Chuyên đề tốt nghiệp 1
MỘT SỐ ĐÁNH GIÁ NHẬN XÉT VỀ TỔ CHỨC KIỂM
TOÁN TẠI CÔNG TY KIỂM TOÁN VÀ TƯ VẤN A &C
3.1 Một số nhận xét về chất lượng kiểm toán tại công ty A&C
Qua hơn 17 năm hoạt động, Công ty TNHH Kiểm toán và Tư vấn A&C ngày
càng tích luỹ được nhiều kinh nghiệm, lòng tin của các khách hàng, đã và đang giành
được những thành tích đáng khích lệ. Điều đó thể hiện chủ yếu qua những điểm cơ
bản sau:
Thứ nhất, về tổ chức bộ máy quản lý
A&C có cơ cấu bộ máy của công ty khoa học và chuyên nghiệp. Công ty đã tổ
chức một hệ thống các phòng ban chức năng, bố trí nhân viên theo hướng chuyên
môn hoá khá rõ nét, đi sâu vào từng loại hình khách hàng. Điều này đã góp phần phát
huy được năng lực, kinh nghiệm của các KTV. Mô hình quản lý tập trung từ trên
xuống dưới thuận tiện cho việc phân công công việc trong từng cuộc kiểm toán cụ
thể làm tăng hiệu quả công việc cũng như chất lượng của các dịch vụ công ty cung
cấp.
Ban giám đốc: chịu trách nhiệm điều hành, chỉ đạo mọi hoạt động của chi nhánh
đồng thời chịu trách nhiệm trước khách hàng về Báo cáo kiểm toán do công ty phát
hành
Thực hiện công việc kiểm toán của chi nhánh công ty A&C tại Hà Nội do 4
phòng nghiệp vụ là phòng nghiệp vụ 1, 2, 3, 4 được tổ chức chặt chẽ thuận lợi cho
công tác kiểm toán tại các khách hàng khác nhau, phòng nghiệp vụ 3 – phòng kiểm
toán XDCB; phòng nghiệp vụ 1, 2, 4 – phòng kiểm toán BCTC. Hoạt động kiểm toán
BCTC là hoạt động chủ yếu của công ty nên số lượng kiểm toán viên trong một
phòng cũng như số phòng trong công ty chiếm phần lớn trong công ty. Có thể nói với
việc phân chia như vậy, từng phòng ban được chuyên môn hoá nên nâng cao được
chất lượng hoạt động kiểm toán mà công ty thực hiện.
Công việc tư vấn - kiểm soát chất lượng hoạt động kiểm toán do bộ phận tư vấn
– kiểm soát chất lượng thực hiện. Phòng Kiểm soát chất lượng này được hoạt động
năm 2008, khi chi nhánh chuyển đến trụ sở mới địa chỉ mới 40 Giảng Võ. Đây là
phòng ban chuyên trách về vấn đề KSCL HĐKT.Sau mỗi cuộc kiểm toán khi báo cáo

được giao. Đồng thời, điều này tạo sự thống nhất trong hoạt động tác nghiệp của các
KTV toàn công ty và là cơ sở thực hiện soát xét cuộc kiểm toán.
Thứ tư, về quy trình kiểm toán
Công ty đã xây dựng được quy trình kiểm toán chung khoa học, hợp lý…Khi
thực hiện các cuộc kiểm toán cụ thể, Kiểm toán viên sẽ xây dựng các chương trình
Chuyên đề tốt nghiệp 3
kiểm toán phù hợp với đặc điểm của các khách hàng bằng cách kết hợp các khoản
mục hoặc là xây dựng riêng cho các khoản mục này các chương trình cụ thể. Nhờ
vậy, các cuộc kiểm toán sẽ được thực hiện một cách cụ thể, chi tiết…, phù hợp với
các đối tượng và đạt hiệu quả cao nhất.
