UBND QUẬN HOÀN KIẾM
TRƯỜNG MẦM NON ĐINH TIÊN HOÀNG

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
“Một số biện pháp giáo dục ý thức cho trẻ mẫu giáo 5-6
tuổi bảo vệ môi trường’’.

Lĩnh vực: Giáo dục mẫu giáo
Cấp học: Mầm non
Họ và tên: NGUYỄN THỊ BÍCH
Chức vụ: Giáo viên
Điện thoại: 0852301990
Email: [email protected]
Đơn vị cơng tác: Trường MN Đinh Tiên Hoàng
Quận Hoàn Kiếm - Hà Nội

Hoàn Kiếm, tháng 2 năm 2020
1


MỤC LỤC
I. ĐẶT VẤN ĐỀ

2-3

II. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

4-27

1. Cơ sở lí luận


3.3 Biện pháp 4. Cô và trẻ cùng làm đồ dùng đồ chơi bằng các nguyên liệu
phế thải
4.Công tác tuyên truyền
5. Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm
5.1 Đối với giáo viên
5.2 Đối với trẻ
III KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
1.Kết luận
2.Kiến nghị
IV PHỤ LỤC ( ảnh minh họa)
V TÀI LIỆU THAM KHẢO

2

22-24
24
25
25-27
25
25-26
27-28
27
28
29-36
37


PHẦN I. ĐẶT VẤN ĐỀ
"Tổ quốc Việt Nam xanh ngát,
Có sạch đẹp mãi được khơng ?

cho trẻ những kiến thức sơ đẳng về môi trường phù hợp với khả năng nhận thức
của trẻ nhằm hình thành cho trẻ thái độ hành vi đúng của trẻ với môi trường
xung quanh. Trước sự thay đổi khí hậu tồn cầu làm cho mơi trường trên thế
giới và Việt Nam bị ô nhiễm nặng nề gây hại đến sức khỏe của con người, sự
phát triển của sinh vật và làm giảm chất lượng của môi trường. Mặt khác do sự
4


gia tăng dân số quá nhanh, nghèo nàn và lạc hậu ở các nước đang phát triển, đơ
thị hóa ở nhiều nơi khí thải của cơng trường nhà máy và lượng rác thải trong
sinh hoạt hàng ngày quá nhiều nhưng không được xử lý tối đa làm mất vệ sinh
gây ô nhiễm môi trường. Ngày nay giáo dục bảo vệ mơi trường trở thành một
vấn đề cấp bách có tính chiến lược tồn cầu và là vấn đề có tính xã hội sâu sắc
cần được giáo dục cho con người ngay từ bậc học mầm non. Giáo dục bảo vệ
môi trường đã trở thành nhiệm vụ quan trọng trong việc đào tạo thế hệ trẻ ở các
trường học và được quan tâm ngay từ bậc học đầu tiên đó là bậc học mầm non.
Để đảm bảo cho con người được sống trong một mơi trường lành mạnh
thì việc giáo dục ý thức bảo vệ mơi trường cần được hình thành và rèn luyện từ
rất sớm, ngay từ lứa tuổi mầm non chúng ta cần phải cung cấp cho trẻ có những
khái niệm ban đầu về môi trường sống của bản thân mình nói riêng và con người
nói chung. Từ những hiểu biết ban đầu đó trẻ biết cách sống tích cực với mơi
trường nhằm đảm bảo sự phát triển tồn diện cho trẻ về thể lực và trí tuệ.
Trường mầm non là nơi khởi đầu cho sự nghiệp trồng người, giáo dục
mầm non là vơ cùng quan trọng vì bậc học này là nền tảng vững chắc cho sự
hình thành và phát triển nhân cách của trẻ và là tiền đề cần thiết cho trẻ bước
vào trường Tiểu học với hoạt động chủ đạo là học tập sau này. Ở lứa tuổi mầm
non cơ thể trẻ còn non nớt đang đi đến hồn thiện, sự tăng trưởng và phát triển
ln chịu sự tác động mạnh mẽ có tính quyết định của mơi trường xung quanh.
Để có một cơ thể khỏe mạnh và thơng minh nhanh nhẹn, hình thành nhân cách
tốt làm nền tảng cho các giai đoạn phát triển sau này. Vì thế tạo mơi trường xanh

