THỰC TRẠNG HIỆU QUẢ CHO VAY DỰ ÁN ĐẦU TƯ TRUNG VÀ DÀI
HẠN TRONG HỆ THỐNG NHNo PTNT VIỆT NAM
2.1. Khái quát về NHNo&PTNT Việt Nam
2.1.1. Lịch sử hình thành và phát triển
Ngày 26/03/1988, Hội đồng Bộ trưởng (nay là Chính phủ) ban hành Nghị
định 53/HĐBT thành lập các ngân hàng chuyên doanh, trong đó có Ngân hàng
Phát triển Nông nghiệp Việt Nam; đến 15/10/1996 đổi tên là Ngân hàng Nông
nghiệp và Phát triển nông thôn (NHNo&PTNT) Việt Nam, là một ngân hàng
thương mại quốc doanh, kinh doanh tiền tệ tín dụng và dịch vụ ngân hàng, lĩnh vực
phục vụ chủ yếu là nông nghiệp, nông thôn trên phạm vi toàn quốc.
Thời gian đầu mới thành lập, NHNo&PTNT Việt Nam rất khó khăn, cơ sở
vật chất và phương tiện kinh doanh thiếu và lạc hậu. Đội ngũ cán bộ công nhân
viên được tiếp nhận từ Ngân hàng Nhà nước cấp Huyện, Thị, Phòng Tín dụng nông
nghiệp và Quỹ Tiết kiệm ở cấp tỉnh và Vụ Tín dụng Nông nghiệp Ngân hàng Trung
ương và một số cán bộ ở nơi khác.
Về cơ cấu tổ chức, NHNo&PTNT Việt Nam cũng như các ngân hàng thương
mại quốc doanh khác, chủ yếu được tổ chức: Ngân hàng cấp Trung ương; Ngân
hàng khu vực, Tỉnh, Thành phố; Ngân hàng Huyện, Thị xã.
Thời kỳ đầu, NHNo&PTNT Việt Nam ở Trung ương, có Ban lãnh đạo và 7
phòng chức năng, bao gồm: Phòng Tổ chức, Kế hoạch, Kế toán, Chế độ tín dụng,
Kinh doanh lương thực, Tín dụng nhân dân, Văn phòng. ở các tỉnh, thành phố,
thành lập các chi nhánh Ngân hàng Nông nghiệp Tỉnh, Thành phố trực thuộc Trung
ương. ở các Huyện, Thị xã thành lập các chi nhánh Ngân hàng Nông nghiệp
Huyện, Thị xã trực thuộc Ngân hàng nông nghiệp Tỉnh, Thành phố.
Quá trình hình thành và phát triển, mô hình tổ chức của NHNo&PTNT Việt
Nam đã có nhiều thay đổi. Việc đổi mới và hoàn thiện mô hình tổ chức phù hợp
với lộ trình cơ cấu lại hoạt động ngân hàng theo chỉ đạo của Chính phủ; hệ thống
thể lệ, chế độ qui trình nghiệp vụ, quy tắc điều hành đảm bảo tính kỷ cương kỷ
luật, đảm bảo tính tập trung thống nhất, vừa phát huy được tính năng động sáng tạo
của mỗi chi nhánh cơ sở, quá trình điều hành luôn lấy hiệu quả kinh tế và mục tiêu
sinh lời làm thước đo chính trong kinh doanh.

tâm Công nghệ thông tin, Trung tâm Đào tạo, Trung tâm Thẻ) và có trên 1.000 chi
nhánh khu vực, liên xã, ngân hàng lưu động, phòng giao dịch; với gần 30.000 cán
bộ công nhân viên; có quan hệ đại lý với 650 ngân hàng trên toàn thế giới.
Sơ đồ 2.1: Mô hình tổ chức mạng lưới của NHNo&PTNT Việt Nam
NHNO & PTNT VIỆT NAM
Phòng
giao dịch
Phòng
giao dịch
Phòng giao dịch
Chi nhánh Cấp 1
Phòng giao dịch
Sở giao dịch
Văn phòng
đại diện
Chi nhánh
(Theo quy chế) chế)
Đơn vị
sự nghiệp
Công ty
trực thuộc
(Theo điều lệ) công ty)
2.1.2. Các hoạt động chính của NHNo&PTNT Việt Nam
NHNo&PTNT Việt Nam là NHTM nhà nước, có các nhiệm vụ chính là:
Trực tiếp kinh doanh tiền tệ, tín dụng và các dịch vụ ngân hàng trên địa bàn cả
nước, nhiệm vụ chính là ở các địa bàn nông nghiệp nông thôn. Cụ thể:
Huy động vốn:
Ngay từ khi bước vào cơ chế thị trường, NHNo&PTNT Việt Nam đã chú trọng
việc ổn định và tăng trưởng nguồn vốn, coi đó là nguồn động lực tạo đà cho các
mục tiêu chiến lược của ngân hàng. NHNo&PTNT Việt Nam nâng cao chất lượng

