TÀI LIỆU TẬP HUẤN
VỀ KĨ NĂNG SỐNG CHO TRẺ EM
(TÀI LIỆU HƯỚNG DẪN TẬP HUẤN)
HÀ NỘI - 2009
1
PHẦN 1: GIỚI THIỆU KHOÁ TẬP HUẤN
Mục đích
• Các học viên làm quen với nhau
• Tạo sự cởi mở và tin tưởng giữa các học viên trong nhóm
• Giới thiệu chung về kỹ năng sống
• Làm quen và thực hành kĩ năng giao tiếp.
Nội dung chi tiết
Hoạt động 1: Làm quen
Mục đích - Tạo không khí vui vẻ, gần gũi, thân thiện giữa các học
viên trong lớp.
- Khảo sát bước đầu về khả năng nói ( diễn đạt) của học
sinh
- Giúp học sinh tự tin, bạo dạn khi tham gia lớp học.
Thời gian - 20 phút
Công cụ hỗ
trợ
- 12 cặp khác nhau thú nhồi bông nhỏ hoặc hoa, quả (lưu
ý: 1 cặp là 2 con giống nhau)
Mô tả chung - Hai người tạo thành 1 đôi để nói chuyện với nhau về tên
tuổi, sở thích và một số thông tin khác
- Sau đó trở về lớp, mỗi người giới thiệu bạn trong đôi
của mình
Hướng dẫn chi tiết
- Người hướng dẫn nói: Xin chào tất cả các bạn. Hôm nay chúng ta gặp

- Người hướng dẫn hãy ngồi thành vòng tròn cùng nhóm. Nếu có 2 người
hướng dẫn thì các bạn ngồi xen kẽ cùng với mọi người
- Người hướng dẫn dán một tờ giấy to lên tường và hỏi: Cuộc sống hiện tại
của chúng ta có những nỗi buồn/ khó khăn/ trở ngại…gì? Mỗi bạn trả lời
và người hướng dẫn viết lên 1đầu của tờ giấy
- Người hướng dẫn lại hỏi: Chúng ta mong muốn cuộc sống của chúng ta
sẽ như thế nào? Mỗi bạn trả lời và người hướng dẫn viết lên đầu bên kia
của tờ giấy.
- Người hướng dẫn lại hỏi: Vậy chúng ta làm thế nào để có cuộc sống như
mong muốn? CÂU TRẢ LỜI là phải cần có các Kỹ năng sống (KNS): Tự
nhận thức; Giao tiếp; Xác định giá trị; Ra quyết định; Đặt mục tiêu
KN
giao
tiếp
Kĩ
năng
lập
kế
Kĩ
năng
ra
quyết
Kĩ
năng
GD
đồng
Kĩ
năng
trợ
giúp

đó
- Tập huấn viên treo tờ giấy to có viết chữ MONG ĐỢI (và trang trí hoa, lá
nếu Tập huấn viên muốn) lên tường.
- Sau 15phút, Tập huấn viên đề nghị những ai viết mong đợi xong rồi thì
TỰ lên dán vào tờ giấy to
- Tập huấn viên (hoặc 1 học viên xung phong) đọc to và tổng kết mong đợi
- Tập huấn viên nói rằng sẽ chú ý đến mong đợi của từng học viên và có
điều chỉnh nội dung thảo luận cho phù hợp
4
Hoạt động 4: Chúng ta cùng xây dựng nội quy
Mục đích - Xây dựng nội quy bao gồm một số nội dung: thời
gian, tinh thần tham gia, sự động viên, nhắc nhở nhau
bằng các hình thức thưởng-phạt. Trên cơ sở đó mỗi học
viên có được định hướng và trách nhiệm, sự gắn bó với
các buổi sinh hoạt nhóm
Thời gian - 20 phút
Công cụ hỗ
trợ
- Bút dạ, bút màu, Giấy khổ lớn, Giấy màu, Băng dính
Mô tả chung - Giáo viên gợi ý để các học viên thảo luận xây dựng nội
quy
Hướng dẫn chi tiết
- Tập huấn viên nói với các học viên rằng chúng ta cần thiết phải xây dựng
một nội quy chung cho các buổi sinh hoạt vì nội quy sẽ đảm bảo cho các
buổi sinh hoạt đạt kết quả tốt. Những nội quy này do chính các học viên
xây dựng nên
- Đặt tờ giấy to có ghi chữ NỘI QUY xuống sàn hoặc mặt bàn. Mỗi người
đặt bàn tay của mình và vẽ lên xung quanh tờ giấy đó
- Mời 1 học viên xung phong làm thư kí cho lớp ghi phận nội quy vào
khoảng trống giữa giấy và các hình phạt khi vi phạm nội quy ghi vào