lớn. Do đó để bảo vệ mơi trường chúng ta phải thực hiện nhiều biện pháp khác
nhau, trong đó biện pháp giáo dục ý thức bảo vệ mơi trường được xem là có hiệu
quả, nhất là ở lứa tuổi học sinh mầm non. Bởi học sinh ở lứa tuổi này, dễ hình
thành những nề nếp, thói quen tạo cơ sở cho việc hình thành nhân cách tốt.
- Ở lứa tuổi mầm non ý thức hành động chưa cao, đa phần các con bây giờ được
ông bà bố mẹ nng chiều, việc gì cũng làm giúp nên các em khơng có kĩ năng
tự phục vụ bản thân như tự rửa tay, tự cất đồ dùng học tập, đồ chơi vào đúng nơi
quy định, vứt rác đúng nơi quy định
Như vậy đưa nội dung giáo dục bảo vệ môi trường vào chương trình giáo
dục mầm non là hợp lí với các hình thức khác nhau thơng qua khai thác nội dung
các chủ đề giáo dục. Chương trình Giáo dục mầm non được thiết kế theo hướng
tích hợp thơng qua các chủ đề giáo dục đã tạo được ưu thế cho
2. Cơ sở thực tiễn
2.1 Thuận lợi
BGH nhà trường luôn quan tâm tạo điều kiện cho giáo viên tham gia các
buổi hội thảo các chuyên đề. Trang thiết bị dạy và học được BGH nhà trường
đầu tư đầy đủ, và luôn quan tâm giúp đỡ khuyến khích sự tìm tịi sáng tạo của
giáo viên, tạo điều kiện về cơ sở vật chất và phương tiện thực hiện các hoạt động
cho trẻ.
Môi trường lớp học sạch sẽ, thoáng mát tạo điều kiện cho trẻ có một mơi
trường học tập tốt.
Giáo viên có năng lực sư phạm nhiệt tình, có trách nhiệm, u nghề mến trẻ
phối hợp ăn ý trong công tác chăm sóc và giáo dục trẻ, có tinh thần học hỏi ở
bạn bè, đồng nghiệp, có năng lực sư phạm. Và là lớp điểm dạy kiến tập về

6


chuyên đề giáo dục bảo vệ môi trường, tạo môi trường thân thiện cho trẻ do
trường tổ chức.

Có ý thức giữ gìn vệ sinh cơng cộng, vệ sinh 17 = 47%
19 = 53%
trường lớp.
3
Có ý thức lấy, cất dọn đồ dùng, đồ chơi 16 = 44%
20 = 56%
đúng nơi quy định.
4
Có ý thức khơng vứt rác ra đường, biết nhặt 15 = 41%
21 = 59%
rác vào thùng.
5
Phân biệt được những hành động đúng, 18 = 50%
18 = 50%
hành động sai để bảo vệ mơi trường.
6
Có ý thức tiết kiệm điện, nước khi sử dụng.
17 = 47%
19 = 53%
7
Nhắc nhở người lớn không vứt rác bừa bãi.
16 = 44%
20 = 56%
8

Biết phân biệt 3 loại rác thải ( Rác dễ phân
hủy, rác khó phân hủy, rác tái chế)
7

14 = 39%

học hỏi thiết kế bài giảng điện tử, ứng dụng công nghệ thông tin vào giảng dạy.
Tiết học “Bé tiết kiệm điện” vào giảng dạy đã gặt hái nhiều thành công bước
đầu thu hút trẻ. Nhờ vậy mà tiết học khám phá của tôi không bị nhàm chán và
khô khan, trẻ hứng thú và kiến thức cung cấp cho trẻ được sâu hơn. Hình ảnh
sinh động trên Powerpoint đã giúp trẻ thích hơn nhờ hình thức mới lạ.
Từ đó trẻ biết ra khỏi phịng phải tiết kiệm điện, không bật qúa nhiều đèn
khi không sử dụng, không sử dụng nhiều đồ điện để dẫn đến cháy chập, nổ…
tuyên truyền nhắc nhở trẻ hưởng ứng giờ trái đất.
Bên cạnh đó tơi cũng sử dụng cơng nghệ thơng tin để đưa hàng loạt các
hình ảnh ơ nhiễm mơi trường cho trẻ xem để phân tích và giáo dục trẻ nhận biết
hành động đúng và sai. Khi đưa hình ảnh để trẻ nhận biết tơi đưa hình thức trị
chơi vào dạy trẻ. Sau mỗi hình ảnh tơi chốt kết qủa bằng hình mặt mếu và cười
sinh động kèm theo đấy là âm thanh “Bé chọn đúng rồi” và “Bé chọn sai rồi”
để bài giảng đạt hiệu qủa cao hơn. Các clip lũ lụt, cháy rừng, ơ nhiễm khói bụi,
nước bẩn , vứt rác không đúng nơi quy định cũng được thể hiện rất thật trên màn
8


