Cơ sở lý luận về công tác thẩm định tài chính dự án
đầu t của doanh nghiệp
1.Tổng quan về dự án đầu t của doanh nghiệp:
1.1. Khái niệm dự án đầu t
Đầu t theo nghĩa rộng nhất là quá trình sử dụng vốn đầu t nhằm duy trì tiềm
lực sẵn có hoặc tạo ra tiềm lực lớn hơn cho sản xuất, kinh doanh dịch vụ và sinh
hoạt đời sống. Đối với nền kinh tế hoạt động đầu t là một hoạt động nhằm tạo ra
và duy trì hoạt động của các cơ sở vật chất, kĩ thuật của nền kinh tế. Đối với các
cơ sở sản xuất kinh doanh, hoạt động đầu t nhằm tăng thêm cơ sở vật chất kỹ
thuật hiện có, là điều kiện để phát triển sản xuất kinh doanh. Hoạt động đầu t đợc
thể hiện tập trung qua việc thực hiện các dự án đầu t.
Dự án đầu t có thể đợc xem xét từ nhiều góc độ:
Về mặt hình thức: Dự án đầu t là một tập hồ sơ tài liệu trình bày một
cách chi tiết và có hệ thống các hoạt động và chi phí theo một kế hoạch để đạt
đợc những kết quả và thực hiện những mục tiêu nhất định trong tơng lai.
Về bản chất: Dự án đầu t là một tập hợp những đề xuất có liên quan đến
việc bỏ vốn để tạo mới, mở rộng hoặc cải tạo những cơ sở vật chất nhất định nhằm
đạt sự tăng trởng về số lợng hoặc duy trì, cải tiến, nâng cao chất lợng của sản
phẩm hoặc dịch vụ trong khoảng thời gian xác định.
Trên góc độ quản lý: Dự án đầu t là một công cụ quản lý việc sử dụng vốn
đầu t, lao động để tạo ra các kết quả tài chính, kinh tế, xã hội trong thời gian dài.
Trên góc độ kế hoạch hoá: Dự án đầu t là một công cụ thể hiện kế hoạch
chi tiết của một công cuộc đầu t sản xuất kinh doanh, phát triển kinh tế xã hội làm
tiền đề cho các quyết định đầu t và tài trợ.
Các dự án đầu t là đối tợng cho vay trung và dài hạn chủ yếu của các ngân
hàng. ở một quốc gia đang phát triển nh Việt Nam các dự án đầu t đóng vai trò
quan trọng trong việc thực hiện chiến lợc phát triển kinh tế xã hội của đất nớc.
Các chủ dự án thờng không đủ vốn để các doanh nghiệp thực hiện các dự án đầu t
mở rộng sản xuất, đầu t theo chiều sâu và các dự án đầu t mới phục vụ cho hoạt
động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp.
1.2. Đặc điểm của dự án đầu t :
đoạn sau:
Giai đoạn 1: Chuẩn bị đầu t bao gồm các hoạt động chính sau:
+ Nghiên cứu cơ hội đầu t, sản phẩm của bớc này là báo cáo kỹ thuật về cơ
hội đầu t.
+Nghiên cứu tiền khả thi: Lựa chọn một cách sơ bộ khả năng đầu t chủ yếu
từ cơ hội đầu t. Sự chọn lựa căn cứ vào các vấn đề sau:
- Phù hợp với chính sách phát triển kinh tế của Đảng và nhà nớc.
- Có thị trờng tiêu thụ và khả năng cạnh tranh.
- Xem xét nguồn tài chính dự án.
- Phù hợp khả năng tài chính của chủ đầu t.
+Nghiên cứu khả thi: Sản phẩm của bớc này là báo cáo khả thi (hay luận
chứng kinh tế kỹ thuật), đây là báo cáo đầy đủ nội dung cần phải làm của một dự
án nói chung và dự án đầu t nói riêng. theo quan điểm của ngời lập dự án đầu t
trên cơ sở phân tích các nhân tố ảnh hởng. Đây là giai đoạn sàng lọc cuối cùng
các quan điểm của ngời lập dự án và khẳng định tính khả thi của dự án và tạo cơ
sở cho các nhà đầu t ra quyết định đầu t.
+ Thẩm quyền ra quyết định đầu t:
Sau khi dự án đã đợc chuẩn bị kỹ càng, có thể tiến hành thẩm định một
cách độc lập, xem xét toàn bộ các mặt của dự án để đánh giá xem dự án có thích
hợp và khả thi hay không trớc khi bỏ ra một chi phí lớn. Nếu qua thẩm định cho
thấy dự án mang tính khả thi cao thì có thể bắt đầu đầu t vào dự án.
Giai đoạn 2: Giai đoạn thực hiện đầu t.
Đây là giai đoạn cụ thể hoá nguồn hình thành vốn đầu t và triển khai thực
hiện dự án đầu t. Giai đoạn này gồm những công việc sau:
+ Khảo sát, thiết kế, dự toán.
