảm bảo an toàn thông tin cho người dùng.
­ Tự tin trong thao tác, tiếp cận phần mềm máy tính.
­ Đảm bảo an toàn cho người và thiết bị.

7


Nội dung của mô đun:
TT

Tên các bài trong mô đun

Thời gian

2

4

Xử lý sự cố ứng dụng internet

10

Tích hợp

5

Xử lý sự cố Email

10

Tích hợp

Kiểm tra bài 4,5

3

Tối ưu hóa hệ thống máy tính

10

Kiểm tra bài 6

5


́
­   Trình   bày   được   giaỉ   phaṕ   chân
̉   đoan
́   điêu
̀   trị   phần   mềm   máy   tính 
(PMMT) hiêu qua.
̣
̉
­ Vân dung đ
̣
̣
ược hiêu qua qui trinh x
̣
̉
̀ ử ly s
́ ự cô PMMT.
́
­ Tuân thu cac nguyên tăc x
̉ ́
́ ử ly s
́ ự cô PMMT.
́
­ Nâng cao tính chính xác, tỉ mỉ, cẩn thận.
­ Rèn luyện tinh thần tuân thủ kỷ luật trong công việc
Nội dung chính:
1. Mô hinh x
̀
ử ly s
́ ự cô may tinh
́ ́ ́

́
ạng máy.
1.3 Kiêm tra (thông tin, câu hinh)
̉
́ ̀
­ Kiểm tra sơ bộ máy tính
+ Tình trạng phần cứng.
+ Tình trạng phần mềm.
­ Ghi nhận cấu hình và tình trạng máy.
+ Theo mẫu phiêu quy đ
́
ịnh
1.4 Khởi đông
̣
Khởi động máy tính (booting) là một quá trình tự mồi (bootstrapping) để 
khởi động sự  làm việc của hệ  điều hành khi người dùng bật một hệ  thống 
máy tính. Một trình tự khởi động (boot sequence) là một tập hợp các lệnh ban  
đầu   được   máy   tính   thực   hiện   khi   nó   được   khởi   động.   Trình   khởi   động 
(bootloader) sẽ nạp hệ điều hành chính vào máy tính để hoạt động.
Chính vì vậy, việc khởi động hệ  điều hành giúp ta có thể  chuẩn đoán 
máy tính bị lỗi phần cứng hay hệ điều hành.
10


1.5 Xac đinh lôi ph
́ ̣
̃ ần cứng và phần mềm
­ Lỗi phần cứng máy tính à Kiểm tra lỗi cua các thiêt b
̉
́ ị phần cứng. 

Quy trình xử lý sự cố phần mềm máy tính gồm 7 bước như sau:
2.1. Tiếp nhận thông tin từ khách hàng
­ Đặt các câu hỏi liên quan để tìm hiểu tình trạng máy.
­ Dấu hiệu xảy ra sự cố.
­ Thời gian xảy ra sự cố (Thỉnh thoảng, thường xuyên…).
­ Tình trạng xảy ra
11


Lưu ý: Tránh đặt các câu hỏi trực tiêp.
́
2.2. Kiêm tra, ghi nhân thông tin va câu hinh
̉
̣
̀ ́ ̀
­ Xác định các chương trình được cài đặt trên máy
+ Thông tin về các phần mềm (Bản quyền,ứng dụng).
­ Xác định các dư liêu cua khách hàng.
̃ ̣
̉
+ Vị trí lưu trư d
̃ ư liêu
̃ ̣
­ Xác định cấu hình cua máy tính và các thiêt b
̉
́ ị đi kèm.
+ Thông tin chi tiêt v
́ ề cấu hình và phụ kiên.
̣
­ Xác định tình trạng ban đầu cua máy.