hình máy tính. Phương pháp này phần nào hỗ trợ cho tôi rất nhiều trong việc
giáo dục trẻ bảo vệ mơi trường.
Bằng cách tìm tịi học hỏi thêm từ các bạn đồng nghiệp, tơi đã hồn thành
bài giảng điện tử phù hợp với nhận thức của trẻ tại lớp và thu hút cũng như kích
thích sự suy luận hành động đúng sai. Trẻ đã lĩnh hội được những kiến thức tôi
mang lại. trẻ hiểu cần phải sử dụng điện tiến kiệm, suy đốn được hậu qủa khi
khơng tiết kiệm điện và từ đó hiểu cần làm gì để tiết kiệm điện. Bên cạnh đó tơi
dạy trẻ cần những tiết kiệm điện mà cịn cần tiết kiệm nước, tránh lãng phí, sử
dụng nguồn năng lượng từ thiên nhiên như sức gió, ánh sáng mặt trời… Trong
tiết học này, tôi thấy khi sử dụng công nghệ thông tin vào giảng dạy tôi thu hút
được rất nhiều sự chú ý cùng như sự thích thú của trẻ. Khi đưa những hình ảnh
cần học trên máy đến với trẻ, tơi thấy những hình ảnh rất sinh động và mang lại

kinh nghiệm lồng ghép vấn đề bảo vệ môi trường vào dạy trẻ cho phù hợp để trẻ
thấy hứng thú và tích cực tham gia có ý thức, hành vi bảo vệ môi trường phù
9


hợp lứa tuổi trẻ.
Trong năm học này, bản thân tôi đã được Ban giám hiệu tin trưởng giao
cho xây dựng chuyên đề cấp trường về hoạt động khám phá có lồng ghép về bảo
vệ môi trường cho trẻ . Mặc dù đây là lần đầu tiên tôi được giao nhiệm vụ này
nhưng bản thân tôi đã mạnh dạn, luôn cố gắng tìm tịi, xây dựng những hoạt
động, nội dung phù hợp với trẻ của lớp mình, đồng thời sáng tạo những hình
thức lồng ghép mới mẻ để tạo hứng thú cho trẻ khi hoạt động và tôi đã chọn đề
tài :“Bé phân loại rác” Qua bài dạy trẻ biết phân loại 3 loại rác:
Tôi sử dụng Powerpin và clip về môi trường
+ Rác dễ phân hủy : Các loại rau củ quả, quả, thức ăn thừa, giấy ăn
+ Rác khó phân hủy: túi nilon, đồ gốm sứ
+ Rác tái chế : Sách báo cũ, thùng giấy, các loại vỏ lon, quần áo
Kết hợp cho trẻ chơi một số trò chơi trên máy tính“ Bé phân rác đúng
loại nhé” , “ Ai đốn đúng” ở trị chơi này tơi tổ chức cho trẻ chơi theo nhóm
cùng thảo luận và nêu kết quả của đội mình.
Bên cạnh đó, tơi cịn ln tích cực tham khảo thêm sách vở, các tài liệu
liên quan đến vấn đề môi trường hiện nay để làm những Powepoint, dạy trẻ các
bài hát hoặc clip bổ ích như “ Câu chuyện về chiếc vỏ hộp sữa” lồng ghép tổ
chức vào giờ học vơ cùng bổ ích, giúp các bé hiểu rõ hơn về những hộp sữa học
đường hàng ngày của các bé đang sử dụng có thể tái chế 100%- Thân thiện với
mơi trường. (Hình ảnh 1: Ứng công nghệ thông tin dạy trẻ câu chuyện về vỏ
sữa)
Qua đó cơ giáo cũng hướng dẫn bé cách thu gom
những vỏ sữa đã sử dụng ở nhà và gia đình để bé hiểu hơn về cách bảo vệ môi
trường hiệu quả nhất. Những chiếc vỏ hộp sau khi được thu gom, dán những

Tháng 12

Nội dung lồng ghép bảo vệ môi trường
- Nhận biết môi trường trường mầm non: các phịng
nhóm, sân vườn, cống rãnh, các đồ dùng, đồ chơi của
lớp, của các cá nhân, giáo viên, trẻ, nhân viên.
- Phân biệt môi trường sạch, môi trường bị ô nhiễm
- Xây dựng môi trường bằng các hành vi phù hợp
+ Vứt rác đúng nơi quy định, không khạc nhổ bừa bãi
+ Quét dọn rác, lau bụi cửa, đồ dùng..., sắp xếp đồ
dùng ngăn nắp... thơng thống phịng nhóm.
+ u q, giữ gìn đồ dùng cá nhân.
+ Chăm sóc cây trồng ở lớp, trường: lau lá, tưới cây,
xới đất... Không bẻ cảnh hái hoa, không vẽ bậy lên
tường.
+ Lao động hàng ngày: trực nhật phịng nhóm, góc
thiên nhiên, giờ học...
- Giáo dục trẻ để hình thành các thói quen tốt trong
sinh hoạt: rửa tay, lau mặt trước khi ăn, đi vệ sinh
đúng nơi quy định, không vứt rác bừa bãi cần vứt rác
vào thùng, biết nhặt cơm rơi vãi vào khay...
- Quý trọng và giữ gìn đồ dùng, đồ chơi, quần áo sạch
và dùng lâu bền.
- Khám phá các bộ phận cơ thể mình: đơi tay bé có
thể làm được những gì? Để lồng ghép giáo dục trẻ
bảo vệ môi trường như: Tay bé vứt rác vào thùng, tay
bé trồng cây, gieo hạt, tưới cây... Mắt bé nhìn thấy rác
rơi để nhặt vào thùng...
- Nhận biết nhà sạch, nhà bẩn
- Biết giúp bố mẹ công việc vừa sức, lau dọn bàn ghế,

