BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

BỘ NỘI VỤ

.........……/…………

.....…/…….

HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

HỒ VÕ THÁI BÌNH

QUẢN LÝ NHÀ NƢỚC VỀ XÂY DỰNG NÔNG THÔN
MỚI TẠI HUYỆN BẾN CẦU, TỈNH TÂY NINH

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ CÔNG

TP. HỒ CHÍ MINH – 2020


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
BỘ NỘI VỤ
.........……/…………

.....…/…….

HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

HỒ VÕ THÁI BÌNH

QUẢN LÝ NHÀ NƢỚC VỀ XÂY DỰNG NÔNG THÔN


Trong quá trình học tập và thực hiện luận văn tôi đã nhận được rất
nhiều sự giúp đỡ, tạo điều kiện của tập thể lãnh đạo, giảng viên và lãnh đạo
các khoa, các phòng, ban trong Học viện. Tôi xin bày tỏ lòng cảm ơn chân
thành về những sự giúp đỡ đó.
Tôi xin trân trọng gửi lời cảm ơn sâu sắc đến TS. Đinh Công Tiến, thầy
đã luôn quan tâm và dành nhiều thời gian hướng dẫn tôi thực hiện đề tài.
Xin trân trọng cảm ơn tập thể cán bộ, công chức, nhân viên của Văn
phòng HĐND&UBND huyện, Chi cục Thống kê, Phòng Nông nghiệp và Phát
triển nông thôn, Phòng Tài nguyên và Môi trường và UBND các xã của huyện
Bến Cầu đã cung cấp cho tôi các thông tin và số liệu thực tế để tôi có thể thực
hiện luận văn này.
Mặc dù đã có nhiều cố gắng để thực hiện luận văn một cách hoàn chỉnh
nhất nhưng sẽ không thể tránh khỏi những thiếu sót nhất định mà bản thân
chưa thấy được. Tôi rất mong nhận được sự góp ý của quý thầy, cô giáo, học
viên nghiên cứu và bạn bè đồng nghiệp để luận văn của tôi được hoàn chỉnh
hơn.
Xin chân thành cảm ơn!
Tác giả luận văn

Hồ Võ Thái Bình


DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT

BCĐ: Ban chỉ đạo
HĐND: Hội đồng nhân dân
MTQG: Mục tiêu quốc gia
NTM: Nông thôn mới
QLNN: Quản lý nhà nước

Danh mục các hình
Mục lục
MỞ ĐẦU..........................................................................................................1
1. Tính cấp thiết của đề tài luận văn..............................................................1
2. Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận văn................................. 2
3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu của luận văn.......................................5
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận văn....................................... 5
5. Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu........................................6
6. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn.................................................7
7. Kết cấu của luận văn................................................................................. 7
Chƣơng 1: CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA QUẢN LÝ NHÀ NƢỚC VỀ XÂY
DỰNG NÔNG THÔN MỚI........................................................................... 8
1.1. Một số khái niệm....................................................................................8
1.1.1. Nông thôn........................................................................................8
1.1.2. Nông thôn mới................................................................................ 8
1.1.3. Xây dựng nông thôn mới.................................................................9
1.1.4. Chương trình mục tiêu quốc gia.....................................................9
1.1.5. Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới...........10
1.1.6. Quản lý và quản lý nhà nước........................................................10
1.1.7. QLNN trong thực hiện Chương trình MTQG xây dựng NTM......11
1.2. Nguyên tắc xây dựng nông thôn mới...................................................12


