THỰC TRẠNG CÔNG TÁC LẬP KẾ HOẠCH KIỂM TOÁN TRONG
KIỂM TOÁN BCTC TẠI CÔNG TY AASC
2.1. Quy trình lập kế hoạch kiểm toán tại AASC
2.1.1 Quy trình lập kế hoạch kiểm toán tại AASC
Căn cứ trên chuẩn mực Kiểm toán Việt Nam và chuẩn mực Kiêm toán
quốc tế, Công ty AASC đã xây dựng nên một quy trình kiểm toán BCTC riêng.
Nhưng nhìn chung, quy trình chung của kiểm toán BCTC tại AASC vẫn bao
gồm 6 bước như sau:
Bước 1: Giai đoạn chuẩn bị trước kiểm toán.
Bước 2: Lập kế hoạch kiểm toán tổng quát.
Bước 3: Lập kế hoạch kiểm toán cụ thể.
Bước 4: Thực hiện kế hoạch kiểm toán
Bước 5: Kết thúc công việc kiểm toán và lập báo cáo.
Bước 6: Công việc thực hiện sau kiểm toán.
Giai đoạn 1:
Lập kế hoạch và thiết kế chương trình kiểm toán
Giai đoạn 2:
Thực hiện kế hoạch kiểm toán
Giai đoạn 3:
Hoàn thiện kiểm toán và công bố báo cáo kiểm toán
Sơ đồ 2.1: Các giai đoạn của quy trình kiểm toán BCTC tại AASC
Công tác lập kế hoạch kiểm toán được chia làm 3 giai đoạn: Giai đoạn
chuẩn bị trước kiểm toán, lập kế hoạch kiểm toán tổng quát và lập kế hoạch
kiểm toán cụ thể.
2.1.2 Vai trò của công tác lập kế hoạch kiểm toán BCTC tại AASC.
Đây là giai đoạn đầu tiên, hết sức quan trọng trong mỗi cuộc kiểm toán
mà các KTV cần thực hiện. Từ đó, tạo ra các điều kiện pháp lý cũng như các
điều kiện cần thiết khác cho cuộc kiểm toán. Công tác Lập kế hoạch thường
quyết định tới chất lượng và hiệu quả chung của cuộc kiểm toán. Bởi vì:
Kế hoạch kiểm toán tốt sẽ giúp KTV thu thập được các bằng chứng kiểm
toán đầy đủ và có giá trị. Với những bằng chứng đó, KTV sẽ đưa ra các ý kiến

toán BCTC, AASC xây dựng kế hoạch kiểm toán đối với từng mảng KH và đặc
biệt là KH mới.
Để hiểu rõ hơn về công tác lập kế hoạch kiểm toán tại AASC, em xin nêu
ra hai công ty đã được kiểm toán BCTC.
Thứ nhất là Công ty TNHH Thương mại ABC. Đây là một công ty hoạt
động trong lĩnh vực tư liệu sản xuất và tư liệu tiêu dùng. Công ty thành lập ngày
20/01/2004 theo Giấy phép hoạt động kinh doanh số 0102001223 (đăng ký lần
thứ 6) do Sở kế hoạch và Đầu tư Thành phố Hà Nội cấp. Năm nay là năm đầu
tiên công ty ABC ký hợp đồng kiểm toán BCTC với công ty AASC.
Thứ hai là Công ty Cổ phần XYZ. Công ty thành lập theo Quyết định số
8103/QĐ-UB ngày 27/11/2002 của chủ tịch UBND Thành phố Hà Nội về việc
chuyển DNNN xí nghiệp Dược phẩm XYZ thành Công ty Cổ phần Dược phẩm
XYZ. Giấy đăng ký kinh doanh số 0103001695 (Đăng ký thay đổi lần 3 ngày
04/10/2006). Đây là KH của Công ty AASC từ những năm trước.