Cho vay:
Phát huy vai trò chủ đạo của NHNo&PTNT Việt Nam trong sự nghiệp phát
triển kinh tế của đất nước, Ngân hàng đã thực hiện các hình thức sau:
- Cho vay ngắn hạn, trung hạn và dài hạn bằng nội tệ và ngoại tệ đối với
khách hàng, đáp ứng nhu cầu vốn cho sản xuất, dịch vụ, đầu tư, phát triển đời
sống.
- Tài trợ vốn cho các doanh nghiệp xuất nhập khẩu.
- Thẩm định, tái thẩm định các dự án tín dụng, trực tiếp cho vay các dự án
theo chức năng nhiệm vụ và của Tổng giám đốc NHNo&PTNT Việt Nam.
Cùng với việc tập trung toàn lực vào việc khắc phục những tồn tại trong
công tác tín dụng, hoạt động tín dụng của NHNo&PTNT Việt Nam đã bắt đầu có
sự tăng trưởng theo một định hướng đầu tư mới, đó là đầu tư trọng điểm cho các
dự án lớn, các tổng công ty, các doanh nghiệp lớn. Trên cơ sở nguồn vốn huy động
được NHNo&PTNT Việt Nam, thực hiện phương châm đầu tư thận trọng, có hiệu
quả về mặt kinh tế xã hội, đảm bảo an toàn vốn cho ngân hàng. Mục tiêu tăng
trưởng tín dụng phải phù hợp với yêu cầu phát triển kinh tế đã được định hướng
trong chính sách tín dụng của chính sách tài chính quốc gia trong từng thời kỳ. Vốn
tín dụng của NHNo&PTNT Việt Nam sẽ được đầu tư vào các lĩnh vực quan trọng
của nền kinh tế, các ngành sản xuất, chế biến, kinh doanh hàng hoá nhập khẩu
Bảng 2.2: Tổng dư nợ tín dụng tính đến 31/12 hàng năm
( Đơn vị: triệu VND )
Năm 2002 2003
2004 2005 2006
2007
Tổng dư nợ tín dụng 77.477 115.283 142.251 161.328 188.501 251.710
Mức so với năm 2002 100% 149% 183% 208% 243% 325%
Nguồn: Báo cáo tài chính NHNo&PTNT Việt Nam
Các hoạt động khác:
- Kinh doanh ngoại hối: mua bán ngoại tệ, thanh toán quốc tế và các dịch vụ
khác về ngoại hối theo chính sách quản lý ngoại hối của Chính phủ, Ngân hàng

nghiệp, nông thôn Việt Nam. Đây là một thị trường rộng lớn nhưng còn lạc hậu.
Đặc điểm này vừa là mở cửa khai thác phục vụ, mở rộng thị trường, vừa phải
chống đỡ với nhiều rủi ro bởi tình trạng biến vốn đầu tư tín dụng ngắn hạn thành
vốn cấp phát để xây dựng cơ sở hạ tầng còn rất lạc hậu của thị trường này.
2.2. Thực trạng hiệu quả cho vay DAĐT trung và dài hạn NHNo&PTNT Việt Nam
2.2.1 Quy trình nghiệp vụ cho vay trung và dài hạn của NHNo&PTNT Việt
Nam
Ngân hàng xây dựng quy trình xét duyệt cho vay theo nguyên tắc đảm bảo
tính độc lập và phân định rõ ràng trách nhiệm cá nhân, trách nhiệm liên đới giữa
khâu thẩm định và quyết định cho vay. Ngân hàng kiểm tra các tài liệu khách hàng
gửi đến, đồng thời tiến hành thẩm định tính khả thi, hiệu quả của DAĐT hoặc
phương án sản xuất kinh doanh và khả năng hoàn trả nợ vay.
Trong trường hợp cần thiết hoặc pháp luật có quy định thì ngân hàng
thành lập hội đồng tín dụng hoặc thuê cơ quan tư vấn liên quan đến thẩm định
DAĐT của khách hàng.
Quy trình cho vay được bắt đằu từ khi CBTD tiếp nhận hồ sơ khách hàng và
kết thúc khi tất toán – thanh lý hợp đồng tín dụng, được tiến hành theo ba bước:
Bước 1: Thẩm định trước khi cho vay bao gồm: Tiếp nhận hồ sơ dự án;
Thẩm định; Quyết định cho vay, hoặc trình Trung ương nếu vượt thẩm quyền; Lập,
ký hợp đồng tín dụng khế ước vay vốn; Giải ngân cho vay.
Các hồ sơ xin vay vốn được chủ dự án gửi đến phòng tín dụng của chi
nhánh. CBTD tiếp nhận và hướng dẫn khách hàng về điều kiện tín dụng và hồ sơ
vay vốn; Kiểm tra tính đầy đủ, hợp pháp, hợp lệ vói những nội dung thuộc hồ sơ
pháp lý, hồ sơ khoản vay, hồ sơ bảo đảm tiền vay và mục đích vay vốn.
Điều tra, thu thập, tổng hợp thông tin về khách hàng và dự án đầu tư. Phân
tích ngành, phân tích và thẩm định khách hàng vay vốn. Về khách hàng, CBTD tìm
hiểu và phân tích về tư cách và năng lực pháp lý, năng lực điều hành, năng lực
quản lý sản xuất kinh doanh, mô hình tổ chức, bố trí lao động trong doanh nghiệp.
Phân tích khả năng tài chính; Phân tích tình hình quan hệ với ngân hàng.
CBTD dự kiến lợi ích cho ngân hàng bằng cách tiến hành tính toán lãi, phí

