BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP HÀ NỘI
NGUYỄN TUẤN THÀNH
NGHIÊN CỨU ẢNH HƯỞNG CỦA MẬT ĐỘ CẤY
VÀ CÁC MỨC PHÂN ĐẠM TỚI SINH TRƯỞNG, PHÁT TRIỂN
VÀ NĂNG SUẤT CỦA GIỐNG LÚA BT13 TẠI
TAM DƯƠNG – VĨNH PHÚC
LUẬN VĂN THẠC SĨ
HÀ NỘI 2013
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP HÀ NỘI
NGUYỄN TUẤN THÀNH
NGHIÊN CỨU ẢNH HƯỞNG CỦA MẬT ĐỘ CẤY
VÀ CÁC MỨC PHÂN ĐẠM TỚI SINH TRƯỞNG, PHÁT
TRIỂN VÀ NĂNG SUẤT CỦA GIỐNG LÚA BT13 TẠI
TAM DƯƠNG – VĨNH PHÚC
CHUYÊN NGÀNH:
KHOA HỌC CÂY TRỒNG
i
LỜI CAM ĐOAN
Tơi xin cam đoan các kết quả trong luận văn này hồn tồn trung thực
và chưa được cơng bố trong bất kỳ một cơng trình nào khác.
Tơi xin đảm bảo số liệu trong luận văn được chính bản thân tơi theo
dõi và thơng tin trích dẫn đều được chú thích một cách cụ thể, nguồn gốc rõ
ràng.
Kết quả nghiên cứu này là do tơi thực hiện dưới sự chỉ bảo của Thầy
hướng dẫn và sự giúp đỡ tận tình của bạn, bè đồng nghiệp.
Vĩnh Phúc, Nngày tháng năm 2013
Tác giả luận văn
Nguyễn Tuấn Thành
ii
MỤC LỤC
LỜI CẢM ƠN
......................................................................................................
i
LỜI CAM ĐOAN
.................................................................................................................
1
1. MỞ ĐẦU
..........................................................................................................
1
1.1. Đặt vấn đề
..........................................................................................................................
1
1.2. Mục đích và u cầu của đề tài
..........................................................................................
2
1.2.1.Mục đích
......................................................................................................
2
1.2.2. u cầu của đề tài
.....................................................................................
2
...................................................
4
2.1.2. Tình hình nghiên cứu, sản xuất và tiêu thụ lúa gạo của Việt Nam
..........
7
iii
Theo phân tích mới đây của FAO, khủng hoảng tài chính tồn cầu đã buộc các nước phải
tăng cường dự trữ lương thực để phịng tránh rủi ro và điều đó đã ảnh hưởng tích cực đến
thị trường xuất khẩu gạo trong đó có Việt Nam.
...................................................................
16
Bảng 2.4: Tình hình xuất khẩu gạo của Việt Nam giai đoạn từ năm 2008 2012
................
17
Năm
...........................................................................................................................................
17
2008
............................................................................................................................................
17
6,05
............................................................................................................................................
17
6,75
............................................................................................................................................
17
7,10
............................................................................................................................................
17
7,70
............................................................................................................................................
17
2.2. Đặc điểm sinh học của cây lúa
........................................................................................
18
....................................
28
Bảng 2.4: Nhu cầu và cân đối phân bón ở Việt Nam đến năm 2020
...............
28
(nghìn tấn)
..........................................................................................................
28
Các loại phân bón
...............................................................................................
28
Năm
.....................................................................................................................
28
2005
.....................................................................................................................
28
2010
28
2.100
....................................................................................................................
28
2.100
....................................................................................................................
28
2.100
....................................................................................................................
28
Sản xuất trong nước
..........................................................................................
28
750
.......................................................................................................................
28
1.600
....................................................................................................................
28
0.0
........................................................................................................................
28
KCL
.....................................................................................................................
28
Tổng số
...............................................................................................................
28
500
.......................................................................................................................
28
500
.......................................................................................................................
28
500
.......................................................................................................................
28
Nhập khẩu
..........................................................................................................
28
500
.......................................................................................................................
28
v
500
.......................................................................................................................
28
500
.......................................................................................................................
28
500
.......................................................................................................................
34
2.4. Những nghiên cứu về mật độ cấy của lúa
......................................................................
35
2.4.1 Mật độ cấy ảnh hưởng tới sự sinh trưởng, phát triển, năng suất và chất
lượng lúa
............................................................................................................
35
2.4.2. Những kết quả nghiên cứu về mật độ cấy trên thế giới
........................
38
2.4.3. Những kết quả nghiên cứu về mật độ cấy ở Việt nam
..........................
40
III. VẬT LIỆUĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP
NGHIÊN CỨU
...................................................................................................
54
vi
3.5. Các chỉ tiêu theo dõi và phương pháp xác định (theo quy phạm,theo quy phạm khảo
nghiệm giá trị canh tác và sử dụng của giống lúa; 10 TCN 5582002) ??? của Bộ
NN&PTNT
................................................................................................................................
55
3.5.1. Các đặc điểm hình thái, nơng sinh học
...................................................
55
).................................................................................................................................................
