Bài học kinh nghiệm và phơng hớng hoàn thiện qui trình kiểm toán
Tài sản cố định trong kiểm toán Báo cáo tài chính tại AFC Sài Gòn
3.1 Những bài học kinh nghiệm từ thực tiễn kiểm toán Tài sản cố định tại AFC Sài Gòn:
Qua thực tiễn kiểm toán Báo cáo tài chính tại hai khách hàng của AFC Sài Gòn là
Công ty ABC và Công ty H cho thấy: Thực tế kiểm toán TSCĐ trong qui trình kiểm toán
Báo cáo tài chính đợc thực hiện thống nhất trên cơ sở qui trình kiểm toán do AFC Sài
Gòn xây dựng. Tuy nhiên, do nét đặc thù riêng của từng khách hàng nên nội dung của
từng bớc công việc đã đợc kiểm toán viên vận dụng linh hoạt cho phù hợp với những
điều kiện cụ thể. Đợc tìm hiểu thực tế và đợc sự giúp đỡ của ban giám đốc, các anh, chị
phòng nghiệp vụ 1 của AFC Sài Gòn, em có một vài nhận xét chung về kiểm toán TSCĐ
trong qui trình kiểm toán Báo cáo tài chính nh sau:
Giai đoạn chuẩn bị kiểm toán
Trong giai đoạn chuẩn bị kiểm toán, các bớc công việc kiểm toán viên cần thực
hiện gồm có: tiếp cận với khách hàng, xây dựng chiến lợc kiểm toán và lập kế hoạch
kiểm toán. AFC Sài Gòn chủ trơng thực hiện tốt ngay từ công tác tiếp cận với khách
hàng nhằm đảm bảo cho công tác xây dựng chiến lợc và lập kế hoạch đạt hiệu quả cao
tạo nền tảng vững chắc cho thành công của toàn bộ cuộc kiểm toán. Công tác tiếp cận
khách hàng đợc AFC Sài Gòn thực hiện nhanh, gọn thông qua quan sát, phỏng vấn và
thu thập tài liệu về khách hàng.
Khi tiến hành lập chiến lợc kiểm toán, tính thận trọng nghề nghiệp đòi hỏi kiểm
toán viên thực hiện đầy đủ bớc công việc trong giai đoạn này, lấy đó làm cơ sở để lập kế
hoạch kiểm toán cụ thể, đảm bảo tính khoa học và hiệu quả. Trong bớc này, AFC Sài
Gòn kết hợp việc thu thập thông tin về HTKSNB và tình hình kinh doanh của khách
hàng với các biến động nền kinh tế nói chung và các đối tợng liên quan đến khách hàng
từ đó xác định phơng pháp tiếp cận và lựa chọn thủ tục kiểm toán thích hợp. Nhờ chiến
lợc kiểm toán và cách tiếp cận phù hợp nên AFC luôn duy trì đợc sự đánh giá cao từ
phía khách hàng. Đối với khách hàng thờng xuyên nh Công ty H,và công ty ABC kiểm
toán viên có thể bỏ qua những bớc công việc phụ trợ cho công tác lập kế hoạch vì định
1
1
hớng đã đợc thực hiện từ lần kiểm toán trớc. Tuy nhiên, kiểm toán viên vẫn thu thập đầy

vào các TSCĐ từ năm trớc chuyển sang.
Giai đoạn kết thúc kiểm toán
Sau mỗi cuộc kiểm toán, kiểm toán viên chính đều thực hiện tổng hợp và soát xét
công việc của từng trợ lý kiểm toán viên và so sánh với chơng trình kiểm toán nhằm
đảm bảo không còn khoản mục nào trên Báo cáo tài chính mà cha đợc kiểm toán. Đánh
giá về tính đầy đủ và hợp lý của bằng chứng kiểm toán thu thập luôn đợc trởng nhóm
kiểm toán chú ý. Ví dụ nh các bảng kê chi phí hình thành TSCĐ, sổ chi tiết TSCĐ trích
khấu hao lệch so với số liệu kiểm toán... đều đợc kiểm toán viên thu thập và lu vào hồ sơ
kiểm toán.
Tuy nhiên, cho dù kiểm toán viên có trình độ chuyên môn cao và có kinh nghiệm
thì trong bất cứ cuộc kiểm toán nào vẫn có thể xảy ra những sai sót mà kiểm toán viên
không thể phát hiện đợc hoặc nếu có xử lý nhng cũng không đạt đợc mức hoàn hảo. Bên
cạnh đó, các yếu tố khách quan cũng có thể tác động theo chiều hớng tích cực hoặc tiêu
cực đến chất lợng cuộc kiểm toán. Nhận thức đợc điều này, đội ngũ kiểm toán viên của
AFC Sài Gòn bao giờ cũng thực hiện đánh giá, nhận xét trớc khi kết thúc một cuộc kiểm
toán nhằm tìm ra sai sót còn tồn tại để có hớng khắc phục, hoàn thiện. Hoạt động này
đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao không ngừng hiệu quả kiểm toán, đồng thời
qua đó trình độ chuyên môn, khả năng phán đoán nghề nghiệp của kiểm toán viên đợc
dần nâng cao.
Qui trình kiểm toán của bất cứ cuộc kiểm toán nào cũng bao gồm ba giai đoạn
chính là chuẩn bị, thực hiện và kết thúc kiểm toán. Tuy nhiên, yếu tố nào đã giúp cho
Công ty có một qui trình kiểm toán phù hợp và mang lại thành công cho mỗi cuộc kiểm
toán ?
Thứ nhất, sự lãnh đạo của Ban giám đốc Công ty
Ban giám đốc của AFC Sài Gòn có kinh nghiệm lâu năm và trình độ chuyên môn
cao trong lĩnh vực kiểm toán và t vấn tài chính kế toán, luôn giám sát chặt chẽ quá trình
cung cấp dịch vụ kiểm toán. Mục đích ở đây nhằm đảm bảo cho cuộc kiểm toán diễn ra
đúng tiến độ và theo hợp đồng đã ký kết giữa Công ty với khách hàng. Định kỳ, Ban
3
3

