Luận văn
Sở hữu trong nền kinh tế thị
trường định hướng Xã hội
chủ nghĩa ở Việt Nam
Tr−êng §¹i häc kinh tÕ quèc d©n Hμ Néi §Ò ¸n Kinh tÕ chÝnh trÞNg−êi viÕt : NguyÔn ThÞ Th¶o Ng−êi h−íng dÉn : NguyÔn TiÕn Long

1
nĐề tài : Sở hữu trong nền kinh tế thị trường định
hướng Xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam.
A. LỜI NÓI ĐẦU
Con người với tư cách là một thực thể xã hội chỉ có thể tồn tại và phát triển
khi có những cơ sở nhất định. Trong quá trình sản xuất, con người phải quan hệ
với tự nhiên chiếm hữu những vật liệu có sẵn trong tự nhiên, biến đổi những vật
liệu đó thành những sản phẩm phù hợp với nhu cầu của con người. Ngay từ thời kì
sơ khai của xã hội loài người, ý thức về xã hội, cộng đồng còn hạn chế, những

i vi nc ta hin nay, thc hin quỏ i lờn Ch ngha xó hi khụng
qua giai on T bn ch ngha thỡ vic ũi hi phi cng c v hon thin mt h
thng lý lun khoa hc sc bộn trong ú cú lý lun v s hu l tt yu khỏch
quan. Nú khụng ch l kim ch nam cho mi hot ng kinh t ca t nc m cũn
gúp phn gii quyt, thỏo g vng mc, khc phc sai lm, lch lc ca thc tin
iu hnh, qun lớ vỡ s hon thin ca ch s hu XHCN, t õy to ra nn vt
cht phỏp lý cho cụng cuc cụng nghip hoỏ, hin i hoỏ t nc, phn u vỡ
mc tiờu dõn giu, nc mnh, xó hi cụng bng, dõn ch, vn minh. B. NI DUNG
I. Nhng vn lớ lun v phm trự s hu
1. Mt s khỏi nim
a. S hu
Trờng Đại học kinh tế quốc dân H Nội Đề án Kinh tế chính trịNgời viết : Nguyễn Thị Thảo Ngời hớng dẫn : Nguyễn Tiến Long

3
Mi quan h gia ngi vi ngi trong quỏ trỡnh chim hu v sn xut ra

Ng−êi viÕt : NguyÔn ThÞ Th¶o Ng−êi h−íng dÉn : NguyÔn TiÕn Long

4
nhiều hình thức sở hữu. Chẳng hạn loại hình sở hữu công nghiệp về tư liệu sản
xuất có hình thức sở hữu toàn dân và sở hữu tập thể.
Sự xuất hiện của các hình thức sở hữu tư liệu sản xuất do tính chất và trình
độ của lực lượng sản xuất quy định. Lực lượng sản xuất không ngừng vận động
biến đổi làm cho các hình thức sở hữu cũng không ngừng vận động, biến đổi.
Trong lịch sử phát triển của sản xuất xã hội, sở hữu tư nhân về tư liệu sản xuất, từ
chỗ phù hợp, thúc đẩy sự phát triển của lực lượng sản xuất dần dần trở nên lỗi
thời, lạc hậu cản trở sự phát triển của lực lượng sản xuất. Sự thay thế sở hữu tư
nhân bằng sở hữu công nghiệp về tư liệu sản xuất là tất yếu khách quan.
d.Phương pháp tiếp cận vấn đề sở hữu
Chủ nghĩa Mac-Lê nin chỉ rõ : Bất cứ một sự thay đổi nào của chế độ xã hội,
bất cứ một sự cải biến nào về mặt quan hệ sở hữu cũng đều là kết quả tất yếu của
việc tạo nên những lực lượng sản xuất mới, không phù hợp với các quan hệ sản
xuất cũ nữa.
Trong điều kiện của nước ta hiện nay, khi trình độ phát triển của lực lượng
sản xuất không đều giữa các ngành, các vùng thì việc xây dựng quan hệ sản xuất
mới phải làm từng bước từ thấp đến cao, kết hợp với sự đa dạng về hình thức sở
hữu và có bước đi thích hợp làm cho quan hệ sản xuất phù hợp với tính chất, trình
độ phát triển của lực lượng sản xuất.
2. Cơ cấu các hình thức sở hữu tư liệu sản xuất ở nước ta trong thời kì quá độ
lên CNXH
Theo các nhà kinh điển của chủ nghĩa Mác-Lê nin thì trong thời kì quá độ
lên CNXH có hai phương thức quá độ. Đối với những nước như nước ta, quá độ
lên CNXH từ một nước nghèo, lạc hậu, chưa qua giai đoạn phát triển TBCN thì
nhất thiết cần có một thời kì lịch sử với sự tồn tại của nhiều thành phần kinh tế với
đa hình thức sở hữu, trong đó có sở hữu tư nhân, để sử dụng sức mạnh và ưu thế
của các thành phần kinh tế trong nền kinh tế thị trường nhằm tạo điều kiện xây

hu nh nc k c trong nhng nghnh kinh t then cht. Trong cỏc khu vc kinh
t m trỡnh ca lc lng sn xut thp kộm hn thỡ tn ti di cỏc hỡnh thc
s hu cỏ th v tp th. Li ớch ca cỏc ch th cũn ũi hi cỏc hỡnh thc s hu
liờn kt vi nhau v t ú, hỡnh thc s hu hn hp xut hin.
S hỡnh thnh, phỏt trin v bin i ca s hu l mt qỳa trỡnh lch s t
nhiờn gn lin vi s phỏt trin ca lc lng sn xut. Lc lng sn xut khụng