1.3. Các bước thực hiện Chương trình MTQG xây dựng NTM.................13
1.4. Vai trò, ý nghĩa và sự cần thiết của QLNN về xây dựng NTM............13
1.4.1. Vai trò, ý nghĩa của xây dựng nông thôn mới................................ 13
1.4.2. Sự cần thiết của QLNN trong thực hiện Chương trình MTQG xây
dựng nông thôn mới................................................................................. 14
1.5. Cơ sở pháp lý quản lý nhà nước về xây dựng nông thôn.....................15
1.6. Nội dung QLNN trong thực hiện Chương trình MTQG XD NTM.....16

xây dựng nông thôn mới của huyện Bến Cầu...........................................52
2.2. Thực trạng công tác quản lý nhà nước về xây dựng nông thôn mới tại
huyện Bến Cầu, tỉnh Tây Ninh....................................................................54
2.2.1. Thực trạng công tác lập quy hoạch, quản lý quy hoạch, đề án, kế
hoạch xây dựng nông thôn mới................................................................54
2.2.2. Thực trạng công tác chỉ đạo, điều hành về xây dựng nông thôn mới
57
2.2.3. Thực trạng tổ chức bộ máy quản lý xây dựng nông thôn mới........58
2.2.4. Thực trạng công tác tổ chức chỉ đạo thực hiện các nội dung
chương trình xây dựng NTM:...................................................................60
2.2.5. Thực trạng công tác đào tạo, tập huấn cán bộ, công chức làm công
tác quản lý xây dựng nông thôn mới, nâng cao chất lượng tổ chức Đảng,
chính quyền, đoàn thể chính trị xã hội trên địa bàn................................ 66
2.2.6. Thực trạng công tác tuyên truyền, vận động xây dựng nông thôn
mới............................................................................................................67
2.2.7. Thực trạng công tác kiểm tra, giám sát, sơ, tổng kết, đánh giá,
công nhận xây dựng nông thôn mới.........................................................69
2.3. Đánh giá chung.................................................................................... 71
2.3.1. Những kết quả đạt được................................................................. 71
2.3.2 Những hạn chế và nguyên nhân......................................................73


Tiểu kết chƣơng 2......................................................................................... 76
Chƣơng 3: GIẢI PHÁP QUẢN LÝ NHÀ NƢỚC VỀ XÂY DỰNG NÔNG

THÔN MỚI TẠI HUYỆN BẾN CẦU GIAI ĐOẠN 2020 – 2025.............77
3.1. Quan điểm, mục tiêu xây dựng nông thôn mới tại huyện Bến Cầu đến
năm 2025.....................................................................................................77
3.1.1. Quan điểm......................................................................................77
3.1.2. Mục tiêu..........................................................................................78

dựng NTM Trung ương, các xã, huyện đạt chuẩn NTM chủ yếu tập trung ở
địa phương có kinh tế phát triển, còn những vùng khó khăn, tỷ lệ đạt chuẩn
chưa cao.
Đối với huyện Bến Cầu, tỉnh Tây Ninh triển khai thực hiện Chương
trình mục tiêu quốc gia (MTQG) xây dựng NTM từ năm 2010 sau khi có
Nghị quyết Trung ương 7 Khóa X về “nông nghiệp, nông dân, nông thôn”,
Quyết định 491/QĐ-TTg ngày 16/4/2009 của Thủ tướng Chính phủ về ban
hành bộ tiêu chí quốc gia về xây dựng NTM và Quyết định số 800/QĐ-TTg
ngày 04/6/2010 của Thủ tướng Chính Phủ về phê duyệt chương trình MTQG
về xây dựng NTM giai đoạn 2010-2020; Trong gần 10 năm triển khai thực
hiện, đến nay toàn huyện Bến Cầu đã có 05/8 xã được công nhận “xã đạt
chuẩn nông thôn mới” (Long Phước, Long Chữ, Long Khánh, Long Thuận và
Lợi Thuận). Kết quả thực hiện chương trình MTQG xây dựng NTM đã làm
thay đổi bộ mặt chung của toàn huyện, mức sống của người dân được nâng
cao, nhận thức của cộng đồng tham gia với nhà nước trong thực hiện các vấn
đề ở cơ sở được nâng lên, đặc biệt là về kết cấu hạ tầng nông thôn như: giao