từ đó có những hành vi đúng đối với cây xanh và môi
trường: không hái hoa, bẻ cành, không dẫm chân lên
cỏ...
- Chăm sóc các con vật, yêu quý và bảo vệ các con
vật
- Nhận biết những con vật có ích và có hại trong thế
giới động vật.
- Trẻ nhận biết môi trường sống của chúng, biết bảo
vệ môi trường sống cho các loài động vật.
- Quan tâm đến động vật, cho ăn uống...
- Nhận biết các hiện tượng tự nhiên và các yếu tố gây
ơ nhiễm mơi trường; gió mạnh làm đường phố bụi có
hại cho con người, bẩn nhà cửa... gây đổ cây cối, nhà
cửa...
- Nhận biết các loại nước khác nhau, ích lợi của
nước..
- Nhận biết nước sạch, nước ô nhiễm, biện pháp bảo
vệ nguồn nước, sử dụng tiết kiệm nước...
Trẻ biết phân loại 3 loại rác thải:
+ Rác dễ phân hủy : Các loại rau củ quả, quả,
thức ăn thừa, giấy ăn
+ Rác khó phân hủy: túi nilon, đồ gốm sứ
+ Rác tái chế : Sách báo cũ, thùng giấy, các
loại vỏ lon, quần áo

Tháng 3

Tháng 4

Tháng 5

lớp có bảng trực nhật phân công rõ ràng.
Tôi nhận thấy trẻ thực sự hứng thú và khắc sâu kiến thức tôi dạy trẻ về
bảo vệ mơi trường trong lớp học và sân trường. Khơng có gì hiệu quả bằng trẻ
vừa được học mà vẫn được chơi, bám sát tâm lí này của trẻ tơi ln lồng ghép
việc bảo vệ môi trường trong lớp học một cách có hiệu quả nhất. Tơi áp dụng
mảng tường này vào rất nhiều bài học ở các chủ đề khác để lồng ghép giáo dục
trẻ không những bảo vệ môi trường mà rất nhiều vấn đề khác một cách hiệu quả
nhất mà không tốn nhiều thời gian.
Những hành vi tôi đưa vào là các tranh: Trẻ hái hoa, bẻ cành, trẻ vứt rác
đúng nơi qui định, trẻ vệ sinh lớp học cùng cô, trẻ quét lớp... Từ những hành vi
trên tơi phân tích giúp trẻ nhận ra những hành vi nên và khơng nên làm; có ý
thức hơn về bản thân hay nhắc nhở bạn khi nhìn thấy rác, các con cùng nhau
giúp cô vệ sinh lớp và dọn dẹp sắp xếp đồ chơi.
Ví dụ: Với học động làm quen văn học tôi lồng ghép dạy trẻ bảo vệ môi
rường thông qua bài thơ để trẻ tiếp thu kiến thức nhanh hơn ( Hình ảnh 3:
Dạy trẻ bảo vệ mơi trường thông qua dạy thơ)
13


Bé giữ vệ sinh môi trường
Sân trường mát sạch
Nhờ bác lao cơng
Ngày ngày qt dọn
Em cũng góp phần
Giữ sân trường sạch
Này các bạn ơi
Cùng ra sân chơi
Thấy lá vàng rơi
Vung vãi khắp nơi
Cùng đi nhặt lá

