THỰC TRẠNG CÔNG TÁC TỔ CHỨC KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN
XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TẠI CÔNG TY CƠ KHÍ
ĐIỆN THUỶ LỢI.
I. GIỚI THIỆU CHUNG VỀ CÔNG TY CƠ KHÍ - ĐIỆN THỦY LỢI
1. Quá trình hình thành và phát triển của Công ty Cơ khí - Điện Thuỷ lợi.
Tên doanh nghiệp: Công ty Cơ khí - Điện Thuỷ lợi
Địa chỉ : Km 10- Quốc lộ 1A - Thanh trì - Hà nội.
Công ty Cơ khí - Điện Thuỷ lợi là nhà máy chuyên ngành của Bộ Thuỷ lợi
(nay là Bộ nông nghiệp và phát triển nông thôn ). Tiền thân của công ty là tập đoàn
thương binh 19- 8 thuộc Tổng đội công trình trực thuộc Bộ Thuỷ lợi, đặt trụ sở tại
Kim Mã từ năm1958.
Năm 1964, xưởng Kim Mã được chuyển địa điểm về xã Tứ Hiệp, huyện
Thanh Trì, Hà Nội lấy tên là Nhà máy Cơ khí Thuỷ lợi. Để phù hợp với xu thế phát
triển theo cơ chế mới ngày 6/9/1995 Bộ trưởng Nguyễn Cảnh Dinh đã ký quyết
định số 78- QĐ/TCCB đổi tên nhà máy Cơ khí Thuỷ lợi thành Công ty Cơ khí -
Điện Thuỷ lợi trực thuộc Bộ Thuỷ lợi nay là Bộ nông nghiệp và phát triển nông
thôn. Nhiệm vụ hiện nay của Công ty Cơ khí - Điện Thuỷ lợi là:
- Thiết kế, chế tạo, lắp đặt, sửa chữa thiết bị cơ khí và điện cho các công
trình thuỷ lợi, thuỷ điện, nông nghiệp và chế biến nông lâm hải sản, lặn khảo sát,
thi công, sửa chữa các công trình xây dựng dưới nước.
- Xử lý và tráng phủ chống ăn mòn kim loại, kiểm tra thông số kỹ thuật máy
bơm nước, thiết bị điện, kiểm tra mối hàn bằng siêu âm.
- Kinh doanh thiết bị phụ tùng máy nông nghiệp, thuỷ lợi, thuỷ điện.
- Gia công, xây lắp nền móng, khung nhà và bao che công trình công nghiệp,
gia công lắp đặt thiết bị công nghệ.
Công ty Cơ khí - Điện Thuỷ lợi là một đơn vị hạch toán kinh tế độc lập hoạt
động trong cơ chế thị trường có sự cạnh tranh gay gắt của các doanh nghiệp khác
trong lĩnh vực cơ khí chế tạo. Song với sự nỗ lực của Ban lãnh đạo cùng toàn bộ
cán bộ công nhân viên, sản xuất kinh doanh của công ty đã không ngừng phát triển,
không những bảo toàn được số vốn được giao mà còn có sự tăng trưởng. Hơn 40
năm qua hầu như năm nào công ty cũng hoàn thành vượt mức kế hoạch Nhà nước

6.812.300.5
33
7.244.179.5
33
- Vốn lưu động 2.371.943.6
26
2.371.943.6
26
2.371.943.6
26
- Vốn cố định 4.440.356.9
07
4.440.356.9
07
4.872.235.9
07
Hiện nay tổng số cán bộ công nhân viên của công ty là 380 người, trong đó
số công nhân trực tiếp sản xuất là 305 người , số cán bộ nhân viên gián tiếp là 60
người , nhân viên phục vụ là 15 người . Do đặc điểm sản xuất là ngành cơ khí, yêu
cầu công việc nặng nhọc nên lực lượng lao động chủ yếu là nam giới (chiếm 80%
trong tổng số lao động ). Đa số người lao động hăng hái, nhiệt tình, có trình độ
chuyên môn, tay nghề cao, có ý thức kỷ luật tốt tạo điều kiện cho việc tăng hiệu
quả sản xuất kinh doanh của công ty.