­ Sao lưu trình điều khiển (driver).
12


+ Đối vơi máy b
́
ộ, nguyên chiêc ho
́ ặc thiêt b
́ ị không phổ biên
́
­ Sao lưu hệ thống (GHOST) 
+ Tạo bản lưu trư d
̃ ự phòng
2.5. Kiêm tra s
̉
ự cô Hê điêu hanh
́ ̣
̀
̀
­ Không khởi động.
+ Mất tâp tin kh
̣
ởi động.
­ Không đăng nhâp vào window
̣
+ Tài khoản bị Disable
+ Quên passworrd
+ Do virus thay đổi thông số hê th
̣ ống
­ Windows chạy châm, hay xu

̣
ỉnh thông số kỹ thuât.
̣
­ Tối ưu hoa ph
́ ần mềm.
+ Tối ưu hoa hê đi
́ ̣ ều hành (Tắt các dịch vụ không cần thiêt)
́
+ Sử dụng công cụ  chống phân mảnh dữ liêu, công c
̣
ụ  dọn dẹp hệ 
thống
+ Sử dụng các chương trình phòng, chống virus
­ Chạy kiểm tra
+ Các yêu cầu cua KH (Cài đ
̉
ặt phần mềm, kiểm tra lỗi đã khắc 
phục)
3. Phương phap x
́ ử ly s
́ ự cô PMMT
́
Phương phap x
́ ử ly s
́ ự cô ph
́ ần mềm máy tính gồm 4 phương pháp sau:
3.1. Quan sát thông báo lỗi
­ Quan sát cụ thể các thông báo lỗi khi khởi động hệ điều hành và trong  
quá trình vận hành, các thông báo lỗi thường chỉ ra các lỗi cần khắc phục của  
phần mềm do thiếu tập tin hay dữ liệu lỗi thời.

́
́
́
­ Đảm bảo việc cài đặt, sửa chữa phần mềm không  ảnh hưởng đến  
phần cứng máy tính.
­ Cần báo ngay với khách hàng trong trường hợp sự  cố  liên quan đến 
phần cứng máy tính trong quá trình kiểm tra.

15


4.2. Đam bao tinh bao mât d
̉
̉ ́
̉
̣ ư liêu va E­mail
̃ ̣
̀
­ Đảm bảo việc cài đặt không làm mất mát dữ liệu của khách hàng.
­ Cần sao lưu các dữ liệu có thể bị tác động trong quá trình khắc phục sự 
cố.
­ Không sao chép, khai thác, sử dụng, phát tán dữ liệu riêng tư của khách 
hàng.
­ Không được có bất kỳ hành vi truy cập trái phép vào các trang thông tin  
cá nhân của khách hàng như email, facebook,…
4.3. Đam bao tinh chính xác khi chân đoan va điêu tri
̉
̉ ́
̉
́ ̀ ̀

́   cứng và phần mềm – 5. Thông bao –
́  
16


6. Thông bao – 7. Ban giao may
́
̀
́

6. Trợ giup –– 7. Ban giao may
́
̀
́

C: 1. Nhân may – 2. Kiêm tra – 3.
̣
́
̉
  D: 1. Nhân may – 2. Kiêm tra 
̣
́
̉
 – 3.  
Thông bao – 4. Nhân diên – 5. Xac
́
̣
̣
́   Xac đinh lôi ph
́ ̣

loại   và   khoanh   vùng   nguyên   nhân  hiểu và khắc phục sự  cố  phần mềm 
gây lỗi.

máy tính.

1.4: Phương pháp sử dung dụng cụ hỗ trợ và thay thế là phương pháp:
A:  Quan sát  cụ  thể  các thông báo  B: Dựa vào kinh nghiệm có thể nhận 
lỗi khi khởi động hệ  điều hành và  biết ngay các lỗi thông thường. Trong 
trong quá trình vận hành, các thông  trường hợp các lỗi ít gặp hay chưa 
báo   lỗi   thường   chỉ   ra   các   lỗi   cần  từng   gặp,   cần   phải   suy   đoán   thông 
khắc phục của phần mềm do thiếu   qua các thông báo liên quan hoặc qua 
tập tin hay dữ liệu lỗi thời.

các lỗi tương tự trước đây.

