1
Bản quyền thuộc về Ths Nguyễn Văn Cần c
a
n

ti

e
n

s

i
n
h

19

m

.
v
n

BẢNG CHỈ MỤC
Bảng chỉ mục ................................ ................................ .............................. 1
A. MỞ ĐẦU ................................ ................................ ................................ 2
1. Tính cấp thiết của đề t ài ................................ ................................ ........... 2
2. Mục đích nghiên cứu ................................ ................................ ............... 3
3. Khách thể, đối tượng và phạm vi nghiên cứu ................................ .......... 3
4. Nhiệm vụ nghiên cứu ................................ ................................ .............. 3
5. Phương pháp nghiên c ứu ................................ ................................ ........3
B. NỘI DUNG ................................ ................................ ........................... 4
1. Cơ sở lí luận của về sử dụng ô chữ tro ng dạy học và tổ chức trò chơi .....4
1.1. Tìm hiểu về trò chơi đoán ô chữ ................................ .......................... 4
1.2. Các loại trò chơi ô chữ ................................ ................................ ......... 4
1.3. Trò chơi đoán ô chữ trong dạy học v à đố vui để học ............................ 5
1.4. Qui trình thi ết kế và sử dụng ô chữ ................................ ...................... 5
2. Nghiên cứu, khai thác Visual Basic trong Mic rosoft PowerPoint đ ể thiết
kế trò chơi đoán ô chữ phục vụ đố vui để học v à dạy học ................................ ....6
2.1. Tìm hiểu về Visual Basic trong Microsoft PowerPoint ........................ 6

h

19
7

4
@
y

a

h
oo

.

đoán ô chữ (Tờ báo The Newyork Times của Mỹ, báo Thiếu niên Nhi đồng,...). Một số
tác giả sách giáo khoa, sách tham khảo đ ã thiết kế ô chữ tron g các phần ôn tập, bài tập
củng cố kiến thức. Điều đó cho thấy, tr ò chơi đoán ô chữ rất có sức hấp dẫn ng ười
tham gia. Ở bài giảng điện tử, tùy theo từng bài học, nếu có sử dụng tr ò chơi đoán ô
chữ để mở bài hoặc củng cố kiến thức th ì tiết học trở nên sinh động hơn, học sinh tích
cực tham gia vào hoạt động học tập h ơn.
Tác dụng của trò chơi đoán ô chữ trong việc tuyên truyền, giáo dục là rất hữu
hiệu. Tuy nhiên, để thiết kế và thực hiện thành công trò ch ơi này đòi hỏi người giáo
viên phải có sự chuẩn bị kĩ càng. Mặc dù chưa có điều tra cụ thể nh ưng qua các h ội thi
bài giảng điện tử cấp huyện, tỉnh , qua hoạt động thanh tra kiểm tra, chúng tôi nhận
thấy, một số trò chơi ô chữ được thiết kế đơn giản cả nội dung lẫn h ình thức, nhất là
yếu tố kĩ thuật. Những yếu tố này có ảnh hưởng rất lớn đến việc tổ chức th ành công trò
chơi. Một số ô chữ có nội dung hay và hình thức đẹp nhưng kĩ thuật vi tính lại đ ơn
giản dẫn đến trò chơi kém hấp dẫn.
Có nhiều phần mềm vi tính cho phép thiết kế tr ò chơi đoán ô chữ rất chuyên
nghiệp, mỗi phần mềm có những ưu điểm và hạn chế nhất định. Chẳng hạn phần mềm
Violet của Công ty Bạch Kim có cho phép thiết kế ô chữ rất dễ, giao diện đẹp . Tuy
nhiên, nhiều giáo viên có chung nh ận định là cách thức thể hiện c òn cứng, đặc biệt l à
phần gợi ý ô chữ hàng ngang luôn xuất hiện trước, điều này dẫn đến tính hấp dẫn, bất
ngờ của trò chơi bị giảm sút đáng kể. Để khắc phục nh ược điểm này, nhiều giáo viên
đã sử dụng hiệu ứng Timing/Triggers trong Microsoft PowerPoint đ ể thiết kế các ô
chữ. Tuy nhiên, để có một ô chữ theo kiểu này, đòi hỏi giáo viên mất khá nhiều thời
gian và rất dễ bị nhầm lẫn khi sử dụng, thiết kế, đặc biệt l à rất khó chỉnh sửa.
Visual Basic trong Microsoft PowerPoint là một ngôn ngữ lập trình, có cấu trúc
câu lệnh chặt chẽ, một số tính năng của nó có thể vận dụng thiết kế trò chơi ô chữ,
đánh giá bằng hình thức trắc nghiệm khách quan,… Chỉ cần 3 đến 4 câu lệnh, người giáo
viên có thể thiết kế được trò chơi đoán ô chữ trên nền Microsoft PowerPoint.
Với những lí do t rên, chúng tôi chọn đề tài “Nghiên cứu, khai thác Visual Basic
trong Microsoft PowerPoint để thiết kế trò chơi đoán ô chữ phục vụ đố vui để học
và dạy học”.
7

