Cổ phiếu giảm giá - cái bẫy nguy hiểm nhất trên thị trường chứng khoán
Công việc khó khăn nhất khi quyết định mua cổ phiếu là xác định thời
điểm nào giá của cổ phiếu được xem là rẻ nhất. Nhiều nhà đầu tư cho
rằng, vào lúc mà giá của một cổ phiếu xuống tới mức thất nhất mà nó
đã từng đạt tới trước đây, hoặc thấp hơn giá cổ phiếu của các đối thủ
cạnh tranh, thì đó chính là thời điểm nên mua với số lượng lớn. Nhưng
thông thường, giá cả chỉ phản ánh một cách tương đối giá trị thật của
cổ phiếu. Nếu bạn chỉ đánh giá dựa vào yếu tố này mà không đi sâu
phân tích giá trị thực của chúng, thì bạn rất dễ bị rơi vào bẫy.
Tại sao lại như vậy? Điều này đã được lịch sử thị trường chứng khoán minh chứng bằng những ví
dụ như sau:
Câu chuyện về bong bóng dot-com
Hẳn nhiều người còn nhớ bong bóng dot-com ở Mỹ 7-8 năm về trước. Vào thời điểm đó, Internet
phát triển như vũ bão đã khiến nhiều doanh nghiệp nhanh chân ra sức tận dụng thế mạnh của nó
cho ra đời hàng loạt các công ty dựa vào Internet để tiến hành công việc kinh doanh của mình. Đó
chính là các công ty dotcom. Các doanh nghiệp này cho rằng, Internet sẽ giúp họ xóa bỏ hàng rào
ngăn cách giữa nhà sản xuất với người tiêu dùng, không còn phải lo đến các khâu trung gian như
phân phối hoặc chi phí bán lẻ. Sự ra đời hàng loạt các công ty dotcom đã khiến cho thị trường
chứng khoán Mỹ chao đảo. Tuy thị trường chứng khoán Mỹ đã rất phát triển với hệ thống các quy
chế chặt chẽ còn dân Mỹ thì đã quen với thị trường này mấy trăm năm, thế mà hàng chục triệu
người vẫn đổ xô vào mua cổ phiếu của các công ty dot-com khiến cho chỉ số Nasdag trong ba năm
đã tăng gấp năm lần.
Nhiều công ty chưa hề tạo ra một xu lợi nhuận mà cổ phiếu vẫn được mọi người lùng mua (tức là
hệ số giá cổ phiếu trên lợi tức P/E bằng vô cùng chứ không phải 70 hay 100 như một số công ty
được đánh giá là có tiềm năng phát triển trong tương lai như hiện nay). Thế rồi bong bóng dot-com
vỡ vào tháng 03/2000. Hàng loạt công ty dot-com phá sản, nhiều nhà đầu tư trở nên trắng tay.
Những công ty kinh doanh viễn thông và Internet có uy tín trên thị trường cũng bị vạ lây, mà điển
hình là trường hợp của Hãng Nortel Networks Corp. – hãng khổng lồ viễn thông của Canada, nhà
cung cấp các thiết bị viễn thông lớn thứ ba trên thế giới. Khi diễn ra cuộc khủng hoảng này, giá cổ
phiếu của Nortel Network đã giảm từ 800 đô-la xuống chỉ còn 200 đô-la. Nhiều nhà đầu tư cho
rằng một cổ phiếu có giá bằng 25% giá ở thời điểm cao nhất của nó, sẽ là một vụ làm ăn lớn, chắc

ty cùng ngành; nếu chỉ số P/E của một công ty cao hơn mức bình quân, có nghĩa thị trường kỳ
vọng công ty này sẽ ăn nên làm ra trong thời gian tới nhiều hơn so với mức kỳ vọng vào các công
ty khác.
Quay trở lại với ví dụ của Yahoo và Google, Google đã chứng minh sự tăng trưởng lớn mạnh của
nó, khi giá cổ phiếu của nó hiện tăng hơn 10% so với giá tháng 1/2006, trong khi đó, giá cổ phiếu
của Yahoo lại giảm 20%.
Như vậy, có thể thấy, khi bạn muốn trở thành một nhà đầu tư giá trị thành công, bạn phải có cái
nhìn tổng thể và đầu óc phân tích thị trường sắc bén. Bạn không chỉ nhìn vào giá tương đối của cổ
phiếu trên thị trường, mà cần phải đánh giá các cơ hội tăng trưởng lợi nhuận, cũng như vị trí cạnh
tranh của công ty trên thị trường. Bởi vì, suy cho cùng, mục tiêu mà bạn muốn đạt được chính là
sự đầu tư an toàn, không những bảo toàn được vốn, mà vốn đó phải được sinh sôi, nảy nở. Một
cổ phiếu có giá quá cao so với giá trị thực của nó, mặc dù trên thực tế, nó đang giảm giá, là một
sự đầu tư không mang lại lợi nhuận.
Bên cạnh đó, một vấn đề nữa mà bạn cần lưu ý là khi đánh giá chỉ số P/E để quyết định mua cổ
phiếu. Tại các thị trường đã phát triển, theo số liệu thống kê về chỉ số P/E, hệ số này từ 8-15 là
bình thường, nếu hệ số này lớn hơn 20, thì công ty đang được đánh giá rất tốt và người đầu tư
trông đợi trong tương lai, mức thu nhập trên một cổ phiếu của công ty sẽ tăng nhanh. Trường hợp
công ty có hệ số P/E thấp có thể là do thị trường không đánh giá cao hoặc chưa hiểu biết nhiều về
công ty đó.
Khi tất cả các cổ phiếu trên thị trường đều có giá quá cao so với giá trị thực của của nó, thì phần
bong bóng sẽ vượt quá phần thực và nhất định có ngày nổ tung, gây ra sự khủng hoảng thị trường
như đã từng xảy ra ở các nước phát triển.
Nguồn : Bwportal