C: Sử dụng các dụng cụ hỗ trợ như  D: Chia sẻ  với đồng nghiệp, bạn bè 
hiren   boot,   các   công   cụ   dò   tìm  là cách nhanh nhất để  cùng nhau tìm 
driver, diệt virus,…

hiểu và khắc phục sự  cố  phần mềm 
17


máy tính.
1.5: Đam bao tinh chính xác khi chân đoan va điêu tri s
̉
̉ ́
̉
́ ̀ ̀ ̣ ự cố phần mềm là:
A: Không được có bất kỳ  hành vi  B Đảm bảo việc cài đặt, sửa chữa 

chọn thích hợp khi lựa chọn hệ  điều hành cho máy tính cá nhân hoặc hệ 
thống máy chủ. Bên cạnh đó, giúp người học nâng cao tính chia sẻ cộng đồng  
qua việc sử dụng một hệ điều hành mã nguồn mở hoàn toàn miễn phí và bảo  
mật cao.
Mục tiêu:
­ Trình bày được quá trình khởi động cua H
̉ ệ điều hành MS Windows.
­ Trình bày được chức năng của Master Boot Record.
­ Chẩn đoán và khắc phục được sự cố MS Windows.
­ Có tư duy, sáng tạo, độc lập và làm việc nhóm.
­ Đảm bảo an toàn cho người và thiết bị.
Nội dung chính:
1. Hiện thông báo đỏ trên thanh taskbar
Nhận diện:
­ Phía góc phải thanh Taskbar sẽ hiển thị một biểu tượng cây cờ có dấu 
x đỏ. Khi click vào biểu tượng này, ta sẽ có hình tương tự bên dưới.

19


Hình 2.1: Lỗi hiện thông báo đỏ trên thanh taskbar dưới góc màn hình
Nguyên Nhân:
­ Do ta đang tắt tưởng lửa và Windows thông báo nên bật lên để  bảo  
vệ hệ thống.
­ Do Backup dữ  liệu để  tránh gặp rủi ro. Để  tắt thông báo ta vào Open  
Action Center tích vào dòng Ignore Message hay Hide Message.
Cách khắc phục:
­ Click vào Open Action Center, thực hiện các hướng dẫn của hệ thống  
như bật lại các phần mềm đã tắt hoặc tắt hẳn các thông báo.
2. Mất quyền truy xuất dữ liệu trong phân vùng

và khi ta chia đĩa bình thường thì không thể nào thấy MBR. Nó là nơi lưu trữ 
những thông tin về phân vùng (ổ đĩa), một khi MBR bị hỏng thì ta không thể 
nào chia đĩa cứng được nữa, và lúc này khi vào bất kỳ một chương trình chia 
đĩa nào cũng chỉ thấy một dãy đĩa (Disk Map) có màu vàng và hiện chữ BAD 
(chứ không còn thấy từng phân vùng như khi ổ đĩa không lỗi MBR, cho dù có 
lấp ổ cứng bị lỗi MBR vào một máy tính khác có ổ đĩa và hệ  điều hành bình 
22


thường, thì khi vào win nó vẫn không thể  nhận ra  ổ  cứng, vì không có phân 
vùng nào cả). Đó là dấu hiệu cho biết MBR đã bị lỗi, và ta càng không thể cài 
win được luôn.
­ Để hệ điều hành khởi động, hệ thống phải sử dụng phần mềm quản lý 
việc khởi động hệ điều hành là Winloader.
­ Trong trường hợp Winloader hay MBR bị lỗi, hệ điều hành sẽ  báo lỗi  
như trên.
Cách khắc phục:
Cách 1: Sử dụng đĩa Windows
­ Bước 1:  Bỏ  đĩa windows tương  ứng với windows mà bạn đang sử 
dụng vào.
­ Bước 2: Chọn Repair your Computer .
­ Bước 3: Chọn ổ đĩa mà bạn đã cài đặt Windows sau đó click Next .
­ Bước 4:  Chọn dòng Command Prompt. Sau khi hiện bảng cmd ta gõ 
lần lượt 3 lệnh sau: bootrec.exe /fixmbr,   bootrec.exe /fixboot,  bootrec.exe 
/rebuildbcd nhấn enter.
­ Bước 5: Chọn restart để khởi động lại windows.
Cách 2: Sử dụng đĩa Hiren Boot
­ Bước 1: Bỏ đĩa Hiren Boot vào và khởi động Mini Windows XP.
­ Bước 2: Mở HBCD Menu  vào Menu  chọn Partition/Boot/MBR 
chọn BootICE.

Hình 2.7: Lỗi Dumping Phisical memory
25