1


thông, thủy lợi, trường học, trạm y tế, các Trung tâm Văn hóa thể thao, học
tập cộng đồng, điện…được đầu tư một cách bài bản, đạt chuẩn theo bộ tiêu
chí quốc gia NTM đã tạo tiền đề cơ sở để người dân phát triển kinh tế, ổn định
cuộc sống, đảm bảo an sinh xã hội, an ninh trật tự ở địa phương….Ðây là
những kết quả phản ánh quyết tâm lớn của cả hệ thống chính trị của huyện để
góp phần đổi mới diện mạo nông thôn, góp phần nâng cao đời sống người dân
huyện nhà.
Song bên cạnh đó, thực trạng công tác quản lý nhà nước (QLNN) trong
thực hiện Chương trình MTQG xây dựng NTM trên địa bàn huyện Bến Cầu
vẫn còn nhiều vấn đề bất cập đặt ra cần được giải quyết như: Quy hoạch xây


triển vọng” của nhóm tác giả Đặng Kim Sơn, Trần Công Thắng, Đỗ Liên
Hương, Võ Thị Thanh Tâm, Phạm Thị Kim Dung, Nhà xuất bản Chính trị
quốc gia, Hà Nội, 2014. Nội dung tác phẩm không chỉ tổng quan về tình hình
kinh tế vĩ mô, về nông nghiệp và nông thôn Việt Nam mà còn đề cập đến
những cải cách chính sách và công tác thi hành chính sách nông nghiệp trong
thời gian qua; phân tích những thách thức và cơ hội cho phát triển nông
nghiệp Việt Nam. Trên cơ sở đó, các tác giả đã đưa ra những đề xuất cho đổi
mới chính sách nông nghiệp Việt Nam theo hướng phát triển bền vững trong
thời gian tới [13].
-

“Xây dựng nông thôn mới ở Việt Nam hiện nay” (nghiên cứu vùng

Duyên hải Nam Trung bộ) của tác giả Phạm Đi, Nhà xuất bản Chính trị quốc
gia, Hà Nội, 2016. Nông nghiệp, nông dân và nông thôn luôn có vị trí chiến
lược trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, là cơ sở và lực lượng quan
trọng để phát triển kinh tế – xã hội. Đứng trước yêu cầu phát triển đất nước,
Đảng và Nhà nước đã có chủ trương xây dựng một nền nông nghiệp theo
hướng hiện đại, đồng thời xây dựng nông thôn mới có kết cấu hạ tầng hiện
đại, cơ cấu kinh tế và các hình thức tổ chức sản xuất hợp lý, gắn nông nghiệp
với phát triển công nghiệp, lấy nông dân là vị trí then chốt trong mọi sự thay
đổi cần thiết, với ý nghĩa phát huy nhân tố con người, khơi dậy và phát huy

3


mọi tiềm năng của nông dân vào công cuộc xây dựng NTM. Tác phẩm là quá
trình nghiên cứu thực tế về xây dựng NTM ở vùng Duyên hải Nam Trung bộ,
những thành tựu, khó khăn và bài học kinh nghiệm [7].

huyện Giang Thành, tỉnh Kiên Giang” của Lê Minh Cường, luận văn thạc sĩ
quản lý công năm 2017.
Ba là các bài viết trên các tạp chí, các bài hội thảo, tham luận, đề tài
khoa học.