56
3.5.2. Các chỉ tiêu sinh trưởng
...........................................................................
56
Số nhánh tối đa
.......................................................................
57
3.5.4. Năng suất và các yếu tố cấu thành năng suất
........................................
58
3.5.5. Các chỉ tiêu về sâu, bệnh hại
..................................................................
59
3.6. Phương pháp phân tích và sử lý số liệu
...........................................................................
60
4. KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬNết quả và thảo luận
..................................
61
4.1 Đặc điểm thời tiết, khí hậu tại vùng nghiên cứu
.............................................................
61
.......................................................................
63
4.3 Ảnh hưởng của mật độ cấy và các mức phân đạm đến một số đặc điểm hình thái của
giống lúa BT13
...........................................................................................................................
1
4.4. Ảnh hưởng của mật độ cấy và các mức phân đạm đến một số đặc điểm nơng sinh học
của giồng lúa BT13
....................................................................................................................
4
4.5. Ảnh hưởng của mật độ cấy và các mức phân đạm đến khả năng sinh trưởng của
giồng lúa BT13
...........................................................................................................................
5
4.5.1. Động thái tăng trưởng chiều caoo cây
......................................................
5
vii
61
4.8 Ảnh hưởng của mật độ cấy và các mức phân đạm đến năng suất và các yếu tố cấu
thành năng suất của giống BT13
.............................................................................................
52
4.8.1 Các yếu tố cấu thành năng suất
...............................................................
52
4.8.2. Năng suất sinh vật học và hệ số kinh tế
.................................................
59
4.9. Hoạch tốn kinh tế
............................................................................................................
60
Phần 5. KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
..............................................................
102
DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
CCCC
Cao cây cuối cùng
CT
Công thức
ĐNTĐ
Đẻ nhánh tối đa
FAO
Tổ chức Nông lương Liên Hiệp Quốc
IRRI
Viện nghiên cứu lúa quốc tế
KL
Khối lượng
NHH
ix
DANH MỤC BẢNG
STT
Tên bảng
Trang
LỜI CẢM ƠN......................................................................................................i
LỜI CAM ĐOAN................................................................................................ii
MỤC LỤC..........................................................................................................iii
DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT............................................................................ix
DANH MỤC BẢNG............................................................................................x
DANH MỤC HÌNH..........................................................................................xvi
Cần chỉ ra các tài liệu tham khảo đã trích ở đoạn nào?..............................1
PHẦN I.................................................................................................................1
1. MỞ ĐẦU..........................................................................................................1
1.2.1.Mục đích.....................................................................................................2
1.2.2. u cầu của đề tài....................................................................................2
1.3.1. Ý nghĩa khoa học của đề tài..................................................................3
1.3.2. Ý nghĩa thực tiễn:.....................................................................................3
2. TỔNG QUAN TÀI LIỆU CỦA ĐỀ TÀI.......................................................4
2.1.1. Tình hình sản xuất lúa gạo trên thế giới..............................................4
2.1.2. Tình hình nghiên cứu, sản xuất và tiêu thụ lúa gạo của Việt Nam. .7
2.2.1. Đặc điểm sinh trưởng và phát triển của cây lúa:.............................18
2.2.2. Đặc điểm hệ rễ của cây lúa.................................................................19
2.2.3. Ảnh hưởng của dinh dưỡng khống đến sinh trưởng, phát triển,
năng suất và chất lượng hạt giống của cây lúa...........................................20
2.3.1. Cơ sở lý luận của việc bón phân cho cây lúa.....................................26
xi
Tổng số..............................................................................................................28
500.......................................................................................................................28
500.......................................................................................................................28
500.......................................................................................................................28
500.......................................................................................................................28
Sản xuất trong nước........................................................................................28
0...........................................................................................................................28
0...........................................................................................................................28
0...........................................................................................................................28
0...........................................................................................................................28
Nhập khẩu.........................................................................................................28
500.......................................................................................................................28
500.......................................................................................................................28
500.......................................................................................................................28
500.......................................................................................................................28
Nguồn: Phịng QL đất và phân bón, Cục Trồng trọt, Bộ NN& PTNT,
5/2007..................................................................................................................28
2.3.3. Phương pháp bón phân cho lúa............................................................29
Nên dùng phân kali bón thúc địng cho lúa trong các trường hợp sau:
giống đẻ nhánh từ trung bình đến ít hay giống dài ngày, gieo cấy thưa;
đất có điện thế oxy hóa khử rất cao, thành phần cơ giới rất nhẹ, hay
trên đất phèn (thiếu lân và ngộ độc sắt), đất kiềm (thiếu kẽm), lân bị
đất cố định hay mưa nhiều ...........................................................................34
Bón phân ni hạt..........................................................................................34
xii
4.1.2. Lượng mưa.............................................................................................62
4.1.3. Số giờ nắng.............................................................................................62
4.1.4. Ẩm độ khơng khí....................................................................................63
