Quan điểm phương hướng và giải pháp phát triển nông nghiệp theo
hướng kết hợp nông nghiệp với du lịch tại Đông Mỹ Thanh Trì.
3.1. Quan điểm phát triển nông nghiệp theo hướng kết hợp.
3.1.1. Căn cứ phát triển.
Đông Mỹ là một xã thuộc ngoại thành Hà Nội nên có ưu điểm là gần thị trường
tiêu thụ, có yêu cầu quan trọng về các sản phẩm nông nghiệp, về dịch vụ nghỉ ngơi,
giải trí.
Giao thông liên lạc thuận tiện, có sự giao lưu hỗ trợ của các cơ quan, đơn vị,
trung ương,các sở, ban, ngành của thành phố về việc chuyển giao cônh nghệ, trang
bị kĩ thuật.
Diện tích đất nông nghiệp không nhiều, dân cư đông đúc, trên 50% sống bằng
nghề nông nên có thể ảnh hưởng tiêu cực vè các tệ nạn xã hội và ô nhiễm môI
trường.
3.1.2. Quan điểm phát triển.
Dựa vào những chủ chương, dự án quy hoạch của thành uỷ Hà Nội; dựa
vào tình hình kinh tế xã hội nói chung và sản xuất nông nghiệp nói riêng của
xã Đông Mỹ. Để đảm bảo sự phát triển của xã tương xứng với sự phát triển
của thành phố. Xã đã đưa ra các quan điểm phát triển như sau:
Quan điểm 1: Nông nghiệp xã Đông Mỹ là nông nghiệp đô thị bởi nó có đặc
điểm là đất ít người đông. Trong những năm tới diện tích đất nông nghiệp có thể
tiếp tục giảm mạnh do quá trình đô thị hoá. Vì vậy, cần phải phát triển nông nghiệp
theo hướng cao cấp hoá sản phẩm, nhằm đáp ứng nhu cầu tiêu dùng ngày càng cao
của nhân dân thủ đô về các sản phẩm nông nghiệp là ăn ngon và an toàn, tăng
nhanh thu nhập cho nông dân trong xã để thoả mãn nhu cầu ngày càng cao về vật
chất, tinh thần, đáp ứng vai trò là trung tâm của huyện Thanh Trì, một khu vực
kinh tế đô thị đang tăng trưởng cao.
Vấn đề dư thừa lao động là sức ép lớn, là lực cản trở của tăng năng suất và hiệu
quả sản xuất, cải thiện đời sống. Vấn đề sản xuất hàng hoá theo yêu cầu của thị
trường nhằm tạo ra giá trị sản xuất trên một đơn vị diện tích đất nông nghiệp là cao
nhất là mục tiêu của sản xuất nông nghiệp.
Quan đIểm 2: Phát triển nông nghiệp của xã Đông Mỹ gắn với việc xây dựng nông
ngoài vùng, trong nước và ngoài nước, đặc biệt trong lĩnh vực đầu tư vốn cho khoa
học công nghệ để phát triển một cơ cấu hợp lý.
Trên đây là những phương hướng mà UBND thành phố Hà Nội đã đề ra nhằm
định hướng cho sự phát triển nông nghiệp của xã, huyện ngoại thành Hà Nội trong
đó có Đông Mỹ – Thanh Trì- Hà Nội theo hướng kết hợp nông nghiệp với du lịch.
Với phương hướng này yêu cầu phát triển nển nông nghiệp theo hướng chuyển
dịch cơ cấu nông nghiệp theo hướng tạo ra các sản phẩm cao cấp, an toàn và các
sản phẩm có tính nhân văn cao, đạc biệt là sản xuất nông nghiệp và các sản phẩm
nông nghiệp góp phần làm sạch môi trường, tạo cảnh quan du lịch trong lành hấp
dẫn và thu hút khách du lịch.
