CÔNG TÁC THU CHI VÀ QUẢN LÝ QUỸ BHXH TẠI BHXH HUYỆN
THIỆU HOÁ (THANH HOÁ) TRONG THỜI GIAN QUA
I/Cơ chế tạo lập và quản lý nguồn quỹ BHXH
Có thu mới có chi là nguyên tắc hoạt động của các cơ quan BHXH nhằm
đảm bảo quyền lợi cho người lao động. Chính vì vậy mà công tác thu BHXH và
quản lý nguồn thu có vai trò quan trọng trong hoạt động của ngành BHXH. Do đó,
BHXH Việt Nam đã triển khai thực hiện thu BHXH theo mô hình 3 cấp từ TW đến
thành phố, tỉnh và đến các quận huyện. Hàng năm BHXH Việt Nam dựa vào kết
quả thu BHXH, số lượng lao động trên địa bàn tỉnh để đề ra kế hoạch nhiệm vụ của
ngành trong các năm tiếp theo. Đồng thời BHXH Việt Nam cũng dựa vào đó để đề
ra chỉ tiêu thu BHXH cho các cơ quan BHXH tỉnh, thành phố. Trên cơ sở các chỉ
tiêu này, các cơ quan BHXH tỉnh, thành phố sẽ xem xét lại quỹ tiền lương, số
lượng lao động, tổ chức đóng trên địa bàn tỉnh thành phố và các quận huyện để
triển khai kế hoạch cụ thể đến từng cơ quan BHXH các quận huyện. Để có được
các chỉ tiêu kế hoạch nói trên thì hàng quý các cơ quan BHXH các quận huyện
phải tổng hợp kế hoạch thu BHXH của các đơn vị do mình chịu trách nhiệm tổ
chức thu ghi sổ BHXH gửi cho cơ quan BHXH tỉnh vào ngày 25 của tháng cuối
quý trước theo biểu 2- BCT ; các cơ quan BHXH tỉnh, thành phố cũng tổng hợp kế
hoạch thu của tất cả các đơn vị trên địa bàn theo mẫu 3-BCT và gửi đồng thời về
BHXHVN vào ngày 30 của tháng cuối quý trước.
Sau khi kế hoạch, nhiệm vụ đã được triển khai thì các cơ quan BHXH các
tỉnh, thành phố, quận huyện tiến hành hướng dẫn các đơn vị trên địa bàn mình lập
danh sách và quỹ tiền lương hàng tháng, quý để xác định số tiền BHXH mà các
đơn vị phải đóng. Số tiền này được tập trung vào một tài khoản của tỉnh, thành
phố, sau đó chúng lại được tập trung vào tài khoản của BHXHVN.
1/ Đối với cán bộ thu của BHXH tỉnh.
- Lập kế hoạch thu BHXH hàng quý năm.
- Hướng dẫn đơn vị lập danh sách lao động, quỹ tiền lương đóng BHXH
và phiếu điều chỉnh mức lương đóng BHXH hàng tháng.
- Kiểm tra phiếu điều chỉnh tăng giảm hàng tháng, bảng đối chiếu kết quả
đóng BHXH do đơn vị BHXH các quận huyện gửi lên.

và nghĩa vụ của người lao động và người sử dụng lao động.
• Hướng dẫn đơn vị sử dụng lao động lập danh sách lao động và quỹ
tiền lương tham gia đóng BHXH.
• Hướng dẫn đơn vị làm phiếu tăng giảm mức đóng BHXH hàng
tháng đến từng người lao động , lập bảng đối chiếu nộp BHXH
• Thông báo cho các đơn vị về số tài khoản thu BHXH, mức thu
BHXH.
• Thống nhất với các đơn vị về lịch làm việc hàng tháng giữa cán bộ
chuyên quản với đơn vị sử dụng lao động.
• Kiểm tra sổ lương(bảng thanh toán lương) đối chiếu với danh sách
với đơn vị đã đăng ký BHXH để yêu cầu đơn vị đăng ký đóng
BHXH cho những người trong diện đóng BHXH bắt buộc(nếu đơn
vị chưa đăng ký đóng)
- Đôn đốc, theo dõi, ghi chép kết quả đóng BHXH:
• Hàng tháng căn cứ vào danh sách lao động và quỹ tiền lương đơn vị
đã đăng ký và phiếu tăng giảm mức đóng BHXH để xác định số
tiền BHXH phải đóng, đôn đốc đơn vị đóng BHXH theo đúng quy
định .Thông báo kịp thời những đơn vị nợ tiền đóng BHXH từ 02
tháng trở lên.
• Ghi chép kết quả đóng BHXH của từng cơ quan, đơn vị vào đầy đủ
các cột trong sổ, hàng tháng đối chiếu với cán bộ tổng hợp thu của
tỉnh về kết quả đóng BHXH của từng đơn vị được phân công theo
dõi, quản lý.
• Hàng tháng đối chiếu kết quả đóng BHXH của các cơ quan, đơn vị
được phân công theo dõi.
• Số lao động và quỹ tiền lương tham gia đóng BHXH của các tháng
trong kỳ đối chiếu( có đối chiếu với bảng thanh toán lương hoặc sổ
lương của đơn vị) để xác định số tiền đơn vị phải đóng theo luật
định của đơn vị.
- Hàng quí tổng hợp kết quả đóng BHXH theo khối quản lý

