<span class='text_page_counter'>(1)</span><div class='page_container' data-page=1>
<b>SỞ GD&ĐT VĨNH</b>
<b>PHÚC</b>
<b></b>
<b>---ĐỀ CHÍNH THỨC</b>
<b> </b>
<b>KÌ THI CHỌN HSG LỚP 11 THPT NĂM HỌC 2011-2012</b>
<b>ĐỀ THI MÔN: NGỮ VĂN </b>
<i><b> (Dành cho học sinh các trường THPT)</b></i>
<i><b>Thời gian làm bài: 180 phút (Không kể thời gian giao đề).</b></i>
<b></b>
<b> </b>
<b>Câu 1 (3,0 điểm).</b>
Suy nghĩ của anh (chị) về ý nghĩa của bài thơ sau:
<i>Ví khơng có cảnh đơng tàn</i>
<i>Thì khơng có cảnh huy hồng ngày xn</i>
<i>Nghĩ mình trong bước gian truân</i>
<i>Tai ương rèn luyện tinh thần thêm hăng.</i>
<i> ( Tự khuyên mình – Nhật kí trong tù – Hồ Chí</i>
Minh)
<b>Câu 2 (7,0 điểm).</b>
Bài viết phải đảm bảo được những nội dung cơ bản sau:
<i><b>1. Giải thích ý nghĩa của bài thơ.</b></i>
- Bài thơ đề cập đến hiện tượng tự nhiên: Nếu khơng có cảnh mùa đơng
tàn thì cũng khơng có được cảnh huy hồng của mùa xn. Đơng qua rồi
mới đến xn, đó là qui luật tất yếu của tự nhiên.
- Từ qui luật tự nhiên, bài thơ liên tưởng đến con người: Trong khó khăn
gian khổ, nếu con người chịu đựng được, vượt qua được những khó khăn
thử thách thì sẽ đến được với cảnh huy hoàng của cuộc sống.
<i><b>2. Bàn luận, mở rộng vấn đề.</b></i>
- Khẳng định quan niệm của Bác trong bài thơ là hoàn toàn đúng:
+ Trong cuộc sống, khơng mấy ai khơng gặp khó khăn, gian khổ.
Trước những trở ngại không được bi quan, chán nản mà phải giữ vững
niềm tin vào lí tưởng, mục đích cuộc sống của mình.
+ Những vất vả, khó khăn gặp phải như cơn gió lạnh mùa đơng .
Nếu chịu đựng và vượt qua được mùa đơng lạnh lẽo thì sẽ được sống
trong cảnh huy hồng của ngày xn. Điều đó có nghĩa vượt qua gian khổ
sẽ đến được với thành công. Niềm tin đó sẽ giúp chúng ta vươn lên trong
cuộc sống. Chính trong gian khổ con người sẽ vững vàng hơn. Tai ương
gặp trong cuộc đời sẽ sẽ giúp tinh thần thêm hăng hái. HS có thể lấy dẫn
chứng (cuộc đời Bác Hồ và các chiến sĩ cách mạng trong đấu tranh là dẫn
chứng hùng hồn về sự kiên trì, nhẫn nại, về quyết tâm vượt qua những
thử thách, về niềm tin và tinh thần lạc quan cách mạng).