3.2.2. Phương hướng cụ thể của Đông Mỹ.
Từ phương hướng chung nêu trên; căn cứ vào điều kiện tự nhiên, kimh tế – xã
hội của xã Đông Mỹ; khả năng đầu tư của thành phố, huyện uỷ; nhịp độ phát triển
nông nghiệp của xã, có một số phương hướng nhằm phát triển nông nghiệp của xã
theo hướng kết hợp nông nghiệp với du lịch như sau:
- Khai thác lợi thế của vùng kết hợp với phát triển tổng hợp: Theo nội dung này,
xã Đông Mỹ cần chỉ rõ lợi thế của mình và hướng khai thác lợi thế đó. Với lợi thế
của mình là một xã có diện tích ao hồ nhiều, sản xuất nông nghiệp trên đất đai ở
vùng trũng, bị úng vào mùa mưa nên xã cần tập trung vào đẩy mạnh nuôi trồng
thuỷ sản trên diện tích ao hồ sẵn có và trên diện tích ruộng trũng (do chuyển đổi
đất trồng lúa sang nuôi trồng thuỷ sản) kết hợp với trồng cây ăn quả trên những
diện tích chưa sử dụng hoặc không sử dụng cho nuôi trồng thuỷ sản, coi đó là thế
mạnh của mình so với các vùng khác. Đồng thời kết hợp việc trồng lúa, phát triển
trồng rau màu trên những diện tích thuận lợi. Bên cạnh đó, đẩy mạnh chăn nuôi
lợn, gia cầm theo hướng vừa tập trung vừa phân tán nhằm tận dụng các sản phẩm
phụ cho nuôi trồng thuỷ sản và ngành trồng lúa, hoa màu.
- Hình thành các mô hình sản xuất kết hợp vừa tạo mối liên kết hữu cơ giữa các
ngành, vừa tận dụng các điều kiện về nguồn lực và các phế phụ phẩm của nhau
trong từng ngành sản xuất kinh doanh. Xã Đông Mỹ cần có những biện pháp tạo
điều kiện để các hộ nông dân tạo ra các mô hình sản xuất kết hợp: nuôi trồng thuỷ
với du lịch.
Trên cơ sở kế hoạch và định hướng phát triển kinh tế xã của huyện Thanh Trì,
thành phố Hà Nội, căn cứ vào thực trạng và tiềm năng kinh tế tự nhiên của xã
Đông Mỹ, cơ cấu kinh tế của xã Đông Mỹ đến năm 2020 như sau Thương Mại và
dịch vụ chiếm 52,43% tổng thu nhập toàn xã; công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp
chiếm 28,53%; nông – lâm- thuỷ sản chiếm 19,04% tổng giá trị thu nhẩp trên địa
bàn. Xã Đông Mỹ cần quy hoạch, bố trí các khu sản xuất nông nghiệp như sau:
* Trồng trọt:
- Giai đoạn 2002 – 2005.
Thâm canh sản xuất lúa ở cánh đồng Sóc Đa Kô, Bìm Bìm, Ao Khoai, Ma Vang
và Đồng Nội tăng năng suất và chất lượng.
Chuyển đổi toàn bộ diện tích 18,28 ha ở cánh đồng Vạn, đồng Hoa giáp với
vùng nuôi trồng thuỷ sản sang trồng rau hoa chất lượng cao, thâm canh vườn quả ở
khu nuôi trồng thuỷ sản tập trung và cải tạo vườn tạp trong khu dân cư. Kết quả đạt
được 2.172 triệu đồng giá trị ngành trồng trọt.
- Giai đoạn 2006 –2010.
Chuyển 18,28 ha vùng rau màu ở Đồng Hoa và Đồng Vạn sang trồng rau an
toàn. Đầu tư thâm canh vùng sản xuất lúa ở cánh đồng Ao Khoai, Ma Vang, Bìm
Bìm và Đồng Nội. Đầu tư trồng 2,3ha cây xanh dọc sông Tô Lịch, đất gò và đất di
tích,,, giá trị sản lượng đạt được 4969 triệu đồng.