Có hai loại nguồn quỹ cơ bản:
- Nguồn từ NSNN : Dùng để chi trả các chế độ BHXH cho các đối tượng
hưởng từ năm 1995 trở về trước.
- Nguồn qũy BHXH : Dùng để chi trả các chế độ BHXH cho các đối tượng
hưởng từ năm 1995 trở lại đây.
b/ Cân đối quỹ BHXH và quản lý quỹ.
- Quỹ BHXH Việt Nam lấy nguyên tắc hạch toán độc lập với NSNN và cân
đối thu chi làm căn bản. Xác định mức thu chi hợp lý trong từng giai đoạn
trên cơ sở dự báo một cách tương đối chính xác về số đối tượng tham gia,
mức đóng và hưởng của các đối tượng này và tính đến các yếu tố tác động
như giá cả, khả năng đầu tư tài chính, xác định mức độ chi quản lý bộ máy
tiết kiệm nhưng đạt kết quả cao.
- Với chức năng bảo đảm xã hội Nhà nước có trách nhiệm bảo đảm nguồn
từ NSNN cho quỹ BHXH để thực hiện chi trả các chế độ BHXH như trả
lương hưu, trợ cấp ốm đau, thai sản và các chế độ BHXH khác cho các
đối tượng hưởng các chế độ này từ năm 1995 trở về trước. Hơn nữa, hỗ
trợ, bù thiếu cho quỹ BHXH trong việc chi trả cho các đối tượng hưởng
BHXH từ năm 1995 trở đi.
- BHXH huyện Thiệu hoá quản lý chặt chẽ công tác thu BHXH nhằm phát
triển quỹ BHXH. Đặc biệt năm 2003 cơ quan BHXH kết hợp với các cơ
quan chức năng triển khai thu BHXH ở các đơn vị ngoài quôc doanh
trong địa bàn huyện. Đây là một bước tiến quan trọng trong việc phát
triển quỹ BHXH.
- Công tác chi trả được BHXH huyện Thiệu Hoá quản lý tốt, đảm bảo chi
đúng, chi đủ, chi kịp thời cho các đối tượng hưởng BHXH.
II . Cơ chế chi và quản lý chi BHXH

Chi trả trợ cấp BHXH bao gồm 5 chế độ : ốm đau, thai sản, hưu trí,
TNLĐ-BNN, tử tuất. Mỗi loại chi này có những đặc điểm riêng biệt nên
việc chi trả phải tách riêng ra từng loại hoặc từng nhóm. ở nước ta, xuất

