: NHỮNG NHẬN XÉT VÀ KIẾN NGHỊ NHẰM HOÀN THIỆN
CÁC PHƯƠNG PHÁP KỸ THUẬT THU THẬP BẰNG CHỨNG
KIỂM TOÁN TẠI CÔNG TY AASC
I BÀI HỌC KINH NGHIỆM RÚT RA TỪ VIỆC ÁP DỤNG CÁC KỸ
THUẬT THU THẬP BẰNG CHỨNG TRONG KIỂM TOÁN BÁO CÁO
TÀI CHÍNH DO CÔNG TY DỊCH VỤ TƯ VẤN TÀI CHÍNH KẾ TOÁN
VÀ KIỂM TOÁN ( AASC ) THỰC HIỆN
1. Bài học về thiết kế chương trình kiểm toán
Mọi thủ tục kiểm toán đều được lập riêng cho từng khoản mục trên Báo cáo
tài chính với mục đích thu thập bằng chứng cho từng mục tiêu kiểm toán riêng biệt.
Việc thiết kế chương trình kiểm toán theo hướng chi tiết hoá các thủ tục kiểm toán
đã giúp cho kiểm toán viên dễ dàng tiếp cận các kỹ thuật thu thập bằng chứng khác
nhau để hạn chế những rủi ro tương ứng.
2. Bài học về sự kết hợp các kỹ thuật thu thập bằng chứng kiểm toán khác nhau
Kiểm toán viên của AASC thường có sự kết hợp giữa các phương pháp thu
thập bằng chứng kiểm toán để có được bằng chứng với độ tin cậy cao hơn. Cụ thể,
khi thực hiện thử nghiệm kiểm soát đối với các khoản mục, kiểm toán viên vừa kết
hợp cả kỹ thuật kiểm tra đối chiếu tài liệu với kỹ thuật phỏng vấn để đảm bảo các
thủ tục kiểm soát được thực hiện một cách đúng đắn. Hoặc khi tiến hành kiểm toán
tiền gửi ngân hàng, kiểm toán viên tiến hành gửi thư xác nhận đồng thời so sánh số
dư trên sổ sách kế toán với số dư trên báo cáo của ngân hàng, và số dư trên bản đối
chiếu với ngân hàng
3. Bài học về sự kết hợp giữa các khoản mục trong thu thập bằng chứng
Trong các cuộc kiểm toán, kiểm toán viên của AASC thường phối hợp với
nhau để giảm thiểu các công việc mà người khác đã làm. Ví dụ: khi kiểm toán
doanh thu hoạt động tài chính: khi kiểm toán khoản mục doanh thu hoạt động tài
chính chênh lệch tỷ giá, kiểm toán viên sẽ lấy kết quả khi kiểm toán TK 413 để kết
luận đối với tài khoản này. Hay khi kiểm toán khoản mục doanh thu bán hàng,
kiểm toán viên có thể dựa vào kết quả kiểm toán khoản mục hàng tồn kho .Kiểm
toán viên dựa vào kết quả kiểm toán hàng tồn kho trong việc xác định số lượng
hàng bán ra, trên cơ sở đó ước tính được doanh thu bán hàng trong kỳ. Mặt khác,

đặt nhiệm vụ phải hoàn thiện quy trình kiểm toán sao cho khoa học hơn và phù hợp hơn
lên hàng đầu. Để có thể hoàn thiện được quy trình kiểm toán Báo cáo tài chính thì
trước hết phải hoàn thiện việc thu thập bằng chứng kiểm toán . Bằng chứng kiểm toán
là cơ sở để kiểm toán viên hình thành nên ý kiến của mình về Báo cáo tài chính được
kiểm toán từ đó hình thành nên kết luận kiểm toán. Sự thành công của toàn bộ cuộc
kiểm toán phụ thuộc chủ yếu vào việc thu thập bằng chứng kiểm toán . Trong đó, các
kỹ thuật để thu thập bằng chứng kiểm toán lại là sự đúc kết, khái quát hoá những kinh
nghiệm kiểm toán trên cơ sở phương pháp luận biện chứng và phương pháp cụ thể
khoa học về giải tích, về quy hoạch, về xác suất và thống kê toán. Do đó, hệ thống các
phương pháp này cần được hoàn thiện không ngừng qua thực tiễn hoạt động kiểm toán.
Hoàn thiện các kỹ thuật thu thập bằng chứng kiểm toán để nâng cao chất
lượng và giảm thiểu chi phí trong các cuộc kiểm toán nói chung và kiểm toán Báo
cáo tài chính nói riêng cũng là một vấn đề không thể thiếu được đối với AASC
cũng như đối với bất cứ Công ty kiểm toán nào trong quá trình phát triển của mình.
III- PHƯƠNG HƯỚNG HOÀN THIỆN VIỆC THU THẬP BẰNG CHỨNG
KIỂM TOÁN TRONG KIỂM TOÁN BÁO CÁO TÀI CHÍNH DO
AASC THỰC HIỆN
1. Kiến nghị 1: Về việc xác định mức độ trọng yếu, rủi ro và số lượng bằng chứng
cần thu thập
Việc xác định mức trọng yếu, rủi ro để từ đó dự trù số lượng bằng chứng kiểm
toán cần thu thập là rất quan trọng đối với toàn bộ quy trình kiểm toán. Vì đánh giá
của kiểm toán viên về mức trọng yếu liên quan đến số dư các tài khoản và các giao
dịch chủ yếu sẽ giúp kiểm toán viên xác định được các khoản mục cần kiểm tra và
quyết định nên áp dụng thủ tục chọn mẫu hay thủ tục phân tích. Việc đánh giá mức
trọng yếu cũng sẽ giúp kiểm toán viên lựa chọn những thủ tục kiểm toán thích hợp
và việc kết hợp các thủ tục kiểm toán thích hợp đó với nhau sẽ làm giảm được rủi
ro kiểm toán tới mức độ có thể chấp nhận được.
Nhận thức rõ tầm quan trọng của vấn đề nêu trên nên AASC đã xây dựng một
quy trình đánh giá mức độ trọng yếu thống nhất trong toàn Công ty gồm 5 bước.
Theo phương pháp này, để hỗ trợ việc lập kế hoạch thu thập bằng chứng kiểm

qua các tháng trong năm. Phân tích tỷ suất thường được kiểm toán viên sử dụng
trong phân tích sơ bộ ở giai đoạn lập kế hoạch và phân tích soát xét ở giai đoạn
hoàn thành cuộc kiểm toán.
Khi thực hiện thủ tục phân tích, kiểm toán viên nên sử dụng thêm nhiều tỷ
suất tài chính hơn nữa (đặc biệt là các tỷ suất đặc thù với từng ngành ) như: tỷ suất
quay vòng bình quân các khoản phải thu, tỷ suất lợi tức trên tổng cộng tài sản…
Khi đã có số liệu về phân tích ngang và phân tích dọc thì kiểm toán viên phải
đưa ra những nhận định về dữ liệu đó. Kiểm toán viên nên so sánh thêm các thông