4
@
y

a

h
oo

.
c

dạy học có liên quan.
+ Thiết kế và xây dựng các ô chữ.
+ Nghiên cứu hiệu quả của việc áp dụng các ô chữ v ào đố vui và dạy học.
5. Phương pháp nghiên c ứu
Để thực hiện các nhiệm vụ n ghiên cứu nêu ở trên, chúng tôi thực hiện các
phương pháp nghiên c ứu sau :
+ Nghiên cứu lý thuyết : tổng quan các t ài liệu về lí luận DH ; các v ăn bản chỉ
đạo về đổi mới, nâng cao chất lượng dạy học ở trường phổ thông, chỉ thị về ứng d ụng
CNTT trong dạy học.
+ Phương pháp thiết kế : khai thác Visual Basic trong PowerPoint để thiết kế các
ô chữ.
4
Bản quyền thuộc về Ths Nguyễn Văn Cần c
a
n

ti

e
n

s

i


oo

.
c
o

m

.
v
n

B. NỘI DUNG
1. Cơ sở lí luận của về sử dụng ô chữ trong dạy học v à tổ chức trò chơi
1.1. Tìm hiểu về trò chơi đoán ô chữ
Đoán ô chữ là trò chơi mà ở đó gồm những dãy ô chữ bí mật có kèm theo gợi ý,
người chơi phải tư duy và phản ứng thật nhanh để trả lời đúng ô chữ bí mật. Bởi vì câu

hiện từ chìa khóa một cách ngẫu nhiên thì đòi hỏi kĩ thuật vi tính t ương đối cao.
• Dạng 3 : giải từ hàng ngang và tìm chủ đề
Khác với hai dạng tr ên, ở dạng này không xuất hiện từ hàng dọc hay từ chìa
khóa, suốt cuộc chơi, mỗi ô chữ hàng ngang chính là mỗi gợi ý từ hoặc cụm từ chủ đề.
5
Bản quyền thuộc về Ths Nguyễn Văn Cần c
a
n

ti

e
n

s

i
n

c
o

m

.
v
n

Dạng ô chữ này đòi hỏi người chơi phải vận dụng kiến thức tổng hợp, bám vào các từ ở
hàng ngang để liên tưởng đến nội dung, chủ đề của ô chữ.
Có thể nói rằng, dạng 1 l à dạng khó soạn thảo nhưng lại dễ cho ng ười chơi, có
thể áp dụng đối với học sinh tiểu học hoặc THCS. Dạng 2 và dạng 3 dễ tìm kiếm nội
dung nhưng lại khó đối với người chơi, các dạng này thích hợp hơn đối với học sinh
THCS, THPT ho ặc người lớn. Tùy theo đối tượng, mục đích tuy ên truyền để lựa chọn
dạng thích hợp.
1.3. Trò chơi đoán ô chữ trong dạy học v à đố vui để học
Trong mỗi tiết học, học sinh thường có tâm lí căng thẳng, ngoại trừ số HS khá,
giỏi, số còn lại nói chung là ngại tham gia các hoạt động học tập. Người giáo viên phải
nắm đặc điểm tâm lí này để biết cách kích thích sự tò mò, hăng hái tham gia vào các hoạt
động học tập của đại đa số HS. Trò chơi trong hoạt động học tập là một trong những

n

ti

e
n

s

i
n
h

19
7


.
v
n

tình huống, bài toán cụ thể. Tùy thuộc vào đối tượng, tính chất của sân ch ơi để lựa
chọn nội dung gợi ý thích hợp.
Bước 4. Thiết kế ô chữ tr ên phần mềm.
Lựa chọn phần mềm thích hợp, sao cho đảm bảo dễ thiết kế, dễ sửa chữa, hiệu
chỉnh, giao diện đẹp. Phải thiết kế sao cho thí sinh lựa chọn từ h àng ngang một cách
ngẫu nhiên. Mỗi lần thí sinh chọn từ h àng ngang nào thì hàng ngang đó đ ổi màu hoặc
nhấp nháy đồng thời xuất hiện nội dung gợi ý của từ hàng ngang đó. N ếu trả lời đúng
đáp án, ô chữ sẽ được mở ra, ngược lại, ô chữ đó vẫn l à bí mật nhưng màu sắc phải
khác để thông báo với ng ười chơi rằng hàng ngang đó đ ã được chọn. Nên thiết kế nên
một trang màn hình. Cần thiết lập hiệu ứng thời gian, chuông đồng hồ, chấm điểm để
trò chơi thêm sinh động, gay cấn và hấp dẫn hơn.
Bước 5. Sử dụng ô chữ
Để đảm bảo tổ chức trò chơi thành công, việc giữ bí mật của ô chữ phải được
thực hiện nghiêm túc. Người dẫn chương trình phải nắm hết nội dung của ô chữ, đặc
biệt là đáp án. Trước khi tổ chức cuộc chơi, phải đảm bảo chắc chắn rằng các thành
viên của đội chơi, của lớp đã hiểu thể lệ. Người dẫn chương trình phải linh hoạt, dứt
khoát, đọc to, phát âm rõ ràng, phối hợp chặt chẽ, nhịp nhàng giữa máy vi tính và lời nói.
Cuối mỗi câu gợi ý nên đọc to, rõ từ “HẾT”. Người dẫn chương trình cần động viên
khích lệ người tham gia kịp thời bằng các tr àng pháo tay, bằng lời khen hay động viên,