Thứ năm về quy trình kiểm soát chất lượng
Công ty đã thực hiện tốt hoạt động tổ chức và kiểm soát đối với các hồ sơ kiểm
toán. Những quy định về trình bày, tham chiếu, sắp xếp các giấy tờ làm việc khoa học
và được thực hiện nghiêm túc đảm bảo tính đầy đủ, logic của một bộ hồ sơ kiểm
toán. Hoạt động soát xét giấy tờ làm việc trong một bộ hồ sơ kiểm toán được thực
hiện chặt chẽ. Trong một cuộc kiểm toán cụ thể, hoạt động soát xét được thực hiện ở
ba cấp quản lý: trưởng nhóm kiểm toán, KTV điều hành và BGĐ. Hoạt động kiểm
tra, soát xét lại các hồ sơ kiểm toán cũng được thực hiện. Hồ sơ kiểm toán là sản
phẩm của cuộc kiểm toán, là kết quả quá trình làm việc của các KTV. Vì thế, khi
kiểm soát được sản phẩm cuối cùng tất yếu kiểm soát được quá trình tạo ra sản phẩm
đó. Nghĩa là, kiểm soát tốt hồ sơ kiểm toán tức là kiểm soát tốt cuộc kiểm toán hay
chất lượng hồ sơ kiểm toán phản ánh chất lượng kiểm toán
Công ty đã thiết lập được một quy trình kiểm soát chất lượng khá chặt chẽ. Việc
thành lập bộ phận KSCL trong công ty cùng với những quy định chính sách ban hành
bằng văn bản mà trong một cuộc kiểm toán, hoạt động kiểm soát được thực hiện ở cả
ba giai đoạn. Trong giai đoạn trước kiểm toán, kiểm soát thể hiện ở sự am hiểu sâu
sắc tình hình hoạt động kinh doanh của khách hàng, sự thận trọng trong quyết định
kiểm toán; hay sự cẩn trọng khi đánh giá tính độc lập của các KTV; hoặc sự chuẩn
mực, khoa học trong việc xây dựng kế hoạch kiểm toán và thiết kế các chương trình
kiểm toán. Trong giai đoạn thực hiện kiểm toán, kiểm soát thể hiện ở sự hướng dẫn,

ra đời lại tạo ra lượng mới và lại tạo điều kiện để lượng mới phát triển. Đây là
phương thức chung của sự vận động và phát triển của mọi sự vật, hiện tượng trong
thế giới khách quan. KSCLKT khi phát triển cũng phải tuân theo quy luật lượng- chất
nêu trên. Khi KSCLKT phát triển đến một trình độ nhất định (thay đổi về lượng) sẽ
phải nâng cao chất lượng (thay đổi về chất). Ngược lại, với chất lượng được nâng cao
KSCLKT sẽ phát triển ở một tầm mới với một trình độ mới.
Chuyên đề tốt nghiệp 5
Ph.Angghen viết: “Phép biện chứng là phương pháp mà điều căn bản là nó xem
xét những sự vật và những phản ánh của chúng trong tư tưởng trong mối liên hệ qua
lại lẫn nhau của chúng, trong sự ràng buộc, sự vận động, sự phát sinh và sự tiêu vong
của chúng”; còn V.I.Lênin cho rằng: “bản thân sự vật phải được xem xét trong những
quan hệ của nó và trong sự phát triển của nó”. Như vậy, để có tri thức đúng về sự vật
chúng ta phải có cái nhìn toàn diện. Vì thế, khi xem xét KSCL HĐKT với quan điểm
toàn diện chúng ta không thể không nhận thấy việc hoàn thiện KSCL HĐKT là điều
tất yếu khách quan, là hợp với xu hướng phát triển của bản thân nó.
Tại Việt Nam, lĩnh vực kiểm toán thực sự mới ra đời vào năm 1991, và sau 17
năm hoạt động, lĩnh vực kiểm toán đã có những tiến bộ rõ rệt thể hiện ở số lượng
đông đảo các công ty kiểm toán hoạt động trên cả nước, trong mọi lĩnh vực kinh tế.
