"Lên kế hoạch" thâm nhập thị trường Trung Quốc12:11' 23/01/2006 (GMT+7)
(VietNamNet) - Trên cơ sở phân tích thực trạng quan hệ thương mại giữa Việt Nam và
Trung Quốc trong 10 năm qua, Trung tâm thông tin thương mại thuộc Bộ Thương mại
(VTIC) nhận định rằng, mặc dù còn nhiều tồn tại nhưng hoạt động xuất nhập khẩu (XNK)
giữa hai nước đã đạt được những thành tựu đáng khích lệ.
Cửa khẩu Hà Khẩu ở biên giới Việt Nam - Trung Quốc.
Trong cuộc cạnh tranh với hàng Trung Quốc, nhiều sản phẩm của Việt Nam đã được nâng cao về chất
lượng, đã cải tiến về mẫu mã và bắt đầu có chỗ đứng ở thị trường Trung Quốc.
Nhiều doanh nghiệp XNK của Việt Nam đã trưởng thành qua nhiều năm buôn bán với các doanh
nghiệp Trung Quốc.
Triển vọng quan hệ thương mại giữa hai nước trong thời gian tới được dự báo sẽ rất khả quan. Xu
hướng phát triển quan hệ thương mại giữa Việt Nam - Trung Quốc trong những năm tới được chi
phối bởi nhiều yếu tố. Thứ nhất, Việt Nam và Trung Quốc bước vào xu thế hội nhập ngày càng
sâu rộng. Kinh tế tri thức, xu thế hội nhập và toàn cầu hoá sẽ đem đến nhiều cơ hội cho quan hệ
thương mại giữa hai nước.
Thứ hai, đối với Việt Nam, trong thời gian tới, Trung Quốc sẽ là thị trường đầy tiềm năng do Trung
Quốc là thành viên chính thức của WTO; Trung Quốc là thị trường có sức mua lớn, dễ tính và đa
dạng với 1,3 tỷ dân, có nơi có thu nhập rất cao (18.000 – 20.000 USD/người/năm), có nơi chỉ thu
nhập rất thấp (250 – 300 USD/người/năm). Đây là thuận lợi rất cơ bản cho hoạt động XNK của
Việt Nam vì hầu như hàng gì cũng có thể xuất khẩu sang Trung Quốc và nhập khẩu từ Trung Quốc
về với những phẩm cấp hàng hoá khác nhau, giá cả khác nhau; Trung Quốc có thị trường nội tệ
ổn định trong 10 năm qua.
Thứ ba, xu hướng tích cực hợp tác đi đôi với cạnh tranh mạnh mẽ trong thế kỷ XXI là động lực
thúc đẩy quan hệ ngoại thương Việt Nam - Trung Quốc phát triển theo hướng bền vững, toàn diện
và sâu sắc hơn.
Thứ tư, đối với Trung Quốc, hiệp định thương mại Việt Nam - Hoa Kỳ có hiệu lực mở ra nhiều cơ
hội, thuận lợi và nhiều triển vọng mới.
1
Theo kết quả dự báo của một số công trình nghiên cứu của Bộ Thương mại đã công bố thì trong
giai đoạn 2001 - 2005, kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam sang Trung Quốc sẽ đạt nhịp độ tăng
bình quân từ 15 – 17% năm và trong giai đoạn 2006 – 2010 là 13 – 14% năm. Trong khi đó, kim

Việt Nam sẽ là thành viên của WTO, theo đó sẽ được hưởng các điều kiện thuận lợi theo quy định
của WTO, Trung Quốc sẽ mở cửa thị trường mạnh hơn cho hàng hoá xuất khẩu của Việt Nam,
mọi tranh chấp phát sinh sẽ được xử lý trong khuôn khổ WTO.
Cơ chế hợp tác giữa chính phủ, các bộ ngành và địa phương giữa hai nước cũng đã có nhiều tác
dụng tích cực trong việc đẩy mạnh quan hệ thương mại giữa hai nước. Một số thoả thuận liên
quan đến hàng xuất khẩu của Việt Nam như kiểm dịch thuỷ sản và gạo, vệ sinh an toàn thực
phẩm... đã và sẽ được ký kết tạo điều kiện pháp lý cho hàng xuất khẩu của Việt Nam.
Mặt khác, việc Trung Quốc vẫn còn áp dụng chế độ ưu đãi đối với hàng Việt Nam xuất khẩu qua
đường biên mậu vào Vân Nam được giảm 50% thuế nhập khẩu và VAT là điều kiện thuận lợi cho
2
nhiều hàng hoá xuất khẩu của Việt Nam như nông thuỷ sản, hàng chất lượng không cao.
Hiện tại, dầu thô vẫn là mặt hàng có kim ngạch xuất khẩu lớn nhất, chiếm 55% tổng kim ngạch
xuất khẩu của Việt Nam sang Trung Quốc. Theo đánh giá của các chuyên gia, với tốc độ tăng
trưởng kinh tế mạnh mẽ, nhu cầu nhập khẩu dầu thô của Trung Quốc khoảng 40 - 50 triệu
tấn/năm, cộng với yếu tố giá cả trên thị trường thế giới của mặt hàng này trong thời gian tới vẫn sẽ
có lợi cho xuất khẩu. Do vậy, xuất khẩu dầu thô của Việt Nam sang Trung Quốc chắc chắn sẽ giữ
được mức ổn định và tăng về giá trị.
Tiếp đến là cao su thiên nhiên, đây là mặt hàng nguyên liệu mà phía Trung Quốc có nhu cầu rất
lớn. Năm 2004 kim ngạch xuất khẩu sang Trung Quốc chiếm khoảng 60% tổng kim ngạch xuất
khẩu cao su của Việt Nam. Các chuyên gia cho rằng, với nhu cầu về nguyên liệu cao su phục vụ
cho các ngành sản xuất công nghiệp, đặc biệt là công nghiệp ôtô, thời gian tới cao su xuất khẩu
của Việt Nam vẫn tiếp tục tăng ổn định.
Mặc dù có nhiều điều kiện để đẩy mạnh xuất khẩu hàng hoá sang Trung Quốc, nhưng theo Bộ
Thương mại, Trung Quốc và Việt Nam có nhiều sản phẩm tương đồng nên việc mở rộng diện mặt
hàng xuất khẩu sang nước này rất khó khăn. Việt Nam chỉ có thể khắc phục được khó khăn này
khi cơ cấu sản xuất trong nước và cơ cấu hàng xuất khẩu thay đổi phù hợp với nhu cầu nhập khẩu
của Trung Quốc.
Sức cạnh tranh của hàng hoá Việt Nam tại thị trường Trung Quốc so với chính hàng hoá cùng loại
của Trung Quốc và các nước khác còn yếu. Các doanh nghiệp Việt Nam vẫn chưa có sự thay đổi
theo hướng tích cực trong tư duy, luôn có thái độ ỷ lại, chờ đợi sự hỗ trợ của các cơ quan chủ

• Nhật Vy
4