hợp đồng.
Bước 2: Kiểm tra, giám sát trong khi cho vay, CBTD phải đôn đốc người
vay sử dụng đúng mục đích, có hiệu quả số tiền vay, hoàn trả nợ gốc và lãi vay
đúng hạn, đồng thời thực hiện các biện pháp thích hợp nếu người vay không thực
hiện đầy đủ, đúng hạn các cam kết.
Trong giai đoạn này, cán bộ tín dụng thường xuyên kiểm tra việc sử dụng tài
sản hình thành từ vốn vay, cùng kế toán viên theo dõi kỳ hạn nợ, chủ động lập giấy
thu nợ. Bằng việc xem xét các báo cáo tài chính định kỳ của doanh nghiệp, nếu
thấy có vấn đề, cán bộ tín dụng có kiến nghị để doanh nghiệp kịp thời xử lý.
Trong trường hợp khách hàng gặp khó khăn, cần được gia hạn nợ, cán bộ
tín dụng lập tờ trình xin gia hạn, nếu được duyệt thì thông báo cho khách hàng.
Các nguyên nhân để ngân hàng phải gia hạn nợ bao gồm các nguyên nhân khách
quan như biến động thị trường, các nguyên nhân bất khả kháng và cả các nguyên
nhân chủ quan chưa tính toán chính xác khả năng trả nợ của doanh nghiệp.
Bước 3: Thanh lý hợp đồng tín dụng: Khi khách hàng trả hết nợ, CBTD tiến
hành đối chiếu, kiểm tra về số tiền trả nợ gốc, lãi, phí... để tất toán khoản vay. Khi
bên vay yêu cầu, CBTD soạn thảo biên bản thanh lý hợp đồng trình Trưởng phòng
tín dụng kiểm soát và trình lãnh đạo ký biên bản thanh lý.
Giải chấp tài sản bảo đảm: CBTD kiểm tra tình trạng giấy tờ, tài sản thế
chấp, cầm cố; lập biên bản giao trả tài sản bảo đảm nợ vay trình Trưởng phòng tín
dụng kiểm soát, trình lãnh đạo ký.
2.2.2 Khách hàng vay của NHNo&PTNT Việt Nam
Hiện nay cơ cấu khách hàng vay của NHNo&PTNT Việt Nam như sau:
Bảng 2.3: Cơ cấu khách hàng theo Dư nợ
Đơn vị tính: %.
Thành
phần KT
Năm
2005
% tăng,

trọng rất nhỏ. NHNo&PTNT Việt Nam đã và đang khẳng định nông nghiệp nông
thôn là thị trường truyền thống, đồng thời mở rộng cho vay khu vực kinh tế tư
nhân. Trong tổng dư nợ, toàn bộ khu vực nông thôn chiếm trung bình hơn 70% dư
nợ cho vay, hộ sản xuất chiếm 55,5 tổng dư nợ. Đến cuối năm 2006, ngân hàng đã
đầu tư cho hơn 9 triệu hộ với số vốn xấp xỉ 105 nghìn tỷ đồng, chiếm tỷ trọng 57%
tổng dư nợ. Tuy nhiên, sang năm 2007, tỷ trọng này giảm xuống còn 55,5% tổng
dư nợ. Cho vay Doanh nghiệp ngoài quốc doanh tăng mạnh từ 31,7% năm 2006
lên 36,3% năm 2007. Khách hàng doanh nghiệp ngoài quốc doanh của
NHNo&PTNT Việt Nam chủ yếu thuộc những ngành kinh tế mũi nhọn. Những