Nếu năm 1991 chỉ có 2 công ty với vỏn vẹn 15 người thì đến 30/06/2008 đã có hơn
140 công ty kiểm toán lớn, nhỏ thuộc nhiều quy mô và loại hình hoạt động trên lãnh
thổ Việt Nam với hàng trăm văn phòng và chi nhánh ở các tỉnh, thành phố trên cả
nước, trên 4.600 nhân viên làm việc trong đó có 1500 người đã được Bộ Tài chính
cấp chứng chỉ KTV và trên 170 KTV đạt trình độ quốc tế. Trong năm 2008 vừa qua,
ngành kiểm toán Việt Nam đã cung cấp dịch vụ cho hơn 20.000 khách hàng với tổng
doanh thu 1500 tỷ đồng. Sự cạnh tranh giữa các công ty kiểm toán trở nên gay gắt
hơn bao giờ hết. Mặt khác, việc Việt Nam gia nhập WTO không chỉ tạo cơ hội cho
ngành nghề kiểm toán mà cũng tạo những thách thức lớn. Nó sẽ tạo ra sự cạnh tranh
gay gắt từ các công ty kiểm toán nước ngoài với đội ngũ nhân viên có chất lượng và
trình độ chuyên môn cao với bằng cấp được công nhận trên toàn thế giới. Vì thế, để
tồn tại và phát triển tất yếu các công ty phải nâng cao chất lượng kiểm toán, nghĩa là

không ngoại trừ những khoản mục có nghi vấn trong BCTC. Như vậy, hoàn thiện
KSCLKT là đòi hỏi của chính các công ty kiểm toán nếu không muốn gặp phải các
vụ kiện tụng lớn như vụ kiện của các cổ đông tập đoàn Worldcom, tập đoàn Enron
đối với công ty kiểm toán Arthur về tính độc lập và trung thực của KTV.
Công ty TNHH Kiểm toán và Tư vấn (A&C) là một trong những công ty kiểm
toán độc lập được thành lập đầu tiên của Việt Nam. Trong những ngày đầu, CLKT
còn nhiều hạn chế. Hiện nay, qua gần 17 năm hoạt động, CLKT của công ty đã được
nâng lên một tầm cao mới, đáp ứng được lòng tin của công chúng. Những thành quả
mà công ty đạt được hôm nay chính là nhờ những cố gắng của BGĐ công ty trong
việc KSCLKT. Quy trình kiểm soát chặt chẽ, các quy định và thủ tục kiểm soát được
Chuyên đề tốt nghiệp 7
thiết kế và vận hành nghiêm túc là bà đỡ cho những bước phát triển vượt bậc của
công ty. Tuy nhiên, như đã trình bày ở trên, hoạt động KSCLKT trong công ty vẫn
còn tồn tại nhiều hạn chế cần khắc phục. Vì thế, để tồn tại và phát triển hơn nữa,
công ty không thể không hoàn thiện KSCLKT để phát huy những mặt tích cực và
giảm thiểu những mặt còn hạn chế. Mặc khác, công ty xác định mục tiêu trong kế
hoạch từ nay đến năm 2010, sau khi chuyển đổi thành công ty TNHH nhiều thành
viên, là: “A&C vẫn giữ vững vị thế là một trong những công ty kiểm toán hàng đầu
của Việt Nam phát triển bền vững về chất lượng hoạt động; đội ngũ kiểm toán viên
chuyên nghiệp, có nghiệp vụ vững vàng, đạo đức nghề nghiệp tốt, kinh nghiệm quốc
gia sâu sắc, kiến thức quốc tế phong phú, thực hiện thắng lợi mục tiêu hội nhập, sánh
vai với bạn bè trong khu vực và quốc tế”. Như vậy, để đạt được mục tiêu này không
có con đường nào khác là hoàn thiện KSCLKT.
3.2.2 Các giải pháp hoàn thiện kiểm soát chất lượng hoạt động kiểm toán tại
công ty A&C
Một là, về công tác tuyển dụng.
Kiểm toán viên được coi là tài sản vô giá của một công ty. Một đội ngũ KTV có
trình độ cao, đồng đều sẽ nâng cao chất lượng kiểm toán do công ty thực hiện, đồng
nghĩa với việc tăng lợi nhuận và uy tín cho công ty. Chính vì vậy công tác đào tạo
nâng cao trình độ đội ngũ KTV cần phải được chú trọng và thực hiện hết sức chu