<b>II. Yêu cầu về kiến thức </b>
Thí sinh phân tích hình tượng người nơng dân trong tác phẩm “Văn
tế nghĩa sĩ Cần Giuộc”, liên hệ với hình tượng người nông dân trong các
tác phẩm trước và cùng thời với Nguyễn Đình Chiểu để làm sáng tỏ ý
<i>kiến của Nguyễn Lộc: Chỉ có đến Nguyễn Đình Chiểu và với Nguyễn</i>
<i>Đình Chiểu thì hình ảnh người nơng dân mới chính thức bước vào văn</i>
<i>học, không phải như những nạn nhân đáng thương của xã hội phong</i>
<i>kiến, mà như những người anh hùng thật sự của dân tộc. Thí sinh có thể</i>
trình bày theo nhiều cách khác nhau nhưng phải đảm bảo những ý cơ bản
sau:
<i><b>1. Hình tượng người nơng dân trong văn học Việt Nam trước “Văn tế nghĩa</b></i>
<i><b>sĩ cần Giuộc”.</b></i>
- Trong văn học dân gian: họ là ngư, tiều, canh, mục – những con người
<i>lam lũ, cơ cực; là người lính thú tội nghiệp (Thùng thùng trống đánh ngũ</i>
<i>liên/ Bước chân xuống thuyền nước mắt như mưa).</i>
Nguyễn Trãi đã khẳng định vị trí, vai trị to lớn của họ đối với thắng lợi
<i>của cuộc khởi nghĩa Lam Sơn nhưng cũng chỉ chung chung (Nhân dân</i>
<i>bốn cõi một nhà/ Dựng cần trúc ngọn cờ phấp phới).</i>
<i><b>2. Hình tượng người nơng dân nghĩa sĩ trong “Văn tế nghĩa sĩ Cần</b></i>
<i><b>Giuộc”.</b></i>
<i><b>3. Đánh giá:</b></i>
- Hình tượng người nơng dân xuất hiện rải rác trong văn học nhưng rõ
ràng phải đến Đồ Chiểu, hình tượng đó mới được phản ánh đầy đủ, rõ
nét, đặc biệt khắc sâu vẻ đẹp tâm hồn cao q của người nơng dân: lịng
u nước, ý chí quyết tâm bảo về Tổ quốc.
- Điểm mới mẻ đó khẳng định tầm cao tư tưởng, tình cảm, sự đóng góp
lớn lao của Nguyễn Đình Chiểu trong văn học nước nhà.
<b>III. Biểu điểm:</b>
<i><b>- Điểm 7,0: Đáp ứng được yêu cầu nêu trên, văn viết sâu sắc, diễn đạt</b></i>
trong sáng. Bài viết thể hiện sự sáng tạo, cảm thụ riêng. Có thể cịn một
vài sai sót nhỏ.
<i><b>- Điểm 5-6: Cơ bản đáp ứng được yêu cầu trên, văn viết chưa thật sâu sắc</b></i>
nhưng diễn đạt trong sáng. Có thể mắc một vài sai sót nhỏ.
<i><b>- Điểm 3-4: Cơ bản hiểu yêu cầu của đề. Bố cục bài viết rõ ràng. Chọn và</b></i>
phân tích được dẫn chứng song ý chưa sâu sắc. Có thể mắc một vài sai
sót nhỏ.
<i><b>- Điểm 1-2: Chưa hiểu rõ yêu cầu của đề. Diễn đạt lúng túng, trình bày</b></i>
<b>Câu 2 (6,0 điểm)</b>
Bàn về lao động nghệ thuật của nhà văn, Mác-xen Pruxt cho rằng:
<i><b> Một cuộc thám hiểm thực sự không phải ở chỗ cần một vùng đất</b></i>
<i><b> mới mà cần một đôi mắt mới.</b></i>
Anh/chị hãy trình bày ý kiến của mình về nhận định trên ?
<b>SỞ GIÁO DỤC- ĐÀO TẠO KỲ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI CẤP </b>
<b>TỈNH LỚP 11</b>
<b> QUẢNG BÌNH NĂM HỌC 2012-2013</b>
<b> ĐỀ CHÍNH THỨC Môn thi: NGỮ VĂN </b>
<b> </b>
<b>HƯỚNG DẪN CHẤM</b>
<i>(Gồm có 03 trang)</i>
<b>A. h íng dÉn chung</b>
- Giám khảo căn cứ vào nội dung triển khai và mức độ đáp ứng các
yêu cầu về kỹ năng để cho từng ý điểm tối đa hoặc thấp hơn.
<i>- Điểm toàn bài là tổng số điểm của hai câu, khơng làm trịn số, có</i>
thể cho: 0; 0,25; 0,5; 0,75...đến tối đa là 10.
<i>- Cần khuyến khích những bài viết có lập luận chặt chẽ, văn viết</i>
<i>HS cần chỉ rõ</i>:
<i>- Tự làm giàu mình: tự ni dưỡng và bồi đắp tâm hồn mình </i>
<i> Mỉm cười: biểu hiện của niềm vui, sự lạc quan, yêu đời</i>
<i> Cho đi: là biết quan tâm, chia sẻ với mọi người</i>
<i> Tha thứ: là sự bao dung, độ lượng với lỗi lầm của người khác</i>
- Ý cả câu: Tâm hồn con người sẽ trở nên trong sáng, giàu đẹp hơn
nếu biết lạc quan, sẻ chia và độ lượng với mọi người.