cơng việc của bé làm được để bảo vệ môi trường như: Tay bé có thể vứt rác vào
thùng, tay bé trồng được cây... Mắt bé nhìn thấy rác rơi để nhặt vào thùng...
Ví dụ: thơng qua hoạt động âm nhạc tơi dạy trẻ một số bài hát ( Hình ảnh 4:
Dạy trẻ bảo vệ môi trường được lồng ghép vào tiết âm nhạc)
Không xả rác
Bạn ơi bạn ơi bạn hãy cùng tôi
Dọn vệ sinh cho mái trường đẹp xanh
Bạn ơi bạn ơi bạn hãy cùng tôi
Không xả rác đường đến trường đẹp hơn
Không xả rác cho trường ta sạch mát
Không xả rác đường đến trường đẹp hơn
Không xả rác cho trường ta sạch mát
Hãy bỏ rác nơi qui định bạn ơi.
Sáng tác: nhạc sĩ Đơng Phương Tường
Tháng 11
Gia đình là nơi vơ cùng thân thuộc của trẻ, trẻ gắn bó với ngơi nhà của gia đình
suốt cuộc đời của mình. Trong tháng này bên cạnh những kiến thức mang lại
cho trẻ giúp trẻ thêm u q trân trọng ngơi nhà và những người thân trong gia
đình của bé thì tơi ln tìm cách lồng ghép việc bảo vệ mơi trường một cách gần
gũi và sâu sắc nhất VD: Nhận biết nhà sạch, nhà bẩn( giống như nhận biết môi
trường lớp học) để trẻ phân biệt.
Qua hoạt động, kiến thức tôi mang đến cho trẻ là giúp trẻ thấy được sự
thay đổi của mơi trường xung quanh mình, trẻ nhận rõ được đâu là môi trường
sạch sẽ và đâu là môi trường chưa được sạch.
Và giáo dục trẻ: để có một ngơi nhà sạch, đẹp trẻ có thể giúp những người
thân trong gia đình những cơng việc nhẹ nhàng như: giúp mẹ dọn dẹp nhà
cửa, lau dọn bàn ghế, quét nhà, giúp bố chăm sóc cây cảnh, vứt rác đúng
thùng rác của gia đình để nhân viên gom rác thuận tiện cho công việc...
Hiện nay Công ty môi trường đô thị Hà Nội đang phát động phong trào
phân loại rác để dễ cho việc tái chế rác. Tận dụng điều này, tôi đã dạy trẻ cách

khỏi phịng tắt điện, khơng bật tivi khi ngủ, khơng mở tủ lạnh nhiều lần... và đặc
biệt hơn không sử dụng điện quá nhiều dẫn đến chập và cháy nổ. Tơi đưa trị
chơi hành vi đúng sai giúp trẻ nhận thức rõ hơn về cách sử dụng điện trong gia
đình.
Bên cạnh đó, tơi cũng ln sưu tầm dạy trẻ những bài thơ về tiết kiệm
điện. Mỗi lần trẻ đọc chính là một lần nhắc trẻ, cũng như những người xung
quanh biết tiết kiệm điện. Khám phá môi trường xung quanh là hoạt động rất
khơ khan và khó nhưng tơi đã mày mò sưu tầm để lồng ghép được những trò
chơi giáo dục trẻ về hành vi bảo vệ môi trường mà tiết học của tôi không nhàm
chán và được bạn bè đồng nghiệp động viên rất nhiều.

Điện
Điện từ đâu mà có
Để chiếu sáng mn nơi
Giống như ơng mặt trời
16


Cho con nhìn mọi vật
Điện có từ ngồn nước
Từ than, gió mà ra
Điện thắp sáng mn nhà
Mỗi khi ngày tắt nắng
Điện không là vô tận
Như mặt trời đâu con
Điện giống như trái ngon
Con ăn nhiều sẽ hết
Vì thế cần tiết kiệm
Dùng hợp lí mỗi ngày
Khơng cần là tắt ngay

hơn, từ đó cũng muốn bảo vệ mơi trường trong sạch khơng có rác bẩn. Sau giờ
học tại lớp tơi đã cùng trẻ và bác lao công đã cùng nhau làm công việc hàng
ngày của bác. Trẻ được quét sân, cầm xẻng hót rác, nhặt lá cây… Kết qủa sau
buổi lao động mang lại là trẻ nhận ra mình đang làm một việc rất có ích. Thật
hạnh phúc khi nhìn trẻ khoe với mẹ “Hôm nay con được gặp Bác lao công và
được làm việc cùng bác đấy”.
Tháng 1
Ở chủ đề này, tôi lồng ghép giáo dục để giúp trẻ nhận biết môi trường ô
nhiễm do các phương tiện giao thơng thải khói vào khơng khí, tiếng ồn của động
cơ, nhiều phương tiện giao thông gây tắc nghẽn giao thông… Và hỏi để trẻ suy
nghĩ làm thế nào để giảm bớt ô nhiễm môi trường do giao thông gây ra? Trẻ sẽ
tư duy nói lên được ý tưởng của mình, tơi muốn kích thích trẻ mạnh dạn nêu lên
ý tưởng và tơi sẽ đưa kết luận chính xác, khuyến khích mọi người đi bộ và sử
dụng phương tiện giao thông cơng cộng, giữ gìn vệ sinh khi tham gia giao thông
cùng người lớn, không vứt rác xuống đường, xuống sông…
Tôi cịn cho trẻ xem hàng loạt những hình ảnh ơ nhiễm khói bụi do các
phương tiện giao thơng mang lại, hình ảnh người tham gia giao thơng khơng đeo
khẩu trang và không đội mũ bảo hiểm, đi xe đùa nghịch, vượt đèn đỏ, khơng
chấp hành luật giao thơng… giải thích cho trẻ nhận ra đó là hành vi nên hay
khơng nên làm, từ đó giáo dục trẻ khi tham gia giao thơng cùng người lớn cần
làm những gì?
Thêm vào đó tơi tổ chức nhiều trị chơi giao thơng giúp trẻ “Chơi mà học”. Từ
những trò chơi này trẻ áp dụng vào thực tế khi tham gia giao thơng: Trị chơi:
“Đèn xanh đèn đỏ” giúp trẻ nhận biết các đèn tín hiệu, học một số bài thơ :