 Không chọn tình huống quá khó.
 Không chọn tình huống nhạy cảm về giới tính, tôn giáo, dân
tộc, phong tục tập quán địa phương.
• Hình thức bài tập trải nghiệm có thể là:
 Xem một đoạn băng hình.
 Học sinh đóng tiểu phẩm.
 Giải quyết một tình huống có thực trong cuộc sống.
3. Hoạt động 3: Thảo luận và dẫn dắt tới kỹ năng sống cần học và thuyết
trình ngắn gọn về khái niệm kỹ năng sống cần học, tại sao phải học kỹ năng
sống này, luyện tập thế nào để hình thành kỹ năng sống đó.
4. Hoạt động 4: Thực hành:
Chú ý:
 Thực hành càng nhiều càng tốt.
 Tình huống thực hành cần đa dạng, gần gũi với cuộc sống của
học sinh.
 Học sinh tham gia tích cực, giảng viên chỉ hướng dẫn, không
can thiệp quá sâu.
6
 Sau mỗi bài thực hành của học sinh, GV cần có những gợi ý để
định hướng hành vi cho học sinh.
HƯỚNG DẪN DẠY KỸ NĂNG LẬP KẾ HOẠCH
VÀ XÁC ĐỊNH MỤC TIÊU
1. Hoạt động 1: Trò chơi khởi động: Tổ quốc đang cần ( 15 phút)
Hướng dẫn cụ thể
- Tập huấn viên chia lớp thành 2 nhóm, theo cách đọc 1,2 hoặc hoa quả.
Hai lớp đứng về cuối lớp. Mỗi đội cử ra một đội trưởng
- Tập huấn viên mang 2 chiếc ghế kê lên đầu lớp
- Tập huấn viên hô: TỔ QUỐC ĐANG CẦN. Cả lớp hỏi: CẦN GÌ…CẦN
GÌ…Ví dụ Tập huấn viên nói: CẦN 1 CHIẾC GIÀY ĐEN v.v..Thì đội
trưởng mỗi đội mang lên

cho tương lai xa.
- Giáo viên nói: Để các dự định, ước mơ của chúng ta trở thành hiện thực,
chúng ta cần XÂY DỰNG KẾ HOẠCH để thực hiện.
- Giới thiệu khung mẫu xây dựng một bản kế hoạch đơn giản gồm 4 phần:
Xác định muc tiêu/ Xác định thuận lợi – khó khăn/ Tìm những biện pháp
khắc phục khó khăn/ Liệt kê các công việc cần làm theo tiến trình thời
gian và kết quả mong đợi.
• Lưu ý: Mục tiêu phải được diễn đạt bằng một hành động
(động từ) cụ thể, có thời gian và kết quả đạt được, kết quả
phải lượng giá được (cân, đong, đo, đếm… được).
• Ví dụ: Đến hết tháng 12 năm 2010, 1000 học sinh của xã X
được học các lớp kĩ năng sống
3. Hoạt động 3: CHUNG TAY XÂY DỰNG
Mục đích - Dựa vào khung xây dựng kế hoạch 4 bước, học sinh
thảo luận nhóm và thực hành lập kế hoạch cho một hoạt
động, công việc được phân công
Thời gian - 45 phút
Công cụ hỗ
trợ
- Bút dạ dầu, giấy A0, giấy A4
Mô tả chung - Mỗi nhóm hoàn thành một bản kế hoạch.
- Trình bày bản kế hoạch trước lớp.
- Cả lớp nhận xét và rút ra những điều cần chú ý khi lập
kế hoạch hoạt động.
Hướng dẫn chi tiết
8
- Cho học sinh chơi trò “Kết chùm” để chia lớp thành các nhóm 4 thành
viên ( Có thể chia nhóm bằng cách điểm danh CAM – QUÝT – MÍT -
DỪA..)
- Mỗi nhóm được giao lập kế hoạch:

trình công việc, thời gian hoàn thành và kết quả mong đợi đã được
chưa…)
Bài học:
 Lập kế hoạch là công việc cần thiết cho mọi hoạt động của cá
nhân và nhóm.
9
 Kế hoạch giúp chúng ta tiết kiệm thời gian triển khai công việc.
 Công việc chung cần nhiều người tham gia lập kế hoạch.
HƯỚNG DẪN DẠY KỸ NĂNG RA QUYẾT ĐỊNH.
1. Hoạt động 1: Trò chơi khởi động .
+ Trò chơi “Bố Mẹ và Con”
+ Thời gian: 25 phút ( 15 phút cho giải lao và 10 phút cho khởi động)
- Cả lớp chia nhóm, mỗi nhóm ba người, đóng các vai: bố, mẹ và con.
- Người chủ trò lần lượt yêu cầu: bố mẹ bế con, mẹ và con bế bố, bố và
con bế mẹ. Nếu nhóm nào không làm kịp và làm đúng thì bị phạt.
- Hình thức phạt: Đánh đàn bằng mông (mỗi người sẽ là một nốt nhạc.
Gập người xuống và quay lưng lại phía khán giả. Khi nào người chủ trò
đọc tên nốt nhạc nào thì nốt đó phải nhún mông xuống).
2. Hoạt động 2: TÔI XIN Ý KIẾN
Mục đích - Giúp học viên nhận ra rằng trong cuộc sống có nhiều việc
chúng ta quyết định nhanh chóng, không càn suy nghĩ
nhiều, nhưng có nhiều việc phải đắn đo, suy nghĩ rất lâu
mới … quyết định.
Thời gian - 15 phút
Công cụ hỗ
trợ
- Bút dạ, giấy A0
Mô tả chung - Sau hoạt động này, học sinh sẽ nhận ra rằng có những
điều 100% học viên nhất trí, có cùng quyết định. Nhưng
có những điều có nhiều ý kiến khác nhau.