- Giai đoạn 2010 – 2020.
Đưa công nghệ cao nhất là giống và nhà lưới, đầu tư thâm canh cho khu vực
trồng rau an toàn và hoa chất lượng.
* Chăn nuôi và nuôi trồng thuỷ sản:
- Giai đoạn 2002- 2005.
Phát triển đàn lợn siêu lạc và đàn lựn nái ngoại thuần để đảm bảo đủ con giống
chất kượng cho nuôi lợn nạc xuất khẩu. Phát triển đàn gia súc, gia cầm chủ yếu là
vịt đẻ, gà thả vườn và ngan, đàn bò thịt.
Tiếp tục chuyển đổi vùng trũng cấy lúa bấp bênh ở các xứ đồng: Đồng Bình,
Đình Sắc, ĐồngLáng, Nội Khu, Cuối chợ, và Vạch Bãi sang nuôi trồng thuỷ sản
Đã thế, trình độ nhận thức của người nông dân về vấn đề môi trường, về tác hại
của việc sử dụng hoá chất quá liều lượng, không đúng nguyên tắc. Tính hấp dẫn
của lợi nhuận đối với người nông dân đã dẫn đến tác động xấu đối với môi trường
và đời sống, đối nghịch với tiêu trí phát triển nông nghiệp sinh thái bền vững.
Bởi vậy, để phát huy các thành tựu của khoa học công nghệ nhằm nâng cao
năng suất chất lượng của các sản phẩm nông nghiệp cần hạn chế các tác động tiêu
cực đến môi trường và đời sống của nhân dân xã Đông Mỹ. Chính quyền và các
cán bộ xã cần giải quyết các vấn đề sau:
- Trước tiên cần phải nâng cao nhận thức của người nông dân trong xã bằng
cách tổ chức các hoạt động tập huấn tuyên truyền, thông tin, quảng cáo... về yêu
cầu của an toàn thực phẩm đối với sức khoẻ cộng đồng, về bảo vệ môi trường sinh
thái không làm ảnh hưởng đến thế hệ hiện nay và trong tương lai. Từ đó nông dân
trong xã nhận thức rõ vai trò và tầm quan trọng của việc phát triển nông nghiệp
theo hướng nông nghiệp sinh thái – du lịch. Thấy đó là yêu cầu của sự phát triển
kinh tế – xã hội, là sự an toàn, là sức khoẻ và sự tồn tại của họ trước khắt khe của
thị trường.
- Tiếp đến, các cấp các ngành cần ban hành các chính sách khuyến khích để
người nông dân có thể sử dụng ngày càng nhiều các công nghệ mang đặc trưng của
nền nông nghiệp sinh thái bền vững như tăng sử dụng thuốc trừ sâu bệnh thảo mộc,
các loại phân hữu cơ vi sinh... các biện pháp phòng trừ tổng hợp.
- Xã cần tạo điều kiện để mở rộng mối liên kết giữa việc sản xuất nông nghiệp
của xã, của các hộ nông dân với các cơ sở nghiên cứu của trung ương, thành phố,
trường Đại Học Nông Nghiệp I, trung tâm khuyến nông Hà Nội... nhằm phát huy
tiềm năng khoa học công nghệ của các đơn vị này cho sản xuất nông nghiệp của xã
phát triển theo hướng nông nghiệp sinh thái bền vững.
- Các tổ chức khuyến nông cần tiếp tục làm tốt hơn nữa vai trò của mình là triển
khai các tiến bộ khoa học công nghệ trong sản xuất nông nghiệp bằng cách kết hợp
với xã, với một số hộ nông dân có nhận thức và sản xuất giỏi để tổ chức một số mô
hình điểm để vừa nâng cao vai trò của trung tâm khuyến nông về chuyển giao khoa
học công nghệ, vừa tạo điều kiện giới thiệu và giám sát, kiểm tra chất lượng nông