Cơ sở lý luận của đề tài:
1. Khái niệm và đặc điểm nhà ở:
1.1.Khái niệm:
Hiện nay có rất nhiều khái niệm về nhà ở tuỳ thuộc vào góc độ nghiên
cứu.
*Trên góc độ xây dựng :
Nhà ở là sản phẩm của hoạt động xây dựng và không gian bên trong có
tổ chức được ngăn cách với môi trường bên ngoài dùng để ở.
*Trên góc độ quản lý kinh tế :
Nhà ở là tài sản có giá trị đặc biệt đối với đời sống con người, là bộ phận
quan trọng bảo vệ con người trước các hiện tượng tự nhiên .
1.2.Đặc điểm nhà ở:
*Nhà ở là tài sản không thể di dời được, nó gắn liền vưới đất, được
xây dựng trên đất. Sự gắn liền với đất này chỉ vị trí của nó được phân bố ở đâu.
Mà hiện nay các giao dịch trên thị trường nhà đất đô thị người ta quan tâm nhiều
đến vị trí của nhà đất vì vị trí nhà đất có ảnh hưởng rất lớn đến giá trị tài sản nhà
đất.
*Nhà ở là một bất động sản có tính bền vững, thời gian sử dụng dài, hao
mòn chậm. Đặc điểm này có thuận lợi cho người sử dụng nhất là đối với người có
thu nhập thấp , vì họ có khả năng nâng cấp, xây dựng mới nhà ở là rất kém. Họ có
thể xây dựng một ngôi nhà có chất lượng trung bình và sử dụng nó trong khoảng
thời gian gần 20 năm mà không phải sửa chữa lớn, trừ những duy tu bảo dưỡng
nhỏ như sơn quét vôi tường, cửa....
*Nhà ở là tài sản có giá trị lớn. So với các hàng hoá khác khi mua sắm
thì việc xây dựng nhà ở đòi hỏi một khoản vốn đầu tư lớn và nhất là hiện nay giá
nhà đất, nguyên vật liệu xây dựng ở các đô thị rất cao.
*Nhà ở rất đa dạng, phong phú cả về số lượng và chất lượng. Đặc điểm
này một mặt là do sự đa dạng của các tầng lớp dân cư đô thị, mặt khác là thu nhập
của dân cư đô thị đã tăng lên, phong tục tập quán truyền thống từng nơi khác nhau.
2.Ý nghĩa của nhà ở :
*Nhà ở đô thị là điều kiện vật chất trọng yếu để phát triển kinh tế đô
tượng tự nhiên như nắng, mưa, gió, bão, giá rét....mà còn là nơi nuôi dưỡng ,
giáo dục đào tạo con người từ khi sinh ra và lớn lên, tạo điều kiện tái sản xuất
sức lao động của con người.
*Nhà ở đô thị là điều kiện vật chất ảnh hưởng tới sinh hoạt xã hội và
điều chỉnh quan hệ xã hội.
Nhà ở không những là tài sản có giá trị, có tầm quan trọng đặc biệt
đối với mỗi gia đình, mà còn là một trong những tiêu chuẩn làm thước đo phản
ánh trình độ phát triển kinh tế – xã hội của quốc gia, mức sống dân cư của một
dân tộc. Một thực tế là khi nhìn vào một ngôi nhà ta có thể biết được phong tục
tập quán, đời sống vật chất tinh thần của những người đang sống trong ngôi nhà
đó.Đối tượng xã hội ngày càng phát triển, tỷ lệ người già, người độc thân, các
cặp vợ chồng mới ngày càng tăng dẫn tới phải xây dựng những mẫu nhà, mẫu
căn hộ thích hợp. Xã hội phát triển, căn hộ đông người sẽ giảm, lối sống, tập
quán của
C.Mác- Ăngghen: Toàn tập, NXB. Chính trị quốc gia, trang500.
người dân đô thị thay đổi. Sự hình thành và phát triển các khu dân cư và quá
trình phát triển đô thị luôn gắn liền với phát triển nhà ở. Đi kèm là sự đa dạng về
kiến trúc nhà ở , thể hiện ở phong cách xây dựng, vật liệu xây dựng , thiết
kế....bộc lộ quan điểm tôn giáo , nhân sinh , thẩm mỹ.
3. Cung- Cầu nhà ở:
*Cung nhà ở:
Theo các nhà kinh tế học thì lĩnh vực sản xuất nhà ở được phân chia
thành ba khu vực: khu vực Nhà nước, khu vực tư nhân và khu vực không chính
thức. Ba khu vực trên được xem như sự chuyển hoá liên tục từ sự kiểm soát toàn
bộ của Nhà nước về xây dựng nhà ở ở khu vực Nhà nước đến việc xây dựng nhà
ở do tư nhân và các doanh nghiệp xây dựng dưới sự điều tiết của Nhà nước và
đến nhà ở bất quy tắc được xây dựng bởi các gia đình và các nhà thầu nhỏ.
-Khu vực Nhà nước: khu vực này được xem như tiêu điểm chính của
chính sách nhà ở, vì đó là khu vực mà Chính phủ có thể kiểm soát trực tiếp. Nhà
ở khu vực này chiếm tỷ lệ không lớn và phân bố không đồng đều giữa các đô thị
-Nhà ở nới thêm diện tích ở cho những hộ hiện đang ở quá chật.
-Nhà ở phục vụ các đối tượng tái định cư để chỉnh trang và xây dựng
các công trình hạ tầng đô thị .
-Nhà ở cho viên chức và người lao động tại các khu công nghiệp tập
trung.
-Nhà ở cho học sinh, sinh viên.
-Nhà ở cho người nước ngoài đến làm việc hoặc kinh doanh.
-Nhà ở phục vụ các nhu cầu khác.
Nhu cầu nhà ở tại các đô thị rất đa dạng vì dân cư đô thị làm nhiều
nghề khác nhau và thu nhập giữa các tầng lớp dân cư đô thị có sự chênh lệch
lớn.
4.Quản lý Nhà nước về nhà ở: