Thực trạng hoạt động kế toán cho vay tại nhno&ptnt tỉnh thanh hoá
I- Khái quát tình hình kinh tế xã hội trên địa bàn và hoạt động kinh
doanh của nhno&Ptnt tỉnh thanh hoá
1. Đặc điểm kinh tế xã hội.
Thành phố Thanh Hoá là thành phố tỉnh lỵ của tỉnh Thanh Hoá - là trung tâm
văn hoá, chính trị kinh tế của một tỉnh đông dân đứng thứ hai cả nước (sau
thành phố Hồ Chí Minh)- là thành phố địa cầu của khu vực Bắc miền Trung ,
có đường quốc lộ 1A chạy dọc hơn 10 km qua trung tâm thành phố .
Là một đô thị tỉnh lỵ với hơn 100 năm tuổi , thành phố Thanh Hoá là nơi
tập trung các cơ quan chính trị - kinh tế đầu não của tỉnh ,lại có thế mạnh nằm
trên trục đường giao thông Bắc - Nam gần biển, gần rừng, có sông, có núi dân
cư tập trung đông đúc. Trình độ dân sinh, dân trí phát triển cao hơn nhiều so
với mặt bằng chung toàn tỉnh: tốc độ phát triển kinh tế trong những năm gần
đây của thành phố khá cao và tương đối ổn định vơí mức tăng trưởng GDP
bình quân hàng năm trên dưới 10%, GDP đâù người cuối năm 2003 lên tới
660 USD. Thành phố có 11 phường nội thành và 6 xã ngoại thành với 1 nền
kinh tế thị trường phong phú đa dạng và phát triển khá sôi động: trên địa bàn
có 65 doanh nghiệp nhà nước, 303 doanh nghiệp ngoài quốc doanh (công ty
cổ phần, công ty trách nhiệm hữu hạn, doanh nghiệp tư nhân ) và 40 ngàn hộ
SXKD với nhiều nghành nghề sản xuất, kinh doanh, dịch vụ phong phú đa
dạng có mặt ở hầu hết các nghành, các thành phần kinh tế. Đến nay, thành
phố có hai khu công nghiệp đã và đang hình thành ở phía Bắc và phía Nam
thành phố với hàng chục nhà máy xí nghiệp đã đi vào sản xuất kinh doanh .
Những năm gần đây cùng với sự chuyển mình của đất nước, Thanh Hoá
đã có những chuyễn đổi tích cực theo định hướng chiến lược: Tăng tỉ trọng
khu vực công nghiệp và xây dựng, giảm tỷ trọng khu vực nông, lâm nghiệp,
thuỷ sản. Và cho triển khai thực hiện hàng loạt dự án lớn liên quan trực tiếp
đến hoạt động của NHNo Thanh Hoá như :
Dự án nhà máy đóng hộp rau quả Lễ Môn công suất 8000 tấn sản
phẩm /năm.

đắc lực vào sự nghiệp phát triển kinh tế- xã hội của địa phương và chương
trình công nghiệp hoá - hiện đại hoá nền kinh tế trên địa bàn .
2. Tình hình kinh doanh của NHNo&PTNT tỉnh Thanh Hoá
NHNo&PTNT tỉnh Thanh Hoá là chi nhánh thành viên thuộc hệ thống
NHNo& PTNT Việt Nam được thành lập ngày 18/5/1988 theo quyết định số
31/QĐ-NHNN5 của Tổng Giám đốc (nay là Thống đốc NHNN Việt Nam)
Qua 16 năm hoạt động, nguồn vốn huy động và đầu tư tín dụng liên tục
có tốc độ tăng trưởng nhanh đã phục vụ đắc lực cho chương trình xoá đói giảm
nghèo và sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội nói chung, sự nghiệp công
nghiệp hoá-hiện đại hoá nông nghiệp-nông thôn nói riêng trên địa bàn.
- Tổng nguồn vốn huy động tại địa phương đến 31/12/2003 đạt : 2.311
tỷ, chiếm 52% thị phần; tổng dư nợ đạt 3.397 tỷ, chiếm 60% thị phần hoạt
động của các TCTD trên địa bàn.
2.1. Mô hình tổ chức của NHNo&PTNT Thanh Hoá
Mô hình tổ chức hiện nay của NHNo&PTNT tỉnh Thanh Hoá với biên
chế 1.020 cán bộ gồm: 01 Hội sở NHNo&PTNT tỉnh với 08 phòng chức năng
2
Trang 2