2. Đặc điểm tổ chức hoạt động sản xuất tại Công ty Cơ khí - Điện Thuỷ lợi.
Công ty Cơ khí - Điện Thuỷ lợi là một doanh nghiệp sản xuất có quy mô
vừa, chuyên thiết kế, chế tạo, lắp đặt và sửa chữa các loại máy móc thiết bị thuỷ
lợi, các trạm thuỷ điện nhỏ, trạm bơm điện, sản xuất cấu kiện kim loại vàlắp đặt
trang bị điện dân dụng và công nghiệp điện dân dụng phục vụ không chỉ riêng
ngành thuỷ lợi mà còn đáp ứng nhu cầu của nhiều ngành kinh tế quốc dân. Tính
chất sản xuất của công ty là sản xuất sản phẩm đơn chiếc, chu kỳ sản xuất dài, quy

hệ thống các phòng ban chức năng như Phòng tổ chức hành chính, phòng kinh tế -
kế hoạch, phòng kỹ thuật và phòng kế toán - thống kê (xem sơ đồ 12).
Sơ đồ 12: Mô hình tổ chức bộ máy quản lý của Cty Cơ khí -Điện Thuỷ lợi
CÔNG TY
Xí nghiệp
bơm điện &
công trình
thuỷ
Xí
nghiệp
cơ
Xí
nghiệp
lắp
Xí
nghiệp
lắp
Xí
nghiệp
cơ khí
Xí
nghiệp
gia
GIÁM ĐỐC
Phó giám đốc
kỹ thuật
Phó giám đốc
kinh doanh
Phòng kế
toán

- Kế toán vật tư kiêm tiêu thụ : Có nhiệm vụ hạch toán, theo dõi tình hình
biến động của vật liệu, công cụ dụng cụ cả về số lượng và giá trị. Đồng thời, kế
toán còn căn cứ vào hoá đơn giá trị gia tăng, hoá đơn bán hàng, các chứng từ thanh
toán, chứng từ chấp nhận thanh toán và các chứng từ liên quan khác để hạch toán
doanh thu tiêu thụ sản phẩm.
- Kế toán tiền lương : Có nhiệm vụ hạch toán và kiểm tra tình hình thực hiện
quỹ lương, phân tích việc sử dụng lao động và định mức lao động, lập bảng thanh
toán tiền lương, thanh toán bảo hiểm xã hội, thanh toán tiền thưởng, lập bảng phân
bổ tiền lương.
- Kế toán thanh toán : Căn cứ vào các chứng từ hợp lệ như hoá đơn bán
hàng, các chứng từ nhập - xuất kho để lập các phiếu thu, phiếu chi, viết séc, uỷ
nhiệm chi, lập bảng kê chứng từ thu, chi tiền mặt, lập bảng kê chứng từ ngân hàng,
làm các thủ tục vay và trả nợ ngân hàng, vào sổ kế toán tài khoản tiền gửi, tiền vay,
theo dõi tình hình tồn quỹ tiền mặt, đôn đốc tình hình thanh, quyết toán các công
trình, theo dõi chi tiết các tài khoản công nợ.
- Thủ quỹ : Có nhiệm vụ gửi tiền mặt và rút tiền gửi ngân hàng về quỹ. Căn
cứ vào các phiếu thu, phiếu chi hợp lệ để thu và phát tiền mặt.
- Kế toán tổng hợp : Căn cứ vào các chứng từ ghi sổ kèm theo các bảng kê,
các chứng từ gốc để vào Sổ cái, hàng quý tiến hành tập hơp chi phí, tính giá thành,
xác định kết quả kinh doanh, lập bảng cân đối kế toán và các báo cáo tài chính
khác. Giám sát và hạch toán tình hình biến động tài sản cố định cả về số lượng và
giá trị, hàng năm tiến hành kiểm kê tài sản, tính và trích khấu hao tài sản, phân tích
phản ánh kết quả của công ty hàng quý và cả năm. Kế toán tổng hợp là người giúp
việc chính cho kế toán trưởng.
