phương hướng giải pháp hoàn thiện chính sách bồi thường thiệt hại khi nhà
nước thu hồi đất trên địa bàn thành phố hà nội.
Trước yêu cầu xây dựng Thủ đô trong thời kỳ công nghiệp hoá, hiện đại hoá,
khối lượng các dự án xây dựng đô thị, công nghiệp, dịch vụ ngày càng lớn và đặc biệt
là yêu cầu tiến độ xây dựng các công trình phục vụ Sea Games rất cấp bách đặt ra cho
công tác GPMB của Thành phố nhiệm vụ hết sức nặng nề, khó khăn và phức tạp.
Khối lượng GPMB để triển khai các dự án trong năm 2003 là rất lớn, ước khoảng
350-400 dự án, trong đó tiếp tục có nhiều dự án có quy mô chiếm dụng đất lớn, với
diện tích GPMB khoảng 1.200 ha;với số hộ cần bố trí tái định cư khoảng 7000 hộ,
trong đó chủ yếu là các dự án trọng điểm. Theo quy hoạch, kế hoach sử dụng đất của
thành phố Hà Nội đến năm 2010 đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết
định số 1447/QĐ-TTg ngày 09/11/2001 thì diện tích đất nông nghiệp năm 2010 sẽ
giảm so với năm 2000 là 10.200ha. Theo kế hoạch sử dụng đất của UBND Thành thì
năm 2003 là 1.090ha. Chúng ta có thuận lợi cơ bản là có Nghị quyết của Thành uỷ và
Hội đồng nhân dân Thành phố, đã có kinh nghiệm qua 2 năm thực hiện Nghị quyết,
được cả hệ thống chính trị vào cuộc, nhân dân đồng tình ủng hộ, Chính phủ và các Bộ,
Ngành tạo điều kiện giúp đỡ. Nhưng cũng có rất nhiều khó khăn do dự án nhiều, yêu
cầu tiến độ gấp của Sea Games và chống ùn tắc giao thông, trong khi đó chính sách
còn bất cập và đặc biệt là điều kiện phục vụ cho GPMB chưa tương xứng.
I. phương hướng thực hiện giải phóng mặt bằng trong thời gian tới.
Trước hết, ngay từ đầu năm cần tập trung đẩy nhanh các dự án năm 2002 đang
thực hiện dở dang do chưa đủ điêù kiện, tập trung các dự án trọng điểm và dự án đã có
chính sách bồi thường đã phê duyệt như dự án ; Đường vành đai I, Vành đai III phần
đất thổ cư, Khu Liên hợp thể thao quốc Gia đường Đội Cấn- Hồ Tây, đường 2,5 nút
Ngã Tư Sở, nút Bưởi, đường láng hạ kéo dài, đường Ngô Gia Tự, các khu đô thị mới,
các dự án tái định cư, các cụm, khu công nghiệp vừa và nhỏ...
Mục tiêu năm 2003 phải đạt được là đối với các dự án đủ điều kiện thì phải bàn
giao mặt bằng đúng tiến độ, đảm bảo tiến độ GPMB và thi công các dự án phục vụ
Sea Games 2003 trong mọi tình huống. Thực hiện dân chủ, công khai, công bằng,
đảm bảo ba đúng: đúng chính sách, đúng trình tự thủ tục, đúng tiến độ; Ba giảm :
Giảm đến mức tối thiểu sai sót, khiếu nại và việc áp dụng các biện pháp cưỡng chế

đất phục vụ giải phóng mặt bằng và tổ chức lại dân cư hợp lý.
4. Kiện toàn và củng cố bộ phận giải quyết khiếu nại, tố cáo tại các cơ quan chức
năng các cấp, nhằm giải quyết tốt đơn thư khiếu tố về giẩi phóng mặt bằng.
5. Trong chỉ đạo và tổ chức thực hiện giải phóng mặt bằng cần tập trung, tránh
dàn trải. Cần rà soát, phân loại, chọn lọc những dự án đủ điều kiện, khả thi để phê
duyệt, công bố và triển khai ngay. Quá trình thực hiện, cần phối hợp chặt chẽ giữa
Thành phố và cơ quan chức năng Trung ương, xác định rõ và nâng cao trách nhiệm
của các chủ đầu tư, thường xuyên kiểm tra đôn đốc tiến độ triển khai, sơ kết, tổng kết
việc thực hiện, khen thưởng động viên kịp thời tập thể và cá nhân làm tốt, xử lý
nghiêm minh các vi phạm.
6. Khẩn chương hoàn thiện chính sách hậu GPMB khi Nhà nước thu hồi đất,
quan tâm đến đời sống của người bị thu hồi đất sau khi đã lấy được mặt bằng để thi
công, có chính sách đào tạo nghề cho những lao động bị mất hết tư liệu lao động sản
xuất là đất nông nghiệp. Thực hiện tốt công tác giải quyết việc làm cho người lao
động nông nghiệp khi bị thu hồi đất.
III. một số giải pháp hoàn thiện chính sách bồi thường thiệt hại, trên địa bàn
thành phố hà nội
Công tác GPMB thời gian qua đã được Thảnh uỷ, HĐND, UBND Thành phố Hà
Nội tập chung chỉ đạo và đã đạt được những kết quả đáng ghi nhận trong việc thúc
đẩy sự chuyển đổi cơ cấu kinh tế theo hướng công nghiệp hoá hiện đại hoá, thay đổi
bộ mặt đô thị và xã hội, cải thiện nâng cao chất lượng cuộc sống của nhân dân. Tuy
nhiên công tác GPMB vẫn chưa đấp ứng được yêu cầu phát triển của Thủ đô. Có
nhiều nguyên nhân, trong đó có nguyên nhân thuộc về chính sách giá bồi thường đất,
nhà cửa, công trình kiến trúc, cây cối hoa màu, chính sách hỗ trợ đào tạo chuyển nghề,
giải quyết việc làm cho lao động nông nghiệp, xây dựng cơ sở hạ tầng cho địa phương
bị thu hồi đất nông nghiệp, khi Nhà nước thu hồi đất bất cập và chậm được sửa đổi, bổ
sung dẫn đến tiến độ GPMB một số dự án còn chậm , chưa hiệu quả, còn phát sinh
khiếu kiện của người bị thu hồi đất để các cấp, các ngành từ quận, huyện đến Thành
phố phải dành nhiều công sức và thời gian để giải quyết.
Trong khi chờ Chính phủ sửa đổi bổ sung Nghị định số 22/1998/NĐ-CP ngày