+ Đấu thầu ký hợp đồng giao thầu.
+ Thi công xây lắp công trình
+ Chạy thử và bàn giao.
Giai đoạn 3: Vận hành và khai thác.
Đây là giai đoạn đa công trình bào hoạt động để chính thức đa sản phẩm ra
hàng.
2.3. Nội dung thẩm định tài chính dự án đầu t .
- Thẩm tra việc tính toán xác định tổng vốn đầu t và tiến độ bỏ vốn.
+ Vốn đầu t xây lắp: nội dung kiểm tra tập trung vào việc xác định nhu cầu
xây dựng hợp lý của dự án và mức độ hợp lý của đơn giá xây lắp tổng hợp đợc áp
dụng so với kinh nghiệm đúc kết từ các dự án hoặc loại công tác xây lắp tơng tự.
+ Vốn đầu t thiết bị: Căn cứ vào danh mục thiết bị kiểm tra giá mua và chi
phí vận chuyển, bảo quản theo quy định của nhà nớc về giá thiết bị, chi phí vận
chuyển bảo quản cần thiết. Đối với loại thiết bị có kèm theo chuyển giao công
nghệ mới thì vốn đầu t thiết bị còn bao gồm cả chi phí chuyển giao công nghệ.
+ Chi phí khác: các khoản mục chi phí này cần đợc tính toán, kiểm tra theo
quy định hiện hành của nhà nớc. Đó là các khoản chi phí đợc phân theo các giai
đoạn của quá trình đầu t và xây dựng. Các khoản chi phí này đợc xác theo định
mức (tính theo tỷ lệ % hoặc bằng giá cụ thể nh chi phí khảo sát xây dựng, thiết
kế... và nhóm chi phí xác định bằng cách lập dự toán nh chi phí cho việc điều tra,
khảo sát thu thập số liệu phục vụ cho việc lập dự án, chi phí tuyên truyền, quảng
cáo dự án, chi phí đào tạo cán bộ kỹ thuật và cán bộ quản lý sản xuất).
+ Ngoài các yếu tố về vốn đầu t trên, cần kiểm tra một số nội dung chi phí
đầu t sau:
. Nhu cầu vốn lu động ban đầu (đối với dự án xây dựng mới) hoặc nhu cầu
vốn lu động bổ xung (đối với dự án mở rộng bổ xung thiết bị) để dự án sau khi
hoàn thành có thể hoạt động bình thờng.
. Chi phí thành lập gồm các chi phí để mua sắm các vật dụng cần thiết
không phải là tài sản cố định và các chi phí để hoạt động bình thờng.
. Chi phí trả lãi vay ngân hàng trong thời gian thi công.
Việc xác định đúng đắn vốn đầu t của dự án là rất cần thiết, tránh hai
khuynh hớng tính quá cao hoặc quá thấp.
Sau khi xác định đúng vốn đầu t, cần xem xét việc phân bổ vốn đầu t theo
chơng trình tiến độ đầu t. Việc này rất cần thiết đặc biệt đối với các công trình có
thời gian xây dựng dài.
có thẩm quyền đối với nguồn ngân sách (uỷ ban nhân dân tỉnh, thành phố, cơ
quan tài chính...
. Doanh nghiệp vay nớc ngoài theo phơng thức tự vay tự trả: cần xem xét
kỹ việc chấp hành đúng các quy định của Nhà nớc về vay vốn nớc ngoài của
doanh nghiệp và xem xét kỹ các cam kết đã đạt đợc với phía nớc ngoài cũng nh
khả năng thực tế để thực hiện cam kết đó
+ Sau khi kiểm tra tính hiện thực của các nguồn vốn phải xác định đợc lịch
trình cung cấp vốn từ các nguồn vốn đó.
- Kiểm tra các chỉ tiêu phân tích tài chính của dự án (theo sáu nhóm chỉ tiêu đã
trình bày trong chơng phân tích tài chính)
+ Kiểm tra sự tính toán, phát hiện những sai sót trong quá trình tính toán.
+ Trên cơ sở các chỉ tiêu phân tính toán, đánh giá hiệu quả tài chính của dự
án.
Các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả tài chính của dự án:
* Chỉ tiêu về khả năng sinh lợi của dự án:
+ Chỉ tiêu giá trị hiện tại ròng (Net Present Value NPV).
Giá trị hiện tại ròng của một dự án đầu t là số chênh lệch giữa giá trị hiện
tại của các luồng tiền ròng kỳ vọng trong tơng lai với giá trị hiện tại của vốn đầu
t ban đầu. Giá trị hiện tại ròng đo lờng lợi nhuận của dự án đầu t sau khi đã bù đắp
rủi ro và vốn bỏ ra ban đầu.
Công thức tính NPV nh sau:
NPV = - Co +
=
n
i 1Trong đó : Ci là luồng tiền ròng dự tính tại giai đoạn i