- Bộ phận kế toán ở các xí nghiệp : Có nhiệm vụ thu thập, kiểm tra và báo
cáo về phòng kế toán thống kê của công ty theo đúng định kỳ.
Sơ đồ 13: Sơ đồ tổ chức bộ máy kế toán tại Công ty Cơ khí-Điện Thuỷ lợi.
Kế toán trưởng
Kế toán
tiền lương

nghiệp vụ kinh tế phát sinh đồng thời căn cứ vào yêu cầu và trình độ quản lý, trình
độ kế toán, hiện nay Công ty Cơ khí - Điện Thuỷ lợi đang áp dụng hình thức sổ kế
toán Chứng từ ghi sổ và hệ thống sổ sách tổng hợp, chi tiết tương ứng ban hành theo
quyết định số 1141 QĐ/ TC/CĐKT ngày 1/11/1995 của Bộ tài chính tương đối phù
hợp với tình hình hạch toán kế toán chung của công ty.
4.3.1. Các sổ, thẻ kế toán chi tiết.
Ở Công ty Cơ khí - Điện Thuỷ lợi, bộ phận kế toán sử dụng các loại sổ, thẻ
chi tiết sau:
- Sổ tài sản cố định
- Sổ chi tiết vật tư, sản phẩm ; thẻ kho
- Sổ chi tiết chi phí sản xuất kinh doanh; thẻ tính giá thành sản phẩm
- Sổ chi tiết chi phí trả trước, chi phí phải trả
- Sổ chi tiết tiền gửi, tiền vay
- Sổ chi tiết thanh toán với người bán, người mua, ngân sách …
- Sổ chi tiết bán hàng
- Các bảng phân bổ: Bảng phân bổ tiền lương và BHXH, bảng phân bổ
nguyên vật liệu và CCDC, bảng tính và phân bổ khấu hao tài sản cố định.
4.3.2. Các sổ kế toán tổng hợp : gồm Sổ đăng ký chứng từ ghi sổ, các sổ cái
như sổ cái TK 111, 112, 331,….
4.3.3. Quy trình ghi sổ.
Cuối tháng, căn cứ vào chứng từ gốc hoặc bảng tổng hợp chứng từ gốc kế
toán lập chứng từ ghi sổ. Căn cứ vào chứng từ ghi sổ để ghi vào sổ đăng ký chứng
từ ghi sổ, sau đó CTGS được dùng để nhập vào máy và xử lý dữ liệu đầu vào bằng
cách sử dụng các công thức và hàm trong Excel. Để lên được các Sổ cái và bảng
cân đối số phát sinh, kế toán phải sử dụng rất nhiều lệnh trong Excel. Công tác kế
toán máy thực hiện qua các lệnh Excel rất tốn thời gian. Trường hợp kế toán có sai
sót trong sử dụng lệnh thì việc tìm kiếm ra sai sót là rất khó và mất nhiều thời gian.
Các chứng từ gốc sau khi làm căn cứ lập chứng từ ghi sổ được dùng để ghi vào các
sổ, thẻ kế toán chi tiết. Cuối tháng, kế toán phải khoá sổ, đối chiếu số liệu giữa sổ
đăng ký CTGS với bảng cân đối số phát sinh, đối chiếu số liệu ghi trên Sổ cái và

chứng từ
Bảng tổng hợp chi
tiết
Sổ cái
Bảng cân đối
số phát sinh
Báo cáo tài
chính
II. THỰC TRẠNG TỔ CHỨC KẾ TOÁN TẬP HỢP CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ
THÀNH SẢN PHẨM TẠI CÔNG TY CƠ KHÍ - ĐIỆN THUỶ LỢI
1. Đặc điểm chi phí sản xuất của Công ty.