4


Nhìn chung các công trình nghiên cứu, bài viết nêu trên đều có những
đóng góp nhất định về mặt lý luận và thực tiễn cho QLNN về xây dựng NTM,
tuy nhiên tất cả chỉ nghiên cứu ở phạm vi rộng hoặc ở địa phương khác, riêng
ở huyện Bến Cầu chưa có đề tài nào nghiên cứu đến nội dung QLNN về xây
dựng NTM tại huyện Bến Cầu, tỉnh Tây Ninh. Vì vậy, trong luận văn này, tác
giả muốn nêu rõ thực trạng công tác QLNN trong thực hiện Chương trình
MTQG xây dựng NTM ở huyện Bến Cầu trong thời gian qua và đề ra các giải
pháp để thực hiện tốt hơn công tác QLNN trên lĩnh vực này trong thời gian
tới.
3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu của luận văn
3.1. Mục đích
Nhằm đề ra các giải pháp để QLNN được tốt hơn trong thực hiện
Chương trình MTQG xây dựng NTM tại huyện Bến Cầu, tỉnh Tây Ninh trong
giai đoạn 2020-2025.
3.2. Nhiệm vụ
- Hệ thống hóa được cơ sở lý luận, pháp lý và thực tiễn (gọi chung là cơ
sở khoa học) của QLNN trong thực hiện Chương trình MTQG xây dựng
NTM.
-

Khảo sát, phân tích, đánh giá được thực trạng QLNN trong thực hiện


dung xây dựng NTM, tuyên truyền, kiểm tra giám sát.
5.

Phƣơng pháp luận và phƣơng pháp nghiên cứu

5.1. Phƣơng pháp luận
Luận văn được nghiên cứu trên cơ sở phương pháp luận duy vật biện
chứng, duy vật lịch sử và dựa trên đường lối chính sách phát triển của Đảng.
5.2. Tiếp cận nghiên cứu
Tiếp cận nghiên cứu định tính.
5.3. Phƣơng pháp thu thập thông tin
- Thông tin thứ cấp:
+ Tài liệu giáo trình, các xuất bản khoa học liên quan đến vấn đề
nghiên cứu;
+

Các báo cáo tổng kết của tỉnh, huyện; số liệu của các cơ quan thống

kê liên quan về tình hình xây dựng nông thôn mới;
+

Các bài viết đăng trên báo, các tạp chí khoa học chuyên ngành và tạp

chí mang tính hàn lâm có liên quan;
+

Các luận văn của các học viên khác (khóa trước) trong trường.

Thông tin sơ cấp: Dữ liệu do chính người nghiên cứu thu thập
thông

MTQG xây dựng NTM.
6.2. Ý nghĩa thực tiễn
Qua phân tích, so sánh, đánh giá thực trạng, nêu lên những kết quả đạt
được, chưa được, luận văn đưa ra một số giải pháp nhằm giúp hoạt động
QLNN trong thực hiện Chương trình MTQG xây dựng NTM ở huyện Bến
Cầu, tỉnh Tây Ninh được tốt hơn trong thời gian tới.
Kết quả nghiên cứu của đề tài có thể giúp cho các lãnh đạo huyện Bến
Cầu làm cơ sở để QLNN trên lĩnh vực xây dựng NTM, đồng thời có thể dùng
làm tài liệu phục vụ giảng dạy, nghiên cứu và vận dụng vào quản lý xây dựng
NTM.
7. Kết cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu, phần kết luận, mục lục, danh mục tài liệu tham
khảo, luận văn được kết cấu thành 3 Chương:
Chương 1. Cơ sở khoa học của quản lý nhà nước về xây dựng nông
thôn mới.
Chương 2. Thực trạng quản lý nhà nước về xây dựng nông thôn mới tại
huyện Bến Cầu, tỉnh Tây Ninh.
Chương 3. Giải pháp quản lý nhà nước về xây dựng nông thôn mới tại
huyện Bến Cầu giai đoạn 2020 - 2025
7


Chƣơng 1:
CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA QUẢN LÝ NHÀ NƢỚC
VỀ XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI
1.1. Một số khái niệm
1.1.1. Nông thôn
Theo Thông tư số 54/2009/TT-BNNPTNT ngày 21-8-2009 của Bộ
Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, cụ thể: "Nông thôn là phần lãnh thổ
không thuộc nội thành, nội thị các thành phố, thị xã, thị trấn được quản lý bởi