và bộ phận trực Đảng uỷ + Công đoàn hoạt động theo mô hình kéo dài; 26 chi
nhánh cấp 2 loại 4 (NHNo&PTNT huyện thị và tương đương), 09 chi nhánh
cấp 2 loại 5 trực thuộc NHNo&PTNT tỉnh và 22 chi nhánh cấp 3 trực thuộc
NHNo&PTNT huyện, thị xã.
Hiện nay màng lưới hoạt động của NHNo&PTNT Thanh Hoá đã có mặt
ở 26/27 huyện, thị, thành phố trong toàn tỉnh (trừ thị xã Sầm Sơn trực thuộc
TTĐH), với 57 chi nhánh NHNo ở khắp các thị trấn, thị tứ, khu công nghiệp
trong phạm vi toàn tỉnh. Hơn 70% CBNV sử dụng thành thạo máy vi tính và
ứng dụng công nghệ tin học trong giao dịch hàng ngày phục vụ hơn 500 ngàn
khách hàng vay và hơn 100 ngàn khách hàng giao dịch tiền gửi, thực hiện hoàn
chỉnh dịch vụ thanh toán điện tử trên phạm vi toàn tỉnh và toàn hệ thống trong

* Tổng dư nợ
1.974 2.718 3.397 318 371 2.708
- Ngắn hạn
757 1.200 1.495 118 205 1.172
- Trung, dài hạn
1.169 1.446 1.805 144 125 1.536
- Ngoại tệ (quy đổi)
48 72 97 56 41 0
* Dư nợ quá hạn
14 20,4 52,2 22,4 0,7 29,1
- Tỷ lệ nợ quá hạn(%)
0,70 0,75 1,54 7,04 0.2 1,07
Nguồn số liệu: Báo cáo Tổng kết hoạt động NHNo Thanh Hoá qua các năm
II. Thực trạng kế toán cho vay tại nHNo&ptnt thanh hoá
1. Các văn bản hướng dẫn thực hiện cho vay tại NHNo&PTNT
Thanh Hoá
- Quyết định 1627 ngày 31/12/2001 của Thống đốc NHNN Việt Nam về
việc ban hành quy chế cho vay của TCTD đối với khách hàng.
- Quyết định 72/QĐ-HĐQT-TD ngày 31/03/2002 của Chủ tịch hội đồng
quản trị NHNo&PTNT Việt Nam quy định về việc cho vay bằng đồng Việt
Nam, ngoại tệ của NHNo&PTNT Việt Nam đối với khách hàng không phải là
TCTD nhằm đáp ứng nhu cầu vốn cho sản xuất, kinh doanh, dịch vụ, đầu tư
phát triển đời sống.
- Văn bản số 405/NHNN-CSTT của NHNN Việt Nam ngày 16/4/2001.
Hướng dẫn thực hiện quy định về chuyển nợ quá hạn.
- Văn bản số 1235 /NHNo -TD ngày 17/5/2002 của NHNo&PTNT Việt
Nam “Hướng dẫn phương thức cho vay theo hạn mức tín dụng”.
- Văn bản số 1850/NHNo –TD ngày 11/6/2002 của NHNo&PTNT Việt
Nam “Về việc hướng dẫn cho vay qua tổ vay vốn”.
- Quyết định số 993/2001/QĐ-NHNN ngày 6/8/2001 của Thống đốc

- Các chứng từ có liên quan (xuất trình khi vay vốn).
- Hồ sơ bảo đảm tiền vay theo quy định.
2.1.2. Đối với hộ gia đình cá nhân tổ hợp tác.
* Hồ sơ pháp lý.
- Đăng ký kinh doanh đối với cá nhân phải đăng ký kinh doanh.
- Hợp đồng hợp tác (đối với tổ hợp tác).
- Giấy uỷ quyền cho người đại diện (nếu có).
* Hồ sơ vay vốn
- Hộ gia đình sản xuất nông, lâm, ngư, diêm nghiệp vay vốn không phải
thực hiện bảo đảm bằng tài sản.
+ Giấy đề nghị kiêm phương án vay vốn.
- Hộ gia đình, cá nhân, tổ hợp tác (trừ hộ gia đình được qui định tại điều
trên).
+ Giấy đề nghị vay vốn.
+ Dự án, phương án sản xuất, kinh doanh, dịch vụ.
+ Hồ sơ đảm bảo tiền vay theo quy định.
5
Trang 5

- Ngoài các hồ sơ trên đối với hộ gia đình, cá nhân vay thông qua doanh
nghiệp, phải có thêm Hợp đồng làm dịch vụ.
* Doanh nghiệp vay để chuyển tải vốn cho hộ gia đình, cá nhân phải có
thêm.
+ Hợp đồng cung ứng vật tư, tiền vốn cho hộ gia đình cá nhân nhận
khoán.
+ Danh sách hộ gia đình cá nhân đề nghị ngân hàng cho vay.
2.1.3. Đối với khách hàng vay nhu cầu đời sống
+ Giấy đề nghị vay vốn.
Riêng khách hàng là người hưởng lương vay vốn nhu cầu đời sống phải
có xác nhận của cơ quan quản lý lao động hoặc cơ quan quản lý chi trả thu

cùng tập hồ sơ phải có bìa ghi đầy đủ các yếu tố như Tên đơn vị ngân hàng, tên
hồ sơ lưu trữ. Ngày …. . tháng……năm; số lượng chứng từ, họ tên chữ ký của
người đóng chứng từ.
3. Quy trình hạch toán cho vay theo HMTD, cho vay từng lần
3.1. Qui trình hạch toán phương thức cho vay theo HMTD.
3.1.1. Hạch toán giai đoạn phát tiền vay
Đối với khách hàng lần đầu vay vốn phải làm đơn xin vay kèm kế hoạch
vay vốn ngân hàng. Sau khi xét duyệt kế hoạch vay vốn ngân hàng và khách
hàng ký kết hợp đồng tín dụng trong đó xác định rõ hạn mức tín dụng. Sau đó
mỗi lần vay khách hàng không cần phải làm đơn xin vay mà chỉ cần gửi đến
ngân hàng các chứng từ thanh toán như : séc, uỷ nhiệm chi kèm giấy nhận nợ.
Hồ sơ vay vốn sau khi được cán bộ tín dụng kiểm tra thẩm định, trình
trưởng phòng tín dụng và giám đốc duyệt chuyển cho bộ phận kế toán. Kế toán
sau khi kiểm tra tính hợp lệ hợp pháp của chứng từ sẽ tiến hành phát tiền vay
trong phạm vi hạn mức tín dụng cho phép hạch toán.
Nợ Tài khoản cho vay của khách hàng.
Có Tài khoản thích hợp.
(Tuỳ theo yêu cầu của khách hàng có thể lĩnh bằng tiền mặt hoặc chuyển
trả cho một khách hàng khác).
3.1.2. Hạch toán giai đoạn thu hồi nợ
Đối với phương thức cho vay theo HMTD không thu một lần toàn bộ số
tiền cho vay vào ngày cuối cùng của kỳ hạn nợ mà thu giải đều trong các kỳ kế
hoạch trả nợ đã được thoả thuận giữa ngân hàng và khách hàng. Ngân hàng
thực hiện thu nợ theo hai cách.
Cách 1 Thu trực tiếp.
Theo cách này số tiền trả nợ của khách hàng trả nợ được hạch toán thẳng
vào bên có của tài khoản cho vay.
Nợ Tài khoản tiền mặt, hoặc tài khoản thích hợp.
Có Tài khoản cho vay (của khách hàng vay vốn)
Cách 2 Thu gián tiếp

Có Tài khoản chuyển đi 100.000.000 đ
Ngày 25/11/2002 Công ty Nguyên Phú nộp tiền bán hàng trả nợ số tiền
20.000.000 đ bằng tiền mặt. Sau khi thủ quỹ đã thu đủ tiền, kế toán hạch toán.
Nợ Tài khoản tiền mặt 20.000.000đ
Có Tài khoản cho vay công ty Nguyên Phú 20.000.000đ
Ngày 28/11/2002 Công ty làm giấy nhận nợ đề nghị lĩnh tiền vay số tiền
15. 000. 000đ. Cán bộ tín dụng thẩm định ký duyệt trình trưởng phòng kinh
doanh giám đốc duyệt sau đó chuyển sang bộ phận kế toán, số tiền vay đợt này
công ty đề nghị được lĩnh bằng tiền mặt.
Khế toán sau khi kiểm tra hồ sơ và chứng từ hợp lệ hợp pháp hạch toán.
Nợ Tài khoản cho vay công ty Nguyên Phú 15.000.000đ
8
Trang 8