Mỗi doanh nghiệp sản xuất ở các ngành nghề khác nhau thì đặc điểm sản
xuất, đặc điểm sản phẩm cũng khác nhau. Theo đó, chi phí sản xuất phát sinh ở
mỗi ngành cũng có những đặc thù riêng. Tại Công ty Cơ khí - Điện Thủy lợi, chi
phí sản xuất có một số đặc điểm sau:
- Do quy trình sản xuất phức tạp, quy mô sản xuất lớn và sản xuất sản phẩm
đơn chiếc nên chi phí sản xuất thường được tập hợp theo công trình hoặc theo từng
đơn đặt hàng.
- Là doanh nghiệp sản xuất - chế tạo và lắp đặt các thiết bị thuộc về cơ khí-
điện nên chi phí nguyên vật liêụ trực tiếp thường chiếm tỷ trọng lớn (khoảng 65 -
70% giá trị sản phẩm ). Vật liệu chính thường bỏ ngay từ khi bắt đầu sản xuất, ví
dụ như để sản xuất một đường ống cho công trình Quảng Bình nguyên vật liệu
chính là sắt φ 900 phải xuất đủ ngay từ khi bắt đầu sản xuất.
- Chi phí sản xuất theo từng khoản mục cho từng công trình phần lớn là dựa
trên định mức do phòng kế hoạch vật tư xây dựng sẵn. Định mức này sẽ là cơ sở để
kế toán vật tư xuất nguyên vật liệu.
2. Phân loại chi phí sản xuất
Nhằm đáp ứng yêu cầu quản lý của Công ty cũng như theo quy định của
Nhà nước, chi phí sản xuất được chia theo các khoản mục sau:
* Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp: Là những chi phí về vật liệu chính (các

4.1. Kế toán chi phí nguyên vật liệu trực tiếp.
Nguyên vật liệu trực tiếp của Công ty bao gồm: Nguyên vật liệu chính, vật
liệu phụ, nhiên liệu…Trong đó:
- Nguyên vật liệu chính gồm: các loại sắt tròn như Φ20- Φ200, sắt 9KC-
Φ22, sắt gai, sắt lục lăng…; các loại thép như thép buộc 11 ly, thép INOC, thép
Φ30, thép nhíp, thép L35*25, thép U280*80,…; các loại tôn ( tôn 8 ly, tôn 10 ly,..).
- Vật liệu phụ gồm: Các loại que hàn, ôxi, đất đèn, dây kẽm….
- Nhiên liệu gồm: Xăng, dầu diezen, gas.
Căn cứ vào Phiếu sản xuất do phòng kế hoạch vật tư chuyển sang, kế toán vật
tư viết Phiếu xuất kho theo số lượng, chủng loại, quy cách đã định mức trong Phiếu
sản xuất. Sau đó, giao phiếu xuất kho cho bộ phận cần vật liệu đó để đưa xuống
kho. Thủ kho sau khi giao vật tư, giữ lại phiếu xuất kho làm căn cứ ghi thẻ kho.
Định kỳ 10 ngày một lần, các phiếu xuất -nhập kho được chuyển về cho kế toán
vật tư. Tại phòng kế toán, kế toán vật tư tiến hành hoàn thiện chứng từ bằng cách
điền cột đơn giá và tính thành tiền của các vật liệu xuất kho. Đơn giá vật tư xuất
kho ở Công ty Cơ khí - Điện Thuỷ lợi được xác định theo phương pháp nhập
trước, xuất trước.
Để minh hoạ rõ thêm về thực tế kế toán chi phí nguyên vật liệu trực tiếp tại
Công ty, em xin lấy một số số liệu kế toán của công trình Tiêu Nam một trong
những công trình đã được Công ty thực hiện từ tháng 7/2000 và đã hoàn thành cuối
quý IV năm 2000.
Biểu số 01:
Đơn vị: Công ty Cơ khí- Điện Thuỷ lợi
Số: 191/2000/KH
PHIẾU SẢN XUẤT
Đặt : Xí nghiệp lắp máy I
Sản xuất cho: Công trình Tiêu Nam
Chi tiết: Cánh cửa cống Số lượng: 01 chiếc
Nguyên công và quy cách: Tạo phôi
Chuyển xí nghiệp cơ khí doa, lắp ráp II sơn chống rỉ.