Xe chở rác
Chiều tối sương sớm
Leng keng kẻng dục
Reo vang phố phường
Nào rác lên đường

Để bảo vệ môi trường tôi đã giáo dục trẻ: Không hái hoa, bẻ cành bừa
bãi,... Tưới cây, xới đất, lau rửa lá cây làm sạch bụi bẩn, nhổ cỏ, vun đất... Trồng
1 số cây bằng hạt (đỗ, lạc...); bằng củ; bằng cành; cây giống... và chăm sóc
chúng.
Và trẻ lớp tơi rất thích thú và say mê thực hiện cùng cô, được tự tay lấy
đất, tự tay gieo hạt vào chậu, ươm hạt chăm sóc cây từ đó tơi thấy trẻ thêm u
cây xanh quanh mình hơn, thậm chí cịn nhắc nhở những bạn bè của mình cùng
trồng và bảo vệ cây xanh. Và tơi cũng đã xây dựng một góc thiên nhiên tại hành
lang của lớp tơi để trẻ tự tay chăm sóc chúng. Tất cả những cây cối tại góc thiên
nhiên của lớp tôi được phụ huynh ủng hộ cho trẻ tự mang chậu cây đến để trẻ
được trồng và sắp xếp hợp lý. ( Hình ảnh 6: Trẻ được trồng và chăm sóc cây ở
góc thiên nhiên)
Ngồi biện pháp trên tơi cũng dạy trẻ thơng qua các hoạt động ngoại khóa
khi trẻ được đi trải nghiệm ở khu sinh thái Hải Đăng , trẻ sẽ nói những hành vi
khơng nên làm đối với cây xanh tại vườn trường cũng như những nơi công cộng
mà bé được đi chơi cùng ba mẹ hoặc cả lớp: Các con không được hái hoa trong
công viên, không được dẫm chân lên cỏ, không bẻ cành, không khạc nhổ bừa
bãi... Bởi vì các cây xanh trồng tại đây phục vụ rất nhiều cho cuộc sống của
chúng ta: giúp công viên đẹp và rực rỡ hơn, giúp không khí trong lành tốt cho
sức khỏe con người, giúp cân bằng sinh thái... ( Hình ảnh 7: Trẻ được trải việc
bảo vệ mơi trường thơng qua hoạt động ngoại khóa của trường)
(Hình 8 : Trẻ được tự tay trồng cây mang về chăm sóc khi đi trang trại Hải
Đăng)
Trên lớp tơi cịn dạy trẻ nhiều bài thơ, câu đối, hị vè đối đáp về cây xanh và
19


các loại rau củ thân thuộc quanh bé: Đồng dao về củ, cây bắp cải, về rau xanh...
cùng các trò chơi mang đậm tính dân gian như: Trồng đậu trồng cà, gieo hạt…
cùng vơi đó thì khơng qn giải thích ý nghĩa của trò chơi và các bài thơ. Từ đó

- Tuy nhiên tài nguyên nước đang bị ô nhiễm và cạn kiệt dần do con
người sử dụng nước lãng phí, các cơng trình, nhà máy sử dụng nhiều nước, con
người vứt rác thải sinh hoạt bừa bãi; chất thải công nghiệp, thuốc bảo vệ thực
vật, hóa chất… đổ thẳng vào ao, hồ, sông suối mà chưa qua xử lý…
20