4.5.1. Động thái tăng trưởng chiều caoo cây..................................................5
Hình 4.1 Ảnh hưởng của mật độ cấy và các mức phân đạm đến động
thái tăng trưởng chiều cao cây chiều cao cây của giống lúa BT13 trong
vụ mùa 2012.......................................................................................................48
Hình 4.2 Ảnh hưởng của mật độ cấy và các mức phân đạm đến động
thái tăng trưởng chiều cao cây của giống lúa BT13 trong vụ xn 2013. 49
4.5.2 Động thái đẻ nhánh.................................................................................49
Hình 4.3 Ảnh hưởng của mật độ cấy và các mức phân đạm
đến động thái đẻ nhánh của giống lúa BT13 trong vụ mùa 2012.............52
Hình 4.4 Ảnh hưởng của mật độ cấy và các mức phân đạm
đến động thái đẻ nhánh của giống lúa BT13 trong vụ xn 2013............53
4.6.1 Chỉ số diện tích lá – LAI .......................................................................55
.............................................................................................................................58
Hình 4.5 Ảnh hưởng của mật độ cấy và các mức phân đạm
đến chỉ số diện tích lá – LAI của giống lúa BT13 trong vụ mùa 2012 ....58
Hình 4.6 Ảnh hưởng của mật độ cấy và các mức phân đạm
đến chỉ số diện tích lá – LAI của giống lúa BT13 trong vụ xn 2013 ...58
4.6.2 Lượng chất khơ tích lũy.........................................................................59
4.8.1 Các yếu tố cấu thành năng suất...........................................................52
4.8.2. Năng suất sinh vật học và hệ số kinh tế............................................59
Phần 5. KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ..............................................................102
xiv
TÀI LIỆU THAM KHẢO .............................................................................104
(sắp xếp lại thứ tự cho đúng kể cả trích ở trong tổng quan phải ghi theo
2.2.2. Đặc điểm hệ rễ của cây lúa.................................................................19
2.2.3. Ảnh hưởng của dinh dưỡng khống đến sinh trưởng, phát triển,
năng suất và chất lượng hạt giống của cây lúa...........................................20
2.3.1. Cơ sở lý luận của việc bón phân cho cây lúa.....................................26
2.3.2. Tình hình sử dụng phân bón cho lúa ở Việt Nam..............................28
Bảng 2.4: Nhu cầu và cân đối phân bón ở Việt Nam đến năm 2020........28
xvi
(nghìn tấn).........................................................................................................28
Các loại phân bón.............................................................................................28
Năm.....................................................................................................................28
2005.....................................................................................................................28
2010.....................................................................................................................28
2015.....................................................................................................................28
2020.....................................................................................................................28
Urê.......................................................................................................................28
Tổng số..............................................................................................................28
1.900....................................................................................................................28
2.100....................................................................................................................28
2.100....................................................................................................................28
2.100....................................................................................................................28
Sản xuất trong nước........................................................................................28
750.......................................................................................................................28
1.600....................................................................................................................28
1.800....................................................................................................................28
2.100....................................................................................................................28
Nhập khẩu.........................................................................................................28
1150.....................................................................................................................28
đất cố định hay mưa nhiều ...........................................................................34
Bón phân ni hạt..........................................................................................34
xviii
Sau khi lúa trỗ hồn tồn có thể bón ni hạt bằng cách phun phân bón lá
12 lần nhằm tăng số hạt chắc, tăng năng suất. Đây là thời kỳ bón phân
có hiệu quả rõ khi trồng lúa trên đất có thành phần cơ giới nhẹ, có khả
năng cung cấp dinh dưỡng và giữ phân kém................................................34
2.3.4. Vấn đề bón phân cân đối cho cây lúa..................................................34
2.4.1 Mật độ cấy ảnh hưởng tới sự sinh trưởng, phát triển, năng suất và
chất lượng lúa...................................................................................................35
2.4.2. Những kết quả nghiên cứu về mật độ cấy trên thế giới................38
2.4.3. Những kết quả nghiên cứu về mật độ cấy ở Việt nam..................40
III. VẬT LIỆUĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP
NGHIÊN CỨU...................................................................................................47
3.5.1. Các đặc điểm hình thái, nơng sinh học................................................55
3.5.2. Các chỉ tiêu sinh trưởng.........................................................................56
Số nhánh tối đa .....................................................57
Hệ số đẻ nhánh = ............................................................................................57
Số dảnh cấy.......................................................57
Số dảnh hữu hiệu..................................57
Hệ số đẻ nhánh có ích = .................................................................................57
Số dảnh cấy........................................57
3.5.3. Chỉ tiêu sinh lý diện tích lá....................................................................57
3.5.4. Năng suất và các yếu tố cấu thành năng suất....................................58
3.5.5. Các chỉ tiêu về sâu, bệnh hại...............................................................59
4. KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬNết quả và thảo luận..................................61
4.1.1. Nhiệt độ...................................................................................................61
TÀI LIỆU THAM KHẢO .............................................................................104
(sắp xếp lại thứ tự cho đúng kể cả trích ở trong tổng quan phải ghi theo
số ở tài lliệu tham khảo nàytài liệu nào được trích thì đưa vào khơng
trích thì thơi!!! )...............................................................................................104
PHỤ LỤC........................................................................................................110
xxi