<span class='text_page_counter'>(1)</span><div class='page_container' data-page=1>
<b>DIỄN ĐẠT TRONG VĂN NGHỊ LUẬN </b>
<b>(Tiếp theo)</b>
<b>A. MỤC TIÊU: </b>
Giúp học sinh:
-Có ý thức một cách sáng rõ và đầy đủ hơn về những chuẩn mục ngôn từ
của bài văn nghị luận.
-Biết cách tránh các lỗi về dùng từ, viết câu, sử dụng giọng điệu không
phù hợp với chuẩn mực ngôn từ của bài văn nghị luận.
-Nâng cao kỹ năng vận dụng những cách diến đạt khác nhau một cách hài
hồ để trình bày vấn đề linh hoạt, sáng tạo.
<b>B. PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY: </b>
<b>C. CHUẨN BỊ GIÁO CỤ: </b>
* Giáo viên: Soạn giáo án.
* Học sinh : Soạn bài.
<b>D. TIẾN TRÌNH BÀI DẠY: </b>
<b>1. Ổn định lớp - kiểm tra sĩ số:</b>
<b>2. Kiểm tra bài cũ:</b>
Nêu những yêu cầu về dùng từ ngữ, sử dụng cầu vầ kết hợp các kiểu câu
trong văn nghị luận?
<b>3. Nội dung bài mới: </b>
a. Đặt vấn đề: Diến đạt trong văn nghị luận không chỉ cần chú ý tới việc
sử dụng từ ngữ, sử dụng cầu và kết hợp các kiểu câu mà còn phải xác
hai đoạn văn trên khác nhau nhưng giọng điệu
trong lời văn có điểm tương đồng. Đó là sự
trang trọng, nghiêm túc.
Ngoài sự tương đồng ở một số điểm chung đó,
giọng điệu trong từng đoạn văn có những nét
đặc trưng, riêng biệt:
-Đoạn (1): giọng sôi nổi, mạnh mẽ, hùng hồn.
-Đoạn (2): giọng trầm lắng, thiết tha.
c. Chỉ rõ cách sử dụng từ ngữ hoặc
cách sử dụng các kiểu câu, các
biện pháp tu từ vụng hoặc cú pháp
có vai trị củ yếu trong việc biểu
hiện giọng điệu của từng đoạn.
<i>Học sinh dựa vào những câu hỏi </i>
<i>để trình bày.</i>
<i>-Giáo viên tổ chức cho học sinh </i>
<i>tìm hiểu ví dụ 2.</i>
u cầu: Nhận xét về giọng điệu
của lời văn nghị luận trong từng
đoạn văn, chỉ rõ những phương
tiện từ ngữ, kiểu câu biểu hiện
giọng điệu. Phâm tích ngắn gọn
những cơ sở của giọng điệu ấy
trong từng trường hợp cụ thể.
<i>- Học sinh quan sát ví dụ, thảo </i>
từ: câu cảm thán, câu lặp cú pháp,…
<b>2.Tìm hiểu VD2.</b>
<i>Học sinh căn cứ vào việc tìm hiểu </i>
<i>các ví dụ để phát biểu ý kiến.</i>
-Hoạt động 4: Tổ chức luyện tập.
Bài tập 1: Phân tích rõ những đặc
điểm cụ thể trong cách vận dụng từ
ngữ, vận dụng và kết hợp các kiểu
câu, biểu hiện giọng điệu của lời
văn trong những đoạn văn nghị
luận Sgk.
<i>Giáo viên gợi ý, học sinh và giao </i>
<i>việc cho các nhóm (3 nhóm, mỗi </i>
<i>nhóm khảo sát một đoạn).</i>
<i>Học sinh các nhóm làm việc, tập </i>
<i>trung ý kiến, cử đại diện trình bày.</i>
Bài tập 2: Chọn một trong các đè
tài Sgk để viết một bài nghị luận
ngắn trong đó chú ý vận dụng từ
ngữ, kiểu câu và giọng điệu phù
hợp.
<i>Giáo viên hướng dẫn, gợi ý.</i>
<i><b>-Đoạn 2: Hồ Chí Minh đã sử dụng từ ngữ một</b></i>
cách chính xác, phù hợp với việc tuyên bố thoát
li mọi quan hệ với thực dân Pháp, đặc biệt là
việc sử dụng nhiều từ ngữ chính trị. Về câu,
điểm nổi bật là đoạn văn sử dụng kiểu câu lặp
cú pháp và kiểu câu song hành, với những câu
ngắn để nhấn mạnh những điều khẳng định. Vì
vậy, giọng điệu ngôn từ của đoạn văn rất rắn rỏi,
dứt khoát, mạnh mẽ và cương quyết.
<i><b>-Đoạn 3: Tác giả viết theo lối so sánh để làm</b></i>
nổi bật những điểm khác biệt trong tính cách,
phẩm chất, tâm hồn, tình cảm,… của Kiều và
Từ Hải. Vì vậy, đoạn văn sử dụng rất nhiều cặp
<i>tính từ tương phản (yếu đuối-hùng mạnh, tủi</i>
<i>nhục-vinh quang, chịu đựng-bất bình, tiếng</i>
<i>khóc-tiếng cười, lê lết-vùng vẫy, tự ti-tự tôn,…).</i>
Người viết cũng sử dụng hàng loạt câu có kết
<i>cấu ngữ pháp song trùng (nêu Kiều…thì Từ…).</i>
Đoạn văn vì thế mà mang tâm hưởng nhịp
nhàng, vân đối.
<b>Bài tập 2:</b>
những vấn đè nghị luận xã hội. Người viết nên
sử dụng từ ngữ một cách chính xác, tránh dùng
từ ngữ sáo rỗng, cầu kì, tránh dùng khẩu ngữ,
Copyright: Tài liệu đại học ©