- Giáo dục trẻ cần phải biết tiết kiệm nước, sử dụng nước đúng mục đích,
khơng lãng phí (rửa tay vặn nước nhỏ vừa phải khơng bắn tung tóe, tắt vịi nước
khi khơng dùng, lấy nước uống vừa đủ khơng đổ đi lãng phí…)
+ Đề tài hoạt động khám phá về “Gió”: Kết hợp lồng ghép giáo dục bảo
vệ mơi trường như: nhận biết tác hại của gió mạnh làm cho đường phố bụi, có
hại cho sức khỏe con người, làm bẩn nhà của, đồ dùng. Gió mạnh - bão có thể
làm đổ cây cối, nhà cửa, các cơng trình xây dựng, các phương tiện giao thơng đi
lại khó khăn.
Tơi luôn gây hứng thú cho trẻ bằng những bài hát vui nhộn như:

Em vẽ môi trường màu xanh
Em vẽ môi trường màu xanh
Chung quanh đầy những ánh nắng
Hàng cây xanh đường thẳng tắp
Ánh sáng tràn ngập bình minh
Em vẽ mơi trường quanh em màu mỗi ngày tươi thắm
Và ta chung tay chăm sóc màu xanh
bảo vệ mơi trường
A! Mơi trường xanh
Ta cùng nhau giữ cho trong lành
Bầu khơng khí chung quanh hịa
Cùng dịng nước mát xanh
Bầu trời xanh có mây

nhiễm và bảo vệ cuộc sống của chính chúng ta. Giáo dục trẻ cần trồng nhiều cây
xanh, biết bảo vệ và chăm sóc những cây đang lớn.
Tuyên truyền cho người dân học hỏi tham gia bảo vệ mơi trường. Có biện
pháp xử lý tốt tình trạng ơ nhiễm mơi trường tại địa phương: Mỗi một bàn tay
bảo vệ môi trường là một bông hoa đẹp, trồng nên một cây xanh là bạn đang làm
một việc tốt…
Tôi đã lựa chọn phương pháp dạy trẻ những bài thơ, câu đố, kể chuyện
cho trẻ nghe những câu chuyện, những bài hát về bảo vệ môi trường để cùng dạy
trẻ. Từ những bài thơ: Cô giáo dạy con, Lời của quạt điện, Bé nhắc mọi người,
Bài học về năng lượng… trẻ tiết kiệm điện, và sử dụng đúng cách những đồ
dùng bằng điện không gây lãng phí điện. Bài thơ Tiếng chổi tre đã giúp trẻ hiểu
cảm thông và chia sẻ với công việc nặng nhọc của những bác lao công chăm chỉ.
Hay những câu chuyện Ai đã làm ô nhiễm hồ nước, Thỏ trắng biết lỗi…
đã giúp trẻ nhận ra rằng chính con người là một nhân tố gây nên ô nhiễm môi
trường và cần có những biện pháp đúng đắn để cải tạo môi trường đang bị ô
nhiễm. Cần nhận ra những hành động đúng và sai để sửa những lỗi sai của mình
giúp mơi trường trong lành hơn.
Các câu đố cũng có tác dụng kích thích sự tự suy luận của trẻ. Từ đó trẻ
biết thực hiện những hành động đúng và sửa những hành động chưa đúng.
Các bài hát là yếu tố không thể thiếu để tôi đưa vào giáo dục trẻ. Trẻ vừa
dễ thuộc lại thêm vào đó là những lời hát mang tính chất nhắc nhở nhẹ nhàng trẻ
sẽ thích thú hơn. Thơng qua các bài hát trẻ sẽ khắc ghi những lời nhắc nhở tốt
hơn vì ở lứa tuổi này trẻ rất nhanh thuộc song cũng rất nhanh quên nên ta cần
cho trẻ hát nhiều lần vào các thời điểm dạy trẻ phù hợp.
Qua các hoạt động tổ chức giờ ăn, ngủ cho trẻ để trẻ hình thành các nề
nếp thói quen sinh hoạt đáp ứng mọi nếp sống văn minh trong xã hội hiện đại
ngày nay. Biết tiết kiệm trong ăn uống: Không làm rơi vãi, không bỏ thức ăn,
biết nhặt cơm vào khay, khơng nói chuyện khi ăn…
Đặc biệt khi cho trẻ rửa tay tôi luôn chú trọng dạy trẻ rửa tay đúng cách,
rửa tay bằng xà phòng, và nhắc trẻ vặn vòi nước vừa phải, tắt ngay sau khi sử

