CÁC VẤN ĐỀ CHUNG VỀ HẠCH TOÁNCHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ
TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM Ở DOANH NGHIỆP XÂY LẮP
I. ĐẶC ĐIỂM CỦA SẢN XUẤT TRONG DOANH NGHIỆP XÂY LẮP:
Đặc điểm sản xuất của một ngành luôn luôn bị phụ thuộc rất lớn vào loại sản
phẩm mà nó tạo ra và loại công nghệ được dùng để sản xuất. Chính vì vậy mà người
ta có thể nhận biết được đặc điểm của sản phẩm xây lắp xây dựng từ những đặc điểm
của sản phẩm xây lắp.
1. TÍNH ỔN ĐỊNH THẤP TRONG SẢN XUẤT LÀ MỘT ĐẶC ĐIỂM ĐẦU TIÊN TRONG
NGÀNH XÂY LẮP :
Điều kiện sản xuất của một doanh nghiệp xây lắp luôn luôn thay đổi theo từng
công trình và giai đoạn thi công. Cùng một thời gian trong một doanh nghiệp phải
thích ứng với nhiều điều kiện sản xuất khác nhau tương ứng với các công trình thi
công. Do tính cố định của sản phẩm xây lắp về mặt không gian cho nên khi tiến hành
sản xuất thì các yếu tố con người, công cụ lao động và đối tượng lao động phải được
tập kết đến tận chân công trình. Bên cạnh đó các phương án sản xuất và tổ chức sản
xuất cũng luôn phải thay đổi theo từng công trình sao cho phù hợp với điều kiện cụ
thể của địa chất, thuỷ văn, kinh tế - xã hội nơi mà công trình.... Chính vì đặc điểm này
mà công tác lập kế hoạch sản xuất trong xây dựng cơ bản là rất phức tạp, gây khó
khăn cho việc cải tiến điều kiện lao động, làm phát sinh nhiều chi phí cho việc di
chuyển và tập kết lực lượng sản xuất cho công trường. Xuất phát từ đặc điểm này mà
công tác lập kế hoạch sản xuất của doanh nghiệp xây lắp cần linh hoạt, việc đầu tư
vào.... cho thi công phải gọn nhẹ, dễ di chuyển, giảm tối thiểu chi phí vận chuyển và
tận dụng tối đa các nguồn lực có thể sử dụng tại địa phương nơi thi công công trình.
Do đó trong xây dựng người ta có thể kết hợp sản xuất với tận dụng thời gian dỗi của
máy móc để cho thuê, tránh lãng phí, nâng cao hiệu quả sử dụng máy....
2. HOẠT ĐỘNG XÂY LẮP CÓ THỜI GIAN KÉO DÀI LÂU:
Hoạt động xây lắp có thời gian kéo dài lâu cho vòng quay của vốn đầu tư cũng dài
theo do đó vốn ứ đọng là điều nan giải hiện nay trong ngành xây dựng thường là bị
chủ đầu tư chiếm dụng.
Yếu tố khí hậu, thời tiết rất dở dang ảnh hưởng đến chất lượng, tiến độ thi công
công trình và uy tín của nhà thầu xây lắp. Đó là các rủi ro bất khả kháng mà người

cần phải có kế hoạch dự trữ vật tư, thiết bị để tung ra thi công dồn dập khi thời tiết
thuận lợi. Nhưng trái lại họ cũng cần nghĩ rằng việc bảo vệ sản xuất là vô cùng quan
trọng. Để tăng năng lực và khả năng sản xuất của mình mỗi doanh nghiệp xây lắp đều
phải tự tìm cho mình giải pháp thi công hạn chế tối đa công việc gia công kết cấu, vật
liệu ngoài trời, coi trọng độ bền và khả năng thích nghi của máy móc với từng loại địa
hình, thời tiết tại công trường. Bên cạnh đó nhân tố con người phải luôn được coi
trọng trong ngành xây dựng. Công tác bảo hiểm an toàn lao động cho người lao động
trên công trường phải luôn được đảm bảo.
Ngày nay trong cơ chế thị trường mỗi doanh nghiệp đã và đang phải tính toán
giữa rủi ro và chi phí bỏ ra để chống rủi ro. Chính vì thế mà đầu tư nhằm nâng cao
điều kiện lao động sẽ là biện pháp tối ưu đối với mỗi doanh nghiệp vì tai nạn lao động
sẽ để lại hậu quả rất xấu cho hoạt động của doanh nghiệp.
Nói tóm lại : Những đặc điểm trên đây của ngành xây lắp đều ảnh hướng rất to
lớn tới mọi giai đoạn sản xuất xây lắp, trong đó công tác hạch toán chi phí sản xuất và
tính giá thành trong doanh nghiệp xây lắp chịu ảnh hưởng rất lớn của những đặc điểm
của ngành xây dựng cơ bản và sản phẩm xây lắp.
II. CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ PHÂN LOẠI CHI PHÍ SẢN XUẤT
1. KHÁI NIỆM CHI PHÍ SẢN XUẤT:
Tại doanh nghiệp xây lắp sản xuất là quá trình biến đổi kết hợp một cách có ý
thức , có mục đích. Các yếu tố đầu vào để tạo ra các hạng mục công trình hay các
công trình.
Các yếu tố đầu vào cho sản xuất không có cùng dạng biểu hiện cụ thể : Tư liệu
sản xuất và đối tượng lao động là biểu hiện cụ thể của lao động vật hoá nhưng sức lao
động dùng để biến đổi chúng lại là những hao phí về lao động sống. Vì vậy để đo
lường kết quả của sự kết hợp các yếu tố đó qua từng thời ký hoạt động của một doanh
nghiệp với mục đích cho quản trị hay cho nhu cầu thông tin bên ngoài. Người ta đã
dùng thước đo tiền tệ để đo lường những hao phí đó và được gọi là chi phí sản xuất
kinh doanh.
Chi phí sản xuất trong doanh nghiệp xây lắp là biểu hiện bằng tiền của lao động
sống và lao động vật hoá trong quá trình thi công và bàn giao sản phẩm xây lắp trong

cho công tác kế toán và quản lý chi phí, nó cho biết kết cấu và tỷ trọng từng loại chi
phí mà doanh nghiệp đã chi ra trong hoạt động sản xuất kinh doanh để lập thuyết
minh báo cáo tài chính, cung cấp tài liệu tham khảo để lập dự toán chi phí sản xuất,
lập kế hoạch cung cấp vật tư, kế hoạch quỹ lương, ... tính toán nhu cầu vốn lưu động
định mức cho kỳ sau.
2.2 - PHÂN LOẠI CHI PHÍ SẢN XUẤT THEO MỤC ĐÍCH VÀ CÔNG DỤNG CHI PHÍ:
Mỗi yếu tố chi phí sản xuất phát sinh trong kỳ đều có mục đích và công dụng nhất
định đối với hoạt động sản xuất. Theo cách phân loại này, căn cứ vào mục đích và
công dụng của chi phí để chia ra các khoản mục chi phí khác nhau. Mỗi khoản mục
chi phí đều có chung mục đích và công dụng không phân biệt nội dung kinh tế như thế
nào.
Theo cách phân loại này thì chi phí sản xuất bao gồm :