2.2.1. Giai đoạn chuẩn bị kiểm toán.
2.2.1.1. Gửi thư chào hàng
Hàng năm, bộ phận chăm sóc KH của công ty soạn thảo thư mời kiểm
toán gửi đến các KH thường xuyên và các KH tiềm năng. Trong đó, các thông
tin về AASC, các dịch vụ AASC cung cấp, quyền lợi và trách nhiệm của KH sử
dụng các dịch vụ đó. Nội dung Thư chào hàng bao gồm:
• Thư ngỏ của Ban Giám đốc
• Giới thiệu về công ty
• KH của công ty AASC
• Dịch vụ mà AASC cung cấp
Nếu KH chấp nhận ký vào thư mời kiểm toán và gửi lại bản sao cho Công
ty. AASC sẽ tiến hành thực hiện các công việc sau:
• Đánh giá ban đầu về rủi ro kiểm toán (hay có thể nói là rủi ro khi chấp
nhận hợp đồng)
• Lựa chọn nhóm kiểm toán
• Thiết lập các điều khoản trong hợp đồng

hãng kiểm toán.
Đối với hai công ty đang xem xét:
Công ty ABC chuyên kinh doanh tư liệu sản xuất, tư liệu tiêu dùng.
Ngoài ra, Công ty còn mở rộng lĩnh vực kinh doanh của mình như làm đại lý ký
gửi, mua bán và vận chuyển hàng hoá, đại lý rượu bia, giải khát, sản xuất lắp
ráp đồ gia dụng.
Hiện nay, Công ty đã có được uy tín trên thị trường và do đó thị trường
của công ty ngày càng được mở rộng. Công ty có 3 chi nhánh ở Hà Nội, các chi
nhánh ở Nam Định, Hải Phòng, Quảng Ninh.
Vốn điều lệ của Công ty là 30 tỷ đồng.
Lực lượng lao động lớn: khoảng trên 200 nhân viên chưa kể thuê ngoài.
Trong những năm qua, Công ty ABC không ngừng phát triển, doanh thu
tăng qua các năm, thương hiệu công ty được khẳng định. Tuy nhiên những năm
trước Công ty chưa thực hiện kiểm toán BCTC.
Qua việc xem xét BCTC của công ty A cùng với những kỹ năng, tìm hiểu
nghành nghề kinh doanh, quan sát công ty, phỏng vấn trực tiếp Ban Giám đốc
Công ty ABC để xem xét tính liêm chính của Ban Giám đốc đồng thời nhận
diện lý do kiểm toán của công ty AASC, Chủ nhiệm kiểm toán nhận định:
- Công ty TNHH ABC hoạt động có lãi và đang có sự phát triển bền
vững, mở rộng về mặt hàng và thị trường kinh doanh.
- Ban giám đốc có năng lực chuyên môn, có sự nắm rõ về tình hình tài
chính và lĩnh vực kinh doanh của công ty.
Như vậy, qua xem xét tông thể cho thấy rằng không có yếu tố nào ảnh
hưởng đến tính liên tục hoạt động của Công ty tính đến thời điểm kiểm toán.
Với nhận định trên, cùng với sự phân tích, Chủ nhiệm kiểm toán hoàn
thành bảng câu hỏi được xây dựng sẵn để đưa ra kết quả đánh giá rủi ro tổng
quát. Chủ nhiệm kiểm toán phải xét được tầm quan trọng của các vấn đề ảnh
hưởng tới BCTC. Rủi ro cao nhất ứng với số điểm là 380 và thấp nhất là 0. Số
điểm của từng câu trả lời tương ứng với tầm quan trọng của các thông tin được
đưa ra.

