PHỤ ĐẠO VẬT LÍ 10
BÀI TẬP VỀ ĐỊNH LUẬT VẠN VẬT HẤP DẪN
A. MỤC TIÊU BÀI DẠY:
1. Kiến thức: Học sinh nắm được biểu thức, đặc điểm của lực hấp dẫn, trọng lực để vận dụng được các biểu
thức dể giải các bài toán đơn giản.
2. Kĩ năng: - Rèn luyện cho HS kĩ năng giải bài toán dạng tính toán. BT về áp dụng định luật vạn vật hấp dẫn
3. Giáo dục thái độ:
B. CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH
1. Giáo viên: Bài tập có chọn lọc và phương pháp giải;
2. Học sinh: Giải trước các bài tập ở sách bài tập theo yêu cầu của giáo viên;
C. TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC.
Hoạt động 1: Kiểm tra bài cũ, điều kiện xuất phát - Đề xuất vấn đề.
HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN HOẠT ĐỘNG CỦA HỌC SINH
*Giáo viên đưa ra hệ thống câu hỏi để kiểm tra kiến
thức cũ của học sinh:
1.Phát biểu và viết biểu thức định luật vạn vật hấp dẫn.
2. Nêu định nghĩa trọng lực, biểu thức gia tốc trọng
trường tại một điểm trên mặt đất và ở độ cao h.
*Giáo viên nhấn mạnh:
+ Trọng lực của một vật là hợp lực của độ lớn của lực
hấp dẫn mà trái đất tác dụng lên vật và quán tính li
tâm xuất hiện do sự quay của trái đất quanh trục:
qhd
FFF

+=
+ Vì quán tính li tâm F
q
rất nhỏ so với lực hấp dẫn F
hd
của Trái Đất nên nếu không cần độ chính xác cao ,

2
0
R
M
G
=
+ ở độ cao h từ mặt đất lên : g =
2
)hR(
M
G
+
*Học sinh hoàn thiện kiến thức cũ.
*Học sinh lắng nghe, tiếp nhận thông tin và hình thành ý tưởng
nghiên cứu.
Hoạt động 2: Giải một số bài toán liên quan.
HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN HOẠT ĐỘNG CỦA HỌC SINH
*Giáo viên cho học sinh chép đề bài tập 1: Hãy tra cứu
bảng số liệu về các hành tinh của hệ mặt trời (§35) để tính
gia tốc rơi tự do trên bề mặt của hỏa tinh, kim tinh và Mộc
tinh. Biết gia tốc rơi tự do ở bề mặt trái đất là 9,81 m/s
2
.
*Giáo viên yêu cầu học sinh thảo luận theo nhóm, tìm
phương pháp giải bài toán;
* Giáo viên định hướng;
+Viết biểu xác định gia tốc rơi tự do
+Thiết lập các tỉ số
*Giáo viên yêu cầu đại diện nhóm lên trình bày kết quả;
*Giáo viên nhận xét, bổ sung hoàn thiện bài giải.

2
H
2
D
D
H
R
R
M
M

=
D
H
g
g
388,0
⇒ g
H
= 0,388× g
D
= m/s
2
Gia tốc trong trường của Kim tinh: g
K
=
2
KT
KT
R

tác yếu.
*Giáo viên yêu cầu đại diện nhóm lên trình bày kết quả;
*Giáo viên nhận xét, bổ sung hoàn thiện bài giải.
*Giáo viên đánh giá và cho điểm.
*Giáo viên cho học sinh chép đề bài tập 3: Ở độ cao nào
so với mặt đất thì gia tốc rơi tự do bằng một nửa gia tốc
rơi tự do ở mặt đất ? Cho bán kính trái đất là R= 6400km
* Giáo viên yêu cầu học sinh thảo luận theo nhóm, tìm
phương pháp giải bài toán;
* Giáo viên định hướng;
- Viết biểu thức tính độ lớn lực hấp dẫn giữa hai tàu.
- Giải thích kết quả làm sáng tỏ tương tác hấp dẫn là tương
tác yếu.
*Giáo viên yêu cầu đại diện nhóm lên trình bày kết quả;
*Giáo viên nhận xét, bổ sung hoàn thiện bài giải.
*Giáo viên đánh giá và cho điểm.
2
KT
TD
D
K
D
K
R
R
M
M
g
g


một lực F = P = 22,6 (N).

*Học sinh chép đề bài theo yêu cầu của giáo viên;
*Hs làm việc theo nhóm, thảo luận và tìm phương pháp giải;
*Đại diện hai nhóm lên trình bày kết quả
Bài giải
Lực hấp dẫn giữa hai tàu thủy là:
2
21
hd
r
mm
GF
=

2.7(N)
25.10
.1010
.6.67.10F
4
88
11
hd
≈=
−
Vậy lực hấp dẫn giữa hai tàu thủy là 2.7 N.
Nhận xét: Ta biết lực hấp dẫn là lực hút giữa hai vật. Nhưng
trong trừơng hợp này lực hấp dẫn không đủ mạnh để hút hai
vật nặng gần 100000 tấn tiến lại gần nhau được .
/

= 0
⇔ h
2
+ 12800h – 40960000 = 0
Giải phương trình ta được h ≈ 2651 và h ≈ -15451
Vì h > 0 nên h = 2651km
Vậy ở độ cao h = 2651km so với mặt đất thì gia tốc rơi tụ do
bằng một nửa gia tốc rơi tự do ở mặt đất
Hoạt động 3: Củng cố bài học - Định hướng nhiệm vụ học tập tiếp theo.
HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN HOẠT ĐỘNG CỦA HỌC SINH
*Giáo viên yêu cầu học sinh hệ thống hoá các công thức,
kiến thức đã gặp trong tiết học;
*Giáo viên cho học sinh chép đề bài tập;
*Giáo viên yêu cầu học sinh về nhà làm lại các bài tập,
khắc sâu phương pháp động lực học
*Học sinh làm việc cá nhân, hệ thống hoá các công thức, kiến
thức đã gặp trong tiết học;
*Học sinh làm việc theo yêu cầu của giáo viên.
D. RÚT KINH NGHIỆM TIẾT DẠY
Tổ trưởng kí duyệt
01/11/2010
HOÀNG ĐỨC DƯỠNG