<i><b>b. Bàn luận về ý nghĩa câu nói</b></i>
HS khẳng định tính đúng đắn của vấn đề trên cơ sở triển khai những nội dung
sau:
- Lạc quan, yêu đời giúp con người có sức mạnh để vượt lên những
khó khăn, thử thách trong cuộc sống, có niềm tin về bản thân và
hướng đến một khát vọng sống tốt đẹp (HS lấy dẫn chứng, phân tích).
- Biết quan tâm, chia sẻ, con người đã chiến thắng sự vơ cảm, ích kỷ
để sống giàu trách nhiệm và yêu thương hơn (HS lấy dẫn chứng, phân
tích).
- Biết bao dung, độ lượng, con người sẽ trút bỏ đau khổ và thù hận để
sống thanh thản hơn và mang lại niềm vui cho mọi người (HS lấy dẫn
chứng, phân tích).
- Ngồi sự lạc quan, sẻ chia, độ lượng con người cịn có thể bồi đắp,
<b>2</b>
<b>6,0 đ</b>
Học sinh có thể trình bày theo nhiều cách, nhưng cơ bản đạt được các nội
dung sau:
<i><b>a. Giải thích vấn đề</b></i>
- Cuộc thám hiểm thực sự: quá trình lao động nghệ thuật của nhà văn
để sáng tạo nên tác phẩm đích thực.
- Vùng đất mới: hiện thực đời sống chưa được khám phá
- Đôi mắt mới: cái nhìn và cách cảm thụ đời sống mới mẻ
- Hàm ý câu nói: Trong q trình sáng tạo, điều cốt yếu là nhà văn
phải có cái nhìn và cách cảm thụ độc đáo, giàu tính phát hiện về con
người và cuộc đời.
<i><b>b. Khẳng định vấn đề</b></i>
(HS dựa vào tri thức lí luận về đặc trưng phản ánh của văn học, phong
cách nghệ thuật của nhà văn, tư chất nghệ sĩ ... để triển khai luận điểm).
<i><b>- Trong sáng tác văn học, đề tài mới chưa phải là cái quyết định</b></i>
<i><b>giá trị của một tác phẩm.</b></i>
+ Đề tài chính là phạm vi hiện thực đời sống được phản ánh trong tác
phẩm. Với một đề tài mới nhưng nhà văn chỉ sao chép nguyên xi theo
lối chụp ảnh thì khơng mang lại giá trị đích thực cho tác phẩm.
tinh thần, nỗi đau bị cướp đi cả nhân hình lẫn nhân tính, bị cự tuyệt
quyền làm người. Nhà văn cịn phát hiện được đốm sáng nhân tính ẩn
chứa bên trong cái lốt quỷ dữ của Chí Phèo...)
<i>(Vội vàng là kết quả của cái nhìn tươi mới, của cặp mắt “xanh non,</i>
biếc rờn” trước vẻ đẹp mùa xuân, đã bày ra trước mắt người đọc một
thiên đường mặt đất, một bữa tiệc trần gian. Hơn nữa, với nhận thức
mới mẻ về thời gian tuyến tính, nhà thơ đã đề xuất một quan niệm
sống tích cực...)
<i><b>c. Mở rộng, nâng cao vấn đề</b></i>
- Nếu đã có cái nhìn giàu tính khám phá, phát hiện lại tiếp cận với
một đề tài mới mẻ thì sức sáng tạo của nhà văn và giá trị độc đáo của
tác phẩm càng cao. Vì thế, coi trọng vai trị quyết định của “đơi mắt
mới” nhưng cũng không nên phủ nhận ý nghĩa của “vùng đất mới”
trong thực tiễn sáng tác.
- Để có cái nhìn và cách cảm thụ độc đáo, nhà văn cần trau dồi tài
năng (sự tinh tế, sắc sảo...), bồi dưỡng tâm hồn (tấm lịng, tình cảm
đẹp với con người và cuộc đời...) và xác lập một tư tưởng, quan điểm
đúng đắn, tiến bộ.
<b> </b>
<b>0,5</b>
<b> 1,5</b>
<b> 0, 5</b>
Copyright: Tài liệu đại học ©