- Góc tạo hình: Trẻ được tự tay làm đồ dùng đồ chơi của chủ đề từ các
nguyên vật liệu phế thải, hoặc có thể sử dụng thành những đồ chơi phục vụ học
tập cho trẻ, Trẻ vẽ nhóm hưởng ứng giờ trái đất “ tiết kiệm điện”
Hình ảnh 10: Trẻ vẽ nhóm hưởng ứng giờ trái đất “ tiết kiệm điện”
- Phòng khám với bác sỹ và y tá cần giữ gìn vệ sinh và vứt rác thải y tế…
Tơi trang trí trên mảng tường thật gần gũi với trẻ để trẻ có thể nhận ra những
hành vi đúng nên làm và các hành vi sai không nên làm. Tôi đã lựa chọn sưu
tầm rất nhiều tranh ảnh có liên quan đến hành vi của các bé sinh hoạt tại
trường, các bé sẽ lựa chọn những hành vi đúng trong mỗi chủ đề gài vào bên
hành vi nên làm có hình mặt cười, với những hành vi sai không nên làm tôi
dạy các bé chọn và gài vào bên có hình mặt mếu.
Hoạt động này có tác động rất tốt đến nhận thức của các bé. Các bé sẽ
hiểu rằng nếu mình học tập và thực hiện giống các hành vi bên hình mặt cười thì
đó là hành động đúng ý nghĩa nên làm ; cịn mình làm những hành động bên
hình mặt mếu thì hồn tồn ngược lại. Và cũng trên mảng tường này, tơi có thể
tổ chức làm bảng để gài trị chơi củng cố sau mỗi tiết học thông qua hành vi
đúng, sai.
- Góc nấu ăn cần chú ý vệ sinh an tồn thực phẩm…
- Góc gia đình ln nhớ nhà cửa cần sạch sẽ gọn gàng, rửa tay trước khi
23


ăn và sau khi đi vệ sinh - Góc thiên nhiên: Trẻ được tự tay chăm sóc cây, trồng
cây, chơi với cát nước.
Kết qủa mang lại khi tôi lồng ghép trẻ bảo vệ mơi trường trong giờ hoạt động
góc đạt hiệu quả rất cao, trẻ có ý thức hơn và luôn biết cất đồ dùng đồ chơi gọn
gàng. Đặc biệt tại mỗi góc chơi tơi thiết kế những chiếc thùng rác rất xinh xắn từ
những đồ phế thải không dùng nữa nên trẻ lớp tơi càng có ý thức khi thấy rác
trong lớp học.
* Lao động sẽ giúp trẻ hình thành tính cần cù, chịu khó, biết u thiên

cây sống được cần những yếu tố gì? Tác dụng của cây xanh đối với môi trường?
Tác dụng của rau xanh đối với cơ thể? Bảo vệ cây xanh cũng chính là bảo vệ
mơi trường.
Qua hoạt động đi dạo thăm quan, trẻ nhận ra được nhiều điều đúng đắn
hơn về môi trường: Vườn trường, sân trường, lớp học, đường đi, công viên sẽ
24


sạch đẹp hơn khi khơng cịn vứt rác giữa đường, vỏ hộp sữa, bim bim vứt bừa
bãi... hoa sẽ nở đẹp hơn nếu được chăm sóc tốt và bảo vệ…. Sân trường tơi đã
có những thùng rác tại những bồn cây, tôi luôn nhấn mạnh với trẻ khi thấy rác
hay đổ rác thì nhớ vứt đúng nơi quy định. Điều này đã giúp tôi gặt hái rất nhiều
kết qủa tốt.
Biện pháp 3. Cô và trẻ cùng làm đồ dùng đồ chơi bằng các nguyên liệu phế
thải
Sau khi các con được học phân loại 3 loại rác thải ( Rác dễ phân hủy, rác khó
phân hủy, rác tái chế) thì tơi cho trẻ trải nhiệm chương trình ngày hội xanh đưa
vào ngoài giờ học của trẻ . Từ những nguyên liệu phế liệu tưởng như đã vứt đi
như chai lọ bằng nhựa, vỏ sữa , vỏ chai nước ngọt, nắp chai, các con chịu khó
thu lượm, góp nhặt khơng những bảo vệ mơi trường mà cịn có thể tái và sử
dụng tạo ra các đồ dùng, đồ chơi, cá vật dụng ứng dụng tích cự ctrong cuộc
sống.Thay vì vứt đi gây lãng phí và ơ nhiễm mơi trường, thì các con có thể thỏa
thích theo sức sáng tạo của chúng ( Hình ảnh 13: Cơ và trẻ tận dụng vỏ sữa để
các con sáng tạo thành đồ chơi)
Mỗi vỏ chai dù hình dáng, mẫu mã kích thước có khác biệt nhưng cũng gồm
cách phần căn bản như là : nắp chai, miệng chai, thân chai và đáy chai. Tùy theo
mỗi ý tưởng của các con mà có sử dụng từng phần hay tất cả các phần.
Những khái niệm rác thải nhựa, ô nhiễm môi trường trở nên dễ hiểu hơn bao giờ
hết. Các “chiến sĩ mơi trường nhí” có thể ứng dụng sáng tạo của mình vào thực
tiễn cuộc sống qua các trò chơi. Giờ đây, các con vui tới trường mỗi ngày khơng