nhưng dễ phát sinh tiêu cực và sử dụng lãng phí, như vậy nhìn tổng quan thì Nhà nước
bị thiệt.
Do đó, cần có nghiên cứu, khảo sát một cách toàn diện để có phương pháp xác
định giá đất theo pháp lệnh về giá của Nhà nước, xác định giá đất một cách công khai,
căn cứ theo từng loại đất, hạng đất, từng vùng và mức độ hoàn thiện cơ sở hạ tầng đô
thị hay việc phải đầu tư để có được cơ sở hạ tầng hoàn chỉnh.... để làm cơ sở tính
chính xác các loại đất.
Chính phủ cần sớm có văn bản sửa đổi khung giá quy định tại Nghị định
87/1994/NĐ-CP ngày 17/8/1994 vì theo thực tế bây giờ, khung giá đã quá xa rời thực
tế, không đáp ứng được mức giá của thị trường thực tế chuyển nhượng. Theo đó từng
cấp, ngành khác nhau sẽ có căn cứ để sửa đổi bổ sung lại mức giá trên địa bàn của
mình đang áp dụng.
Theo ý kiến chủ quan của em, thì Nhà nước cần phải lập cơ quan định giá bất
động sản và cơ quan này có trách nhiệm định giá đất thường xuyên theo từng thời
điểm, từng vị trí, đặc biệt phải phù hợp với giá chuyển nhượng thực tế tại địa phương
(tức giá thị trường) để áp dụng khi bồi thường. Thông thường, giá đất bồi thường thiệt
hại là giá chuyển nhượng trước khi có dự án được thực hiện chứ không thể là giá đòi
hỏi, bắt bí đối với dự án khi Nhà nước quyết định xây dựng công trình.
Nghiên cứu phương pháp định giá đất phù hợp với thực tế nhưng vẫn bảo đảm
tính khoa học. Cần khẳng định rằng định giá đất là một bộ môn khoa học vừa mang
tính kinh tế vừa mang tính xã hội. Do đó công tác tiến hành định giá bất động sản
trong nền kinh tế thị trường phải được xác định là một nghề, mà đã là một nghề cần
phải xây dựng nguyên tắc, tiêu chuẩn, chuẩn mực và phương pháp xác định thống
nhất. Để xác định và đưa ra được giá đất phù hợp với thực tế, cần xem xét, nghiên cứu
các nhân tố ảnh hưởng đến giá đất, nghiên cứu từng nhân tố tác động trực tiếp đến sự
biến động của giá đất. đó là :
+ Nhân tố ảnh hưởng về khả năng đầu tư cơ sở hạ tầng;
+ Nhân tố về khả năng hình thành các công trình dịch vụ;
+ Nhân tố về khả năng sử dụng đất theo mục đích và yêu cầu khác nhau;
+ Nhân tố về khả năng phân loại đô thị theo quy mô và vị trí địa lý;

Liêm và các xã nằm trong đường vành đai III thuộc các huyện Gia Lâm, Đông Anh :
áp dụng hệ số K từ 2,3 - 2,5.
+ Đất nông nghiệp, lâm nghiệp các xã còn lại thuộc các huyện Gia Lâm, Đông
Anh : áp dụng hệ số K từ 2,0 -2,3 .
+ Đất lâm nghiệp, nông nghiệp thuộc huyện Sóc Sơn áp dụng hệ số K từ 1,8-2,0.
Đối với dự án sử dụng đất giáp ranh, căn cứ thực tế, UBND huyện xem xét để
trình UBND Thành phố phê duyệt.
Đất nông nghiệp trong đô thị và đất nông nghiệp nhỏ lẻ, xen kẽ trong khu dân cư
nông thôn đề nghị được xác định bằng giá bồi thường đất nông nghiệp hạng I cộng
thêm một khoản tối đa không quá 30% chênh lệch giữa giá đất ở liền kề và đất nông
nghiệp hạng I.
Đối với đất nông nghiệp mà UBND xã cho thuê, đấu thầu, các cơ quan Nhà nước
cần có hướng dẫn cụ thể việc xác định chi phí đầu tư vào đất, để từ đó xác định số tiền
bồi thường thiệt hại cho chủ sử dụng đất.