sách này , BHXH tỉnh sẽ tiến hành chuyển tiền cho các cơ quan BHXH
huyện,thị vào ngày 5-8 đầu tháng thông qua hệ thống kho bạc. Ngay sau khi
tiền mặt được chuyển về BHXH các huyện thì đại diện chi trả của các xã sẽ
đến BHXH để nhận tiền và phát cho cá đại lý chi trả trợ cấp cho các đối
tượng. Khi nhận tiền trợ cấp ,các đối tượng phải ký nhận vào bảng lương và
trợ cấp BHXH. Sau khi chi trả hết tiền trợ cấp, các đại lý sẽ đem nộp lại
bảng lương và trợ cấp cho cơ quan BHXH. Riêng chế độ tử tuất thì đăng ký
tại BHXH huyện để hưởng trợ cấp mộtlânf hoặc hàng tháng.
III. Các kết quả đã đạt được.
1. Các thành tựu chung của BHXH tỉnh Than Hoá và huyện Thiệu Hoá
Trong những năm qua, ngành BHXH nói chung và BHXH tỉnh Thanh Hoá
nói riêng đã có được những bước đột phá, những bước tiến rất quan trọng
tạo ra sự phát triển mạnh mẽ của toàn ngành, và của BHXH tỉnh Thanh Hoá
cả về mặt tổ chức và thực hiện chức năng của mình. Quỹ tài chính của
BHXH Tỉnh đã được ổn định và phát triển trên cơ sở hình thành được quỹ
BHXH độc lập ngoài NSNN. Với nguồn đóng góp chủ yếu là từ NLĐ và
NSDLĐ. Quá trình tạo lập và sử dụng quỹ BHXH được tiến hành theo
nguyên tắc có đóng mới có hưởng. Chính vì vậy mà các quan hệ tài chính
trong BHXH đã rõ ràng, việc quản lý quĩ được thực hành rất tốt, phục vụ tốt
hơn quyền lợi của NLĐ và NSDLĐ. Do đó trong thời gian này BHXH Tỉnh
đã gặt hái được rất nhiều thành tựu trên mọi lĩnh vực.Trung bình mỗi năm,
từ 1995 – 2001 có 26.348người đăng ký tham gia BHXH với mức thu gần
30 tỷ đồng. Số người tham gia BHXH ngày càng tăng, năm sau cao hơn năm
trước; số tiền thu được cũng tăng lên(xem bảng 1)

Bảng 1: Số thu BHXH tại BHXH tỉnh Thanh Hoá 1997- 2003
Năm Số người đăng ký
đóng BHXH
Số tiền thu
( triệu đồng)

của các cơ quan đóng trên địa bàn huyện, sự đoàn kết, nhất trí , quyết tâm
của tập thể CBCNV và ban lãnh đạo cơ quan nên hàng năm BHXH huyện
Thiệu Hoá đều hoàn thành các chỉ tiêu của BHXH tỉnh giao cho với tinh
thần năm sau cao hơn năm trước, chất lượng hơn, cụ thể như sau:
1) Công tác đảng, đoàn thể:
Là một cơ quan từ khi thành lập đến nay có tất cả 8 cán bộ viên chức
trong đó có một cán bộ hợp đồng.
Về tổ chức công đoàn: là một công đoàn cơ sở trực thuộc liên đoàn lao
động huyện Thiệu Hoá ngày càng củng cố và phát triển thêm đoàn viên
công đoàn.
Với tinh thần và trách nhiệm cao nên hàng năm đêù hoàn thành xuất sẵc
nhiệm vụ được giao, tạo khí thế thi đua sôi nổi trong công tác công đoàn,
được liên đoàn lao động huyện Thiệu Hoá đánh giá là công đoàn cơ sở
vững mạnh hàng năm.
2) Công tác đối chiếu quỹ BHXH: các số liệu tính toán, cập nhật của cơ sở,
huyện, tỉnh được thống nhất, ổn định hơn, việc thực hiện nghĩa vụ tính
đóng BHXH theo điều luật 141,149 dần ổn định hơn.
3) Công tác duyệt và cấp kinh phí chi trả chế độ( ốm đau, thai) ngày càng
ổn định, giải quyết kịp thời ngay sau khi cơ sở tập hợp và gửi chứng từ
lên BHXH huyện, đảm bảo đúng nguyên tắc về thủ tụctheo qui định của
Bộ tài chính và BHXH cấp trên.
4) Công tác chi trả lương hưu, các chính sách xã hội : đảm bảo được thời
gian quy định của tỉnh, tạo được niềm tin đối với cán bộ hưu trí trên địa
bàn huyện, công tác quản lý tiền mặt, các thủ tục chứng từ thanh quyết
toán của xã, huyện, tỉnh đảm bảo kịp thời, đúng nguyên tắc.
5) Công tác cấp sổ BHXH : cơ bản được hoàn thành góp phần củng cố bổ
sung các văn bản hồ sơ của cán bộ công chức thực hiện chỉ thị 15 của Bộ
chính trị và các chỉ thị của tỉnh.
6) Tham gia các hoạt động tại địa phương:
Cơ quan BHXH huyện luôn có sự lãnh đạo trực tiếp của huyện ủy, UBND