4
Trong điều kiện Việt Nam hiện nay, khung pháp lý về kế toán và kiểm toán đang trong quá trình
hoàn thiện. Đây sẽ là một thách thức lớn đối với chiến lợc đào tạo nhân viên của Công ty. Bởi nếu
không cập nhật sự thay đổi này kịp thời, Công ty sẽ gặp phải rủi ro trong nghề nghiệp và giảm bớt uy
tín của Công ty đồng thời ảnh hởng không nhỏ đến việc thay đổi trong qui trình kiểm toán của Công
ty.
Về phía khách hàng
Qua thực tế kiểm toán cho thấy tổ chức hạch toán kế toán tại nhiều đơn vị khách hàng còn kém.
HTKSNB của khách hàng chỉ xây dựng một cách đơn giản, cha thể bao trùm hết các hoạt động phát
sinh tại đơn vị khách hàng. Đặc biệt, một số đơn vị còn sử dụng kế toán thủ công hoặc chỉ áp dụng
kế toán máy đối với một số phần hành kế toán. Điều này cũng đang gây ra những khó khăn không
nhỏ đối với kiểm toán viên Công ty trong qúa trình thực hiện.
Bên cạnh đó, ý thức về hoạt động kiểm toán của khách hàng cha đầy đủ. Trong nhiều trờng hợp,
các bút toán điều chỉnh và các kiến nghị của kiểm toán viên cha đợc khách hàng thực hiện kịp thời
mặc dù đã có sự thống nhất giữa hai bên. Điều này gây những cản trở nhất định cho tiến độ phát
hành báo cáo kiểm toán và khó khăn cho kỳ kiểm toán sau của kiểm toán viên .
Về bản thân nội bộ Công ty
Điều kiện cơ sở vật chất, nguồn nhân lực cho cuộc kiểm toán của Công ty vẫn còn thiếu. Hệ
thống trang thiết bị kỹ thuật còn cha đáp ứng đợc đòi hỏ công việc của kiểm toán viên. Cơ sở hạ tầng
cha thực sự đầy đủ đặc biệt khi Công ty mở rộng qui mô và loại hình dịch vụ cung cấp.
Số lợng kiểm toán viên hiên nay cũng còn cha đáp ứng đuợc nhu cầu kiểm toán, các kiểm toán
viên đợc cấp chứng chỉ kiểm toán viên cha nhiều và tỷ lệ cán bộ trình độ trên đại học còn thấp. Do
đó, việc huy động kiểm toán viên vào các cuộc kiểm toán đột xuất, bất thờng còn gặp khó khăn nhất
là vào thời điểm mùa kiểm toán. Mặt khác, khi hội nhập loại hình dịch vụ kiểm toán thì vấn đề đào
tạo nhân viên có đủ năng lực, trình độ thực hiện cung cấp dịch vụ cho các loại hình kinh doanh khác
nhau và có khả năng hợp tác với các kiểm toán viên nớc ngoài là công việc mang tính chất chiến lợc.
Đây còn đang là thách thức lớn đối với Công ty trong quá trình hội nhập.
3.3 Hoàn thiện qui trình kiểm toán Tài sản cố định trong qui trình kiểm toán báo cáo tài chính
tại AFC Sài Gòn.
3.3.1.Sự cần thiết phải hoàn thiện qui trình kiểm toán Tài sản cố định tại AFC Sài Gòn.

thay đổi các qui định của Nhà nớc.
Chính vì vậy, hoàn thiện qui trình kiểm toán phần hành TSCĐ cũng nh toàn bộ các
phần hành trên Báo cáo tài chính là một vấn đề không thể thiếu đối với AFC Sài Gòn
cũng nh bất cứ công ty kiểm toán nào trong quá trình phát triển của mình. Trên cơ sở
6
6