tuân theo chuẩn mực kế
toán Việt Nam
Thống nhất theo quy
định của Bộ tài chính và
tuân theo chuẩn mực kế
toán Việt Nam
4. Cơ cấu quản lý Được tổ chức tốt Được tổ chức tốt
5. Hệ thống KSNB của
công ty xét trên khía
cạnh chung nhất
Chưa hợp lý Hợp lý
6. Quy mô KH
Doanh thu của công ty
245.752.512.068 đồng
Tổng tài sản ban đầu
13.900.000.000 đồng
7. Mức độ các khoản nợ
và khả năng tăng trưởng
Trung bình Thấp
8. Quan hệ của công ty
và KTV
Tốt Tốt
9. Khả năng công ty báo
cáo sai các kết quả tài
chính và tài sản ròng
Thấp Thấp
10. KH có ý định lừa
dối KTV
Cung cấp đầy đủ thông
tin yêu cầu của KTV

chọn số lượng KTV tham gia cuộc kiểm toán đó. Nhóm kiểm toán thường từ 3
đến 5 người, một Trưởng nhóm kiểm toán (thường là KTV cao cấp hoặc Phó
phòng) là người có trình độ chuyên môn cao và nhiều năm kinh nghiệm, các
KTV và trợ lý kiểm toán. Các KTV được lưa chọn phải có kiến thức và kinh
nghiệm trong lĩnh vực kinh doanh của KH.
Đối với Công ty cổ phần XYZ là KH thường niên nên nhóm kiểm toán
được lựa chọn thường là nhóm đã thực hiện kiểm toán năm trước, tạo điều kiện
cho công việc kiểm toán được tiến hành nhanh chóng và tiết kiệm về thời gian
và chi phí.
Còn đối với công ty TNHH ABC, các KTV có nhiều năm kinh nghiệm
kiểm toán trong lĩnh vực kinh doanh của công ty hoặc những ngành nghề tương
tự sẽ được lựa chọn.
2.2.1.4 Thiết lập các điều khoản trong hợp đồng kiểm toán
Sau khi chấp nhận kiểm toán và lựa chọn được nhóm kiểm toán thích
hợp, Ban Giám đốc tiến hành thảo luận trực tiếp với KH về các điều khoản có
trong hợp đồng kiểm toán. Sau khi hai bên thống nhất, AASC soạn thảo hợp
đồng theo mẫu hợp đồng kiểm toán của công ty AASC (Phụ lục).
Tiếp đó, Chủ nhiệm kiểm toán tiến hành lập kế hoạch về nhân sự và
thời gian tiến hành kiểm toán và thông báo cho nhóm kiểm toán và KH.
2.2.2 Lập kế hoạch chiến lược và kế hoạch kiểm toán cụ thể
Nhằm mục đích tuân thủ đúng các chuẩn mực kiểm toán Việt Nam, nâng
cao chất lượng hoạt động kiểm toán, tăng sức cạnh tranh, AASC quy định các
phòng ban phải lập kế hoạch kiểm toán và gửi về phòng kiểm soát chất lượng
trước khi thực hiện một cuộc kiểm toán BCTC. Qua đó lấy ý kiến tham gia và
chuẩn bị công việc kiểm soát chất lượng. Bước công việc này yêu cầu KTV phải
có kinh nghiệm, chuyên môn, đã trực tiếp tham gia cuộc kiểm toán trong lĩnh
vực kinh doanh tương ứng.
Theo quy định chung của AASC, lập kế hoạch kiểm toán gồm 6 bước sau:
 Thu thập thông tin về KH.
 Tìm hiểu hoạt động kinh doanh của KH

để thu thập các thông tin cần thiết.
Đối với KH thường niên như công ty XYZ, các thông tin đã có trong Hồ
sơ kiểm toán chung. Tuy nhiên, KTV vẫn phải cập nhật thêm những thông tin
mới và những thay đổi (nếu có) từ KH. Sự thay đổi có thể là về ngành nghề kinh
doanh, chế độ kế toán, ban quản lý hoặc chính sách nhân sự.
Còn đối với công ty ABC, KTV sử dụng các kỹ thuật trong việc thu thập
thông tin như: phỏng vấn, quan sát, nghiên cứu những tài liệu được cung cấp.
Do công ty ABC những năm trước chưa thực hiện kiểm toán nên không thể thu
thập qua báo cáo năm trước cũng như liên hệ với KTV tiền nhiệm.
Sau khi đã thu thập đầy đủ những thông tin cần thiết, KTV thảo luận về
kế hoạch kiểm toán tổng quát.