e
n

s

i
n
h

19
7

4
@

n

2.2.1. Chức năng hiển thị và xóa các kí tự, hình ảnh, đối tượng
+ Chức năng : cho phép nhấn vào một nút lệnh A thì một hoặc nhiều nút lệnh
khác đồng loạt xuất hiện kí tự, hình ảnh hoặc một đối tượng.
+ Cú pháp : <Tên nút hiển thị> . <Lệnh> = “Nội dung cần hiển thị”
+ Câu lệnh :
Private Sub C1_Click()
C1.1.Caption = "TRÒ CHƠI ĐOÁN Ô CHỮ"
C1.2.Caption = "SÁNG KIẾN KINH NHIỆM"
End Sub
+ Giải thích :
Khi nhấp đơn chuột (Click) vào nút lệnh có tên là C1 (theo cách đặt tên của tác
giả), các nút hoặc CommandButton C1.1 và C1.2 sẽ xuất hiện các kí tự trong nháy đôi
“”. Visual Basic không hạn chế số lượng CommandButton hiển thị (nhấn 1 nút lệnh
nhưng có thể yêu cầu hàng trăm nút khác thay đ ổi nội dung, màu sắc,… cùng một lúc).
2.2.2. Chức năng đổi màu nền, màu chữ
+ Chức năng : cho phép đổi màu nền hoặc màu chữ của một số đối tượng.
+ Cú pháp : <Tên nút hiển thị> . <Lệnh> = <Kí hiệu màu sắc>
+ Câu lệnh :
Private Sub C1_Click()
C1.1.BackColor = &H00FF00FF&
C1.2.BackColor = &H0000FFFF&
C1.3.BackColor = &H000000FF&
End Sub
+ Giải thích : Khi nhấp đơn chuột (Click) vào nút lệnh có tên là C1 (theo cách đặt
tên của tác giả), các nút C1.1 đổi thành màu tím (&HFF0000) ; C1.2 đổi thành màu
vàng (&H0000FFFF&) và C1.3 đổi thành màu đỏ (&H000000FF&).

n
h

19
7

4
@
y

a

h
chuột trái, kéo và thả xuống nền màn hình Microsoft PowerPoint. Khi trình di ễn, có
thể nhập văn bản v ào Text Box.
Ngoài ra còn một số chức năng khác như thiết lập cách chấm điểm bài tập trắc
nghiệm, hoạt hình, thí nghiệm ảo sẽ được trình bày trong một đề tài khác.
2.3. Sử dụng Visual Basic trong Microsoft PowerPoint đ ể thiết kế trò chơi
đoán ô chữ
2.3.1. Khởi động Visual Basic trong Microsoft PowerPoint
Mở trình duyệt Microsoft PowerPoint.
Cách 1 : trên thanh công c ụ, vào V iew/Toolbars/Control Toolbox
Xuất hiện thanh công cụ gồm các nút lệnh
+ là nút Propreties. Khi kích ho ạt vào nút này sẽ xuất hiện bảng để khai báo,
đặt tên, định dạng,… cho nút.
Ô (Name) để đặt tên cho nút.
Ô BackColor đ ể chọn màu nền của nút.
Ô Caption để khai báo giá trị hoặc hiển thị ban đầu của nút. Chẳng hạn h ình vẽ
dưới đây cho biết nút lệnh sẽ hiển thị CommandButton1. N ên xóa hiển thị ban đầu n ày
(để rỗng), nếu là nút cộng (trừ) điểm th ì để hiển thị ban đầu l à 0.
9
Bản quyền thuộc về Ths Nguyễn Văn Cần c
a
n

ti

e

a

h
oo

.
c
o

m

.
v
n

chọn tất cả các nút lệnh) ; ở hộp thoại Propreties , vào ô Height để khai báo độ cao
của nút ; ô Width để khai báo độ rộng của nút.
+ Vị trí của nút : sau khi chọn nút, vào ô Top để khai báo lề (vị trí) mép tr ên của
nút, ô Left để khai báo lề (vị trí) mép phải của nút.
2.3.3. Nhập văn bản và viết câu lệnh trong Visual Bas ic
Để nhập văn bản v à viết câu lệnh trong Visual Basic, sau khi chọn nút, nhấp đôi
vào nút đó, một trình duyệt mới được mở ra (một cửa sổ mới) v à luôn mặc định :
10
Bản quyền thuộc về Ths Nguyễn Văn Cần c
a
n

ti

e
n

s

i
n

c
o

m

.
v
n

Private Sub CommandButton1_Click()
End Sub
Viết câu lệnh và nhập văn bản vào giữa hai dòng Private và End Sub.
Cách gõ văn bản không khác g ì gõ văn bản trong các tr ình duyệt Microsoft
PowerPoint, Word,… (nên dùng b ộ gõ VNI).
Ví dụ 1 :
Private Sub L31_Click()
L31.Caption = "V"
End Sub