9


khoa học, công nghệ, môi trường, cơ chế, chính sách, tổ chức để thực hiện
một hoặc một số mục tiêu đã được xác định trong Chiến lược phát triển kinh
tế - xã hội chung của đất nước trong một thời gian nhất định”.
Theo Luật đầu tư công năm 2014 giải thích Chương trình MTQG là
chương trình đầu tư công nhằm thực hiện các mục tiêu kinh tế - xã hội của
từng giai đoạn cụ thể trong phạm vi cả nước.
1.1.5. Chƣơng trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới
Ở nước ta hiện nay còn 2 chương trình MTQG đó là: chương trình
MTQG giảm nghèo bền vững và chương trình MTQG xây dựng NTM.
Theo Quyết định số 800/QĐ-TTg ngày 04/6/2010 của Thủ tướng Chính
phủ: “Chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới là một
chương trình tổng thể về phát triển kinh tế - xã hội, chính trị và an ninh quốc
phòng”, gồm 11 nội dung sau:
-

Quy hoạch xây dựng nông thôn mới

-

Phát triển hạ tầng kinh tế - xã hội

-

Chuyển dịch cơ cấu, phát triển kinh tế, nâng cao thu nhập

-




- Quản lý:
Xuất phát từ những góc độ nghiên cứu khác nhau, rất nhiều học giả
trong và ngoài nước đã đưa ra giải thích không giống nhau về quản lý. Cho
đến nay, vẫn chưa có một định nghĩa thống nhất về quản lý. Đặc biệt là kể từ
thế kỷ 21, các quan niệm về quản lý lại càng phong phú. Các trường phái
quản lý học đã đưa ra những định nghĩa về quản lý như sau:
+
Theo Henrry Fayol: Quản lý là một tiến trình bao gồm tất cả
các
khâu: lập kế hoạch, tổ chức, phân công điều khiển và kiểm soát các nỗ lực của
cá nhân, bộ phận và sử dụng có hiệu quả các nguồn lực vật chất khác của tổ
chức để đạt được mục tiêu đề ra [10].
+ Theo M.P.Follet: Quản lý là nghệ thuật đạt mục tiêu thông qua con
người [10].
+ Theo Hard Koont: Quản lý là xây dựng và duy trì một môi trường tốt
giúp con người hoàn thành một cách hiệu quả mục tiêu đã định [10].
+ Theo Peter. F. Dalark: Định nghĩa quản lý phải được giới hạn bởi môi
trường bên ngoài nó. Theo đó, quản lý bao gồm 3 chức năng chính là: Quản lý
doanh nghiệp, quản lý giám đốc, quản lý công việc và nhân công [10].
-

Quản lý nhà nước:

Theo Giáo trình Lý luận hành chính nhà nước “Quản lý nhà nước là
một dạng quản lý xã hội đặc biệt, mang tính quyền lực nhà nước và sử dụng
pháp luật để điều chỉnh hành vi của cá nhân, tổ chức trên tất cả các mặt của
đời sống xã hội do các cơ quan trong bộ máy nhà nước thực hiện, nhằm phục
vụ nhân dân, đảm bảo sự ổn định và phát triển toàn xã hội”.

tế; huy động đóng góp của các tầng lớp dân cư.
- Được thực hiện gắn với các quy hoạch, kế hoạch phát triển kinh tế xã hội, đảm bảo an ninh quốc phòng của mỗi địa phương (xã, huyện, tỉnh); có
quy hoạch và cơ chế đảm bảo cho phát triển theo quy hoạch (trên cơ sở các
tiêu chuẩn kinh tế, kỹ thuật do các Bộ chuyên ngành ban hành).
-

Là nhiệm vụ của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội; cấp uỷ Đảng,

chính quyền đóng vai trò chỉ đạo, điều hành quá trình xây dựng quy hoạch, kế
hoạch, tổ chức thực hiện; Hình thành cuộc vận động “toàn dân xây dựng
NTM" do Mặt trận Tổ quốc chủ trì cùng các tổ chức chính trị - xã hội vận

12