2.2.2.2 Tìm hiểu hoạt động kinh doanh của KH
Việc tìm hiểu rõ hoạt động kinh doanh giúp KTV lập kế hoạch và thực
hiện công việc kiểm toán có hiệu quả, đưa ra xét đoán có tính chuyên môn.
Với KH mới như công ty ABC, KTV sẽ tiến hành trao đổi với KH, quan
sát thực tế, báo cáo quản trị nội bộ, xem xét tài liệu và thu thập các thông tin từ
bên ngoài. Từ đó hình thành nên Hồ sơ kiểm toán, làm tài liệu cho kiểm toán
các năm sau (nếu trở thành KH thường niên).
Bảng 2.2. Tóm tắt đặc điểm của công ty Cổ phần XYZ
TÊN VÀ ĐẶC ĐIỂM CỦA DOANH NGHIỆP
- Tên DN: Công ty Cổ phần Dược phẩm XYZ.
- Hình thức pháp lý: Công ty Cổ phần
- Thành lập theo quyết định số 8103/QĐUB ngày 27/11/2002 của Chủ tịch
UBND Thành phố Hà Nội về việc chuyển DNNN Xí nghiệp Dược phẩm XYZ
thành Công ty Cổ phần Dược phẩm XYZ
- Ngành nghề kinh doanh: Sản xuất kinh doanh thuốc chữa bệnh, phòng bệnh,
phục vụ sức khoẻ cho con người.
- Lĩnh vực kinh doanh:
 Sản xuất kinh doanh thuốc chữa bệnh, phòng bệnh phục vụ sức
khoẻ cho con người.

- Lĩnh vực sản xuất kinh doanh: Sản xuất, dịch vụ
- Giấy đăng ký kinh doanh số 0102001223 (đăng ký thay đổi lần 6 ngày
20/01/2004) do Sở kế hoạch và đầu tư Thành phố Hà Nội cấp.
- Vốn điều lệ của công ty là: 30 tỷ đồng.
- Trụ sở chính: 300 phố X- Hai Bà Trưng- Hà Nội
- Ban Giám đốc: Tổng Giám đốc: Ông Trần Văn A
Phó Giám đốc: Bà Nguyễn Thị B
2.2.2.3 Tìm hiểu hệ thống KSNB của KH
Việc tìm hiểu và đánh giá hệ thống KSNB là một bước quan trọng trong
giai đoạn lập và thực hiện kế hoạch kiểm toán. Qua đó, KTV quyết định nên
tăng cường hay giảm thiểu số lượng công việc cần thực hiện. Tại AASC, xem
xét, đánh giá hệ thống KSNB trên các khía cạnh sau:
 Đánh giá về các thủ tục quản lý, cơ cấu tổ chức, các vấn đề nhân sự, hệ
thống thông tin quản lý và các thủ tục, chính sách…
 Phát hiện các rủi ro trong từng khoản, từng công việc nhằm xác định
các thủ tục kiểm toán thích hợp để loại bỏ hoặc hạn chế các rủi ro đó
Kỹ thuật thường được AASC sử dụng là quan sát, phỏng vấn, kiểm tra
tài liệu và được tiến hành qua các bước:
 Tìm hiểu môi trường kiểm soát
 Tìm hiểu hệ thống kế toán và chính sách kế toán
 Tìm hiểu các thủ tục kiểm soát
Cụ thể:
 Tìm hiểu môi trường kiểm soát:
Môi trường kiểm soát của KH được xem xét qua:
- Phong cách điều hành của ban lãnh đạo.
- Quy trình kiểm soát có ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh.
Qua đó, KTV đánh giá tổng quát về thái độ, nhận thức và hoạt động của
ban lãnh đạo KH và khẳng định tính hợp lý, độ tin cậy của hệ thống KSNB.
Đối với KH mới, các KTV tiến hành tìm hiểu thông tin về KH và “tích”
vào câu trả lời câu hỏi trong “Bảng câu hỏi đánh giá hệ thống KSNB” do AASC